religion

રામ રાજ્ય માટે સજ્જનોએ મનદુ:ખ ભૂલવાં પડે

રાક્ષસો (ત્રાસવાદીઓ)ને ત્રાસ બહુ વધી ગયો હતો. સત્કાર્ય (યજ્ઞ સહિત) નહોતા કરવાં દેતાં. આથી રાક્ષસોના નાશ માટેશ્રી રામ-લક્ષ્મણને લેવા વિશ્વામિત્ર આવ્યા. રાજા દશરથ તો ખચકાયા, પણ કુલગુરુ વશિષ્ઠે મોકલવા દશરથને મનાવી લીધા.

આ ઘટનામાં બે વાત ધ્યાનમાં લેવા જેવી છે:

૧. વિશ્વામિત્ર પોતે જન્મે ક્ષત્રિય હતા, પણ કર્મે બ્રહ્મર્ષિ બન્યા હતા. ત્રિશંકુને આકાશમાં તપોબળથી મોકલ્યો હતો. તેઓ પોતે ધારત તો રાક્ષસોનો ખાતમો કરી શકત. તો તેમણે તેમ કેમ ન કર્યું? સન્યાસ લીધા પછી હિંસા આચરાય નહીં. તેથી શ્રી રામ અને શ્રી લક્ષ્મણની સહાય જરૂરી હતી. આ માટે ઋષિમુનિઓએ યોજના અને શસ્ત્રો બધું જ તૈયાર રાખ્યું હતું. શ્રી રામ જ્યારે વનવાસ જાય છે ત્યારે ભરદ્વાજ, અગસ્ત્ય સહિતના એક પછી એક ઋષિ તેમનું માર્ગદર્શન કરતા જાય છે. શસ્ત્રો પણ આપતાં જાય છે. આથી જ રાજાએ ઋષિમુનિઓ પાસે જઈ માર્ગદર્શન મેળવવું જ જોઈએ.

૨. આનાથી મોટી વાત. વિશ્વામિત્ર અને વશિષ્ઠને મતભેદ હતા. વિશ્વામિત્રે વશિષ્ઠની દિવ્ય ગાય નંદિની બળપૂર્વક લઈ જવા પ્રયાસ કર્યો હતો. વશિષ્ઠ તેમને બ્રહ્મર્ષિ નહોતા કહેતા. આ બધા છતાં વશિષ્ઠજીએ કટુતા રાખ્યા વગર દશરથને મનાવી લીધા. તેઓ ધારત તો દશરથના સૂરમાં સૂર પૂરાવી વિશ્વામિત્રની યોજના પર પાણી ફેરવી શકત. અત્યારે (કોઈ પણ ક્ષેત્રના) સત્તાધીશો આસપાસના લોકો ચમચાગીરી જ કરતા હોય છે ત્યારે વર્તમાનમાં આ અજુગતું પણ ન લાગે, અને વિશ્વામિત્ર સહિત અન્યોને તકલીફ હશે, વશિષ્ઠને ક્યાં હતી! પરંતુ વશિષ્ઠે ન તો વિશ્વામિત્રના પૂર્વ કૃત્યનો દ્વેષ રાખ્યો કે ન તો રાજાની ચમચાગીરી કરી. તેમણે સમાજ અને સજ્જનોનું બૃહદ હિત વિચાર્યું. આમ, સજ્જનોએ બૃહદ હિતમાં વ્યક્તિગત અપમાન, મનદુ:ખ ભૂલી જવા જોઈએ તો જ રાક્ષસોનો નાશ થાય અને શ્રી રામરાજ્ય સ્થપાય.

(સંદર્ભ પુસ્તક: પથદર્શિની રામ કથા, લેખિકા: શ્રીમતી લક્ષ્મીબાઈ કેળકર ‘માવશીજી’)

Advertisements
hindu, politics, religion, sanjog news, vichar valonun

કાંચીના આચાર્ય જયેન્દ્ર સરસ્વતીનું નિધન અને સેક્યુલર મિડિયાની બદમાશી

(વિચાર વલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, તા. ૦૪-૦૩-૨૦૧૮)

કાંચીના આચાર્ય શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતી દેવલોક પામ્યા. આ સમાચાર અને અભિનેત્રી શ્રીદેવીના સમાચારની તુલના કરો તો! મધર ટેરેસા ગુજરી ગયા ત્યારનું મિડિયા યાદ કરો અથવા કાલે સવારે ન કરે જિસસ અને કોઈ પૉપ ગુજરી જાય તો મિડિયા કેવું કવરેજ આપે? પરંતુ એક અંગ્રેજી અખબાર ‘ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા’એ તો તેની વેબસાઇટ પર કાંચીના આચાર્ય શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતી દેવલોક પામ્યાના સમાચારના હેડિંગમાં પણ બદમાશી કરી. તેણે લખ્યું- Kanchi seer Jayendra Saraswathi, a spiritual colossus till his arrest in 2004, dies. અર્થાત્ કાંચીના આચાર્ય શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતી, ૨૦૦૪માં તેમની ધરપકડ નહોતી થઈ ત્યાં સુધી આધ્યાત્મિક મહાન વિભૂતિ હતા, તે મૃત્યુ પામ્યા છે. દેવલોક પામ્યા જેવો શિષ્ટ શબ્દ તો ન જ વાપર્યો, પરંતુ ૨૦૦૪માં તેમની ધરપકડ થઈ તે પણ હેડિંગ દ્વારા જ યાદ કરાવી દીધું! કેટલી સેક્યુલર બદમાશી! જે કેસમાં આચાર્ય નિર્દોષ છૂટેલા તે કેસ યાદ કરાવવાનો શું અર્થ? આ રીતે જોઈએ તો શ્રીદેવીથી માંડીને રાહુલ ગાંધી સુધી આવા કંઈ ને કંઈ વિવાદ તો હોવાના જ. શું આ છાપું દરેક મહાન અથવા જાણીતી વિભૂતિ વખતે આવું હેડિંગ આપશે?
પરંતુ ૨૦૦૪માં તેમની ધરપકડ એ વખતના હિન્દુઓને કમકમાવી અને બરાબર શૂળ પેસાડનારી બની ગઈ હતી.

બરાબર દિવાળીના રોજ તેમની ધરપકડ ખ્રિસ્તી સોનિયા ગાંધીના કેન્દ્રીય અને પહેલાં ભાજપના સાથ માટે હિન્દુત્વના માર્ગે ગયેલાં પણ પછી ખ્રિસ્તીઓ તરફ વળેલાં જયલલિતાના શાસનમાં થયેલી. વિચાર કરો! આ રીતે ઇસ્લામ પંથ કે ખ્રિસ્તી પંથના કોઈ આવા મોટા ગજાના વડાની ધરપકડ તેમના જ કોઈ તહેવારે થઈ હોત તો? આખો દેશ ભડકે બળ્યો હોત! પરંતુ હિન્દુઓ અસહિષ્ણુ છે તેમ કહેનારા શાહરુખ ખાનો, આમીર ખાનો અને બીજા બુદ્ધુજીવીઓના મોઢે આ અહિંસક તમાચો હતો.

