‘બજરંગી ભાઈજાન’ : ક્યા બાત હૈ સલમાન!

જય બજરંગ બલી- સલમાન, હર્ષીલા અને નવાઝુદ્દીન
જય બજરંગ બલી- સલમાન, હર્ષીલા અને નવાઝુદ્દીન

બજરંગી ભાઈજાન. ફિલ્મના નામમાં જ વિરોધાભાસી બે નામોનું મિશ્રણ! અષાઢી બીજની રથયાત્રા અને રમઝાનની ઈદના ૩૦ વર્ષ પછીના સંયોગના આગલા દિવસે ૧૭ જુલાઈએ જ રિલીઝ! ફિલ્મ પહેલાં સોશિયલ મિડિયા પર તેની વિરુદ્ધ અનેક સંદેશાઓ વહેતા થયા હોય; અગાઉ એવા સંદેશાઓ ફરતા હોય કે આ ફિલ્મ લવ જિહાદનો પ્રચાર કરે છે તેથી તે ન જોવી અને બાદમાં મુસ્લિમોના એક વર્ગ તરફથી વિરોધ થાય કે આ ફિલ્મ ન જોવી કારણકે ઈદ પર થિયેટરોમાં હનુમાનચાલીસા, જય શ્રી રામ ગૂંજી ઊઠશે (શબ્દશઃ સંદેશ યાદ નથી, પણ આ મતલબનો જ કંઈક હતો). આવામાં આ ફિલ્મ જોવા કોણ જશે તેવો સવાલ રિલીઝ પહેલાં થવો સ્વાભાવિક હતો. બીજી તરફ, ‘બાહુબલી’નું વાવાઝોડુ આવી ગયું. તેના પ્રચારના વરસાદમાં ‘બજરંગી ભાઈજાન’ તો હવાઈ જશે તેમ લાગતું હતું. પરંતુ ‘બજરંગી ભાઈજાન’ રિલીઝ થયા પછી બજરંગ બલી સલમાન ખાનને માલામાલ કરશે તેવું લાગી રહ્યું છે. આ ફિલ્મ શક્ય હોય તો જરૂર જોવી જોઈએ. સલમાનની ટોપ ટેન સારી ફિલ્મોમાં તે ચોક્કસ સ્થાન પામવાની.

ફિલ્મ જોવાનું એક કારણ, સૌથી પહેલું અને અગત્યનું કારણ, તેમાં સલમાન ખાન છે. એમાં કોઈ શંકા નથી કે સ્ક્રિપ્ટ, સંગીતકાર અને તેનાં ગીતો આ બધું પસંદ કરવામાં સલમાનની માસ્ટરી છે. શંકા હોય તેમણે સલમાનની ફિલ્મોની યાદી જોઈ લેવી જોઈએ. તેણે અનેક કલાકારોના ગોડફાધરની ભૂમિકા ભજવી છે. આ ફિલ્મમાં પણ હર્ષાલી મલ્હોત્રા નામની અતિશય સુંદર બાળ કલાકાર અને અદનાન સામી માટે ગોડફાધર જેવું કામ કર્યું છે. અદનાન સામી ઘણા વખતથી નવરાધૂપ (મેઇનસ્ટ્રીમ ફિલ્મની રીતે) જેવો હતો. તેની પાસે આ ફિલ્મમાં ન માત્ર કવ્વાલી ગવડાવી પરંતુ તેના પર એ પિક્ચરાઇઝ પણ કરી છે. સલમાને બિગ બોસના સ્પર્ધક અલી ક્વિલી મિર્ઝાને પણ ફિલ્મમાં બ્રેક આપ્યો છે. પણ આ ફિલ્મમાં સલમાને પોતાને બહુ અગત્યનો બ્રેક આપ્યો છે. વોન્ટેડ, બોડીગાર્ડ, દબંગ, જય હો, કિક જેવી મસાલા ફિલ્મો કર્યા પછી એક સાવ અલગ જ ફિલ્મ કરવી જેમાં પોતાના ભાગે સહેજ પણ એક્શન ન આવે, અને પોતાના જેટલું જ મહત્ત્વ નવાઝુદ્દીન સિદ્દિકીને અને બાળ કલાકાર હર્ષાલી મલ્હોત્રાને મળે તે જેવો તેવો નિર્ણય નથી.

