ટીવી બૉલ્ડ બની રહ્યું છે?

સચ કા સામનામાં પૂછાતા સવાલની એક તસવીરી ઝલક
સચ કા સામનામાં પૂછાતા સવાલની એક તસવીરી ઝલક

‘તમે ક્યારેય જાહેરમાં તમારાં કપડાં ઉતાર્યાં હતાં?’

‘તમે જેમની સાથે શારીરિક સંબંધો રાખ્યા હતા તે તમામ યુવતીઓનાં નામો યાદ છે?’

‘શું તમે માનો છો કે સચીન તેંડુલકર તમારી ડૂબતી કારકિર્દીને બચાવી શક્યા હોત?’

‘શું તમે તમારા પતિ સિવાય કોઈની સાથે સહશયન કર્યું છે?’

કોમેડી સર્કસનું એક દૃશ્ય
કોમેડી સર્કસનું એક દૃશ્ય

‘શું તમે ક્યારેય તમારી દીકરીની ઉંમરની યુવતીઓ સાથે સંબંધ રાખ્યો છે?’

‘શું તમે ક્યારેય તમારા સગા સાથે સંબંધ બાંધ્યો છે?’

‘શું તમે ક્યારેય અનૌરસ સંબંધ રાખ્યો છે?’

‘શું તમને લાગે છે કે તમારી પત્ની તમારી સાથે માત્ર તમારી સંપત્તિને લીધે જ છે?’

ઇસ જંગલ સે મુઝે બચાવોના એક દૃશ્યમાં 'કસૌટી ઝિંદગી કી'ની ડાહીડમરી વહુ પ્રેરણા - શ્વેતા તિવારી અને મોના બસુ
ઇસ જંગલ સે મુઝે બચાવોના એક દૃશ્યમાં 'કસૌટી ઝિંદગી કી'ની ડાહીડમરી વહુ પ્રેરણા - શ્વેતા તિવારી અને મોના બસુ

આ સવાલો સાંભળીને તમને થાય કે આ ‘સચ કા સામના’ છે કે નફટાઈનો? જેનો જવાબ ગમે તેટલો સાચો હોય તોય કડવો લાગે અને જેનાથી પરિવાર એક થવાના બદલે તૂટી જાય તે જવાબ બદલ કોઈની પીઠ થાબડવાનું ગમે? એમ તો કેટલુંક સત્ય ‘જીના ઇસી કા નામ હૈ’ શોમાં પણ ફારૂક શેખ ઉઘાડું પાડતા હતા, પણ તેમની ઍન્કરિંગ સ્ટાઇલ અને એ સત્ય એવાં હતાં કે તેનાથી હાજર સેલિબ્રિટીની આંખોય છલકાઈ ઊઠતી અને જોનાર દર્શકની. પણ ‘સચ કા સામના’ કંઈ સેલિબ્રિટી પૂરતું મર્યાદિત જ નથી. તેમાં સામાન્ય માનવીને પણ આવરી લેવાય છે. અને એટલે જ આ શોમાં ભાગ લેનારના પરિવારમાં તો (સંધાય નહીં તેવી તિરાડ) પડવાની શક્યતા છે પણ દર્શકોના પરિવારમાં પણ અદ્રશ્ય તિરાડ પડી શકે છે. માનો કે ‘સચ કા સામના’માં કોઈ પત્ની કબૂલે છે કે તેના લગ્નેત્તર સંબંધ છે અથવા તો યૂસુફ હુસેનની જેમ કોઈ પતિ કબૂલે છે કે તેના અનૌરસ સંબંધ છે તો દર્શક પતિને લાગશે કે મારી પત્નીને પણ ક્યાંક આવા સંબંધ તો નહીં હોય ને? પત્નીને શંકા જશે કે તેનો પતિ બહાર લફરું તો નહીં કરતો હોય ને?

