bjp, politics, rss, sangh parivar, vhp

લાલકૃષ્ણ આડવાણી, જશવંતસિંહ, સંઘ અને કંધાર પ્રકરણ : ભૂલ કોની હતી?

સ્ટ્રોબ તાલબોટ્ટ સાથે જશવંત : જશના માથે જૂતાં!
સ્ટ્રોબ તાલબોટ્ટ સાથે જશવંત : જશના માથે જૂતાં!

સૌથી પહેલા તો જશવંતસિંહની વાત. જશવંતસિંહે ઝીણા પર પુસ્તક લખ્યું ને કથિત રીતે ઝીણા કરતાં નહેરુ-સરદારને ભારતના ભાગલા માટે જવાબદાર ગણાવ્યા એમાં તેમની હકાલપટ્ટી થઈ. તેમને કોઈ પણ ઔપચારિકતા વિના રુક્ષતાથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા.

યે તો સરાસર નાઇન્સાફી હૈ! અરે ભાઈ, જે સ્થાપનાકાળથી સંકળાયેલા હોય તેમની સાથે આવો વ્યવહાર. સંઘ પણ લોકોને જોડવાની વાત કરે છે-લોકોને સાથે લઈને ચાલવાની વાત કરે છે. એકાએક જશવંતસિંહ એટલા બધા ખરાબ થઈ ગયા? માન્યું કે તેમની ઘણી ભૂલો હતી. તેઓ ગત ચૂંટણીમાં નોટ વહેંચતા પકડાયા હતા. ચૂંટણી પછી જાહેરમાં તેમણે પક્ષ સામે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. (પણ પક્ષમાં તેમનો અવાજ નહીં સંભળાયો હોય ત્યારે ને?)

બીજું તો ઠીક, પણ તેમણે વિદેશ મંત્રી તરીકે જે ભૂમિકા ભજવી હતી તેની નોંધ ઇતિહાસમાં લેવી પડી હોત, પણ આ બધાય દેકારા (ભાજપના ઉધામા)ના કારણે જ આ ન બન્યું. પોખરણ -૨ પછી અમેરિકાએ ભારત પર પ્રતિબંધો મૂક્યા હતા તે પછી અમેરિકાના વિદેશ પ્રધાન સ્ટ્રોબ તાલબોટ્ટ સાથે તેમણે મંત્રણાઓનો દોર ચલાવ્યો હતો અને અમેરિકાને ભારતની તાકાત માનવી પડી હતી. એ સિવાય ફ્રાન્સ, જર્મની સહિતના યુરોપીય દેશો અને તુર્ક જેવા આરબ દેશો સાથે પણ સંબંધો સુધારવામાં તેમની ભૂમિકા પ્રશંસનીય હતી. તે પછી યશવંતસિંહાને વિદેશ મંત્રી બનાવાયેલા પણ તેઓ કોઈ ઉલ્લેખનીય કામગીરી (જ્યાં સુધી યાદ છે ત્યાં સુધી) કરી શક્યા નહોતા.

માટે જશવંતસિંહ સાથે જે વર્તન થયું તે યોગ્ય નથી. ભાજપની સરકાર ફરી (જો) બનત તો તેમની વિદેશ પ્રધાન તરીકે સેવાનો સારો ઉપયોગ કરી શકાયો હોત.

****************

હવે બીજી વાત.

અડવાણી : કિસ કે સુનાઉં હાલ દિલ-એ-બેકરાર કા!
અડવાણી : કિસ કે સુનાઉં હાલ દિલ-એ-બેકરાર કા!

અત્યારે લાલકૃષ્ણ આડવાણીને પણ હટાવવાની વાત ચાલી રહી છે, જાણે કે તેમણે પક્ષમાં કંઈ કર્યું જ નથી, તેઓ સત્તાલાલસુ છે, પદને વળગી રહ્યા છે વગેરે વાતો ચાલી રહી છે. ઝીણા વિવાદ પછી માધ્યમો સહિત પક્ષની અંદર પણ કોઈ મહત્ત્વ નથી મળી રહ્યું. પક્ષમાં આજકાલ છવાયેલા નેતાઓ પોતાને તેમના કરતાં મોટા સમજવા લાગ્યા છે. આ ભારતીય સંસ્કૃતિ નથી. આડવાણીએ પક્ષના માટે આપેલો ભોગ-બલિદાન વિસરવું યોગ્ય નથી અને કંધાર (તે મુદ્દે આ જ લેખમાં આગળ છણાવટ વાંચો) મુદ્દે જે કંઈ હોય તે, પણ તેમની ટીકા કરવી યોગ્ય નથી.