હર્ષાલી મલ્હોત્રાએ 'બજરંગી ભાઈજાન'માં પોતાના મૂક અભિનયથી બધાનાં હૃદય જીતી લીધાં છે
હર્ષાલી મલ્હોત્રાએ ‘બજરંગી ભાઈજાન’માં પોતાના મૂક અભિયનથી બધાનાં હૃદય જીતી લીધાં છે

હર્ષાલી મલ્હોત્રા (લાઇફ ઓકેની સિરિયલ ‘લૌટ આઓ તૃષા’માં ભાગ્યશ્રીની નાનકડી દીકરી બની હતી તે) એક મૂંગી પાકિસ્તાની બાળકીની ભૂમિકા કેવી આબાદ ભજવી જાય છે તે આ બ્લોગપોસ્ટ વાંચીને નહીં સમજાય, એના માટે ફિલ્મ જ જોવી પડે. જો આ બાળ કલાકારનું નામ ખબર ન હોય તો કોઈ રીતે ખ્યાલ ન આવે કે તે પાકિસ્તાની કે મુસ્લિમ નથી. કહે છે કે સલમાન ખાન પહેલાં ફિલ્મના નિર્દેશક કબીર ખાનની દીકરી સાયરાને મુન્નીના રોલમાં લેવા માગતો હતો પરંતુ કબીરે ના પાડી. તે પછી સલમાન અને કબીર ખાને (નિર્દેશક) ૫૦૦ બાળકીઓનાં ઓડિશન લીધાં તે પછી હર્ષિલાની પસંદગી કરી હતી. હર્ષાલી ભલે ફિલ્મમાં મૂંગી હોય પરંતુ વાસ્તવમાં તે ખૂબ જ વાચાળ છે. તેણે સલમાનને પૂછ્યું હતું: “ક્યા આપ મુઝે અપની તરહ સુપરસ્ટાર બનાઓગે?” સલમાનને એમ કે તેની માતાએ શીખવ્યું હશે, પણ તેની માતાએ કહ્યું, “ના રે. તે એવી જ છે.”

