સુરતમાં ઠેકઠેકાણે બોમ્બ મળી આવ્યા. અમદાવાદના બોમ્બ ધડાકા પછી સુરતમાં આ ઘટના બની એટલે સુરતના લોકોને ‘રામ’ યાદ આવ્યા એટલે કે પોતાના ‘રામ’ કયાંક ન રમી જાય. રોજ બોમ્બ મળતા હતા ને લોકોનો જીવ તાળવા સુધી પહોંચતા પહોંચતા રહી જતો હતો. ઠીક. એ પછી બોમ્બ મળવાનું બંધ થયું એટલે કેટલાક સવાયા ‘ડાહ્યા’ લોકોએ હકારસૂચક પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે આ બોમ્બ ક્યાંક સરકારે જ નહોતા મૂકાવ્યા ને?

 આ જે બોમ્બ મળી આવ્યા એમાં એક બોમ્બ કોઈક રીતે અમદાવાદ આવી ગયો. (કોઈ ટીખળખોર તેને સુરતથી અમદાવાદ લઈ આવ્યું હશે એમ માની લઈએ.) આ બોમ્બને પછી પોલીસે જપ્ત કરી લીધો. અમને ખબર પડી એટલે અમે બોમ્બને મળવા ગયા.

 જતાંવેંત પહેલાં તો અમે તેનું અભિવાદન કર્યું.

 ‘હાય બોમ્બ!’

 જવાબમાં બોમ્બે માત્ર સૂચક સ્મિત કર્યું.

 ‘તમારી મંજૂરી હોય તો થોડી મિનિટ અમે તમારી સાથે વાત કરવા માગીએ છીએ.’ બોમ્બની મંજૂરી તો લેવી જોઈએ ને. આ કંઈ થોડો કાલ્પનિક ઇન્ટરવ્યૂ હતો કે ટેબલ પર બેઠા ઢસડી મારવાનું હોય.

 ‘તમે વાત કરી શકો છો. તમે પહેલા વ્યક્તિ છો જે અમારો ઇન્ટરવ્યૂ લેવા આવ્યા છે. બાકી ઘણા તો મનમાં આવે તે અમારા મોંઢે મૂકી દેતા હોય છે.’

 ‘તમે અહીં કેવી રીતે પહોંચ્યા, આઇ મીન, અમદાવાદ?’

 ‘અમદાવાદની વાત પડતી મૂક ને,’ બોમ્બ તેના ઓરિજનલ સ્વભાવમાં આવી જઈ ‘તમે’માંથી ‘તું’ પર આવી ગયો, ‘સુરતમાં કેવી રીતે આવ્યો તેની વાત કર ને.’

 ‘એ તો બધાને ખબર છે. તમને સરકારે…’

 ‘તું કઈ જમાતનો છે , લ્યા. ’

 ‘તમે આમ બિનસંસદીય ભાષાનો ઉપયોગ ન કરો.’

 ‘બિનસંસદીય ભાષાની ક્યાં માંડે છે. એ તો હજી શરૂ પણ નથી કરી. તારી મા..’

 ‘પણ તમે આટલા બધા ગુસ્સે કેમ છો?’

 ‘ત્યારે શું? ગુસ્સે ન થાવ તો શું કરું? અલ્યા, તેં જોયું નહીં. હમણાં દિલ્હીમાં બોમ્બ ફૂટ્યા પછી પણ તમારી અક્કલ ઠેકાણે ન આવી? ત્યાં ગુજરાત સરકાર બોમ્બ મૂકવા ગઈ હતી? એ બોમ્બ પણ મારો ભાઈ જ હતો. એવી જ રચના હતી તેની.’

 ‘એ તો ભાજપવાળાઓએ…ચૂંટણી આવે છે ને એટલે…’

‘તારી…’ બોમ્બ ગાળ બોલ્યો, ‘એ પાંચમી કતારિયા..લીલા ચશ્મા પહેરનાર….અફઘાનિસ્તાનમાં ભારતીય દૂતાવાસ સમક્ષ બોમ્બ ફૂટ્યો તેના વિશે તું શું કહીશ?’

 ‘એ તો તાલિબાન…’

 ‘એક્ઝેક્ટલી. તમે એક જ બાજુએથી જોવા ટેવાયેલા છો એમ હું નહીં કહું, પણ તમારે એક  બાજુએથી જ ચિત્ર જોવું છે. એલ્યા, તને પેટ્રોડોલર મળે છે આ બધું લખવાના?’

 ‘ના.’

