ગૂગલ સિવાય પણ ઘણાં સર્ચ એન્જિન છે!

કેટલાંક નામો તેમનાં કામોનો પર્યાય બની જાય છે. આવું કંપનીની બાબતમાં બનતું હોય છે. લોકો ટૂથપેસ્ટ જોઈએ છે તેમ કહેવાના બદલે કોલગેટ કહેતા. ફોટોકોપી કાઢવા માટે ઝેરોક્સ શબ્દ વાપરે છે. અગાઉ સ્ટવના બદલે પ્રાઇમસ જ કહેતા. આવું એક નામ છે ગૂગલ. અંગ્રેજીમાં તો ઇન્ટરનેટ પર શોધ કરવા માટે શબ્દ જ વપરાવા લાગ્યો છે, ‘ગૂગલ ઇટ’. મતલબ કે ગૂગલમાં શોધી લો. ગૂગલ સર્ચ એન્જિનનો પર્યાય બની ગયું છે.

ગૂગલે એટલી બધી સુવિધા આપી દીધી છે કે લોકો કંઈ પણ માહિતી જોઈતી હોય તો ગૂગલની વેબસાઇટ જ ખોલે છે. તમને અંગ્રેજી ન આવડતું હોય તો વાંધો નહીં. કાચો પાકો સ્પેલિંગ લખી નાખો તો ગૂગલ સૂચવે, ‘ડુ યુ મીન …’ મતલબ કે તમે શોધવા માટેના સ્પેલિંગમાં અમિતાભ બચપન લખી નાખ્યું હોય તો તમને સૂચવશે, ‘ડુ યુ મીન અમિતાભ બચ્ચન?’.  એ તો ઠીક, પરંતુ આખો સ્પેલિંગ પણ લખવાની જરૂર નહીં. તમે ગૂગલમાં અમિતાભનો એ, એમ, આઈ ટાઇપ  કરો એટલે પાંચેક વિકલ્પો બતાવે તેમાં તમારો વિકલ્પ હોય તો તેને પસંદ કરીને તેના પર શોધી શકો છો. કોઈ પણ મોટી વ્યક્તિની જન્મતારીખ કે મરણ તારીખ શોધવી હોય તો ગૂગલમાં લખો એટલે પહેલા જ પરિણામમાં તે આપી દીધી હોય. તેના માટે સંબંધિત વેબસાઇટ ખોલવાની જરૂર નહીં.

ગૂગલમાં શોધ પણ બહુ જ ઝડપી છે. કોઈ પણ બાબત શોધવી હોય તો ગણતરીની પળોમાં લાખો પરિણામ તમારી સમક્ષ રજૂ કરી દે. તમારું નામ ફેસબુક કે લિન્ક્ડ ઇન જેવી વેબસાઇટમાં સભ્ય તરીકે જ હોય અને ભલે તમે એવી કોઈ મોટી હસ્તી ન હો તો પણ તમે તમારું નામ ગૂગલમાં શોધ કરશો તો તમારાં નામ જેટલી જગ્યાએ હશે તે બધી વેબસાઇટ બતાવશે. દરેક વ્યક્તિ કંઈ અંગ્રેજી ભાષાની જાણકાર હોતી નથી. વળી, હવે તો ઇન્ટરનેટ પર માત્ર અંગ્રેજી ભાષામાં જ સામગ્રી હોતી નથી. આથી ગૂગલે વિશ્વની મોટી મોટી તમામ ભાષાઓમાં શોધ કરવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે. તમને યુનિકોડમાં ગુજરાતી ટાઇપ કરવાનું ફાવતું હોય તો તમે ગુજરાતીમાં પણ શોધ કરી શકો છો.  જોકે હજુ ગુજરાતીમાં શોધ અંગે ગૂગલે એટલું વિકસાવ્યું નથી જેટલું અંગ્રેજી અને હિન્દી બાબતે છે. જેમ કે અંગ્રેજીમાં અગાઉ કહ્યું તેમ ખોટો સ્પેલિંગ લખો તો પણ ગૂગલ શોધ પરિણામ આપે છે, પરંતુ ગુજરાતીમાં, દા. ત. સીતાના બદલે સિતા લખો તો તમને સૂચન પણ નહીં કરે કે તમે સીતા વિશે શોધવા માગો છો? કે તમને સીતા વિશે પરિણામ પણ નહીં આપે. અને જેવું અંગ્રેજી બાબતે છે તેવું ગુજરાતી બાબતે પણ છે. બધાને બધા શબ્દોની જોડણી આવડતી ન હોય. બીજું, ઇન્ટરનેટ પર જે ગુજરાતી લખાણો છે તેમાં પણ જોડણી સાચી હોય તેવું જરૂરી નથી.