આ ફિલ્મમાં બધું જ છે, જે માત્ર સલમાન ખાનના ચાહકોને જ જોઈએ છે તેમ નહીં, પણ મોટા ભાગના બધા જ ફિલ્મચાહકોને જોઈતું હોય છે. મધ્યમ વર્ગીય પરિવાર, સજ્જનતા, કોમેડી, રોમાન્સ, પોઝિટિવિટી, સંવેદનાઓ અને સસ્પેન્સ. ઘણા વખતથી લોકોની ફરિયાદ હતી કે હિન્દી ફિલ્મોમાં સેક્સ અને હિંસા વધી રહ્યા છે. માત્ર મહેશ ભટ્ટ-મૂકેશ ભટ્ટની ફિલ્મોમાં જ નહીં, એવરેજ કોઈ પણ ફિલ્મમાં. એકદમ અંતરંગ દૃશ્યો તો ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિવાળી ફિલ્મોમાં પણ દેખાડાવાં લાગ્યાં હતાં. છેવટે ચુંબનનાં દૃશ્યો તો હોય જ. એ પણ ન હોય તો છેવટે ટૂંકાં કપડાં અને કંઈ નહીં તો છેવટે ક્લિવેજ તો દેખાડાય જ, (ટ્રાવેલ એજન્ટ શાહિદાને વેશ્યાલયમાં વેચવા લઈ જાય છે તેમાં અલપઝલપ દેખાડાયા તે સિવાય) આ ફિલ્મમાં આવું કંઈ નથી. ફિલ્મનાં સ્ત્રી પાત્રો ચાહે તે કરીના કપૂર હોય કે તેની માતા બધાને પૂરાં કપડાંમાં દેખાડાયાં છે. અને પાકિસ્તાની સ્ત્રીને તો સવાલ જ નથી કે ટૂંકાં કપડાંમાં દેખાડાય. આમ છતાં એકે એક સ્ત્રી પાત્રની સુંદરતા, ખાસ કરીને શાહિદાની માતા (મહેર વિજ)ની સુંદરતા આંખને સ્પર્શી જાય છે. હિંસા એકદમ ઓછી છે. કોમેડી છે, પણ અભદ્રતા નથી. એકદમ સહજ અને નિર્દોષ કોમેડી છે. સલમાન ખાનની કુશ્તી પણ હસાવી જાય છે. ઘણી ફિલ્મોમાં શહેર અને અત્યંત ધનિક વર્ગને દેખાડાય છે. તે ફરિયાદ પણ અહીં દૂર થઈ છે. અહીં ભારત અને પાકિસ્તાનનાં નાનાં શહેરો અથવા ગામની વાત છે. ભારતીયતા અથવા કહો કે હિન્દુસ્તાનીયત,  બંને દેશોમાં બતાવવામાં આવી છે. દા. ત. વિનય-વિવેકથી વર્તવું, અજાણ્યાની પણ મદદ કરવી વગેરે. અને આજકાલ ઘણી ફિલ્મોમાં વિદેશનાં સ્થળોનાં દૃશ્યો ઠાંસી ઠાંસીને ભરવામાં આવે છે. અહીં તો ભારત-પાકિસ્તાનનાં સ્થળો જ સુંદર રીતે દર્શાવાયાં છે. દિલ્હીનો ચાંદની ચોક, કુરુક્ષેત્ર, વાઘા સરહદ, રાજસ્થાનની રણવાળી સરહદ. અને કાશ્મીર કા તો ક્યા કહેના. અમીર ખુશરો દેહલુવીએ કહ્યું છે તે યથાર્થ જ છે- અગર ફિરદોસ બરોયે ઝમીન અસ્ત, હમી અસ્તો હમી અસ્ત (પૃથ્વી પર ક્યાંય પણ જો સ્વર્ગ છે તો તે અહીં જ છે, અહીં જ છે.) એ કાશ્મીરનું સૌંદર્ય ફિલ્મની શરૂઆતમાં અને છેલ્લાં દૃશ્યોમાં કેમેરામેન અસીમ મિશ્રાએ અદ્ભુત ઝીલ્યું છે. અદ્ભુત એટલે અદ્ભુત.

મહેર વિજ જે 'બજરંગી ભાઈજાન'માં શાહિદાની માતા બની છે
મહેર વિજ જે ‘બજરંગી ભાઈજાન’માં શાહિદાની માતા બની છે
'બજરંગી ભાઈજાન'માં ખૂંખાર પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર હામીદ શર્મા બનેલો રાજેશ શર્મા
‘બજરંગી ભાઈજાન’માં ખૂંખાર પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર હામીદ શર્મા બનેલો રાજેશ શર્મા

 

 

 

 

યુવાન સલમાન ખાન બનેલો નજીમ ખાન
યુવાન સલમાન ખાન બનેલો નજીમ ખાન
નીલ ત્યાગી જે રસિકાનો ભાઈ બન્યો છે
નીલ ત્યાગી જે રસિકાનો ભાઈ બન્યો છે
રસિકાની માતા બનેલી અભિનેત્રી અલકા કૌશલ
રસિકાની માતા બનેલી અભિનેત્રી અલકા કૌશલ