હિન્દુઓએ ન્યાયને સાથ આપ્યો. હિન્દુઓ મોટા ભાગે ન્યાયના માર્ગે ચાલવામાં માને છે. અગ્નિપરીક્ષામાં માને છે.
રાવણની લંકા પર વિજય મેળવ્યા બાદ ભગવાન શ્રી રામનાં પત્ની રાણી સીતાજીએ અગ્નિપરીક્ષા આપેલી અને અયોધ્યામાં ધોબીના આક્ષેપ પર શ્રી રામે તેમનો ત્યાગ કરી દીધેલો. ત્યારથી લઈ એલ. કે. અડવાણીએ હવાલા કાંડમાં પોતાનું નામ આવતા ફટ દઈને રાજીનામું ધરી દીધેલું કે નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતના ૨૦૦૨નાં રમખાણો મુદ્દે કોઈ મુખ્યપ્રધાને ન સામનો કર્યો હોય તેમ પૂછપરછ, સિટ વગેરેનો સામનો કરેલો ત્યાં સુધી હિન્દુઓ સતત અગ્નિપરીક્ષા જ આપતા આવ્યા છે. પરંતુ અન્ય પંથોની વાત આવે ત્યારે આવું થતું નથી. અને તોય હિન્દુઓને અસહિષ્ણુ કહેવાય છે. જોકે આ અગ્નિપરીક્ષાની પણ હવે તો હદ લાગે છે કારણકે મોટા ભાગની અગ્નિપરીક્ષામાં અંતે તો સોનું તપીને શુદ્ધ થઈને જ બહાર આવે છે તેવું જ થાય છે. પ્રશ્ન તો એ થાય છે કે જે ઈમામ પોતાને પાકિસ્તાની ઍજન્ટ કે આઈએસઆઈ ઍજન્ટ કહે તેમની ધરપકડ પણ ન થઈ શકે જ્યારે આચાર્ય શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતીની બરાબર દિવાળીના દિવસે જ ધરપકડ થાય અને આ દેશમાં એક પણ છમકલું નથી થતું.

એ કેસની વાત ટૂંકમાં કરી લઈએ. ૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૪ના રોજ તમિલનાડુના વરદરાજ પેરુમાલ મંદિરના કાર્યાલયમાં મંદિરના મેનેજર શંકર રમણ નામના એક વ્યક્તિની હત્યા થઈ. તેણે આચાર્ય પર નાણાકીય અનિયમિતતાનો આક્ષેપ કર્યો હતો. આ કેસમાં શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતી સહિત ૨૪ આરોપીઓ હતા. ૨૦૧૫ના વર્ષમાં આ ૨૪એ ૨૪ આરોપીઓ નિર્દોષ છૂટી ગયા! અને તો પણ સેક્યુલર મિડિયા શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતીના નિધનના સમાચારમાં આવું હેડિંગ લખે છે!

આચાર્યની ધરપકડ પાછળ ખ્રિસ્તી મિશનરી, સોનિયા ગાંધી અને જયલલિતા કઈ રીતે કારણભૂત હતા તે આખું ષડયંત્ર વિચારવા જેવું છે. શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતી હિન્દુ સમાજની સ્થિતિથી ખુશ નહોતા. સાથે તેઓ તમિલનાડુ સહિત સમગ્ર ભારતમાં ખ્રિસ્તી મિશનરી દ્વારા થતી વટાળ પ્રવૃત્તિથી પણ ચિંતિત હતા. આનો પ્રતિકાર કરવા હિન્દુ ધર્મની લીટી મોટી કરવાના ભાગ રૂપે એક સાચા સંતે-ધર્મગુરુઓએ (બાકી તો અત્યારે કથાકાર-સંતોને સેક્યુલર બનવાના અભરખા થયા છે) તેમના મઠની પ્રવૃત્તિ વિસ્તારવાનું નક્કી કર્યું. ૧૯૮૭માં તેમણે ‘જન કલ્યાણ જાગરણ’ શરૂ કર્યું. તેનાં બે મુખ્ય કાર્યો હતા- લોકોની સેવા કરવી અને બીજું, હિન્દુ પ્રજાને જાગૃત કરવી. તેઓ પોતાનાં પ્રવચનો બિન્દાસ્ત આપતાં અને તેમાં કેટલાંક પંથીય સમૂહોને મળતા વિદેશી નાણાં ભંડોળ અને તેનો ઉપયોગ પંથાતરણ કરવામાં થતો તે અંગે તેઓ બોલતા.
૧૯૮૦માં કન્યાકુમારી જિલ્લામાં મંદિર તહેવારો બાબતે હિન્દુઓ અને ખ્રિસ્તીઓમાં સાંપ્રદાયિક તણાવ થયો હતો. તિરુનેવેલી જિલ્લામાં નોંધપાત્ર સંખ્યામાં દલિતોના પંથાતરણના સમાચારે સમગ્ર દેશમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો હતો. એ વખતે તમિલનાડુની અન્નાદ્રમુક સરકારે શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતીને મંદિર સંપત્તિની રક્ષા માટે એક રાજ્ય સ્તરની સમિતિના વડા બનાવ્યા હતા. ઉપરાંત ૨૦૦૨માં રાજ્ય સરકાર બળજબરીથી થતાં પંથાતરણને રોકવા કાયદો લાવી હતી. આનાથી ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ રોષિત હોય તે સ્વાભાવિક છે.

એક એવી ખોટી માન્યતા પણ છે કે હિન્દુ ધર્મગુરુઓ અને શંકરાચાર્યો હિન્દુઓની સેવા માટે કંઈ નથી કરતા અને દલિતોની ઉપેક્ષા કરે છે. જગન્નાથપુરીના શંકરાચાર્ય પ.પૂ. શ્રી નિશ્ચલાનંદ સરસ્વતીના કોઈ વિધાનને મારી મચડીને મિડિયામાં રજૂ કરાયું તેના પરથી એવી માન્યતા છે કે તેઓ દલિત વિરોધી છે. પરંતુ અમદાવાદમાં તેઓ આવ્યા હતા ત્યારે તેમણે નાતજાતના ભેદભાવ વગર દલિત સહિત સહુ કોઈ આવેલા ભક્તોને દીક્ષા આપી હતી તે મેં સગી આંખે જોયું છે અને એટલું જ નહીં, અમદાવાદમાં મિડિયા સાથેની વાતચીતમાં પણ તેમણે પોતે દલિત વિરોધી હોવાનું નકાર્યું હતું. પરંતુ ગૂગલ સર્ચ કરો તો તેઓ દલિત વિરોધી હોવાના સમાચાર જ મળશે. (કોઈ ટૅક્નૉલૉજીના જાણકાર હિન્દુવાદીએ ભારતનું સર્ચ એન્જિન બનાવવું જોઈએ કારણકે ગૂગલ સારું સર્ચ એન્જિન હતું પરંતુ તેના પર પક્ષપાતવાળાં પરિણામો આપવાનો આક્ષેપ દુનિયાભરમાં થાય છે. ચીને એટલે તો પોતાનું સર્ચ એન્જિન બનાવ્યું છે અને ગત ૯ ફેબ્રુઆરીએ કમ્પિટિશન કમિશન ઑફ ઇન્ડિયાએ ગૂગલ પર રૂ. ૧.૩૬ અબજનો દંડ ફટકાર્યો કારણકે તે સર્ચનાં પરિણામોમાં ચેડા કરે છે અને પક્ષપાત દર્શાવે છે.)