આડવાણી, અટલ બિહારી વાજપેયી, મુરલી મનોહર જોષી, ગોવિંદાચાર્ય, કુશાભાઉ ઠાકરે, સુંદરસિંહ ભંડારી, પ્રમોદ મહાજન (અલબત્ત, સરકારમાં આવ્યા પછીની તેમની ભૂમિકાની વાત નથી), ઉમા ભારતી જેવા અનેક કાર્યકર્તા – જે બાદમાં નેતા બની ગયાની મદદથી ભાજપ અત્યારે જે છે તે છે. પણ તેમાં આડવાણી, વાજપેયી અને જોષીની ભૂમિકા દેખાય તેવી હતી. આડવાણીની રથયાત્રાના કારણે ભાજપ સત્તામાં આવે તેવી ભૂમિકા રચાઈ ગઈ હતી. (રાજીવ ગાંધીની હત્યા ન થઈ હોત તો શું ખબર પક્ષ સત્તામાં હોત પણ ખરો?)

હવાલાકાંડ થયો ત્યારે પદની સહેજ પણ લાલચ રાખ્યા વગર-જરા પણ વિલંબ વગર આડવાણીએ રાજીનામું આપી દીધું હતું અને તે પછી વાજપેયીને જ સતત આગળ કર્યા હતા. વાજપેયી સક્રિય હતા ત્યાં સુધી આડવાણી પાછળ જ રહ્યા. અને વાજપેયી નિષ્ક્રિય થયા પછી આડવાણી જ સ્વાભાવિક રીતે તેમના ઉત્તરાધિકારી બનવાને લાયક હતા અને અત્યારે પણ છે જ.

****************

સંઘના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ - સુદર્શનજી અને ભાગવતજી
સંઘના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ - સુદર્શનજી અને ભાગવતજી

અત્યારે ખોટી રીતે એક નવો કન્સેપ્ટ ઉભરી રહ્યો છે. ઉંમરમાં વૃદ્ધો ન ચાલે. કમનસીબે રા.સ્વ.સંઘના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે પણ ભાજપમાં યુવાન નેતાની વાત કહી. કોંગ્રેસમાં પણ યુવાન નેતાની વાત ચાલી રહી છે. મિડિયામાં તો યુવાનોની વાત ઘણા સમયથી ચાલે જ છે, અને મિડિયાની વાત રાજકીય પક્ષો પૂરતી મર્યાદિત નથી. હિન્દી ફિલ્મોમાં ૪૦થી મોટી ઉંમરના અભિનેતા તેમનાથી નાની ઉંમરની અભિનેત્રીઓ સાથે ભૂમિકા ભજવે કે કોલેજિયન બને ત્યારે તે ટીકા કરવા લાગે છે.

યુવાનોમાં જોશ હોય છે, પણ કામ માટે જે હોશ જોઈએ તે અનુભવી વ્યક્તિ જ આપી શકે અને અનુભવ તો ઠરેલ-વધુ ઉંમરવાળા પાસે હોય ને. (અપવાદ બંને તરફે હોઈ શકે છે. યુવાન પણ ઠરેલ હોઈ શકે અને વૃદ્ધો પણ સાઠે બુદ્ધિ નાઠી જેવું વર્તન કરી શકે). આડવાણી ઉંમરની રીતે વૃદ્ધ હોઈ શકે પણ કામની રીતે – શારીરિક રીતે વૃદ્ધ થયા લાગતા નથી. જો આ બખેડો ન થયો હોત તો તેઓ ભાજપમાં નવું જોમ પૂરવા રથયાત્રા કાઢવાના હતા. આખા ભારતમાં ભાજપના કાર્યકર્તાઓને મળવાના હતા. ગૃહ મંત્રી તરીકે પણ તેમની કામગીરી ઘણી સારી રહી. કાશ્મીરમાં તેમના સમયમાં ઘણા ત્રાસવાદીઓનો સફાયો થયો હતો. રોજે રોજ એકબે-એકબે કરતાં ઘણા ત્રાસવાદી સાફ થતા હતા. તેમણે મોદીને બચાવવામાં ભૂમિકા ભજવી હોય તો તે પણ યોગ્ય જ હતી. વાજપેયી દિલથી વિચારનારા માણસ. પણ આવા કિસ્સામાં સંતુલિત બુદ્ધિથી વિચારવું જરૂરી હતું.

