Posted in film, film review, media

‘રણ’થી પાછો છવાયો છે રામુ નામનો જણ!

(દિવ્ય ભાસ્કરમાં હતો ત્યારે ફિલ્મ સમીક્ષા કરવાની થતી હતી.  હવે તો તે કરવાનું થતું નથી, પણ ‘રણ’ જોયા પછી ફિલ્મ સમીક્ષા કરવાનું રોકી શકતો નથી.)
ગુજરાતીમાં રણ એટલે રેતીની ભૂમિ જેને હિન્દીમાં મેરુભૂમિ અથવા ઉર્દૂમાં રેગિસ્તાન કહે છે, પરંતુ હિન્દીમાં રણ એટલે યુદ્ધ. એટલે તો યુદ્ધના મેદાનને રણમેદાન કહેવામાં આવે છે.
આ રણ એટલે કે યુદ્ધ લડી રહ્યા છે વિજય હર્ષવર્ધન મલિક (અમિતાભ બચ્ચન, વિજય નામ તેમના સિવાય બીજા કોનું હોય?!). તેઓ એક ન્યૂઝ ચેનલના માલિક છે પરંતુ તેમના જ એક કર્મચારી અમરીષ કક્કડ (મોહનીશ બહલ)એ નવી ચેનલ ખોલી છે અને તેના પર સેન્સેશનિલઝમ એટલે કે સનસનાટી અને મનોરંજનને જ સ્થાન છે. અમરીષની ચેનલ નંબર વન બની ગઈ છે જ્યારે વિજય મલિકની ચેનલને ટીઆરપીના ફાંફા પડી રહ્યા છે. ઉપરાંત તેમની ચેનલના કોઈ પણ નવા શો અંગેના વિચારો અમરીષની ચેનલ પાસે પહોંચી જાય છે. વિજયનો દીકરો જય (સુદીપ) અમેરિકાથી ભણીને આવ્યો છે. ચેનલનો દોર તેના હાથમાં આવે છે અને તે તેના બનેવી તથા ઉદ્યોગપતિ નવીન શંકલ્યા તથા વિપક્ષના નેતા મોહન પાંડે (પરેશ રાવલ)ની સાંઠગાંઠવાળી જાળમાં ફસાઈ જાય છે અને વિજય મલિકની ચેનલ પર એક પછી એક જૂઠાણા દર્શાવવામાં આવે છે….
પત્રકારત્વ પર ફિલ્મો તો અનેક બની ગઈ, પણ ઘણા વખતે એક ફ્રેશ ફિલ્મ આવી છે. અમિતાભની પોતાની જ ‘મૈં આઝાદ હૂં’માં શબાના આઝમી આવો જ એક હાથો જય મલિકની જેમ બને છે. ‘જાને ભી દો યારોં’માં પણ ઉદ્યોગપતિપત્રકારોની સાંઠગાંઠ દેખાડવામાં આવી હતી. આ બધામાં છેલ્લે ‘ફિર ભી દિલ હૈ હિન્દુસ્તાની’ને સનસનાટીભર્યા ટીવી પત્રકારત્વ પરની કદાચ સૌથી પહેલી ફિલ્મ કહી શકાય.
પત્રકારત્વમાં બને છે એવું કે અખબાર કે ચેનલ ચલાવવા જાહેરખબરોનો ટેકો જોઈએ, પણ જેમ કોઈ પણ ઈમારત બનાવવામાં સિમેન્ટ, રેતી, કપચી વગેરેના નિશ્ચિત પ્રમાણ હોય છે તે પ્રમાણ જો ન જાળવાય તો ઈમારત તૂટી પડે તેમ જાહેરખબર જ મુખ્ય આધાર બની જાય, તે તો ઠીક, પણ અખબાર કે ચેનલ પૈસા માટે ઉદ્યોગપતિઓ કે રાજકારણીઓના હાથનું પ્યાદું બની જાય ત્યારે શું? શું જરૂરી છે કે એક ચેનલ એક પ્રકારનો શો લાવે એટલે બીજી ચેનલે તેવો શો લાવવો જ?
