Posted in gujarat guardian, television

સિરિયલો અને રિયાલિટી શોના ‘ચેનલપલટા’

(ગુજરાત ગાર્ડિયન દૈનિકની શુક્રવારની પૂર્તિમાં ‘ટેલિટૉક’ કૉલમમાં તા. ૯/૧૦/૧૫ના રોજ આ લેખ છપાયો.)

આજકાલ ચૂંટણીની ઋતુ ફરી ચાલી રહી છે અને તેના કારણે પક્ષપલટાનો પણ વાયરો ફૂંકાયો છે. પરંતુ પક્ષપલટા કંઈ રાજકારણીઓનો જ ઠેકો નથી. કોઈક રીતે વાંધો પડ્યો હોય તો રિયાલિટી શો પણ ચેનલપલટો કરતા હોય છે. તેનું તાજું ઉદાહરણ ‘ડીલ ઓર નો ડીલ’ છે.

રોનિત રોયે આ શો દ્વારા એન્કર તરીકે શરૂઆત કરી છે એ સમાચાર તો હવે જાણીતા છે, પરંતુ આજકાલ એટલી બધી સિરિયલો અને શો આવે છે તેથી નજીકનો જ ભૂતકાળ હોવા છતાં યાદ રાખવું/દેવડાવવું પડે તેમ છે. ભૂતકાળમાં આ શો સોની ટીવી પર શરૂ થયો હતો, જેમાં એન્કર તરીકે આર. માધવન હતો. એ વખતે તેનું નામ થોડું ભારતીય લાગે તેવું રખાયું હતું. ‘ડીલ યા નો ડીલ’.

માધવન પછી તો મંદિરા બેદી અને રાજીવ ખંડેલવાલ એમ એન્કરો બદલાયા, પરંતુ તાજેતરમાં તો આ શોએ તેનું નામ અને એન્કર બંને બદલી નાખ્યા. અને અધૂરામાં પૂરું, ચેનલ પણ બદલી નાખી! હવે આ શોનું નામ ‘ડીલ ઓર નો ડીલ’ છે. જે મૂળ ડચ સંસ્કરણનું પણ નામ છે. એન્કર તરીકે ઉપર કહ્યું તેમ હવે રોનિત રોય છે. અને સોની ટીવીમાંથી હવે તે એન્ડ ટીવી પર આવી રહ્યો છે.

શો ચેનલ બદલે ત્યારે નિર્માતાને ચેનલના કર્તાહર્તા સાથે પડેલો વાંધો મુખ્યત્વે જવાબદાર હોય છે. કોઈ પણ સિરિયલ કે રિયાલિટી શોને અમુક સમય મળવો (દા.ત. પ્રાઇમ સ્લોટ), તેની ઇનિંગ્સ લાંબી ચાલવી, તેનું પુનઃપ્રસારણ પણ એક જ સમયે લાંબા સમય સુધી ચાલતું રહે (દા. ત. ‘તારક મહેતા…

‘નું પુન:પ્રસારણ વર્ષોથી રાતના અગિયાર વાગે થાય છે.) આ બધું નિર્માતા અને ચેનલના અધિકારીઓ (મુખ્યત્વે સીઇઓ) વચ્ચેના સંબંધો પર આધારિત હોય છે. આ સંબંધો બગડે એટલે શોને કાં તો તેના જાણીતા પ્રસારણ સમયમાંથી ખસેડી લેવામાં આવે અને કાં તો તેને બંધ કરી દેવાનું કહેવામાં આવે.

ગજેન્દ્રસિંહ અને ઝી ટીવીને કોઈક કારણસર વાંધો પડ્યો. એટલે બંને છૂટા પડ્યા. પરિણામે સૌથી લાંબો ચાલતો શો ‘અંતાક્ષરી’ ઝી ટીવી પરથી વિદાય લઈને સ્ટાર વન નામની(વર્તમાનમાં લાઇફ ઓકે તરીકે જાણીતી) સ્ટાર પરિવારની ચેનલ પર ગયો. આ જ રીતે ‘સારેગમપ’ શો પણ ગજેન્દ્રસિંહે ઝી ટીવી માટે બનાવેલો. આ જ નામ તો ગજેન્દ્રસિંહ રાખી ન શક્યા એટલે તેમણે સ્ટાર પ્લસ પર ‘સ્ટાર વોઇસ ઑફ ઇન્ડિયા’ના નામે શો ચાલુ કર્યો. (જોકે સામે પક્ષે ઝી ટીવીએ પણ ગજેન્દ્રને બતાવી દેવા કે એ શોની લોકપ્રિયતા જોઈને ‘સારેગમપ’ શો ચાલુ રાખ્યો અને કહેવું પડે કે ગજેન્દ્રની ખોટ પૂરાઈ ગઈ હતી. પુખ્તોના કાર્યક્રમમાં આદિત્ય નારાયણ અને બાળકોના કાર્યક્રમમાં ધૈર્ય સોનેચા-આફશા મુન્શીએ જમાવટ કરી દીધી હતી.) એ પછી તો એક પહેલાં સબ ટીવી પર પણ ગજેન્દ્રસિંહે સબ ટીવી પર ‘ફેમિલી અંતાક્ષરી’ શો કર્યો હતો.