આ જ રીતે આચાર્ય શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતી પણ દલિતો માટે ચિંતિત હતા. દલિતોને હિન્દુ વિરોધી બનાવવા અંગ્રેજોના સમયથી કેટલીક સંસ્થાઓ અને વિદેશો કાર્યરત્ છે. સરકારી ફૉર્મમાં હિન્દુની જ્ઞાતિ લખવાનું ત્યારથી શરૂ થયું છે. હવે તે બંધ કરાવવું જોઈએ. દલિતોમાં હિન્દુ ધર્મ અને ધર્મગ્રંથો વિશે જૂઠાણાં ફેલાવી તેમને ભ્રમિત કરાય છે અને અત્યારે તો આ પ્રવૃત્તિ જોરશોરથી ચાલી રહી છે. આવી જ સ્થિતિ આદિવાસીઓની પણ છે. દલિતો પર કેટલાક ઇસ્લામી પંથ વડાઓ, ખ્રિસ્તી પંથ વડાઓ, બૌદ્ધ પંથ વડાઓ વગેરે તમામની નજર રહેલી હોય છે. તમિલનાડુ સહિત ભારતમાં દલિતો પર ખ્રિસ્તી મિશનરીઓનો ડોળો પણ રહેલો છે તે આચાર્ય શ્રી જાણતા હતા. તેમણે આનો ભાષણમાં વિરોધ કરીને બેસી ન રહેતાં ઝૂંપડપટ્ટીની મુલાકાત લેવાનું શરૂ કર્યું. તેમની સ્થિતિ સુધરે તે માટે કલ્યાણકારી યોજનાઓ શરૂ કરી. તેમને વધુ સારી જિંદગી જીવવા મળે તે માટે પ્રયાસો શરૂ કર્યા. આનાથી ખ્રિસ્તી મિશનરીઓને ફટકો પડવા લાગ્યો.

દરમિયાનમાં રાજકીય પરિસ્થિતિ પણ બદલાઈ રહી હતી. ૨૦૦૪માં હિન્દુવાદી ભાજપના નેતૃત્વવાળા એનડીએએ સત્તા ગુમાવી હતી. તેનું એક કારણ એ પણ હતું કે અટલ-અડવાણી તુષ્ટીકરણના માર્ગે મુસ્લિમોને ખુશ કરવા ગયા. ૨૦૦૨નાં રમખાણો બાબતે અટલજીએ જે કડક અને તટસ્થ વલણ અપનાવવું જોઈએ તે ન અપનાવ્યું. બીજી તરફ લોકસભાની ચૂંટણીમાં તમિલનાડુમાં જયલલિતાના પક્ષ અન્નાદ્રમુકને પણ ફટકો પડ્યો. ૧૯૯૮થી દેશમાં પરિવર્તન આવેલું તે જોઈને જયલલિતા હિન્દુવાદી બની ગયેલાં, પરંતુ ૨૦૦૪માં ફટકો પડતા તેમને લાગ્યું કે કૉંગ્રેસ સાથે સારા સંબંધો કરવા પડશે. આથી આંધ્રપ્રદેશ જ્યાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી તે રાજ્યમાંથી આચાર્યની ધરપકડ કરવામાં આવી! એમ મનાય છે કે ગુજરાતના પૂર્વ ગૃહ પ્રધાન હરેન પંડ્યાના કેસમાં તહેરીક તહેફૂઝ શરીયા એ ઇસ્લામ સંસ્થાના વડા અને જેમના પર ૧૯૯૮માં એક બૉમ્બ વિસ્ફોટ કરાવવાનો આરોપ પણ લાગી ચૂક્યો હતો તેવા મૌલાના મોહમ્મદ નસીરુદ્દીનની ધરપકડ ગુજરાત પોલીસે આંધ્રપ્રદેશમાંથી કરી હતી તેથી તેના સંતુલન રૂપે આચાર્ય શ્રીની ધરપકડ કરાઈ હતી.

આચાર્ય શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતીને શંકરાચાર્ય કહેવાય છે પણ તે ખોટું છે. મૂલત: પ.પૂ. આદિ શંકરાચાર્યએ ચાર પીઠ સ્થાપેલી. આ ચાર પીઠ એટલે ઉત્તરમાં બદ્રીનારાયણ ખાતે જ્યોતિ પીઠ, પૂર્વમાં જગન્નાથપુરી, પશ્ચિમમાં દ્વારકા અને દક્ષિણમાં કર્ણાટકમાં શ્રી શ્રૃંગેરી ખાતે દક્ષિણામ્નયની પીઠ છે. હિન્દુઓ પોતે પણ પોતાના ધર્મ વિશે પૂરતું જ્ઞાન નથી મેળવતા અને બાળકોને પણ નથી શીખવતા. પરિણામે ઝાકીર નાઇક જેવા ત્રાસવાદી સમર્થકો હિન્દુઓને ભ્રમિત કરવામાં સફળ રહે છે. યૂ ટ્યૂબ પર એક વિડિયોમાં ઝાકીર કોઈ બનાવટી ભાંડને શંકરાચાર્ય તરીકે દર્શાવે છે અને તેના મોઢે એકાદ શ્લોક બોલાવી પછી કહેવડાવે છે કે ઇસ્લામ શાંતિનો પંથ છે. ઇસ્લામ મહાન છે.

ઇસ્લામ પંથ મહાન હશે પણ ઝાકીર જે રીતે લુચ્ચાઈથી છળકપટ દ્વારા બનાવટી શંકરાચાર્યને રજૂ કરે છે અને તેના મોઢે આવું બોલાવડાવી પંથાતરણની પ્રવૃત્તિ કરતો હતો તેની સામે વાંધો છે.

આચાર્ય શ્રી જયેન્દ્ર સરસ્વતીની જ્યારે ધરપકડ થઈ ત્યારના ચગાવેલા સમાચારની સરખામણીએ તેઓ જ્યારે નિર્દોષ છૂટ્યા ત્યારે પણ સેક્યુલર મિડિયાએ તે સમાચાર સાવ ફાલતુ હોય તેમ ટ્રીટ કરેલા.

આચાર્ય શ્રીને વંદન. તેમની હિન્દુ હિતની પ્રવૃત્તિ તેમના સ્વર્ગવાસ પછી ચાલુ રહે તે જ તેમને સાચી શ્રદ્ધાંજલી ગણાશે.

religion, vichar valonun

વિજયાદશમીનો વિચાર: અસૂર કોને કહીશું?

(સંજોગ ન્યૂઝ દૈનિકની રવિ પૂર્તિમાં ‘વિચાર વલોણું’ કૉલમમાં તા.૦૧/૧૦/૨૦૧૭નાં રોજ પ્રકાશિત લેખ)

અમરેલી (પ્રાચીન નામ અમરાવલી) જિલ્લાની પવિત્ર ધરતી જેમાંથી ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી ડૉ. જીવરાજ મહેતા, કવિ કલાપી, રમેશ પારેખ, પ્રસિદ્ધ જાદુગર કે. લાલ, સંત મૂળદાસ જેવાં રત્નો પાક્યાં તે ધરતી પરથી ‘સંજોગ ન્યૂઝ’ નામનું એક નવું વર્તમાનપત્ર વિજયા દશમીના શુભ અવસર પર સત્ય અને તટસ્થતાના રાહ પર ચાલવા નીકળી રહ્યું છે ત્યારે તેના માલિક વસંતભાઈ ગજેરા અભિનંદનને પાત્ર છે. આ રાહ શૂરાનો છે. ધીરજવાનનો છે. ડગલે પગલે કસોટીનો છે. અને મને સંપૂર્ણ આશા છે કે ‘સંજોગ ન્યૂઝ’ પ્રથમ દિવસથી જ સફળતાની યશોગાથા આલેખીને સતત પ્રગતિની કેડી પર આગળ વધ્યા રાખશે.