બી બૉલ્ડ. બી હૉનેસ્ટ. હિંમતવાળા બનો. પ્રામાણિક બનો. પૈસા માટે સત્ય બોલવાની પ્રેરણા કરતો આ શો આપણને સત્ય વચન બોલવાની અપીલ કરે છે! ક્લેપ. ક્લેપ. ક્લેપ. ઉર્વશી ધોળકિયાને સવાલ પૂછવામાં આવે છે :  ‘શું તમે પ્રેગ્નન્ટ હતાં એટલે તમને કૉલેજમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યાં હતાં?’ તે માટે થોડું વિચારવું પડતું હોય તેમ ડોળ કરીને ઉર્વશી ના પાડે છે. આ શોમાં તમામ સવાલ અગાઉ પુછાઈ ચૂક્યા હોય છે અને તે વખતે સ્પર્ધકની પોલિગ્રાફિક ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે જેના પરથી ખબર પડે છે કે વ્યક્તિ સાચું બોલે છે કે ખોટું. તેમ છતાં એના એ જ સવાલ જ્યારે રૅકર્ડિંગ -શૂટિંગ વખતે સ્પર્ધકને પુછાય છે ત્યારે તે ઍક્ટિંગ કરે છે યાદ કરવાની, વિચારવાની. સત્ય પણ ઍક્ટિંગ માગી લે છે. પછી એ જ ઉર્વશીને પૂછવામાં આવે છે, ‘સ્વિમિંગપૂલમાં તમે સૂસૂ કર્યું હતું?’ ‘દસ કા દમ’માં સલમાન ખાન સંજય દત્ત અને જેકી શ્રોફને સવાલ પૂછે છે :  ‘કેટલા ટકા ભારતીયોએ સૂસૂ દૂર જાય તેની હરીફાઈ કરી છે?’ આ જ શોના અન્ય એક એપિસોડમાં સલમાન ફરાહ ખાનને પૂછે છે : ‘કેટલા ટકા ભારતીયોને જાજરૂમાં તેજસ્વી વિચારો આવે છે?’ ફરાહ ખાન તેના જવાબમાં કહે છે :  ‘મને તો માત્ર શૌચ આવે છે, સોચ નહીં.’

આને હિંમત કહેવી કે નફટાઈ?

ઈટીવી પર સેલિબ્રિટી સાથે નિખાલસ વાતચીતનો કાર્યક્રમ ‘સંવાદ’, ‘ખડકસિંહનો હાસ્યદરબાર’, સહિત અનેક સિરિયલશોના નિર્માતા અને ‘ભવ ભવના ભરથાર’, ‘કંકુ પુરાયા મા અંબાના ચોકમાં’ જેવી ગુજરાતી ફિલ્મોના નિર્દેશક દીપક અંતાણી આ સવાલ મૂકતા કહે છે, ‘ભૂલ ક્ષમાને પાત્ર ગણાય, પણ ગુનો ક્ષમાને પાત્ર નથી હોતો. લગ્નેત્તર સંબંધ એ ભૂલ છે કે ગુનો તે નક્કી કરવું અઘરું છે.’

એવું નથી કે ટીવી એકાએક બૉલ્ડ બની રહ્યું હોય. એક સમયે દૂરદર્શન પર દર શુક્રવારે રાત્રે ૧૧ વાગ્યે લેટ નાઇટ ફીચર ફિલ્મમાં ઘણી વિદેશી અને હિન્દી એડલ્ટ ફિલ્મો દેખાડાતી જ હતી. સૅટેલાઇટ ટીવીના શરૂઆતના ગાળામાં ઝી ટીવી પર ‘બનેગી અપની બાત’માં ચુંબનનાં દ્રશ્યો દેખાડાતાં. નવનીત નિશાનની સિરિયલ ‘તારા’મા બૉયકટ વાળવાળી વર્કંિગ વુમનને સ્મૉકિંગ કરતી દેખાડાતી. અભિનેતા અનુપમ ખેરની અભિનેત્રી પત્ની કિરણ ખેર દ્વારા સંચાલિત ‘પુરુષક્ષેત્ર’ નામના ટોકશોમાં પણ બૉલ્ડ ઇસ્યૂ ઉઠાવવામાં આવતા હતા. પ્રિયા તેંડુલકર સંચાલિત ટોકશો ‘પ્રિયા તેંડુલકર ટોકશો’માં હિંમતભેર પ્રિયા બૉલ્ડ મુદ્દા ઉઠાવતી. પણ એ ટોકશો પૂરતું મર્યાદિત હતું. એ કોઈ તાર્કિક તારણ પર આવવા માટે હતું. એ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે હતું. જ્યારે અત્યારે જે થઈ રહ્યું છે તે કોઈ સમસ્યા ઉઠાવવા માટે નથી. આ તો નર્યો ટીઆરપીનો જ ખેલ લાગે છે.