સલમાન, કરીના કપૂર અને નવાઝુદ્દીન સિદ્દિકી તો પોતાનાં પાત્રો નિભાવવામાં સુપર્બ છે જ. પવનને જોઈને ‘હમ આપ કે હૈ કૌન’, ‘હમ સાથ સાથ હૈ’નો સલમાન યાદ આવી જાય. વિવેકી, પ્રેમાળ, ઉદાર દિલ, શરમાળ. મૌલવી સાહેબના માત્ર થોડી મિનિટો માટેના પાત્રમાં ઓમ પુરી (જેમાં તેમની આંખો તો ગોગલ્સ નીચે ઢંકાયેલી જ રહે છે), સલમાન ખાનના પિતા દિવાકર ચતુર્વેદી (અતુલ શ્રીવાસ્તવ જે મુન્નાભાઈ એમબીબીએસમાં ફ્રૂટ ખાતા ખાતાં હાર્ટ એટેકનો ડ્રામા કરે છે), રસિકાના પિતા દયાનંદ (શરત સક્સેના), રસિકા (કરીના કપૂર)નો ભાઈ  જે પવન કેટલા પરોઠાં ખાય છે તે ગણ્યા કરે છે (નીલ ત્યાગી), પાકિસ્તાનના સુલતાનપુરમાં જે વૃદ્ધ દિલ્હીમાં હઝરત નિઝામુદ્દીન ઓલિયાની દરગાહ પર જવાનું સૂચન કરે છે તે કલાકાર, શાહિદાનો પિતા રઉફ  (મીર સરવર), ટ્રેનમાં શાહિદા સાથે વાત કરે છે તે ઘરડાં માજી  (કમલેશ ગિલ, નામ પરથી છેતરાવું નહીં, તેઓ મહિલા કલાકાર જ છે), શાહિદાની મા (મેહર વીજ), રસિકાની મા (અભિનેતા વરુણ બડૌલાની બહેન, સિરિયલ ‘સ્વરાંગિની’ પાર્વતી બનતી અલકા કૌશલ), પાકિસ્તાનમાં નિર્દયી ઇન્સ્પેક્ટર હામીદ જેનું હૃદય પરિવર્તન થાય છે (રાજેશ શર્મા), બાળ પવન જેને ચારનો ઘડિયો આવડતો નથી (આરુષ શુક્લ), યુવાન પવન  (દિલ્હી સ્થિત મોડલ-અભિનેતા નજીમ ખાન), પાકિસ્તાની જાડિયો ઇન્સ્પેક્ટર (સુનીલ ચિત્કારા), ટ્રાવેલ એજન્ટ (કૃણાલ પંડિત), ચાંદનવાબનો સાથી કેમેરામેન (ખુશાલ પવાર), સરહદ પાર કરાવતો એજન્ટ (મુર્સાલીન કુરૈશી)… એક એક પાત્રને એક એક કલાકારે આબાદ ભજવ્યું છે.

જુલિયસ પેકિયમનું બેકગ્રાઉન્ડ સંગીત અદ્ભુત છે. શાહિદા શરૂઆતના દૃશ્યમાં પૈડાથી રમતી હોય ત્યારે પૃષ્ઠભૂમિમાં વાગતું સંગીત હોય કે પછી અન્ય દૃશ્ય વખતનું સંગીત, આખી ફિલ્મમાં બેકગ્રાઉન્ડ સંગીત ફિલ્મના પ્રવાહને જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે. શાહિદાની મા ટ્રેનમાં બેસે છે ત્યારે બેકગ્રાઉન્ડમાં વાગતી અમીર ખુશરોની કવ્વાલી આજ રંગ હૈ વાગે છે.

ફિલ્મની વાર્તા વધતા-ઓછા અંશે, હવે બધાં જાણે જ છે, એટલે તેની વાત નથી કરવી, પણ તેનાં મનને સ્પર્શી જાય તેવાં દૃશ્યોની વાત કરીએ. ભારત-પાકિસ્તાનની ક્રિકેટ મેચ એક સૂત્રધાર તરીકે ફિલ્મના ઇન્ટરવલ પહેલાંના ભાગમાં સતત વહ્યા કરે છે. બંને તરફ કેવા જનૂન સાથે મેચ જોવાય છે તે તો બતાવાયું જ છે, પણ મુન્નીને શાહિદા એટલે કે પાકિસ્તાની સાબિત કરવામાં પણ મેચ અગત્યનો ભાગ ભજવે છે. શાહિદા પાકિસ્તાનથી આવીને ટ્રેનમાં દિલ્હી સ્ટેશને ઉતરે છે ત્યારે અધિકારીને નિર્દોષ સ્મિત આપે છે, ટ્રેનમાં પાછા જતી વખતે મેદસ્વી વ્યક્તિના પગે ગલગલિયા કરીને તેના નસકોરાં બોલતાં બંધ કરાવે છે, દીકરી ખોવાઈ ગઈ હોય અને માત્ર પાંચ જ મિનિટ દૂર હોય પરંતુ તેને શોધવા શાહિદાની મા જઈ શકે નહીં. તે માટે વિઝા લેવા પડે! આ કેવી લાચારી! માઉન્ટબેટન સહિતના અંગ્રેજો અને ઝીણા જેવા ધર્માંધોએ આ કેવી સરહદો આંકી દીધી એક જ દેશના બે ટુકડા વચ્ચે! શાહિદા રસિકાના ઘરે આવીને ખાટલામાં સૂતી સૂતી રડતી હોય છે, રસિકાનો ભાઈ દીપુ તેને તેના ફેવરિટ ક્રિકેટર વિશે પૂછે છે તે દૃશ્ય.