ખેર. હવે તો વાત વટે ચડી ગઈ છે. જશવંત ગયા છે અને આડવાણી પણ જશે. તે બંને અત્યારે જે રીતે ચિતરાઈ રહ્યા છે તેવું નથી. તેઓ ખરાબ નથી, તેમનો સમય ખરાબ છે.

****************

ભાજપ અને તેમના સાથી સંગઠનો- સંઘ, વિહિપ વગેરે ઘણી વાર તેમની અને ઘણી વાર મિડિયાની માયાજાળમાં ફસાઈ જતા હોય છે. તેનો મોટો દાખલો એટલે ઝીણા મુદ્દે આડવાણીનો વિવાદ. ત્યારે સંઘ અને વિહિપ જો કટાસરાજ મંદિરના પુનઃ ઉદ્ઘાટનના મુદ્દે બોલ્યા હોત-પ્રચાર કર્યો હોત તો સારું રહેત. પણ વિહિપના બડબોલિયા નેતાઓ ચૂપ ન રહી શક્યા. મિડિયાએ તો ખોટું (અથવા જાતે કરીને) અર્થઘટન કર્યું જ હતું. તેમની માયાજાળમાં આખો પરિવાર આવી ગયો. (ડૉ. હેડગેવારે અમસ્તું જ કંઈ સંઘને પ્રસિદ્ધિ પરાંગમુખ નહોતો રાખ્યો. અત્યારે ફરી સંઘે તેના છ અધિકારીઓને મિડિયા માટે નિયુક્ત કર્યા છે. ફરી એ જ થવાનું. જશવંતસિંહના ઝીણા વિવાદ પછી જે રીતે કુ.સી.સુદર્શનજી બોલ્યા તેનો વિવાદ થયો જ, ભલે સુદર્શનજી જરા પણ ખોટું નથી બોલ્યા. અને તેનો સવાલ ભાગવતજીને પણ શુક્રવાર તા. ૨૮ની પત્રકાર પરિષદમાં પૂછાયો જ હતો. એટલે મિડિયા ગમે તેમ સંઘને ભેરવવાનું છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેમાં મોટા ભાગના સામ્યવાદી, સ્યુડો સેક્યુલર અને માત્ર સનસનાટી ઈચ્છતા પત્રકારો છે.

કંધાર વખતે એક તો, વિમાન ભારતની સરહદ બહાર ચાલ્યું ગયું હતું. (ભારતની અંદર જ ન રોકી શકાયું તે જરૂર ભૂલ ગણાય. બીજું, કારગિલ વખતે પણ સરહદ પાર નહીં કરવા (ખોટી) સૂચના સૈન્યને અપાઈ હતી તો આ વખતે સરહદપાર જઈને કમાન્ડો ઍક્શન લેવાય તેવી આશા કેમ રાખી શકાય? વળી, તે વખતે સમાચાર ચૅનલોએ હોબાળો મચાવી દીધેલો, ઉતારુઓના સગાઓના વિઝ્યુઅલ બતાવી બતાવીને. સરકારે સર્વપક્ષીય બેઠક પણ બોલાવી હતી. સરવાળે, કોઈનો મત એવો નહોતો કે ગમે તેમ કરીને ત્રાસવાદીઓને તો ન જ છોડવા. મુફ્તિ મોહમ્મદ સઈદની દીકરીની જેમ એક જ વ્યક્તિનો અહીં કિસ્સો નહોતો. છોડવાનો નિર્ણય મજબૂરી હતી અને તેમાં વળી જશવંતને જવું પડ્યું. ગત ચૂંટણીમાં જ્યારે કૉંગ્રેસે આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો ત્યારે આ વાતનો ભાજપ જડબાતોડ જવાબ આપી શક્યું હોત, પણ એમ ન થઈ શક્યું.