પ્રગતિની રાહમાં કંટકો બિછાવવાનું કામ વિઘ્ન સંતોષીઓ અને અસૂરો કરતા હોય છે. આવા અસૂરોના કોઈ ચોક્કસ નાકનકશા હોતા નથી. ફિલ્મો કે ધારાવાહિકોમાં દર્શાવાય તેવા કાળા ડિબાંગ ચહેરા, પડછંદ શરીર, મોટી મૂછો, શિંગડા કે પછી અટ્ટહાસ્ય કરતા હોય તેવું અસૂરો કરતા હોય તે જરૂરી નથી. અસૂર એટલે જેનું કામ સદ્ગુણીને સતત કનડવાનું છે,  જેને પરપીડામાં આનંદ આવે છે. જે સત્ય, પ્રેમ અને કરુણાની વાતમાં વિશ્વાસ ન રાખતા અસત્ય, નફરત અને નિર્દયતાના સિદ્ધાંતો અપનાવે છે.

આવા અસૂરો તમને ગમે ત્યાં જોવા મળી શકે. કોઈ બૅંકમાં વૃદ્ધ ફૉર્મ ભરવા જાય, તેને ચશ્મા હોય તોય ફૉર્મના ઝીણા અક્ષર વંચાતા ન હોય, અંગ્રેજીની બહુ સમજ ન હોય, આવા વૃદ્ધ જ્યારે ફૉર્મ ભરવા બૅંક કર્મચારીની મદદ માગે અને તે તેની સ્પષ્ટ ના પાડી દે તો એ મારી દૃષ્ટિએ ‘અસૂર’ની શ્રેણીમાં જ આવે છે. દર્દી જેને ભગવાન સમજીને કોઈ ડૉક્ટર પાસે જાય અને તે ડૉક્ટર દર્દીની વિવશતાનો લાભ ઊઠાવી તેને બીવડાવી ખોટા ટૅસ્ટ કે ઑપરેશન કરાવે તો તે ‘અસૂર’ જ છે. કોઈ એલઆઈસી કે અન્ય વીમા એજન્ટ મૃત્યુ, બીમારી કે અસુરક્ષિત ભવિષ્યનો ભય વર્ણવીને કોઈ પૉલિસી ખોટા લાભના ચાંદતારા બતાવીને વેચી દે તો તે કાર્ય ‘અસૂરીય’ જ ગણી શકાય. કોઈ શિક્ષક કે પ્રાધ્યાપક પાસ કરવા કે સારા માર્ક માટે વિદ્યાર્થી કે વિદ્યાર્થિનીનું શોષણ કરે તો તે કોઈ અસૂરથી કમ નથી. કોઈ રાજનેતા, ફિલ્મ કલાકાર, રમતવીર કે લેખક પોતાના નિવેદન કે પોતાની જીવનશૈલીને લાખો લોકો અનુસરશે તેવી વાત ભૂલીને અનૈતિક આચરણ કરે અને સસ્તી પ્રસિદ્ધિ માટે હલકાં નિવેદનો કરે તો તે અસૂરની શ્રેણીમાં જ સ્થાન પામશે. ભારતમાં જન્મેલી, ભારતમાં સુપ્રસિદ્ધિ પામેલી અને ટોચના હોદ્દાએ પામેલી કોઈ વ્યક્તિ દેશને શરમમાં મૂકે તેવી દેશવિરોધી વાત કરે તો તેને અસૂર નહીં તો શું કહીશું? ફિલ્મ હિટ થાય તે માટે સ્ક્રિપ્ટની ડિમાંડના નામ પર ફિલ્મની વાર્તામાં સહેજ પણ સુસંગત ન બેસે તેમ સેક્સ અને હિંસાનાં દૃશ્યો ઉમેરી પૈસા રળતા લોકો શું અસૂરની શ્રેણીમાં નહીં આવે? સેક્યુલરિઝમના નામે હિન્દુઓની લાગણી દુભાય તેવાં નિવેદનો અને કૃત્યો કરતાં લોકો શું અસૂરની શ્રેણીમાંથી બાકાત રહી જશે? પોતે જ્યાં જન્મ્યા છે અને જ્યાં સુખેથી રહે છે તેવા લોકોમાંથી કોઈક જો બીજા દેશમાંથી આવતા પોતાના એ જ પંથના વ્યક્તિના ભારત દેશમાં ત્રાસવાદ ફેલાવવાના ઈરાદા સુપેરે જાણતા હોવા છતાં તે ત્રાસવાદીને શરણ આપે તો તે વ્યક્તિ ચોક્કસ અસૂર જ ગણાશે. સેંકડો લોકોની જાન લેનારી ત્રાસવાદી ઘટનામાં સંડોવાયેલા અનેક પૈકી એક ત્રાસવાદીને ફાંસીની સજા માટે અડધી રાત્રે સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયનો દરવાજો ખોલાવતા વકીલોને અસૂર જ કહીશું. જે દેશમાં નામ અને દામ મળ્યા હોય તે દેશમાં પોતાને ન ગમતી સરકારના આવવાથી રાતોરાત તે દેશ અસહિષ્ણુ લાગવા લાગે તેમ કહેતા ફિલ્મ કલાકારને કઈ શ્રેણીમાં મૂકીશું? અસૂરની જ તો.

તમને ગોમાંસ (બીફ) ભાવતું હોય અને કાયદો તે ખાવાની છૂટ આપતો હોય તો તમે તે ખાવ પરંતુ તેનું જાહેરમાં વિકૃત પ્રદર્શન કરો કે “મેં બીફ ખાધું છે, આવો અને મારી હત્યા કરો.” તો એ અસૂરવેડા જ છે, કારણકે તેનાથી હિન્દુઓની લાગણી દુભાશે તેમ તમને ખબર છે પરંતુ તમને એ પણ ખબર છે કે હિન્દુઓ શાબ્દિક વિરોધ સિવાય કંઈ કરી શકવાના નથી. એટલે આ વિશેષ અસૂરવેડા છે. આપણી તો એ સૌરાષ્ટ્રની ધરતી છે જ્યાં પડોશમાં મૃત્યુ થયું હોય તો આપણે તો તેમના માટે ભોજન બનાવીને આપી આવીએ પરંતુ આપણને તે દિવસે જમવાનું ન ભાવે એટલા લાગણીશીલ આપણે છીએ. ભાજપના નેતા અને કેન્દ્રીય કૃષિ રાજ્ય પ્રધાન પુરુષોત્તમ રૂપાલાજી કહે છે કે આપણી તો એ ધરતી છે જ્યાં કૂતરી વિંયાય તો તેના માટે પણ શીરો બનાવાય છે. પડોશી જિલ્લા ભાવનગરમાં ગાંડાઓની સેવા થાય તે આ સૌરાષ્ટ્રની ભૂમિ છે. જ્યાં ધર્મ માટે લડતાંલડતાં શહીદ થયા હોય તે આ ભૂમિ છે. અને આ મહાન હિન્દુ ધર્મનું કોઈ અપમાન કરે તો તે જરૂર અસૂર છે. કોઈ એમ કહે કે માસિક ધર્મ વખતે પણ હું મંદિરમાં જઉં છું તો તેમ કહેવું તે ચોક્કસ દૈવીય કાર્ય તો નથી જ.