શાહિદાએ આટલા બધા વચ્ચે પવન ચતુર્વેદી (સલમાન ખાન)ને જ કેમ પસંદ કર્યો? બાળકીની છઠ્ઠી ઇન્દ્રિય કામ કરી ગઈ! બસમાં પવન સાથે બીજા બધા પણ શાહિદાનું શહેર જાણવામાં મદદ કરે છે તે ભારતીયોની સહૃદયતા બતાવે છે, પવન પ્રતાપગઢનો છે અને બીજો મુસાફર પણ પ્રતાપગઢનો જમાઈ છે એટલે તે પવનને કહે છે, “તમે મારા વેવાઈ થયા” આ બહુ ઝીણવટપૂર્વકનું કાંત્યું કહેવાય, ગામડામાં અને શહેરોના કેટલાક લોકો પણ આ રીતે ગામના સંબંધે સંબંધ જોડી દેતા હોય છે. રસિકા સાથે દસ રૂપિયાના છુટ્ટાની માથાકૂટ. ઘરે આવીને રસિકાને પૈસા દેવા માટે પવન જ્યારે કહે છે, ‘હાથ દીજિયે’ ત્યારે બીજા કોઈ નિર્દેશક હોત તો રસિકાનો હાથ લંબાવેલો તરત બતાવી દેત, પણ કબીરે ડિટેલિંગ સરસ કર્યું છે તેથી રસિકા વાંધો ઉઠાવે છે અને કહે છે, ‘એક્સક્યુઝ મી’ અને પવન પૈસા હાથને અડ્યા વગર ઉપરથી મૂકે છે, શાકભાજી સાથે સાઇકલ પર રસિકાને બેસાડીને લાવતો પવન. જ્યારે મુન્ની પાકિસ્તાની છે તેવું ખબર પડે છે અને રસિકાના પિતા પવનને ખીજાતા હોય છે ત્યારે દીપુ અને મુન્ની વચ્ચે હાથના ઈશારા. બોર્ડર પર અનુમતિ લઈને જ અંદર જવાનું પવન કહેતો હોય ત્યારે શાહિદા દ્વારા કપાળે હાથ પછાડવો. બોર્ડર પર પવન કહેતો હોય કે મુન્ની પાકિસ્તાની છે ત્યારે શાહિદાનું હકારમાં માથું હલાવવું. ગામડાના પત્રકાર ચાંદનવાબની સ્ટોરી પર ન્યૂઝ ચેનલના તંત્રીનો વિશ્વાસ ન કરવો, પાકિસ્તાનની ટિપિકલ બસ. બસ કંડક્ટરની માનવતા. પવનનો હાથ અલ્લાહ હાફિઝ કહેવામાં ઊંચો થઈને અટકી જાય ત્યારે ચાંદનવાબ અને મૌલાનાનું જય શ્રીરામ કહેવું. ચાંદનવાબનું બુરખો પહેરેલા પવનને કહેવું ‘થોડી નઝાકત સે ચલેં જનાબ’. ચાંદનવાબની પવન અંગેની સ્ટોરી પ્રસારિત કરવા કોઈ ન્યૂઝ ચેનલના તંત્રી તૈયાર ન થતા તે પછી ચાંદનવાબનું કહેવું ‘નફરત બડી આસાની સે બિક જાતી હૈ, લેકિન મોહબ્બત…’. ચાંદનવાબના યૂટ્યૂબ પરના વિડિયોમાં પણ છેલ્લે ‘કેમેરામેન ચાંદનવાબ કે સાથ મૈં ચાંદનવાબ’ કહેવું. છેલ્લાં દૃશ્યોમાં પવનનું આદાબ કરવું અને શાહિદાનું જય શ્રી રામ કહેવું.