એમ ટીવી અને વી ટીવી જેવી મ્યૂઝિક ચૅનલ શરૂ થઈ ત્યારથી તેમાં તેની મલ્લિકા અરોરા સહિતની ઍન્કર એકદમ ટંૂકાં કપડાંમાં સંચાલન વીજેઈંગ કરતી હતી. તેના ‘સ્પ્લિટવિલા’ સહિતના શોમાં પણ બેફામ ગાળાગાળી અને કાસ્ટિંગ કાઉચના આક્ષેપો થયા છે, પણ એની વ્યૂઅરશિપ મર્યાદિત હતી. જ્યારે ‘સચ કા સામના’ કે ‘ઇસ જંગલ સે મુઝે બચાવો’, ‘કૉમેડી સર્કસ’ કે પછી ‘છોટ મિયાં’માં જે પીરસાઈ રહ્યું છે તે એવી ચૅનલો પર બતાવાઈ છે જેમને ફૅમિલી ઍન્ટરટેઇન્મૅન્ટ અથવા તો જનરલ ઍન્ટરટેઇન્મેન્ટ ચૅનલ કહેવાય છે. જ્યાં હજુ અમુક મહિના પહેલાં સાસુવહુની સિરિયલો ભજવાતી હતી અને તેમાં વહુ માથે પાલવ ઓઢીને સાસુ સમક્ષ બહુ આદરથી હાજર થતી. તેનો સાડીનો છેડો જરા પણ અવ્યવસ્થિત ન થતો. ક્લિવેજ દેખાડવાની તો વાત જ છોડો. જ્યારે અત્યારે ‘ઇસ જંગલ સે મુઝે બચાવો’માં શોનો ઉઘાડ જ ‘કહાની ઘર ઘર કી’માં ડાહીડમરી વહુ બનનાર પ્રેરણા ઉર્ફે શ્વેતા તિવારીના એક ઝરણા નીચે શૉર્ટ અને રિવિલિંગ ટીશર્ટમાં સ્નાન સાથે થાય છે. શ્વેતા શોમાંથી આઉટ થઈ એટલે રેમ્પ પર વૉર્ડરોબ માલ ફંક્શન કરનારી નિગાર ખાન (‘લિપસ્ટિક’ સિરિયલવાળી નિગાર ઝેડ. ખાન નહીં)ની ઍન્ટ્રી થઈ. નિગાર આઉટ થઈ એટલે હવે કાશ્મીરા શાહ ઇન થયાના સમાચાર છે, જે એક વેબસાઇટ પર સેક્સને લગતા બિનધાસ્ત પ્રશ્નોના એવા જ બિનધાસ્ત જવાબો આપે છે!

અને આ શોમાં માત્ર દર્શકોના શૃંગારરસને પોસવાના પ્રયાસો જ નથી થતા, પણ અંગ્રેજીમાં જેને વીએર્ડ કહેવાય તે તમામ વસ્તુ બતાવવામાં આવે છે, ગરોળી ખાવી, વંદા ખાવા, અજગરને શરીર પરથી સરકતો બતાવવો. કલ્પના કરી શકાય તે તમામ ચીતરી ચડે તેવી બાબતો તમે જમવા બેઠા હો ત્યારે જ ટીવી પર દેખાડવામાં આવે છે, આને બૉલ્ડનેસ કહી શકાય?

ચાલો, તમે આ શોને સ્કિપ કરો છો અને બીજી કોઈ ચૅનલ પકડો છો. ધારો કે કલર્સ. ત્યાં નાનાં બાળકોનો એક શો ચાલી રહ્યો છે ‘છોટે મિયાં’. એમાં સલોની દાણી સહિતનાં બાળકો મોટાને પણ કરતાં શરમ આવે (તેમાં આ બાળકોને કેટલી ખબર પડતી હશે તે એક સવાલ છે પાછો) તેવી કૉમેડી કરે છે. પેશએખિદમત એક મિસાલ. એક બાળકી ‘શોલે’ની બસંતી બની છે. સામે જજ તરીકે બેઠેલા સચીન (જે ‘શોલે’માં અહમદ બન્યો હતો)ને પૂછે છે :  ‘અહમદમિયાં, આપ મુઝે ક્યોં ભાવ નહીં દેતે થે?’ આ અને આવાં તો અનેક ઉદાહરણો આપી શકાય તેમ છે. આ શોને પણ સ્કિપ કરો. તો ‘ઇન્ડિયા હેઝ ગોટ ટૅલન્ટ’ કે ‘ઍન્ટરટેઇન્મૅન્ટ કે લિયે કુછ ભી કરેગા’માં તમને કોઈ વ્યક્તિ તેના મોઢામાં સળગતા સળિયા નાખતો કે ટ્યૂબલાઇટના કાચ ખાતો જોવા મળી શકે. તેની નીચે અલબત્ત, કેપ્શન આવશે કે બાળકોએ આ સ્ટંટ કરવો નહીં…વગેરે. પણ શું એકદમ ઝીણા અક્ષરોમાં ઝડપી રીતે ફરી ને જતા રહેતા એ કેપ્શનને કેટલા લોકો વાંચી શકવાના? અને કેટલા તેનો અમલ કરી શકવાના?