****************

એમ તો રાવણ પણ મહાન શિવભક્ત હતો, પણ તેથી કંઈ તેને દેવ કે ભગવાન ન ગણી શકાય. રાવણનો પૂર્વાર્ધ ન જોવાય. કંસે પણ જો આકાશવાણી ન થઈ હોત તો બહેન-બનેવીને ન પૂર્યા હોત. તેનો પણ પૂર્વાર્ધ ન જોવાય. તેમ ઝીણા પણ એક સમયે રાષ્ટ્રભક્ત હતા. સેક્યુલર પણ હતા. પણ એ તેમનો પૂર્વાર્ધ છે. (તેઓ રાષ્ટ્રભક્તમાંથી કેમ હાડોહાડ કોમવાદી બન્યા તે માટે પાછું ગાંધીજીની ખિલાફત ચળવળ જેવા મુસ્લિમ તુષ્ટીકરણના મુદ્દા જવાબદાર છે. ) પણ તેમણે જે ‘ડાયરેક્ટ ઍક્શન’નો આદેશ આપેલો તે ભૂલી શકાય તેવો નથી, જે લોહી વહેવડાવ્યું હતું તે ભૂલી શકાય તેવું નથી. ગાંધીજી તો તેમને વડા પ્રધાન બનાવવા તૈયાર થઈ ગયા હતા. અને કદાચ એટલે જ સત્તા મેળવવા આતુર નહેરુ અથવા તો બીજો કોઈ વિકલ્પ ન લાગતા, કે પછી, ચાલો, આ રીતે હિન્દુઓ આ તરફ ને મુસ્લિમ પેલી તરફ, એમ ભાગલા થઈ જતા હોય તો ભલે થઈ જાય, પણ પછી તો શાંતિથી રહી શકાશે, એમ વિચારીને નહેરુ-સરદારે ભાગલા સ્વીકારી લીધા હોય તો તે સમયે જે થયું તે, તે સમયના સંજોગો પ્રમાણે યોગ્ય જ ગણાય.

બોધપાઠ તો ઇતિહાસમાંથી એ લેવો જોઈએ કે તે સમયે જે ભૂલો થઈ તે ફરી ન થાય. પણ અત્યારે એવો બોધપાઠ આ વિવાદોના પક્ષકારોમાંથી કોઈ લઈ રહ્યું છે? એવું લાગતું નથી. ઍડવાન્ટેજ? કૉંગ્રેસ¡! ડિસઍડવાન્ટેજ? લોકશાહી, કેમ કે લોકશાહીમાં શાસક અને વિપક્ષ બંને મજબૂત હોય તે ખૂબ જ જરૂરી છે.

Advertisements

4 thoughts on “લાલકૃષ્ણ આડવાણી, જશવંતસિંહ, સંઘ અને કંધાર પ્રકરણ : ભૂલ કોની હતી?”

  1. CONGRESS RULED INDIA FOR 55 YEARS.

    Congress is responsible for setting up of each machinery of intelligence and security. Thereby Congress is also responsible for setting the inefficient machinery against terrorism. Congress has never taken the intelligence and security seriously. “RAW” had always remained busy in spying the activities of opposition parties.

    ATTITUDE OF CONGRESS ON COSTAL LINE HAD REMAINED DOUBTFUL:

    Smuggling and other anti-national activities through the western costal line are the criminally dark and alive chapters of Congress rule. Congress had acted with irresponsibility on costal line and instead of providing rigorous concentration Congress has issued circulars to be lenient in security check on costal line. This point has either been wilfully overlooked by pro-Congress men and media.

    ALL EVENTS OF TERRORISTS ATTACKS ARE NOT EQUAL.

    Terrorists can enter the country due to the inefficient machinery of the border and the inefficient central intelligence. This cannot be improved in few years.

    As for the terrorists attack during BJP rule in 1999, BJP cannot be victimised. However a credit should be awarded to BJP for making the efforts of terrorists unsuccessful while they attacked parliament house. Similar is the case of Aksharadham in Gandhinagar. The BJP Government had successfully investigated into the cases and successfully convicted the culprits.

    NOW TAKE THE CASE OF RELEASE OF THREE TERRORISTS BY BJP to release the 250 passengers of the air craft which had been hijacked from Nepal and landed at Kandhar. The quality of external affair relation with Nepal is the out come of prolonged Congress rule at the centre. Similar is the case with Afghanistan. Congress has produced enemies all round our Nation. The lapse in security check in Nepal is not the lapse of BJP. Similarly the non-cooperation of Afghanistan was not a fault of BJP. Besides this while making the decision on release of 3 terrorists BJP had consulted all parties. The decision was unanimous.