વોટ્સ એપ પર ઘણા વખત પહેલાં કરાચીના એક રિપોર્ટરનો રેલવે પ્લેટફોર્મના દાદરા પરથી ઈદનું રિપોર્ટિંગ કરતો ફની વિડિયો ફરતો હતો, તેમાં રિપોર્ટરનું નામ હતું ચાંદનવાબ, એ જ નામ અને અદ્દલ એ જ દૃશ્ય નવાઝુદ્દીન સિદ્દિકી પર ફિલ્માવાયું છે. ફિલ્મનો ઇન્ટરવલ પછીનો ભાર આ નવાઝુદ્દીન સિદ્દિકી જ ઉંચકે છે. કે. વી. વિજયેન્દ્ર પ્રસાદની કથા ખૂબ જ સારી છે. કબીર ખાનના સંવાદો પણ સારા છે. બાય ધ વે, આ વિજયેન્દ્ર પ્રસાદ કોણ છે? ‘બાહુબલી’ના નિર્દેશક એસ. એસ. રાજામૌલીના પિતા! નવાઈની વાત એ છે કે હૈદરાબાદમાં જન્મેલા કબીર ખાને, દક્ષિણના કે. વી. વિજયેન્દ્રપ્રસાદ, કર્ણાટકના કોમી રીતે સંવેદનશીલ હુબલીમાં જન્મેલા મુસ્લિમ લેખક પરવીઝ શૈખ અને બીજા મુસ્લિમ લેખક અસદ હુસૈન સાથે અડધા ભાગમાં હિન્દુત્વ અને ઉત્તર ભારતીયપણાથી છલોછલ ફિલ્મ લખી!

ફિલ્મની સ્ટોરી કેટલાક સવાલો જરૂર પેદા કરે છે, જેમ કે પાંચ-છ વર્ષની શાહિદાને પોતે ભારતમાં ગૂમ થઈ જવાની છે તેવી પહેલેથી ધારણા બાંધી તેના ઘરના લોકોએ તેને શીખવાડ્યું હોય કે આપણા દેશનું નામ પાકિસ્તાન છે? તેને  આટલી નાની ઉંમરથી નમાઝ પઢતા પણ આવડતી હોય? સરબજિતને મુક્ત કરવાની માગણી માટે હિન્દુવાદી સંગઠનોના દેખાડાતા લોકો હિંસક બનીને પાકિસ્તાનના દૂતાવાસ પર હુમલો કરવા અંદર ઘૂસી જાય તે પણ વધુ પડતું છે. જે વિચાર ચાંદનવાબને ફિલ્મમાં મોડે મોડે આવે છે કે યૂટ્યૂબ પર વિડિયો મૂકી દઈએ તો બધા તે જોઈ લેશે તે વિચાર પવનને કેમ ન આવ્યો? કેમ ભારતની સમાચાર ચેનલો પર આ સમાચાર પ્રસારિત કર્યા? કેમ તેણે ઇન્ટરનેટ પર શાહિદા સાથે પોતાનો વિડિયો ન મૂક્યો? પાકિસ્તાનની પોલીસ અને જેલવાળા આટલા સારા હોત તો ભારતના સેંકડો સરબજીતો પાકિસ્તાનની કેદોમાં વર્ષોના વર્ષો સબડતા ન હોત.

ફિલ્મનું નબળું પાસું તેનું સંગીત છે. સલમાનની અગાઉની ફિલ્મો જેવું સંગીત નથી.  પાત્રોમાં જેટલું ધ્યાન રખાયું તેટલું ગીતના શબ્દોમાં ધ્યાન રખાયું નથી. ‘તૂ ચાહિયે’ કે ‘તુમ ધડકન’માં પણ શુદ્ધ હિન્દીનો પ્રયોગ થયો હોત તો સોને પે સુહાગા થાત. જોકે ‘ચોક ચાંદની’ ગીતમાં પાછું આ ધ્યાન રખાયું છે, પણ તેના શબ્દો સરળતાથી યાદ રહે તેવા નથી. ધૂનની રીતે સૌથી સારું ગીત હોય તો તે આ જ છે. કોંકણી/ગોવાના સંગીત પરથી આ ગીત બનાવ્યું છે. ‘ભર દો ઝોલી’ ગીત અદ્ભુત બન્યું છે અને અદનાન સામીએ તેને પડદા પર અદ્ભુત નિભાવ્યું પણ છે. (રાજ કપૂર  કે ઋષિ કપૂરની યાદ આવી જાય તેવી રીતે અદનાનને પડદા પર ગાતો બતાવાયો છે ). જોકે અબ્દુલ સામી સિદ્દિકીએ આ ગીત પોતાનું હોવાનું કહીને સલમાન ખાન, ટી સિરિઝ અને પ્રીતમને કાનૂની નોટિસ ફટકારી છે.