 ‘સાચું બોલ જે હોં. નહીંતર હું ફૂટ્યો નથી પણ ફૂટી શકું છું. મારા જાતભાઈને બોલાવી શકું છું. એલ્યા તને પેટ્રોડોલર મળતા હોય કે ન મળતા હોય, પણ તમે લોકો એ પણ નથી સમજી શકતા કે આખા દેશની સામે આ પ્રચ્છન્ન, આઇ મીન, પ્રોક્સી વોર કેટલાંય વર્ષોથી ચાલી રહી છે? કેટકેટલા બોમ્બધડાકા થયા અને તોય તમને સમજાતું નથી? આ બોમ્બધડાકા કરાવવામાં તારા જ કેટલાક દેશવાસીઓ સાથ આપી રહ્યા છે. કેટલાકે અમને પ્લાન્ટ કરવામાં સાથ આપ્યો તો કેટલાક અમે ફૂટ્યા પછી લોકોના ઘા પર મીઠું ભભરાવીને સાથ આપે છે કે અમને તો સરકારે જ પ્લાન્ટ કરાવ્યા હતા. એલ્યા, સરકારને જ્યાં ક્રેડિટ આપવાની હોય ત્યાં આપો ને. અમસ્તે અમસ્તી, સાવ ખોટી ક્રેડિટ આપવાની?’

 ‘ક્રેડિટ લેવા માટે તો આ બધું થઈ રહ્યું છે. અમે આવું લખીએ ને તો જ ગુજરાત બહાર અમને લોકો ઓળખે. એનજીઓથી માંડીને બુદ્ધિજીવીઓ, કલાકારો, અંગ્રેજી છાપા અને ચેનલોના પત્રકારો ગુજરાત માટે અમારા ક્વોટ લે. અમને ફંડ મળે. પેટ્રો…’ મારાથી બફાઈ જાત, પણ હું અટકી ગયો.

 ‘એલા બબૂચક!’ બોમ્બ તારક મહેતાના ચંપકલાલની ભાષા બોલવા લાગ્યો, ‘તમને પૈસા માટે આટલા બધા નીચી હદે જઈ શકો છો? તમે તો વે…યા કરતાં પણ નીચે ગયા.’

 હવે બોમ્બને બીજી વાતે વાળવો જરૂરી હતો. મેં દલીલ કરી, ‘પણ તમને આ લોકો શા માટે મૂકે છે? ગુજરાતના રમખાણોનો બદલો લેવા…બાબરી મસ્જિદ પડી એના કારણે ને? એ લોકોને રોજીરોટી નથી મળતી એટલે ને? એમને અન્યાય થાય છે એટલે ને?’

 ‘તું એ ત્રાસવાદીઓ ભેગો રહ્યો છે?  હું રહ્યો છું. કેટલાક પૈસા માટે કરે છે, તો કેટલાકને ઉશ્કેરવામાં આવે છે. એમાં તમારી જમાતનો ફાળો ઓછો નથી હોતો. પણ મને એક જવાબ આપ. ચેચન્યામાં કે ચીનમાં ત્રાસવાદીઓને કયો અન્યાય થયો છે? અરે, આ લોકો તો અંદરોઅંદર પણ ત્રાસવાદી-ત્રાસવાદી રમે એવા છે. પાકિસ્તાનમાં જો ને. અરે, મુગલ બાદશાહોનો ઇતિહાસ વાંચી જા.’

 ‘તમારું ઇતિહાસનું જ્ઞાન તો કેવું પડે હો બાકી. સોલ્લિડ છે સોલ્લિડ!’ મેં બોમ્બને મસ્કો માર્યો.

 ‘એક વાત કહે. તારા ઘરમાં દસબાર જણા પરાણે ઘૂસી આવે. તું એની મહેમાનગતિ કર. પછી તે કબ્જો જમાવી લે. કહે કે, આ તો મારું ઘર છે. પછી તારી પત્ની પર બળાત્કાર કરે. તારા દીકરાને મારી નાખે. ગુસ્સે થઈ તું એના પર હાથ ઉપાડે. એકાદનું ખૂન કરી નાખે. એટલે તારા જ ઘરમાંથી તારી નોકરાણી કહે કે તેં તો હિંસા કરી છે. વળી ફરી એ લોકોમાંથી એકાદ જણ તારી માતાને મારી નાખે. એટલે તું ફરી ચિલ્લાય. એ વખતે પેલી નોકરાણી ફરી કહે કે સાહેબ, આ લોકોને અન્યાય થયો છે ને એટલે તેઓ આવું કરે છે. હકીકતમાં તમારે તેમને બિરયાની ખવડાવવી જોઈએ. તેમની આરતી ઉતારવી જોઈએ અને જે કંઈ ‘ભોગ’ માગે તે ‘ધરતા’ રહેવા જોઈએ..તો શું કર તું?’

 ‘તો તો…હું તે નોકરાણીને જ પહેલા કાઢી મૂકું.’

 ‘સાલ્લા…હવે તો કંઈક સમજ. બાય ધ વે, તારો બ્લડ ટેસ્ટ થયો છે?’

 ‘ના. કેમ?’

 ‘કરાવી જો જે. એમાં ક્યાંક લીલું થીજી ગયેલું લોહી ન હોય. સાલ્લા…ભાગ અહીંથી.’

 બોમ્બનું રૌદ્ર સ્વરૂપ જોઈ હું મૂઠ્ઠીવાળીને ભાગ્યો.

નોંધ : હવે તમને ખબર પડી જ ગઈ હશે, આ ‘હું’ એટલે કોણ?

કોઈએ બંધબેસતી પાઘડી, સોરી, ટોપી પહેરવી નહીં. અને આમ છતાં પહેરવી જ હોય અને પહેરીને