‘અંતાક્ષરી’ની રમતમાં એક જણ ગીત ગાય અને તેનો છેલ્લો અક્ષર આવે એટલે બીજો તેને ઝીલે. કદાચ રિયાલિટી શોનું પણ આવું જ હશે. ‘અંતાક્ષરી’ અને ‘સારેગમપ’ને સ્ટાર પ્લસે ઝીલી લીધો તો સ્ટાર પ્લસને ટોચ પર લઈ જનારો શો ‘કૌન બનેગા કરોડપતિ’ અથવા ટૂંકમાં કહીએ તો ‘કેબીસી’ સ્ટાર પ્લસ પાસેથી સોનીએ ઝડપી લીધો. ના, આના માટે ઝૂંટવી લીધો શબ્દ વાપરવો યોગ્ય નથી, કેમ કે, બન્યું હતું એવું કે એ વખતે ‘કેબીસી’નો કોન્ટ્રાક્ટ પૂરો થયો હતો અને સ્ટાર પ્લસે તેને આગળ વધારવામાં રસ ન લીધો. પરિણામ? સોની ટીવી પર આજેય કેબીસી આવે છે. અને તે સોની ટીવી માટે ટીઆરપી લાવનાર શો ગણાય છે. બાકી તો ટીઆરપીના ખેલમાં સોની ટીવી પાછળ પડી ગયું છે.

‘અંતાક્ષરી’ની ગેમ આગળ વધે છે. ‘કેબીસી’ સ્ટારે છોડ્યો અને સોનીએ પકડી લીધો, તો સોનીના નહીં નહીં તો આવા પાંચ શો કલર્સ અને એન્ડ ટીવીએ પકડી લીધા! એક શો ‘ડીલ યા નો ડીલ’ની વાત તો શરૂઆતમાં જ કરી ગયા. બીજા જે શો છે તે ‘બિગ બોસ’, ‘ખતરોં કે ખિલાડી’ અથવા ‘ફીયર ફેક્ટર’, ત્રીજો શો છે ‘ઝલક દિખલા જા’ અને ચોથો શો છે ‘કોમેડી સર્કસ’. આમાં ‘ડીલ યા નો ડીલ’ અત્યારે એન્ડ ટીવી પર ચાલુ થયો છે. જ્યારે ‘બિગ બોસ’, ‘ઝલક દિખલા જા’ અને ‘ફીયર ફેક્ટર’ છેલ્લી કેટલીક શ્રેણી (સિઝન)થી કલર્સ પર આવી રહ્યા છે. ‘કોમેડી સર્કસ’ કલર્સ ચેનલ પર ‘કોમેડી બચાઓ’ નામે શરૂ થયો છે. (તેના ફોર્મેટ સોની પર હતો ત્યારે પણ દર વર્ષે બદલાતા રહ્યા હતા, જેમ કે તીન કા તડકા, તાનસેન, જાદૂ વગેરે. તેવી જ રીતે અત્યારે કલર્સ ચેનલ પર ‘કોમેડી બચાઓ’માં જે ફોર્મેટ છે તે યૂટ્યૂબ પર મૂકાયેલા વિડિયો જે ખૂબ જ બિભત્સ અને વિવાદાસ્પદ બનેલો તે એઆઈબી નોકાઉટ રોસ્ટ પ્રકારનું છે એટલે કે જાણીતી હસ્તીઓને બોલાવીને તેનું રીતસર અપમાન કરવાનું.)

આ જ રીતે ‘રાખી કા સ્વયંવર’ શોમાં રાખી સાવંતે પરણવાનું નાટક કરીને બધાને બેવકૂફ બનાવ્યા હતા. આ શો એનડીટીવી ઇમેજિન પર આવેલો. તે પછી તેમાં ‘નથિંગ ફોર ગુડ’ જેવા રાહુલ મહાજન અને રતન રાજપૂતે પણ આ શો કર્યો હતો. પાકિસ્તાનથી ઘણા કચરાની આયાત કરાય છે તેમાં એક છે વીણા મલિક. આ વીણાના પણ આ પ્રકારના શોની જાહેરાત એનડીટીવી ઇમેજિન પર કરાઈ હતી, પરંતુ શો આવ્યો જ નહીં. કારણ? આ ચેનલ જ બંધ થઈ ગઈ! તે પછી લાઇફ ઓકે પર મલ્લિકા શેરાવતે ‘બેચલરેટ ઇન્ડિયા: મેરે ખયાલોં કી મલ્લિકા’ નામનો શો કર્યો હતો.