અને બાળકોની જાહેરખબર જ એવી બને તો કોને દોષ દેવો? ઝી ટીવી પર ‘સારેગમપલિટલ ચૅમ્પ્સ’માં આ વખતે અફસા અને ધૈર્યના રૂપમાં અદ્ભુત ઍન્કર મળ્યાં છે, પણ હવે તેમની લોકપ્રિયતાનો લાભ લેવા ઝી અને ઝીની અન્ય ભગિની ચૅનલો પર એક મોબાઇલ ગેમની જાહેરખબરમાં ધૈર્યને હીરો અને અફ્સાને હીરોઇન તરીકે બતાવી ધૈર્યને ગુંડાઓ સામે લડતો દેખાડાય છે! ફ્રેન્ડશિપ ડેનો ખાસ શો કરતી વખતે ‘લિટલ ચૅમ્પ્સ’માં ઝઘડેલા શ્રેયસી અને અભિજિત શ્રીવાસ્તવ વચ્ચે પરાણે ફ્રેન્ડશિપ કરાવાય છે. આ અને દરેક રિયાલિટી શોમાં ફ્લાઈંગ કિસ તો સામાન્ય વાત બની ગઈ છે. કન્યાઓને પણ રિવિલિંગ ડ્રેસ પહેરાવાય છે. બાળકોની ચૅનલ ‘હંગામા’માં શિનચેનના કાર્ટૂન પર સરકારે પ્રતિબંધ મૂકવો પડ્યો હતો, પણ હવે તે ચુપકીદીથી પાછું ફર્યું છે. તેમાં શિનચેન તેની માતાને ‘બચ્ચેં ચુરાનેવાલી મોટી બુઢિયા’ અને ‘કંજૂસ’ને એવું કંઈક ન કહેવા જેવું કહે છે. એક જણનું મોટું પેટ જોઈને શિનચેન પૂછે છે : ક્યા તુમ પ્રૅગ્નન્ટ હો?

આ ટ્રૅજેડીમાંથી છૂટવા તમે કૉમેડી તરફ વળવા માગો છો પણ ‘કૉમેડી સર્કસ’ કે ‘લાફ્ટર ચૅલેન્જ’માં પણ વલ્ગારિટી હદ વટાવતી જણાય છે. પોતાના બે બાપ કે પોતાના અનૌરસ સંતાન અંગે કૉમેડી કરતાં સ્ટૅન્ડઅપ કૉમેડિયનોને જુઓ ત્યારે લમણું કૂટવાનું મન થાય કે પછી વાછૂટ થવાના કે કુદરતી હાજતના કિસ્સા પર કૉમેડી મ્યૂઝિકલ સાઉન્ડ સાથે થતી જોવા મળે ત્યારે આ કૉમેડી લખનારા, ભજવનારા, તેનું નિર્માણ કરનારા અને ચૅનલવાળા સહુ કોઈને આવું કંઈક થઈ જાય તે રીતે ફટકારવાનું મન થઈ ન આવે?

આ બૉલ્ડનેસ છે કે વલ્ગારિટી? દીપક અંતાણી કહે છે તેમ, બંને વચ્ચે પાતળી ભેદરેખા છે. ‘અમે પણ ઈટીવી પર ‘અડોશ પડોશ’ કે ‘સૂડી વચ્ચે સોપારી’માં દીકરા, વહુ અને તેની સાસુ વચ્ચે બૉલ્ડ ડિસ્કશન બતાવી છે. પણ તેનાથી પરિવાર નજીક આવે તેવો પ્રયાસ રહેતો.’ દીપકભાઈ વધુમાં કહે છે, ‘માસ કમ્યૂનિકેશનના માધ્યમ તરીકે મીડિયા પર મોટી જવાબદારી છે. તમારા દ્વારા કોઈને લાભ ન થાય તો કંઈ નહીં, નુકસાન તો ન જ થવું જોઈએ. મીડિયા ઇઝ ઑલવેઝ ધેર ટૂ અવેર, નૉટ ટૂ ડિસ્ટર્બ.’ દીપકભાઈ સ્પષ્ટપણે માને છે કે બીભત્સતાને જ શા માટે પ્રૉજેક્ટ કરવી જોઈએ. તમારી પાસે બીજા આઠ રસ પણ છે.