અનેક વાર એવાં ઉદાહરણો જોવા મળ્યાં છે જ્યારે ચેનલ પલ પલ કી ખબર દેવા માટે અને સબ સે તેઝ સાબિત થવા છબરડા કરી બેસે. કપિલ દેવના બદલે સચીન તેંડુલકરને એક સદીનો ખેલાડી ઘોષિત કરી દેવામાં આવે અને એટલું જ નહીં, તેના પ્રતિભાવો પણ ‘ગોઠવણ કરીને લવાયેલા’ દર્શકો પાસેથી લેવામાં આવે.
‘રણ’માં અમિતાભ કહે છે તેમ હવે સમાચાર રજૂ નથી કરાતા, બનાવવામાં આવે છે. કોઈ ચોક્કસ પરિપ્રેક્ષ્યમાં કહેવાયેલી વાતને કાંટછાંટ (એડિટ) કરીને વારંવાર રજૂ કરીને કોઈ એક વ્યક્તિને હીરો કે વિલન રાતોરાત બનાવી શકાય છે. (આશા ભોસલેએ હિમેશ રેશમિયાના સંદર્ભમાં કહેલી વાત, ‘તો ઉસે થપ્પડ મારના ચાહિયે’ અનેક વાર બતાવાયેલી તે યાદ આવે છે?) રિયાલિટી શો કે ક્રિકેટમાં બનતી ક્ષુલ્લક ઘટનાઓ (અને તે પણ ઘણી વાર વિવાદ માટે ઉપજાવી કઢાયેલી હોય) પર એક કલાકના કાર્યક્રમો અપાય છે ને બેવફૂફ દર્શકો પણ લાગણીસભર રીતે તેના શિકાર બની જાય છે. એસએમએસના મારા ચાલે છે. ક્યાં બિચારું દૂરદર્શન? જેમાં સરકારી સમાચારો સાવ નિરસ રીતે રજૂ કરાતા? સલમા સુલતાન જેવી સમાચાર વાચક તો ભારતીય ટીમ જીતે કે કોઈને એવોર્ડ મળે તોય તેના મોંઢા પર હાસ્ય નહોતું આવતું અને હવે ન્યૂઝ ચેનલ પર રૂપાળી યુવતીઓને એન્કર બનાવી દેવાય છે. પછી ભલે ને પૂરમાં કે ધરતીકંપમાં ફસાયેલાઓને પૂછે કે આપ કો કૈસા લગ રહા હૈ? ક્રાઇમના સમાચારો સમાચારો નથી રહેતા, હોરર શો બની જાય છે. રાતના જોઈ લો તો ઊંઘ ઉડી જાય તેવા દાઢી મૂછના દેખાવવાળો ઘોઘરા અવાજે તમને ડરાવે છે અને રીતસર ઊંઘમાંથી ઉઠાડી દે છે ચૈન સે સોના હૈ તો જાગ જાઈએ! બળાત્કાર, ચોરી, હત્યા વગેરે અપરાધોનું પાછું નાટકીય રૂપાંતર કરીને રજૂ કરવામાં આવે!
નિઃશંક, ટીવી પત્રકારત્વની ઉજળી બાજુ છે જ. ત્રાસવાદી ઘટનાઓની વચ્ચે પણ વારે ઘડીએ પોશાક બદલતા ગૃહ મંત્રીને જવું પડે છે તે ટીવી સમાચાર ચેનલોના કારણે જ. મુંબઈમાં બોમ્બ ધડાકાઓ પછી ચેનલોએ દાખવેલી જાગૃતિ અને ચલાવેલા અભિયાનો પ્રશંસનીય હતા જ. કારગિલની લડાઈનું સ્થળ પર જઈને રિપોર્ટંિગ ભારે હિંમત માગી લેતી વાત હતી. (જોકે મુંબઈ બોમ્બ ધડાકાઓ વખતે કારણ વગર સૂતા સૂતા રિપોટિંગ કરવાના ફારસો પણ થયા). આજે સ્પર્ધાના કારણે અને ઘણી વાર જગ્યા ભરવા પણ, નાના ગામના ઉલ્લેખનીય સમાચારો ટીવીમાં દેખાડાય છે. ક્રિકેટ ટીમ જીતે તો તેને ઊંચકી લેવાય છે અને હારે તો વિશ્લેષણ પણ કરાય છે (એ અલગ વાત છે કે પોતે બહુ સારું નહીં રમેલા ક્રિકેટરો ન્યૂઝ રૂમમાં ગોઠવાઈ જઈ એ વિશ્લેષણ કરે છે.).