ફિલ્મમાં એક ગીત હતું ‘આજ કી પાર્ટી મેરી તરફ સે’. આ ગીત ફિલ્મના અંતમાં આવતું હતું, પણ સલમાન ખાનના પિતા (અને મહાન લેખક જોડી સલીમ-જાવેદ પૈકીના) સલીમ ખાને કહ્યું કે આ ગીતને કાઢી નાખો. કબીર ખાન પણ આ વાત સાથે સંમત થઈ ગયા. તેમને લાગ્યું કે અંતમાં આવતું (આઇટમ) ગીત ફિલ્મની મજા બગાડી નાખે છે. આખી ફિલ્મમાં તમે મહેનત કરીને કોઈ પાત્રને સ્થાપિત કર્યું હોય અને અંતના ગીતમાં તે ભડકાઉ કપડામાં નાચવા લાગે. એટલે પછી આ ગીતનો ઉપયોગ માત્ર પ્રમોશનલ સોંગ તરીકે જ કરવાનું નક્કી થયું. એ એક રીતે સારું જ થયું કેમ કે કટ્ટર હિન્દુ બતાવેલો પવન ચતુર્વદી ઈદની પાર્ટી આપતો હોય તેવું દર્શકોના ગળે ઉતારવું અઘરું હતું.

ફિલ્મમાં હિન્દુ-મુસ્લિમ, ભારત-પાકિસ્તાન આ અત્યંત જ્વલનશીલ –સંવેદનશીલ વિષયોને આવરાયા ત્યારે લોકોએ સલાહ આપી કે આવા વિષયો ક્યાં લો છો, સલમાને કહ્યું, “અમારો તો એક જ વિષય છે, માનવતા.” કાબુલ એક્સપ્રેસ, ન્યૂયોર્ક અને એક થા ટાઇગર જેવી હાર્ડ હિટિંગ ફિલ્મો બનાવનાર કબીર ખાનની આ ફિલ્મ હોય તેવું લાગતું નથી, જાણે રાજકુમાર હિરાણી કે સૂરજ બડજાત્યા સ્ટાઇલની ફિલ્મ હોય તેવું લાગે છે. અગાઉ ‘હીના’, ‘રેફ્યુજી’, ‘ગદ્દર’, ‘વીરઝારા’, ‘એક થા ટાઇગર’ જેવી ભારત-પાકિસ્તાનની માનવીય વાર્તા ધરાવતી (બોર્ડર, એલઓસી, લક્ષ્ય વગેરે યુદ્ધ ફિલ્મો નહીં) ફિલ્મ આવી ગઈ છે, પરંતુ આ ફિલ્મ તેમાં સૌથી ટોચે છે. તેમાં ન તો પાકિસ્તાનને ગાળો દેવાઈ છે, ન તો ભારતને ખરાબ દેખાડાયું છે. અનિલ કપૂર (જેણે ‘ઈશ્વર’માં ‘બજરંગી ભાઈજાન’ના પવન જેવું જ ઈશ્વરનું પાત્ર ભજવ્યું હતું), શાહરુખ ખાન, રાજકુમાર હિરાણી, સૂરજ બડજાત્યાને થતું હશે કે કાશ, તેમણે આ ફિલ્મમાં કામ કર્યું હોત/બનાવી હોત. રાજ કપૂર પણ જીવતા હોત તો તેમણે આ સ્ક્રિપ્ટ પરથી જરૂર ફિલ્મ બનાવી હોત. આમ તો તેમની ‘જિસ દેશ મેં ગંગા બહતી હૈ’ના રાજુ અને ‘બજરંગી ભાઈજાન’ના પવનના પાત્ર વચ્ચે ઘણી સામ્યતા છે.