લોકમાન્ય તિલકજીએ ગીતાની મીમાંસા કરતા લખ્યું હતું, “પરમેશ્વરના સ્વરૂપનું યથાર્થ જ્ઞાન ન હોય, તો પણ શાસ્ત્રો પર વિશ્વાસ રાખીને માત્ર શ્રદ્ધાપૂર્વક યજ્ઞયાગ વગેરે કર્મ મરણપર્યન્ત કરતા રહેવાથી અંતમાં મોક્ષ મળે છે.” શ્રીમદ્ ભગવદ ગીતાના ત્રીજા અધ્યાય ‘કર્મયોગ’ના ૨૬મા શ્લોકમાં ભગવાન કહે છે,

“न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ २६ ॥

અર્થાત્ વિદ્વાન લોકો અજ્ઞાની લોકોની બુદ્ધિમાં ભ્રમ પેદા ન કરે. પોતે શાસ્ત્રોના નિયમાનુસાર કર્મ કરે અને અજ્ઞાનીઓને તેમ કરવાની પ્રેરણા આપે.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કોઈ મોટા સ્થાન પર કે લોકપ્રિયતાના શિખરે હોય ત્યારે તેના મનમાં અહંકાર ઉત્પન્ન થાય છે. અહંકારથી કામ, ક્રોધ, રાગ, દ્વેષ, ઈર્ષા જન્મ લે છે. આથી વિદ્વાનોએ બુદ્ધિ, વાક છટા કે કલમ ચાતુર્યનો ઉપયોગ કરીને કોઈની શ્રદ્ધાને ઠેસ ન પહોંચાડવી જોઈએ. સંતોષી મા, દશા મા, રામદેવ પીર કે પછી સાંઈ બાબા વગેરેને આધુનિક ઈશ્વર કે ઈશ્વરીય અંશોવાળા મહાનુભાવો કહી શકાય. તો આ મહાનુભાવોમાં શ્રદ્ધા રાખવાવાળાઓને કોઈ શંકરાચાર્ય કક્ષાની વ્યક્તિ કહે કે તમે તેમાં શ્રદ્ધા ન રાખો તો તે યોગ્ય નથી.

વિજયા દશમી એટલે આવાં અસૂરીય તત્ત્વો પર વિજય મેળવવાનું પર્વ. શું રાવણ ઓછો બુદ્ધિમાન હતો? શું રાવણ ઓછો વિદ્વાન હતો? શું રાવણ ઓછો શિવભક્ત હતો? પરંતુ શૂર્પણખા, ખરદૂષણના નિર્દોષ વનવાસીઓ શ્રી રામ, લક્ષ્મણ અને સીતાજી પ્રત્યેના દુષ્કૃત્યોને અવગણીને તેનો બદલો લેવા સાધુ વેશે જઈ સીતાજીનું હરણ કરે છે. તેના લીધે તે રાક્ષસમાં ખપી જાય છે. તે પોતાની પત્ની મંદોદરીનું પણ માનતો નથી. ભગવાન શ્રી રામનું નામ લેવાવાળા વિભીષણની હિતકારી સલાહને પણ અવગણી વિભીષણને લાત મારીને લંકા છોડવા ફરજ પાડે છે. તેથી તે રાક્ષસ બની જાય છે. હિરણ્યકશિપુ તેમના દીકરા પ્રહલાદને ભગવાનને છોડીને પોતાની પૂજા કરવા કહે છે તેનાથી તે રાક્ષસ બની જાય છે. તેનો આ અહંકાર તેને તેના દીકરાને એક વાર નહીં, પણ અનેક વાર મરાવવા પ્રયત્ન કરાવડાવે છે. તેના આ રાક્ષસી કૃત્યમાં તેની બહેન હોલિકા પણ સહભાગી બને છે, તેથી તે પણ રાક્ષસી છે. પુરાતન કાળમાં તો આવા રાક્ષસોનો વધ કરવો શાસ્ત્રમાન્ય હતો પરંતુ વર્તમાન કાળમાં હિંસાને કોઈ સ્થાન નથી. હા, આવા રાક્ષસી કૃત્યો કરનારા, લોકોની ધાર્મિક માન્યતાઓ કે ધાર્મિક લાગણીને દુભવનારા વૈચારિક અસૂરો સામે સરકાર કાયદાકીય રાહે પગલાં લે તે તો અપેક્ષિત છે જ. જો આના માટે કોઈ કાયદો ન હોય તો બનાવવો જોઈએ.

અને પોતાની શ્રદ્ધામાં જો કોઈ માન્યતા ન ધરાવે તો તેની હત્યા કરવી તે પણ વાજબી નથી. કેટલાક કટ્ટર ઇસ્લામિક ત્રાસવાદીઓ સમગ્ર દુનિયામાં આવું કરીને હાહાકાર મચાવી રહ્યા છે. ભારત ત્રાસવાદનું સૌથી મોટું પીડિત રાષ્ટ્ર છે, પરંતુ હવે સમગ્ર દુનિયાને આ રાક્ષસ પીડાવા લાગ્યો છે. અને તેના પર પણ વિજય મેળવવા આ વિજયાદશમીએ કૃતસંકલ્પ થવું જોઈએ.