    NOW TAKE THE CASE “KIDNAPPING OF THE CONGRESS MINISTER’S DAUGHTER IN KASHMIR”. The problem of Kashmir is the outcome of mishandling all the deals with Pakistan from 1947 through 1965 to 1972. UNO, Taskand and Simla. Every were Congress has been failed miserably. However Congress has never dully concentrated on security and intelligence machineries in Kashmir. The kidnapping itself was a failure of Congress administration. Further the Congress administration failed to trace the culprit. And further to reward its own failure Congress had released the daughter of its minister. The four terrorists had been released against the release of one individual of an inefficient minister. Now see the shameless decision of the said Minister who is to give family pension to the terrorists.

  2. ઇતિહાસને અવગણી ન શકાય. જીન્નાએ જે સારાકામ કર્યા હોય તેની નોંધ લેવી જ જોઇએ. અને જે ખોટા કામો કર્યા હોય તેની માફી ન માગે ત્યાં સુધી તેને કોઇ ક્રેડીટ પણ આપી નશકાય. વળી જો કોઈ પોતાની ભૂલો રીપીટ કર્યા કરે તો તેને ગેરલાયક ઠેરવી શકાય.

    જ્યારે ક્યારે ય પણ ગાંધીજી અને વલ્લભભાઇ પટેલ વિષે અજુગતું અને ઘસાતું લખવામાં આવે ત્યારે તેમના પ્રશંસકોને આઘાત લાગે તે વ્યાજબી છે. સત્ય જાણવાનો અને તેને પ્રગટ કરવાનો સૌને અધિકાર છે પણ તુક્કાઓ લડવીને અને પરિસ્થિતીના હાર્દમાં ગયા વગર મહાપુરુષોને વાંકમાં લેવા યોગ્ય નથી.

    જીન્ના, વલ્લભભાઇ પટેલ, મહાત્મા ગાંધી અને નહેરુ ને સાંકળીને જ્યારે હિન્દુસ્તાનના વિભાજનના કારણો વિષે ચર્ચા કરીએ અને તારણો કાઢીએ ત્યારે ઘણાને અન્યાય થવાની સંભાવના રહે છે. અને તેમાં પણ જ્યારે ગાંધીજી, કે જેમણે એમ કહેલું કે દેશનું વિભાજન મારી લાશ ઉપર જ થશે, અને વળી જેમણે પોતાની જાતને “પાર્ટીશન કમીશન”માંથી ફારેગ કરી હોય ત્યારે જેઓ સમજવા માગે છે તેઓએ ગાંધીજીને સમજવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઇએ.

    એક વાત કોઇએ ન ભૂલવી જોઇએ કે જીન્નાના અને ગાંધીજી(કોંગ્રેસ સહિત)ના વિભાજન માટેના કારણો અને સમજણ ભીન્ન ભીન્ન હતા. જીન્ના એમ માનતા હતા કે ભારતની મુસ્લીમ દુનીયા એક અલગ સંસ્કૃતિ છે. અને બે સંસ્કૃતિ સાથે રહી ન શકે. ગાંધીજી એ જીન્નાને પૂછ્યું હતું કે “ધારો કે હું અત્યારે મુસ્લીમ ધર્મ અંગીકાર કરું તો શું મારી સંસ્કૃતિ બદલાઈ જશે?” જીન્ના આનો જવાબ આપી શક્યા ન હતા.

    ગાંધીજીનું કહેવું હતું કે હિંદુસ્તાનના મોટા ભાગના મુસ્લીમોના વડવાઓ હિંદુ હતા તેથી હિંદુ અને મુસ્લીમની સંસ્કૃતિ ભીન્ન નથી. અને તેથી જો ભાગલા કરવા જ હોય તો જે પ્રદેશોમાં મુસ્લીમ જનસંખ્યા ૮૦ ટકાથી વધુ હોય તે જ પ્રદેશો પાકીસ્તાનમાં જઇ શકે. કારણકે જ્યાં હિંદુઓ ૩૫ ટકા થી ૪૯ ટકા હોય ત્યાં હિંદુઓને ૬૫ ટકા થી ૫૧ ટકા વિધર્મી પ્રજાના ભરોસે મૂકી ન શકાય. જીન્ના આ કારણથી ઘણા નાખૂશ થયા અને તે, ગાંધીજીને હિંદુઓના નેતા તરીકે નવાજવા લાગ્યા. ગાંધીજી પોતાની ૮૦ ટકા વાળી વાત પર અડગ રહ્યા. પણ કોઇએ તેમની વાતનો સ્વિકાર ન કર્યો. તેથી ગાંધીજી એ પાર્ટીશન કમીશનનો બહિસ્કાર કર્યો હતો.