ગૂગલે તેની શોધનું ફલક વ્યાપક બનાવી દીધું હોવાથી પણ તે લોકપ્રિય છે. તમે કોઈ સમાચાર વિશે શોધવા માગતા હો તો સમાચારનો વિભાગ છે. પુસ્તક વિશે શોધવા માગતા હો તો તમારે ગૂગલમાં પુસ્તક વિભાગમાં જઈને શોધવાનું. તમે કોઈ તસવીર શોધવા માગતા હો તો તસવીર (ઇમેજ) વિભાગમાં જઈને શોધવાનું. તમે કોઈ વિડિયો શોધવા માગતા હો તો વિડિયો વિભાગ છે. ગૂગલમાં શોધમાં તમને બે વિકલ્પો પણ આપે છે. ગૂગલ સર્ચ અને આઈ એમ ફીલિંગ લકી. જો તમે આઈ એમ ફીલિંગ લકી પર ક્લિક કરો તો તમને તમારી શોધના પહેલા પરિણામની વેબસાઇટ પર લઈ જશે જેનાથી તમારો સમય ઓર બચી શકે છે. વળી, માનો કે તમારે કોઈ શબ્દનો સમાવેશ કરતી જ શોધ કરવી છે તો તમારી પાસે ‘કેશ્ડ વર્ઝન’ જોવાનો પણ વિકલ્પ છે. તેમાં તમને તમારા શબ્દને હાઇલાઇટ કરીને (પીળા રંગથી કે એ રીતે) રજૂ કરાય છે તેથી તમારો શબ્દ તે વેબસાઇટમાં જ્યાં જ્યાં આવતો હશે ત્યાં જોવા મળશે. એટલે માનો કે કોઈ વેબસાઇટે ૨૦૦૦ની સાલમાં જે માહિતી મૂકી હોય તે હવે સાચવી ન હોય અથવા તે વેબસાઇટ અત્યારે બંધ થઈ ગઈ હોય તો પણ તમે કેશ્ડ વર્ઝનમાં તેને જોઈ શકો છો, કારણ કે ગૂગલ દરેક વેબસાઇટના ફોટા પાડીને સાચવી રાખે છે.

વળી, ગૂગલમાં જો કોઈ બીજી ભાષામાં પેજ હોય તો તેનું ટ્રાન્સ્લેશન (ભલે તે મશીનનું ટ્રાન્સ્લેશન હોવાથી કાચુંપાકું હોવાનું) પણ કરી આપશે. તમારે કોઈ એકમનું બીજા એકમમાં રૂપાંતર કરવું હોય, દા. ત. ડોલરનું રૂપિયામાં અથવા કિમીનું મીટરમાં તો તમારે શોધમાં માત્ર એટલું જ લખવાનું એક કિમી = મી તરત તેનો જવાબ જ આવી જશે.

પરંતુ તાજેતરમાં ગૂગલમાં વિશ્વના ટોચના ૧૦ અપરાધીઓની શોધમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને દર્શાવતું પરિણામ આપતાં, ગૂગલની વિશ્વસનીયતાને ભયંકર ઠેસ પહોંચી છે. જોકે અગાઉ પણ ગૂગલનાં પરિણામો ઘણી વાર ભળતા જ આવતા હોવાની ફરિયાદ તો હતી જ. પરંતુ શોધવું હોય તો ગૂગલ સિવાય કયા વિકલ્પો છે?

ઘણા! ઓછામાં ઓછા પંદર જેટલા. વિન્ડોઝ બનાવનાર માઇક્રોસૉફ્ટનું એમએસએન સર્ચ એન્જિન ગૂગલની આસપાસ જ આવેલું. તે આજે બિંગ તરીકે ઓળખાય છે. બિંગ ગૂગલને ટક્કર પૂરી પાડવા માટે તેની જેમ જ સજ્જ છે. મતલબ કે બિંગમાં પણ તમે વેબમાં, તસવીરમાં, વિડિયોમાં, સમાચારમાં, નકશામાં, એમ અલગ-અલગ ખાસ શોધ કરી શકો છો. બિંગમાં ટ્રાન્સ્લેશનની સુવિધા મુખ્ય પૃષ્ઠ પર જ મળે છે. તેમાં પણ અલગ-અલગ ભાષામાં શોધ કરી શકો છો અને ગૂગલની જેમ તે પણ તમે સ્પેલિંગ/જોડણી ટાઇપ કરતા જાવ તેમ તમને નીચે શોધ પરિણામો આપવા લાગે છે. તેમાંથી તમારે જોઈતો શબ્દ પસંદ કરીને તે શબ્દ વિશે તમે શોધ કરી શકો છો. બિંગમાં એવી સુવિધા પણ છે કે તમે માનો કે હેમામાલિનીની તસવીર શોધી. તેમાં ધર્મેન્દ્ર અને હેમામાલિનીની તસવીર નીકળી. તે તસવીરની નીચે લખ્યું હોય – ધર્મેન્દ્ર-હેમામાલિની મેરેજ. આ લખાણ પર ક્લિક કરો એટલે ધર્મેન્દ્ર-હેમામાલિનીની જેટલી તસવીરો હશે તે બધી તમને દેખાડશે.