abhiyaan, politics, religion

આરીફ મોહમ્મદ ખાનની એ મુલાકાતનાં સંસ્મરણો

દેશ અને વિદેશમાં સન્માન મેળવવું હોય તો તેના બે રસ્તા છે- હિન્દુત્વને ગાળો આપો, તેની સાચી અને વૈજ્ઞાનિક પરંપરાઓનો સમજ્યા વગર વિરોધ કરો અને કટ્ટર મુસ્લિમો કે ખ્રિસ્તીઓની વાહ વાહ કરો.
દેશભક્ત અને સેક્યુલર મુસ્લિમોની આ દેશમાં કોઈ બોલબાલા ૨૦૧૪ સુધીમાં મિડિયાએ થવા દીધી નથી. હવે આ વલણ બદલાયું છે તે આનંદની વાત છે.
તમે જુઓ કે અબ્દુલ હમીદ, અારીફ મોહમ્મદ ખાન એપીજે અબ્દુલ કલામ, અય્યૂબ પંડિત, તારીક ફતેહ આવા કેટલાં લોકોનાં નામ યાદ છે? આરીફ મોહમ્મદ ખાને શાહબાનો કેસમાં સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે ભરણપોષણ આપવા ચુકાદો આપ્યો તેના બચાવમાં સંસદમાં પ્રભાવશાળી વક્તવ્ય આપ્યું હતું. કાશ, એ વખતે સંસદમાં એનું રેકૉર્ડિંગ થયું હોત તો કદાચ યૂ ટ્યૂબ પર આપણને જોવા મળત. તે પછી કટ્ટરવાદીઓના પ્રભાવમાં રાજીવ ગાંધીએ સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે આપેલા ચુકાદાને ધીંગી બહુમતીના જોરે પલટાવ્યો તેના વિરોધમાં રાજીવ ગાંધી સરકારને લાત મારી દીધી હતી.
રાજીવ ગાંધી સરકારમાંથી નીકળ્યા પછી તેઓ વી. પી. સિંહ વખતના જનતા દળમાં જોડાયા, ઉડ્ડયન પ્રધાન બન્યા, તે પછી બહુજન સમાજ પક્ષમાં જોડાયા, ભાજપમાં પણ આવ્યા, પણ ભાજપેય આવા રાષ્ટ્રવાદી વ્યક્તિની ઉપેક્ષા કરી અને તેમણે પક્ષ છોડ્યો!
હું ‘અભિયાન’માં હતો ત્યારે (લગભગ વર્ષ ૨૦૦૯ કે ૧૦) આરીફભાઈ સમભાવની ઑફિસે આવેલા. તેઓ આજના નેતાઓ જેવા માર્કેટિંગ કે પ્રચારના માણસ નહીં એટલે અગાઉથી જાણ કરી હશે કે કેમ તે રામ જાણે અને બીજા આરીફભાઈ જાણે, પરંતુ તે વખતે લગભગ રવિવાર હતો એટલે સમભાવ ગ્રૂપમાં મેટ્રોનો સ્ટાફ રજા રાખે. અમે ‘અભિયાન’વાળા જ હતા. ગ્રૂપ એડિટર દીપલબહેન ત્રિવેદી પણ એ સમયે ઑફિસમાં નહોતાં. ‘સમભાવ’ ગ્રૂપના માલિક કિરણભાઈ વડોદરિયાએ નીચે સંદેશો કહેવડાવ્યો કે કૉન્ફરન્સ રૂમમાં આવો. આરીફ મોહમ્મદ ખાન આવે છે.
આપણને થાય કે આવડા મોટા નેતા જે એક સમયે કેન્દ્રમાં અનેક ખાતાંઓના પ્રધાન રહી ચૂક્યા હોય તેમનો ઠાઠમાઠ કેવો હશે? તેમની સાથે કેટલા માણસોનો રસાલો હશે? તેમની સાથે વાત કરવામાં કેટલું ધ્યાન રાખવું પડશે? પરંતુ કૉન્ફરન્સ રૂમમાં પહોંચ્યા ત્યારે થોડી જ વારમાં કિરણભાઈ અને આરીફભાઈ આવી પહોંચ્યા. સફેદ ઝભ્ભો અને લેંઘો. કટ્ટર મુસ્લિમને હોય તેવી દાઢી અને મૂછ બંને ગાયબ. માથે જાળીદાર ટોપી પણ નહીં.
મુસ્લિમોને તકલીફો અને (કટ્ટર) મુસ્લિમોની તકલીફોથી માંડીને અનેક મુદ્દે અમે વાતો કરી. તેમણે કહ્યું હતું કે મુસ્લિમોએ મુખ્ય પ્રવાહમાં ભળવું જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે મારા વિચારો અને વાતોના લીધે મારા સમાજમાંથી જ મને ઘણી મુશ્કેલીઓ પડે છે. તેઓ મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડને વિખેરી નાખવાના મતના પણ છે. વન્દે માતરમ્ અંગે તેમનું કહેવું છે કે માતાના પગની નીચે જન્નત હોય છે તેમ કુરાન કહે છે તો પછી જે દેશમાં રહીએ તેને માતાની જેમ પૂજવામાં ઈબાદત કરવામાં વાંધો શું છે? આરીફ મોહમ્મદ ખાને ગુજરાતનાં ૨૦૦૨નાં રમખાણો પર તત્કાલીન વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ કરેલાં નિવેદન જેમાં માત્ર મુસ્લિમોના દર્દની વાત કરાઈ હતી તેની ટીકા કરતો પત્ર અટલજીને લખ્યો હતો, જવાબમાં અટલજીએ સંદેશો મોકલાવેલો કે માત્ર ટીકા જ કરશો કે પક્ષને બદલવામાં મદદ પણ કરશો અને પછી તેઓ ભાજપમાં જોડાયા પરંતુ ત્યાંય ઉપેક્ષા જ થઈ.
સાવ આયોજન વગરની મુલાકાત એટલે બિલકુલ અનૌપચારિક મુલાકાત કહી શકાય તેવી એ મુલાકાત હતી. એટલે ન કોઈ ફોટોગ્રાફર અને તે વખતે કોઈને એ રસપ્રદ વાતચીતના ક્રમમાં મોબાઇલમાં ફોટો પાડવાનું પણ યાદ ન આવ્યું એટલે આવા સાચા અર્થમાં મોટા વ્યક્તિ સાથેની તસવીરી યાદગીરી ન રહી, પરંતુ એક પૂર્વ કેન્દ્રીય પ્રધાન કરતાં એક સરળ અને સાચા મુસ્લિમને મળ્યાની તસવીર હૃદયમાં હંમેશ માટે કોતરાઈ ગઈ…
hindu, religion, rss, sangh parivar

એક સમયના વિપંથી આક્રાંતાઓનું કામ બુદ્ધિજીવીઓએ હાથમાં લીધું છે

એક બુદ્ધિજીવી બહેને લખ્યું છે કે અયોધ્યામાં રામ જન્મભૂમિ (તેના માટે વિવાદિત ઢાંચો કે બાબરી મસ્જિદ ખોટો શબ્દ છે) મંદિર કે મસ્જિદની જગ્યાએ હૉસ્પિટલ બનવી જોઈએ. આવું સૂચવનારા એ પહેલાં નથી અને અંતિમ પણ નહીં હોય. આ વિવાદ પેદા કરાયો છે ત્યારથી આવાં સૂચનો કેટલાક -નામથી હિન્દુ જણાતા- અથવા હિન્દુ-મુસ્લિમ ઇત્તર લોકો કરી રહ્યા છે. મારે તેમને આ વાત કહેવી છે.

માનો કે તમારા ઘર પર કોઈ કબજો કરી લે અને પછી હું કહું કે તેના પર હૉસ્પિટલ બનાવીએ તો? મંદિરનું મહત્ત્વ કોઈ હૉસ્પિટલથી કમ નથી. જો મંદિરો ન હોત ને તો આ દેશમાં જંગલરાજ ચાલતું હોત. લોકો મંદિર જાય છે પોતાની વ્યથા રજૂ કરે છે અને પછી ભૂલી જાય છે. આવા લોકો હિન્દુઓ પર ટીપ્પણી કરી કરીને કટ્ટરવાદ જન્માવી રહ્યા છે. ‘પીકે’ જેવી ફિલ્મો પણ એમાં ઇંધણ પૂરવાનું કામ કરે છે. આલિયા માલિયા ને બીજા લોકો જેને ભારતમાં રહીને ભારતની સંસ્કૃતિ બદલવી છે, નિયમો નહીં સ્વચ્છંદતા જોઈએ છે, એક પંથના કટ્ટર લોકોની દાસતા પસંદ છે, તે લોકો હિન્દુઓ અને હિન્દુ ધર્મ એ જાણે ગરીબ કી જોરુ હોય તેમ તેના પર ટીપ્પણી કરી કરી રોજ ટપલી દાવ રમી રહ્યા છે. આ કામ બહુ જોખમી છે. ક્યારેક નબળી વ્યક્તિ પણ રોજના ટપલી દાવથી કંટાળી ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી કચકચાવી -એક પણ જબરદસ્ત- લાફો (૬ ડિસેમ્બર ૧૯૯૨ની જેમ) મારી દઈ શકે પણ એ સમયે લોકો ભૂલી જાય છે કે આ નબળી વ્યક્તિ સાથે ટપલી દાવ રોજ રમાતો હતો તેનો પ્રત્યાઘાત છે.

જ્યાં સુધી મંદિરની વાત છે, મંદિર હકીકતે સામાજિક મિલનનાં કેન્દ્રો, કેથાર્સિસ સેન્ટર અને ગરીબ-પછાત વ્યક્તિ માટે સહાય-ભોજનનાં કેન્દ્રો રહ્યાં છે. જરા અમદાવાદના પાલડીમાં જલારામ મંદિર, રામદેવનગરનું સાઈબાબા મંદિર કે વેજલપુરના બુટભવાની મંદિરનો આંટો મારી આવો, ખબર પડશે કે કેટલા લોકોને રોજ જમવાનું મળે છે. મંદિરો દ્વારા નિદાન કેમ્પ, ગૌશાળા ચાલતી હોય તેવી પ્રવૃત્તિ તો અલગ. અને માઇન્ડ વેલ, મંદિરો કંઈ બીજાં ઉપાસના સ્થળોની જેમ બંધ બારણે ચાલતાં નથી. કેટલાક અપવાદ સિવાય મંદિરો હિન્દુ ઇત્તર પંથોના લોકો માટે પણ ખુલ્લાં હોય છે. મંદિરના લીધે પીપળા, આકડા, ગુલાબ, સૂરજમુખી, કમળકાકડી, દર્ભ, બિલીપત્ર, આ બધાના રૂપમાં પર્યાવરણની જાળવણી, પક્ષીઓને ચબૂતરાના રૂપમાં ચણની વ્યવસ્થા, ઉનાળામાં પાણીની પરબ આ બધું તો અલગ. ક્યાંય કોઈ મંદિરમાં દેશના ટુકડા કરવાની, કોઈ ઇત્તર પંથીઓને મારી નાખવાની સલાહ-ઉપદેશ અપાતા નથી જે ઘણી વાર મસ્જિદોમાંથી અપાયા છે.