    હવે બધો આધાર જીન્ના, વલ્લભભાઇ પટેલ અને નહેરુ પર હતો. એક સૂચન ફેડરલ નેશનલ યુનીયન બનાવવાનું આવ્યું હતું. જીન્ના આ વાત ઉપર સંમત હતા. પણ વલ્લભભાઈ પટેલ અને નહેરુ આ વાત ઉપર સંમત નહતા. અંતે ધાર્મિક બહુમતિ પ્રમાણે નહીં પણ બહુમતી પ્રજાની ઇચ્છા પ્રમાણે પાકિસ્તાન છૂટું પડે તેમ નક્કી થયું. કાયદાકીય રીતે અને હેતુપૂર્ણ રીતે આ વાત સ્પષ્ટ હતી કે ભારતના ભાગલા ધાર્મિક આધાર પ્રમાણે નહીં પણ રાજકીય આધાર પ્રમાણે થયા છે. તેથી પાકીસ્તાન ધર્મનો આધાર લઈને કોઈ માગણી નકરી શકે.

    ફેડરલ નેશનલ યુનીયન બાબતમાં અસંમત થવા માટે વલ્લભભાઇ પટેલના અને નહેરુ ના જુદા જુદા કારણો હોઇ શકે અને હતા પણ ખરા. પણ વલ્લભભાઇ અને ગાંધીજી એ વાત ને તે સમયે ચગાવવાના મતના ન હતા. જીન્ના અને ગાંધીજી વચ્ચે ભૂલાભાઈ દેસાઈ(?) સમાચારોના આદાન પ્રદાનનું કામ કરતા હતા. જીન્નાએ ગાંધીજીનો દાણો ચાંપી જોયો. ગાંધીજી સંમત થયા હતા. તેમણે વલ્લભભાઈ પટેલને સમજાવ્યા. વલ્લભભાઈ પટેલે ફેડરલ નેશનલ યુનીયનના ભયસ્થાનો સમજાવ્યા. ગાંધીજીએ કહ્યું એ બધું જોયું જશે. વલ્લભભાઇ સંમત પણ થયા. પણ નહેરુ ભારપૂર્વક અસંમત થયા.

    વલ્લભભાઈને લાગ્યું કે હાલ તૂર્ત આ મધપુડો છંછેડવામાં માલ નથી.

    વલ્લભભાઇના મત પ્રમાણે ફેડરલ નેશનલ યુનીયન વાળી વાત ઉપર તો પછી પણ વાટાઘાટો કરી શકાય. કારણ કે નેશનલ ફેડરેશન યુનીયન બાબતમાં વાટાઘાટો કરવી, તેના આધારો બનાવવા, તેના નિયમો બનાવવા, શરતો તૈયાર કરવી વિગેરે વિગેરે એક મોટું કામ હતું. બાંધછોડ કરવાના મુદ્દાઓ પણ ઉભા થાય તો તેની પણ વ્યાપક ચર્ચા કરવી પડે, તેના થકી નવા પ્રશ્નો પણ ઉભા થાય, તેને લગતા નિયમો અને શરતો નક્કી કરવી પડે, અને આ બધું કરવામાં નવા પ્રશ્નો અને સમસ્યાઓ પણ ઉભી થાય અને તેથી આઝાદીમાં વિલંબ થાય. અને જેટલો વિલંબ તેટલા નવો પ્રશ્નો અને નવી સમસ્યાઓ ઉભી થાય તેવું હતું એનો ખ્યાલ વલ્લભભાઈ પટેલને પૂરતો હતો. અને બધો ભાર વલ્લભભાઈ પટેલ અને ગાંધીજી ઉપર જ આવે તેમ હતું.