માત્ર શોની બાબતમાં જ આવા ‘ચેનલપલટા’ નથી થતા. સિરિયલો પણ ચેનલપલટા કરે છે. કેટલીક સિરિયલોએ તો ખંધા રાજકારણીની જેમ એક કરતાં વધુ ચેનલ બદલી છે. જોકે ખંધા રાજકારણી તો સત્તા માટે આવું કરતા હોય છે જ્યારે આ સિરિયલોની બાબતમાં એવું હોય છે કે તેમની લોકપ્રિયતાને જોઈને નવી ચેનલ તેમની ટીઆરપી વધારવા આવી સિરિયલો શરૂ કરતા હોય છે. એટલે ક્યારેક તેનું પુનઃપ્રસારણ પણ થતું હોય તેમ બને. દા.ત. દૂરદર્શન કાળમાં જઈએ તો, નુક્કડ સિરિયલ દૂરદર્શન પર આવી હતી. આ શોમાં થોડા ફેરફાર કરીને ‘નયા નુક્કડ’ સિરિયલ દૂરદર્શનની ભગિની ચેનલ ડીડી મેટ્રો પર શરૂ કરાઈ હતી. દૂરદર્શન પર ‘સોહની મહિવાલ’ નામની સરસ કોમેડી સિરિયલ આવતી હતી. તેમાં કલાકારો હતાં – વરુણ બડોલા અને શ્વેતા ક્વાત્રા. આ કંઈ વર્ષો જૂની વાત નથી. નવ વર્ષ પહેલાંની જ વાત છે. આ જ સિરિયલ ત્રણ વર્ષ પછી એટલ કે વર્ષ ૨૦૦૯માં સબ ટીવી પર આવતી હતી. ફરક એ હતું કે તેમાં કથા એક જ હતી, સિરિયલનું નામ હતું ‘સોનુ સ્વીટી’. તેમાં કલાકારો પણ એના એ જ. માત્ર પાત્રોનાં નામ બદલી નખાયેલાં.

ડીડી મેટ્રો પર ‘દેખ ભાઈ દેખ’ અને ‘ઝબાન સંભાલ કે’ નામની બે અફલાતૂન કોમેડી સિરિયલો આવતી. તેમાંથી ‘દેખ ભાઈ દેખ’ સોની ટીવી શરૂ થયું ત્યારે તેના પર પુનઃપ્રસારિત કરવામાં આવી હતી. તો ‘ઝબાન સંભાલ કે’ સિરિયલ, અત્યારે કોઈને યાદ પણ નહીં હોય તેવી ચેનલ પર આવતી હતી. તે ચેનલનું નામ હતું હોમ ટીવી. ‘ઝબાન સંભાલ કે’ પછી તો સબ ટીવી પર પણ આવી અને બિન્દાસ ચેનલ પર પણ પ્રસારિત થઈ.

આપણી આ અંતાક્ષરીમાં છેલ્લે શું આવ્યું? સબ ટીવી! તો તેને લઈને વાત આગળ વધારીએ. સબ ટીવી પર અશ્વિની ધીર નામના નિર્માતા-નિર્દેશકની ભારતના સરકારી અને ખાનગી ક્ષેત્રોમાં ભ્રષ્ટાચાર પર કટાક્ષ કરતી કોમેડી સિરિયલ ‘ઑફિસ ઑફિસ’ આવતી હતી. આ સિરિયલ પછી સ્ટાર વન ચેનલ પર ગયો અને તેનું નામ રખાયું ‘નયા ઑફિસ ઑફિસ’.

આમ ચેનલમાં ઑફિસ ફરે (એટલે કે નવા અધિકારી આવે અને હવે એ આવવાનું પ્રમાણ વધી ગયું છે કારણકે લોકો નોકરી બહુ બદલવા લાગ્યા છે) એટલે તેની સાથે સિરિયલો-રિયાલિટી શોમાં પણ સખળડખળ થાય અને તેના કારણે આવા ચેનલપલટા થતા હોય છે. જોકે માર્કેટિંગ અને પ્રિન્ટ એડ્ના કારણે દર્શકોને તેમના સિરિયલ-શોના નવા ઠેકાણાની ખબર પડી જ જતી હોય છે એટલે આ સિરિયલ-શો જે ચેનલ પર ખસે તે ચેનલને એટલા નવા દર્શકો મળી રહેતા હોય છે.

Advertisements

Author:

A journalist who loves his country most than any other thing. I am ever learning man. Reading, writing , Hindi films, television, music and learning new things are my passion. I like to be innovative.

મારો બ્લોગ વાંચવા બદલ આભાર.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s