પ્રસાર માધ્યમોમાં મંદિરોની આવી વિગતો પ્રસિદ્ધ થતી નથી. બનાસકાંઠામાં તાજેતરમાં પૂર આવ્યાં ત્યારે મંદિરો આશ્રય કેન્દ્રો બન્યાં હતાં. જે સ્વામીનારાયણ સંસ્થાની કેટલીક વાર નેગેટિવ પબ્લિસિટી કરી સાધુને શૈતાન ચિતરાય છે (એ સમાચાર પણ પ્રસિદ્ધ થવા જોઈએ અને આવા શૈતાનોની ભરપૂર ભર્ત્સના થવી જોઈએ પણ) એ સંસ્થા, ગાયત્રી પરિવાર કે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ પૂરની રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં મોખરે રહ્યા અને હંમેશાં રહે જ છે ચાહે એ મચ્છુ હોનારત હોય, કચ્છ ભૂકંપ હોય કે સુરતનો પ્લેગ. જો આ સંસ્થાઓ ન હોય તો કોઈ સરકારની તાકાત નહોતી કે મોરબી, કચ્છ કે સુરત આજે જેવા છે તેવા સુંદર રીતે બેઠા થઈ દોડતા થયા હોત.

વિપંથીઓનાં આક્રમણો પણ આ દેશમાંથી બધાં મંદિરોને તોડી શક્યા નથી. જેટલી વાર, જેટલી તીવ્રતાથી આક્રમણો થયાં તેનાથી વધુ ભવ્યતાથી મંદિરો ઊભાં પણ થયાં છે. સોમનાથ મંદિર તેનું ભવ્ય ઉદાહરણ છે. જે કામ અત્યાચારી વિપંથીઓ ન કરી શક્યા એ કામ બુદ્ધિજીવીઓએ હાથમાં લીધું છે. મંદિરો પરથી લોકોની શ્રદ્ધા તોડો. દર હિન્દુ તહેવારના દિવસે જ ગરીબ બાળકોને યાદ કરી દૂધ-તેલનો વેડફાટ યાદ અપાવો. રામમંદિરની જગ્યાએ હૉસ્પિટલ કે શૌચાલય બનાવવા જેવું તિકડમી સૂચન કરી વિવાદ સર્જો અને લોકપ્રિયતા મેળવો.

religion, terrorism

હામીદ અન્સારી, ડર તો આખા જગતને ઈસ્લામી ત્રાસવાદીઓથી લાગે છે

એક તરફ હિન્દુઓ છે જે અમરનાથ યાત્રામાં હુમલો થાય તો પણ ક્યારેય ફરિયાદ નથી કરતા કે અમને ડર લાગે છે. છેલ્લાં ત્રીસ વર્ષથી કાશ્મીરથી કન્યાકુમારી અને મણિપુરથી ગુજરાતમાં સેંકડો બોમ્બ ધડાકાઓ થાય, અક્ષરધામ, રઘુનાથ મંદિર પર હુમલાઓ થાય, કાશ્મીર, કૈરાનામાંથી ષડયંત્રપૂર્વક હિન્દુઓને કાઢી મૂકવામાં આવે અને બીજી ઘણી બધી જગ્યાએ પણ આ પ્રક્રિયા ચાલુ હોય, હુલ્લડો થાય તો પણ હિન્દુઓ ડર વગર બિન્દાસ્ત જીવે છે કારણ એક, તેમને (આજીવિકાના વિચાર સિવાય) ક્યારેય નથી લાગતું કે તેમનો બીજો કોઈ દેશ હોઈ શકે. હામીદ અન્સારી જેવાઓની વાત અલગ છે. અને બીજું કે શક, હૂણ, મુસ્લિમો, અંગ્રેજો સહિત અનેક આક્રાંતાઓ આવ્યા અને ગયા. કોઈ હિન્દુ ધર્મ કે હિન્દુઓને મિટાવી શક્યું નથી. તેમને ક્યારેય લાચારી બતાવીને રોતલ મોઢે ફરિયાદ કરવાની ટેવ નથી. એક હદ સુધી આ પ્રજા કાં તો સહન કરે છે અને સહનશક્તિની મર્યાદા વટી જાય પછી સીધો જવાબ જ આપે છે. 
 
ઉત્તર પ્રદેશમાં પૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામીદ અન્સારીના  પિતરાઈ ગુંડા મુખ્તાર અન્સારી, બિહારમાં મોહમ્મદ શાહબુદ્દિન હોય, પશ્ચિમ બંગાળમાં ઈમામ બરકાતી હોય, દિલ્લીમાં પ્રગટપણે પોતાને આઈએસઆઈ એજન્ટ ગણાવતો ઈમામ બુખારી હોય, મહારાષ્ટ્રમાં એક સમયે દાઉદ ઈબ્રાહિમ, ઝાકીર નાઈક, આંધ્રમાં – પોલીસને હટાવી દ્યો તો ઔકાત દેખાડી દેવાની- વાત કરતો અસાઉદ્દીન ઓવૈસી છે, રાજસ્થાનમાં સોહરાબુદ્દિન રહ્યો- કાશ્મીરમાં યાસીન મલિક, સઈદ ગિલાની, ઝાકીર મુસા, હાફીઝ સઈદ, મસૂદ અઝહર હોય, કેરળ આઈએસઆઈએસનું ગઢ બને છતાં હામીદ અન્સારી કહે છે કે મુસ્લિમોને ડર લાગે છે. મુસ્લિમોને નહીં, તમારા જેવા કટ્ટરવાદીઓને કદાચ ડર લાગતો હશે કારણકે માત્ર ભારતમાં જ નહીં, દુનિયાભરમાં કટ્ટરવાદી મુસ્લિમો વિરુદ્ધ વાતાવરણ સર્જાઈ રહ્યું છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જેવા અમેરિકા પ્રમુખ હવે પ્રગટ પણે ઈસ્લામી ત્રાસવાદ એવું બોલી રહ્યા છે (જોકે ભારતના નેતાઓ તો હજુ બોલતા ડરે છે).
ડર તો જર્મનીના ખ્રિસ્તીઓને લાગવો જોઈએ જ્યાં ૨૦૧૬માં ૧૨૦૦ સ્ત્રીઓ પર મુસ્લિમ શરણાર્થીઓએ સેક્સ્યુઅલ હુમલાઓ કર્યા હતા, જ્યાં ટ્રક ચડાવી દેવામાં આવે છે. ડર તો પેરિસવાળાઓને લાગવો જોઈએ નવેમ્બર ૨૦૧૫માં ૧૩૦ લોકોને મોતને ઘાટ ઉતારી દેવામાં આવે. ડર તો અમેરિકાના લોકોને લાગવો જોઈએ જ્યાં ન્યૂયૉર્કના ટ્વિન ટાવર પર પ્લેન અથડાવી દેવામાં આવે. ડર ખરેખર તો ઈઝરાયેલના યહૂદીઓને લાગવો જોઈએ જેના પર હમાસ ત્રાસવાદી હુમલાઓ કરતું રહ્યું છે.
 