ત્રીજું સર્ચ એન્જિન યાહૂનું છે. યાહૂ પણ ઈ. સ. ૨૦૦૩થી ઇન્ટરનેટ પર છે. ગૂગલ અને બિંગની જેમ જોકે યાહૂનું સર્ચ એન્જિન સાફસૂથરું નથી. ગૂગલ અને  બિંગ ખોલો ત્યારે માત્ર તે સર્ચ એન્જિન જ નીકળે જ્યારે યાહૂમાં સર્ચ એન્જિન ટોચ પર છે જ્યારે નીચે સમાચારોનો ઢગલો. ડાબી બાજુએ તેના વિવિધ વિભાગો છે. યાહૂમાં એક વિશેષ સુવિધા એ છે કે તમે તેમાં લોગઇન થાવ અને તેના મુખ્ય પેજ પર સર્ચ કરતા હો તો જમણી બાજુએ મેઇલમાં તમે તમારા આવેલા ઇ-મેઇલ પર ઉડતી નજર નાખી શકો છો. જો તમારે યાહૂના સર્ચમાં જ જવું હોય તો લાંબુંલચક એડ્રેસ in.search.yahoo.com કરવું પડે. યાહૂમાં પણ ગૂગલ કે બિંગની જેમ અલગ-અલગ વિભાગો નથી. તેથી તમારે માનો કે સમાચારમાં કોઈ બાબત શોધવી હોય તો તમે શોધી શકો નહીં. યાહૂમાં તમે (એડવાન્સ સર્ચમાં જઈને) એકતાળીસ ભાષામાં શોધી શકો છો.

એઓએલ (aol) નામનું એક સર્ચ એન્જિન પણ સારો વિકલ્પ છે. નેટમાર્કેટશેર ડોટ કોમ નામની વેબસાઇટ અનુસાર એઓએલ પ્રથમ દસ સર્ચ એન્જિનમાં આવે છે. યાહૂની જેમ એઓએલનું સર્ચ પેજ પણ સાફસૂથરું નથી. તેમાં આખું પેજ સમાચારોથી ભરેલું છે અને ઉપર સર્ચની જગ્યા આપેલી છે. એઓએલમાં અન્ય ભાષામાં શોધવાની સગવડતા પહેલી નજરે દેખાતી નથી.

આસ્ક (ask) પણ એક સારું સર્ચ એન્જિન છે. તેમાં જોકે તમારે પ્રમાણમાં અજાણી વ્યક્તિ (માનો કે તમારી કૉલેજની ગર્લફ્રેન્ડ કે તમારો  બોયફ્રેન્ડ) વિશે શોધવું હોય તો તે તમને નીચે સીધાં પરિણામમાં જોવા નહીં મળે. જમણી બાજુ આપેલાં પરિણામોમાં તે ફેસબુક, લિન્ક્ડ ઇન, ગૂગલ પ્લસ જેમાં પણ હશે તેની લિંક જોવા મળશે. આસ્કમાં તમે માત્ર છ ભાષામાં  શોધી શકો છો. આસ્કમાં પરિણામોમાં માત્ર વેબસાઇટની લિંક જ મળે છે સાથે તસવીરોનાં પરિણામો નથી મળતાં, જે ગૂગલ, બિંગમાં મળે છે.

વાઉ (wow) નામના સર્ચ એન્જિનમાં મુખ્ય પેજ પર નીચે કેટલીક સાઇટોની લિંક આપેલી છે. આથી તમારે જેતે વેબસાઇટમાં જવું હોય તો તમારે તેને શોધવાની માથાકૂટ નહીં. માનો કે તમારે ઇ-બેમાં જવું છે અને તમે તેનો સ્પેલિંગ જાણતા નથી તો તમે સર્ચમાં જશો, ઇબેનો સ્પેલિંગ ભળતોસળતો ટાઇપ કરશો અને પછી ગૂગલ, બિંગ કે અન્ય કોઈ સર્ચ એન્જિન જે પરિણામો આપશે તેમાંથી તમે વેબસાઇટ પસંદ કરવાના. આ કડાકૂટમાંથી વાઉ બચાવી લે છે. તેના પેજ પર નવેક ઉપયોગી વેબસાઇટની લિંક આપેલી છે. જોકે વાઉ એ ગૂગલ તરફ જ દોરી જાય છે કારણકે તેના પેજ પર લખેલું છે એમ્પાવર્ડબાય ગૂગલ. એટલે વાઉમાં તમે સર્ચ કરો તો પરિણામો ગૂગલના હોય તે જ મળવાનાં.