વળી, એવું પણ નથી કે દૂરદર્શન પર અગાઉ લેટ નાઇટ ફિલ્મ મોડી રાત્રે આવતી તેમ આ બધા શો મોડી રાત્રે આવે છે. આ દરેક શો દિવસમાં અવારનવાર રિપીટ થતા રહે છે અને નથી તેમાં ફિલ્મની જેમ કોઈ સૂચના મૂકવામાં આવતી કે પુખ્તવયના માટે જ.

એક સમયે ‘ક’ ખ્યાત સિરિયલોએ ત્રાસ મચાવ્યો હતો, અત્યારે આવું જ આ રિયાલિટી શો કરી રહ્યા છે. આ દોર પણ ચાલ્યો જશે તેવું આશ્વાસન લઈ શકાય, પણ ત્યાં સુધીમાં તે કેટલું નુકસાન પહોંચાડી જશે? ખબર નથી.

(તા. ૫ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૯ના ‘અભિયાન’ના અંકમાં પ્રસિદ્ધ લેખ)

(તા.ક : ટીવી બંધ કરવાની કે ચેનલ બદલી નાખવાની દલીલ કોઈ કરી શકે, પણ એ ઉકેલ નથી. કારણકે ચેનલ બદલવા જતા બીજી ચેનલ પર આવા જ કાર્યક્રમો માથે મરાય છે. ટીવી બંધ કરવાનો ઓપ્શન પણ ગ્રાહ્ય નથી. આપણે કેબલના ત્રણસોથી લઈને ચારસો રૂપિયા ચૂકવીએ છીએ ત્યારે ગ્રાહક તરીકે અને પત્રકાર તરીકે આટલો કહેવાનો હક તો બને જ છે 🙂  )

Advertisements

4 thoughts on “ટીવી બૉલ્ડ બની રહ્યું છે?

  1. સચ કા સામનામાં સચનો સામનો કરી જે લોકોના ઘર ટુટી જાય છે તેવા લોકોના ઘર ફરી જોડવા માટે સ્ટાર પ્લસ પર ફરી આપકી કચહરી કાર્યક્રમ શરુ કરવામા આવ્યો છે.
    http://aapnuumreth.wordpress.com/
    અને હા.આર્ટીકલમાં છેલ્લે કૌસમા લખેલ તારીખ (૫ સપ્ટેમ્બર-૨૦૦૯) લખેલ છે કદાચ ઓગષ્ટ હોઈ શકે…

  2. શિરીષ દવે

    બોલ્ડનેસ અને નિડરપણુ એ સમાનઅર્થી શબ્દો નથી. જરુર છે
    “સચ કા સામના”, “ટીવી શું બોલ્ડ બની રહ્યું છે?” અને નિડરપણું એ સૌને સાંકળી ન શકાય
    .
    જો ટી.વી. ચેનલવાળામાં હિંમત હોય તો જે કોંગ્રેસના નંબર વન ફેમીલી ના વિષે અનેક ખોટી એફીડેવીટ સંબંધના પશ્નો પૂછીને પોતાની “બોલ્ડ તા” સિદ્ધકરી બતાવે.

    જે લોકોને પ્રસિદ્ધિની ભૂખ છે જેમાં સામાન્ય વ્યક્તિઓ જેવી કે ફિલ્મ સાથે સંકળાએલી વ્યક્તિઓ આવી શકે. તેમને છૂટ આપો તો તેઓ પોતાના કપડા પણ પ્રેક્ષકોની સામે ઉતારી દેવા માટે તૈયાર હોય છે.

    ચેનલવાળાઓ પોતે અંતે તો પૈસા માટે બધું કરતા હોય છે. તેથી તમની પાસેથી નિડરપણાની આશા ન રાખી શકાય.

મારો બ્લોગ વાંચવા બદલ આભાર.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s