૨૪ કલાકની ન્યૂઝ ચેનલો શરૂ થયાને એક દાયકો થવા આવ્યો. એવું કહી શકાય કે ૧૦ વર્ષે કિશોરાવસ્થામાં પ્રવેશ થાય છે. ચેનલો પણ હવે થોડી સમજણ દાખવતી થાય, સનસનાટીને એકબાજુએ રાખી, સમાચારોની વિશ્વસનીયતા નક્કી કરીને પછી સમાચાર રજૂ કરે, ભલે તેમાં મોડા પડાય, તો સારું.
રહી વાત ફિલ્મની તો રામગોપાલ વર્મા ઘણા વખતે સારી ફિલ્મ લાવ્યા છે. ઘણી વાર તો ફિલ્મ જોઈને લાગે કે ક્યાંક આ ફિલ્મ મધુર ભંડારકરની તો નથી ને. ઘણી બધી ચોકસાઈ રાખવા છતાં કેટલીક વાતો છૂટી પણ ગઈ છે; જેમ કે, વિજય મલિક જેવા ખ્યાતનામ અને વિશ્વસનીય પત્રકાર કોઈ ખરાઈ કે ચોકસાઈ વગર તેના દીકરાને ક્યાંકથી (હકીકતે તેણે પોતે જ ફિલ્માવેલી) મળેલી સીડીને આધારભૂત માનીને તેનું પ્રસારણ કરાવી દે? તેમની ચેનલના આઇડિયા બીજી ચેનલ પાસે જતા રહે અને કઈ વ્યક્તિ આ કરે છે તેની તપાસ પણ ન કરાવે? હુડા (કે.કે. રૈના) તો પછી અદ્રશ્ય જ થઈ જાય છે.
અમિતાભ તેમને સોંપાયેલું કામ બહુ સારી રીતે નિભાવી જાય છે. તેમનો અભિનય બહુ જ સંયમિત રહ્યો છે. ક્યાંય ઓવરએક્ટિંગ નહીં. તેમના દીકરા તરીકે સુદીપ યુવાવસ્થાના અમિતાભની યાદ અપાવી જાય છે. ઘણા વખતે પરેશ રાવલ કોેમેડીયનના બદલે વિલન તરીકે જોવા મળ્યા. તેમનો અભિનય પણ સંયમિત છતાં લાજવાબ રહ્યો. રામુએ ફિલ્મમાં પ્રતીકોનો સારો ઉપયોગ કર્યો છે; જેમ કે પરેશ રાવલ આખી ફિલ્મમાં કાળા ચશ્મા પહેરી રાખે છે. જ્યારે પરેશ રાવલની સુદીપને ઓફર મળે છે ત્યારે તેનું મન વિચારોના ચકડોળે ચડે છે તેને દારૂના ગ્લાસને ગોળ ગોળ ફેરવીને તેમાં ફરતા બરફથી રજૂ કરાયું. રાજપાલ યાદવ ચેનલના ઘણા વિદૂષક એન્કરોની યાદ અપાવી જાય છે.
છેલ્લે એક સવાલ. ‘રંગીલા’, ‘દૌડ’, ‘સત્યા’, ‘કંપની’ જેવી ફિલ્મોમાં સારું સંગીત કઢાવી શકનાર રામુ પાછલી ઘણી ફિલ્મોથી એવું સંગીત કેમ કઢાવી નથી શકતા? સંગીત વગર ફિલ્મ અધૂરી છે, મિ. રામુ!
Advertisements

Author:

A journalist who loves his country most than any other thing. I am ever learning man. Reading, writing , Hindi films, television, music and learning new things are my passion. I like to be innovative.

2 thoughts on “‘રણ’થી પાછો છવાયો છે રામુ નામનો જણ!

  1. રણ હજી જોઇ નથી એટલે કશું કહેવું શક્ય નથી પણ આજના મિડીયાની અધોગતિ એ ચિંતાજનક છે.

મારો બ્લોગ વાંચવા બદલ આભાર.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s