વેબક્રાઉલર (webcrawler) એક અનોખું સર્ચ એન્જિન છે. માનો કે તમે કોઈ વસ્તુ ગૂગલમાં શોધી, પણ તે ત્યાં ન મળી. તે પછી તમે યાહૂમાં ગયા, તો ત્યાં મળી ગઈ. તમારો કેટલો સમય બગડ્યો? વેબક્રાઉલર તમને ગૂગલ અને યાહૂનાં પરિણામો મિશ્ર કરીને એક જ જગ્યાએ આપે છે. એટલે તમારે એક સાથે બે સર્ચ એન્જિનમાં શોધ થઈ જાય! તેમાં તમે ઇમેજ, ન્યૂઝ, વિડિયો વગેરે અલગ-અલગ વિભાગોમાં શોધ કરી શકો છો.

માયવેબસર્ચ (mywebsearch) પણ વાઉની જેમ ગૂગલની શક્તિથી ચાલતું સર્ચ એન્જિન છે. વાઉ કરતાં તેમાં વધુ સુવિધા એ છે કે તેમાં ૧૩ ઉપયોગી વેબસાઇટની લિંક મુખ્ય પેજ પર જ આપેલી છે. ઇન્ફોસ્પેસ (infospace) પણ સાફસૂથરું સર્ચ એન્જિન છે, પરંતુ તેમાં અલગ-અલગ વિભાગો સીધા નથી આપેલા. તમે કોઈ બાબત શોધો અને તેનાં જે પરિણામો નીકળે તેમાં ડાબી બાજુએ વેબ, ઇમેજ, ન્યૂઝ જેવા વિભાગો આપેલા હોય એટલે તમારે અમિતાભ બચ્ચનની તસવીર શોધવી હોય તો પહેલાં અમિતાભ અંગે સર્ચ કરવાનું અને બાદમાં ઇમેજ પર ક્લિક કરવાનું. ઇન્ફો (info) તેના કરતાં સારું સર્ચ એન્જિન છે. તેના મુખ્ય પેજ પર જ વેબ, ટોપિક્સ, શોપ, જોબ્સ, ઇમેજીસ, ન્યૂઝ, વિડિયો જેવા ઓપ્શન આપેલા છે. (જોબ્સ વાળો વિભાગ ઘણાને ઉપયોગી થઈ શકે.) તેની એક વિશેષતા એ છે કે, માનો કે તમે કેટરીના કૈફની તસવીરો વિશે સર્ચ કરી તો તમને નીચે તસવીરો તો દેખાડશે જ પરંતુ સાથે જમણી બાજુએ તેના વિશે વેબસાઇટની કેટલીક લિંક પણ દેખાડશે. (એક પંથ દો કાજ!) તેમાં તમે સર્ચ પ્રેફરન્સમાં જઈને દસ ભાષામાં શોધ કરી શકો છો. ડકડકગો (duckduckgo) નામના સર્ચ એન્જિનની ટેગલાઇન છે કે તે તમારો પીછો કરતું નથી. તમારી ગોપનીયતા જાળવે છે. ગૂગલમાં ટ્રેકિંગ થાય છે. તેથી ડકડકગોએ આવી ટેગલાઇન રાખી છે. તે પણ સાફસૂથરા પેજ સાથેનું સર્ચએન્જિન છે. એપલે તેનો સમાવેશ તેના સફારી બ્રાઉઝરમાં વધારાના સર્ચ એન્જિન તરીકે કર્યો છે. યાન્ડેક્સ નામનું સર્ચ એન્જિન રશિયાનું છે. તે પણ સાફસૂથરા હોમપેજ સાથે છે, જેમાં ઇમેજીસ, વિડિયો, મેઇલ, મેપ્સ, મેટ્રિકા, યાન્ડેક્સ બ્રાઉઝર જેવા વિકલ્પો આપેલા છે.

ડોગપાઇલ (dogpile)માં તમને ગૂગલ, યાહૂ અને યાન્ડેક્સનાં પરિણામો સાથે મળી રહે છે.

બ્લેકો (blekko) નામનું સર્ચ એન્જિન હવે નથી રહ્યું. તેની વેબસાઇટ ખોલતાં સંદેશો મળે છે કે તેની ટીમ આઈબીએમ વૉટ્સમનમાં જોડાઈ ગઈ છે. કોન્ટેકો (contenko) સર્ચ એન્જિનમાં સર્ચ કરતાં કોઈ પરિણામ જ આવતાં નથી.

(ગુજરાત ગાર્ડિયન દૈનિકની શનિવારની સાયન્સ પૂર્તિમાં તા. ૬/૬/૧૫ના રોજ આ લેખ છપાયો)

Advertisements

મારો બ્લોગ વાંચવા બદલ આભાર.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s