    વલ્લભભાઇ જાણતા હતા કે વિભાજન પછી ઘણો બોજો તેમના માથે પડવાનો છે. એ બોજાના પ્રશ્નોમાં મૂખ્ય હતા તે એ કે જે કંઈ હિજરત થાય તેમાં હિજરતીઓને રહેઠાણો અને સગવડો પૂરી પાડવી અને દેશી રાજ્યોનું વિલીનીકરણ કરવું. હિજરત અને હિજરતીઓનો પ્રશ્ન વિકરાળ બનશે તેવો તો કોઇને ખ્યાલ જ નહીં. વળી વલ્લભભાઈને ખબર હતી કે દેશી રાજાઓમાંથી કેટલાકની ડાગળી ખસેલી હતી અને સ્વતંત્ર થયા પછી તેમની પ્રજ્ઞા કઈ દિશામાં કામ કરશે તે ખાત્રી પૂર્વક કહી શકાય તેમ નહતું. કેટલાક રાજાઓની દાઢ સળકે પણ ખરી. વળી ખાલીસ્તાન, દલિતસ્તાન, દ્રવિડીસ્તાન વિગેરેની માગણીઓ કરનારાઓને બળવત્તર બનવામાં પૂરતો સમય પણ મળી જાય એટલે કે ભાગલાવાદી પરિબળોને મજબુત થવાનો સમય મળી જાય.”ફેડરલ નેશનલ યુનીયન” તંત્રના ઓઠા હેઠળ ભારતના ચાર પાંચ ભાગલા પડી જાય એ વાત નકારી શકાય તેમ ન હતી.

    વળી ગાંધીજી અને વલ્લભભાઇ પટેલ બંન્ને કંઈ એવા હટ્ટા કટ્ટા હતા નહીં. અને નહેરુ તો વ્યવસ્થા શક્તિમાં પાવરધા હતા જ નહીં. તેથી વલ્લભભાઇ શરુઆતમાં ગાંધીજી પાસે સંમત થયા હતા પણ પછી તેમણે પોતાની અસંમતિ બતાવી. અને ગાંધીજીએ પણ અગાઉ સંમતિ બતાવી હતી તો પણ તેમને વલ્લભભાઇની વાત વાજબી લાગી. જીન્નાને એમ હતું કે જો ગાંધીજી અને વલ્લભભાઈ બન્ને સંમત થશે તો નહેરુનું કશું ચાલશે નહીં, અને નહેરુને પણ સંમત થવું પડશે. પણ આવું કંઇ થયું નહીં.

    હવે તમે જુઓ. વલ્લભભાઇ કેટલા સાચા હતા. હિજરતમાં કેટલા ખૂન ખરાબા થયા. જે મુસ્લીમ નેતાઓ ગાંધીજીને ફક્ત હિંદુઓના નેતા માનતા હતા તેઓ (અને બીજા બધાજ હુલ્લડોને રોકવામાં નિસ્ફળ રહ્યા અને લાચાર થઇને) ગાંધીજીને શરણે ગયા અને કહ્યું કે તમે હિંદુઓના જ નહીં પણ અમ મુસલમાનોના પણ નેતા છો. તમે જ કંઇક કરો. અને ગાંધીજીનું આ “વન મેન આર્મી” નોઆખલી ગયું. પછી આ વનમેન આર્મીએ ત્યાં જઇ ને શું કર્યું તે પછીની વાત તો બધાજ જાણે જ છે.

    અને વલ્લભભાઇની બીજી ધારણાઓ જુઓ. જુનાગઢના નવાબે પબ્લિક ઓપીનીયનની પરવા કર્યા વગર પાકીસ્તાન સાથે જોડાણ કર્યું. પાલનપૂર અને હૈદરાબાદના નવાબ પણ એજ ચાળે ચડ્યા. બીજા રાજાઓમાથી કેટલાક સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર તરીકે રહેવાના શમણાં જોતાં હતા. પણ ભલુ કર્યુ ઈશ્વરે કે એમણે આપણને ગાંધી બાપુ અને વલ્લભભાઇ જેવા નેતા આપ્યા અને સરવાળે બધું સમુસુતરું પારપડ્યું.

    જમ્મુ અને કાશ્મિરનો પ્રદેશ પણ ગાંધીજી અને ખાસકરીને વલ્લભભાઇ પટેલ ને લીધે વધુ બગડતો અટક્યો. હવે ધારોકે વલ્લભભાઇ પટેલ ગૃહમંત્રી ન હોત તો, જવાહરલાલ નહેરુ ગૃહમંત્રી હોત. અને જે નહેરુ એક, ખોળામાં આવીને પડેલા ફળ જેવો કાશ્મિરનો પ્રશ્ન પણ બગાડી બેઠા, તે નહેરુ થકી દેશમાં શું શું અરાજકતા ન થાત! તે વિચાર કરતાં જ કંપારી છૂટે છે.