કબીર ખાન અને ખાસ તો સલમાન ખાને આ પ્રકારની (તેની અગાઉની વોન્ટેડ, દબંગ, સ્ટાઇલની) ફિલ્મોથી હટીને માનવતાવાળી સ્ટોરી પર ફિલ્મ બનાવવા કરતાંય મોટી હિંમત કઈ કરી છે તે જાણો છો? તેણે પોતાને ફિલ્મમાં આરએસએસના સ્વયંસેવક તરીકે બતાવ્યો છે. તેના પિતા દિવાકર ચતુર્વેદીને શાખાના પ્રમુખ તરીકે બતાવ્યા છે. શાખાના ગણવેશમાં અને શાખાની પ્રાર્થના થતી બતાવી છે. અને વળી આરએસએસ- સ્વયંસેવકોને  સારા બતાવ્યા છે.  આ સૌથી મોટી હિંમત અત્યાર સુધી હિન્દી ફિલ્મોના અને એય મોટા સ્ટારની ફિલ્મોના ઇતિહાસમાં કહેવાય. (થોડા વખત પહેલાં આવેલી ‘દમ લગા કે હઈશા’માં શાખાની મજાક ઉડાવાઈ હતી) આરએસએસ વિશે જે પણ સત્ય જાણે છે તેને ખબર છે કે તે રાષ્ટ્રભક્તોનું સંગઠન છે. તેણે મચ્છુ ડેમ હોય કે ચરખી દાદરીમાં સાઉદી અરબ-કઝાખસ્તાનનાં વિમાનો ટકરાવાની દુર્ઘટના, કોઈ ધર્મના ભેદભાવ વગર સમાજસેવા કરી છે. ગાંધીજીની રક્ષા કરનાર સંગઠન પર ગાંધીજીની હત્યાનું આળ, તેના પર સરદાર પટેલે મૂકેલા પ્રતિબંધને ઉઠાવી લેવાયા પછી પણ, લાગતું રહે અને ‘ગાંધી’ જેવી સુપર્બ ફિલ્મમાં સંઘના બીજા સરસંઘચાલક (પ્રમુખ) ગુરુજીને ગોડસેને ઈશારો કરતા બતાવાય તે કઠે તેવી વાત જ હોય. અત્યાર સુધી ઘણી ફિલ્મોમાં ત્રાસવાદી તરીકે મુસ્લિમને બતાવવા બેલેન્સિંગ એક્ટ તરીકે હિન્દુને કટ્ટરવાદી બતાવાયા જ છે. ‘પીકે’ જેવી ફિલ્મોમાં તો માત્ર હિન્દુ ધર્મને જ નિશાન બનાવાયો હોય તેવી છાપ ઉપસે છે. (વાંચો: ‘પીકે’ સામે જ કેમ વિરોધ? ‘ઓહ માય ગોડ’ સામે કેમ નહીં?) બીજા કોઈ હિન્દુ અભિનેતા કે નિર્દેશકે આવું દેખાડ્યું હોત તો અત્યાર સુધીમાં સેક્યુલરો તેના પર તૂટી પડ્યા હોત, ન્યૂઝ ચેનલો પર તેની ચર્ચાઓ ચાલુ થઈ ગઈ હોત, પરંતુ રાષ્ટ્રવાદી વિચારધારામાં માનતા સલીમ ખાન અને તેમના કારણે તેમના દીકરા સલમાને આ હિંમત દાખવી છે એટલે બધા ચૂપ છે. વિચારો, જે માણસ ખાલી નરેન્દ્ર મોદી સાથે પતંગ ચગાવ્યા તેના કારણે તેની સામે આટલી વૈચારિક તડાપીટ બોલી અને (તેના કારણે ઓવૈસી જેવા કટ્ટરવાદીઓએ તેની ‘જય હો’ના બહિષ્કારનું એલાન આપ્યું તેથી) તેની ‘જય હો’ અગાઉની ફિલ્મો કરતાં નબળી રહી તેમ છતાં સલમાન આ હિંમત દાખવી શક્યો છે.

અભિનંદન સલમાન! જય શ્રી રામ!

Advertisements

મારો બ્લોગ વાંચવા બદલ આભાર.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s