    ગાંધીજીની અને વલ્લભભાઇની વ્યુહરચના બરાબર જ હતી. એક વખત ભારત સૂપેરે થઇ જાય પછી બંને પ્રજાને ફેડરલ નેશનલ યુનીયન માટે તૈયાર કરઈ શકાય. અને તેથી જ જ્યારે પાકિસ્તાનમાં રહેલા કોંગ્રેસીઓ ભાગલા વખતે પાકિસ્તાનમાંથી ભાગીને ભારતમાં આવ્યા ત્યારે ગાંધીજી બહુ જ નાખૂશ થયા અને તેમના ઉપર ઊકળી ઊઠ્યા હતા કે “તમે આટલા વર્ષો શું શિખ્યા? તમે શું કામ ત્યાં ન રહ્યા? તમે તમારો જીવ બચાવવા કેમ ભાગી આવ્યા? તમે બધા ત્યાં મરી કેમ ન ગયા? મેં તો તમને મરવાનું શિખવ્યું છે અને તમે તો બીકણ નિકળ્યા. તમે જો ત્યાં મરી ગયા હોત તો હું ખૂબ ખૂશ થાત. હું ખૂશીમાં નાચત … ખૂબ નાચત…”

    ગાંધીજીની ઈચ્છા હતી કે તેઓ દિલ્લીના કામોમાંથી થોડા નવરા પડે એટલે પાકિસ્તાન જાય અને નિરાંતે બે દિલોને જોડવાનું કામ ઉપાડે કે જેથી ફેડરલ નેશનલ યુનીયનની વાત આગળ ચલાવી શકાય. એ પછી શું થયું તે આપણે જાણીએ છીએ.

    ૧૯૫૫-૫૬માં ઈસ્કંદર મીર્ઝાએ ફેડરલ નેશનલ યુનીયનની વાત ફરીથી ઉઠાવી.પણ નહેરુ તેની વિરુદ્ધમાં પહેલેથીજ હતા. તેમણે તે વાત સદંતર નકારી કાઢી. એમ કહીને કે જે દેશે લશ્કરી જોડાણો કર્યા હોય તે દેશ સાથે ફેડરલ યુનીયન ની વાત પણ ન થઇ શકે.

    વિનોબા ભાવેએ નહેરુની નીતિનો વિરોધ કરેલો. અને કહેલું કે બધી વાતની ચર્ચા કરી શકાય અને ફેડરલ નેશનલ યુનીયન શક્ય પણ છે.

  3. જીન્ના ને રાવણ સાથે સરખાવી ન શકાય.
    રાવણના સઘળા અધ્યાયો એક રાજાને છાજે તેવા હતા.
    રાવણ હારી ગયો તેથી અને રામ જીતી ગયા અને તેથી સમય જતાં ભગવાનના અવતારને નામે ઓળખાયા એટલે તેમના મધ્યકાલીન ભક્તોએ રાવણની બુરાઈ કરવામાં બાકી ન રાખ્યું. વાલ્મિકીના રામાયણમાં પણ ઉમેરણો થયા અને રાવણ એક આતતાઇ તરીકે નિરુપિત થયો.

    જીન્નાના છેલ્લા અધ્યાયો કલુસિત હતા અને તેથી જીન્ના અક્ષમ્ય છે તે વાત સાચી છે.

    પણ રાવણ વિષે તેમ ન હતું. કોઇપણ રાજા પોતાની બેનના નાક-કાન કાપ્યાનો બદલો લે તે સ્વભાવિક હતું. જે સીતાને ઉપાડી જઇ શકે તે તેની સાથે લગ્ન સહિત બધું જ કરી શકે. પણ રાવણની એવી કોઇ ઈચ્છા જ ન હતી તેથી તેણે સીતાને અશોકવનમાં જ રાખી. આપણે સીતા અને રામ ઉપર દૈવી તત્વોનું આરોપણ કરી રાવણને અન્યાય કરી ન શકીએ.

    બનેલા બનાવોને આધારે ઐતિહાસિક વ્યક્તિઓનું મૂલ્યાંકન કરી શકાય.જે તે સમયના લેખકોએ કરેલા વર્ણનોને આધારે ઐતિહાસિક વ્યક્તિઓનું મૂલ્યાંકન ન કરી શકાય.

    વધુ માટે વાંચોઃ
    http://shirish-dave.sulekha.com/blog/post/2007/03/rama-the-real-in-flesh-and-blood.htm

મારો બ્લોગ વાંચવા બદલ આભાર.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s