ડર તો લાગે છે વિકરાળ મહાસત્તા બનવા મથતા ચીનને જે પાકિસ્તાન સાથેની સરહદ બંધ કરી રહ્યું છે જેથી તેના શિનજિયાંગ પ્રાંતમાં ત્રાસવાદ ન ફેલાય. તેથી જ તો તે રમઝાન પર પ્રતિબંધ મૂકી દે છે. સદ્દામ જેવાં નામો રાખવાની મનાઈ ફરમાવે છે પરંતુ તેમ છતાં તમને જે દેશ વધુ ગમે છે તે પાકિસ્તાનને ચીન સાથે પ્રગાઢ દોસ્તી છે. ડર તો ઑસ્ટ્રેલિયા, ફ્રાન્સ, યુકે, અમેરિકાના લોકોને લાગે છે જેથી તેઓ બુરખા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે અને વિદેશથી આવતા મુસ્લિમો પર પણ મનાઈનો આદેશ આપે છે.
 
ડર તો સુન્ની સિવાયની તમામ મુસ્લિમ પ્રજા, ખાસ કરીને શિયાઓને લાગે છે જેમના પર સાઉદી અરેબિયાથી લઈને યમન, સિરિયા, પાકિસ્તાન વગેરે દેશોમાં હુમલાઓ થાય છે. મસ્જિદ જેવાં પવિત્ર ગણાતાં સ્થાનોને પણ છોડાતા નથી અને બૉમ્બ હુમલાઓ કરી અલ્લાહમાં માનનારા ભાઈઓને મોતને ઘાટ ઉતારાય છે.  ઈદ જેવા પવિત્ર તહેવારો પણ હવે ઇસ્લામિક દેશોમાં શિયા તથા (સુન્ની સિવાયના) અન્ય મુસ્લિમો માટે ડરનું કારણ બની ગયા છે કારણકે આ પવિત્ર દિવસે પણ સુન્ની ત્રાસવાદીઓ ત્રાટકે છે. અરે, મુસ્લિમો માટે સૌથી પવિત્ર ગણાતું મક્કા-મદીના પણ સુન્ની ત્રાસવાદથી મુક્ત નથી રહ્યું. શું વાત કરો છો, અન્સારી ?
 
પારસીઓને, યહૂદીઓને, બૌદ્ધોને ભારતમાં ક્યારેય ડર નથી લાગ્યો પણ તમને જ કેમ ડર લાગ્યો? કદાચ એટલે કે આ લઘુમતીઓ હિન્દુઓ સાથે હળીમળીને રહે છે જ્યારે તમારા જેવા હજુ પણ મુગલ સલ્તનત ફરીથી સ્થપાય અને શરિયા લાગુ થાય તેની તીવ્ર ઝંખના ધરાવતા હશે. તમે ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદે દસ દસ વર્ષ રહ્યા, તમામ સુખસાહ્યબી ભોગવી એ પહેલાં પણ ભારતમાં તમે વિવિધ ઉચ્ચ સરકારી પદોએ રહ્યા. બીજા કયા ઈસ્લામી અને ખ્રિસ્તી દેશમાં મુસ્લિમ કે ખ્રિસ્તી સિવાયના (ઓબામાને પણ બાઇબલ પર શપથ લેવી પડે છે) લોકો ટોચના પદે પહોંચ્યા છે તે જરા યાદ કરી જોજો.  
અન્સારી, તમે જો પાકિસ્તાનમાં હોત ને તો ખબર પડત કારણકે ત્યાં કોઈ પણ વડા પ્રધાન કે રાષ્ટ્રપતિ ગાદી પરથી ઉતરે પછી તેને કાં તો ફાંસીની સજા અપાય છે, કાં તો બોમ્બ ધડાકામાં મારી નાખવામાં આવે છે, કાં કોઈ ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં સંડોવી નવાઝ શરીફની જેમ ગાદી પરથી ઉતારી દેવામાં આવે છે અથવા તો દેશવટો ભોગવવો પડે છે. એક વાર જાવ તો ખરા ભારતની બહાર, ખરો ડર કોને કહેવાય ને તે ખબર પડી જશે.
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીજીને પણ વિનંતી છે કે હવે એક કાયદો ઘડો કે જે વ્યક્તિ પાકિસ્તાન મુર્દાબાદ બોલે, જે વ્યક્તિ વંદેમાતરમ્ ગાય, જે વ્યક્તિ ગાયને માતા માનતા હોય, જે વ્યક્તિ તિરંગાને નમન કરતા હોય, તેવી જ વ્યક્તિઓને હવે નોકરીમાં કે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેવા બંધારણીય પદો પર બિરાજમાન કરાશે. આમ કરશો તો અન્સારી જેવા કટ્ટર લોકો તો બંધારણીય પદ પર પહોંચતા અટકશે કારણકે ભારતની સર્વ ધર્મ સમભાવની પ્રકૃત્તિ અહીં રહેતા સરેરાશ લોકોના લોહીમાં હોવા છતાં સમયે સમયે હામીદ અન્સારી જેવા લોકો ભારતની છબીને એક ઝાટકે તોડી નાખે છે. કોઈ પણ છબી બનતાં વર્ષો લાગે છે અને તેને બગાડતા સહેજ પણ વાર નથી લાગતી.
religion, sarvottam karkirdee margadarshan

ઉપાસનાનાં સ્થાનો પર લાઉડસ્પીકર બંધારણનો ભંગ છે

આપણો દેશ આટલો બધો ઘોંઘાટિયો અને ઘોંઘાટ પ્રિય કેમ છે? આપણને સામાન્ય વાતચીત પણ મોટા અવાજે કરવાની ટેવ કેમ છે? આ તો સામાન્ય ટેવ, પણ ઘણા તો એટલા રાડિયા હોય કે તેઓ અંદરોઅંદર વાતચીત કરતા હોય તો બાજુમાં રહેનારને લાગે કે જાણે ઝઘડે છે. ફોન પર મોટા અવાજેથી વાતચીત કરવાની આપણી ટેવ હજુ ગઈ નથી. પહેલાં અલગ વાત હતી કે ટ્રંકકૉલ હતા. લેન્ડલાઇન હતા. સામેવાળાને બરાબર સંભળાતું નહોતું. હવે અલગ વાત છે અને જૂની પેઢી મોટેથી વાત કરે તો સમજાય કે તેમને પોતાને ઓછું સંભળાતું હોય એટલે મોટેથી બોલે. સામે કોઈ વૃદ્ધ હોય જેને સાંભળવામાં તકલીફ હોય તો પણ સમજાય કે મોટેથી બોલવું પડે.

આપણામાંના ઘણાને સંગીત પણ સૂરીલું નહીં, ઘોંઘાટિયું જ ગમે છે. કારમાં અને રિક્ષામાં વગાડતા હોય તો બહારનાને ઢિંચકઢિંચક સિવાય કંઈ સંભળાય નહીં. હા, અંદરનાને રિધમમાં દબાઈ ગયેલા ગાયકના અવાજ સંભળાતા હોય તો ના નહીં. આવું સંગીત સાંભળવાનો હેતુ ધરાવનારા ખરેખર પોતે સાંભળવા માગતા હોય છે? જો એમ હોય તો પોતાને સંભળાય તેટલા વૉલ્યૂમ પર રાખવું જોઈએ ને? પણ ના, તેવું નથી બનતું. આ તો, બીજાને સંભળાવવાનો હેતુ હોય છે. પરંતુ આનોય કોઈ સમય ખરો કે નહીં? રાતનો સુમાર હોય અને કાર જતી હોય અને તે પણ નિવાસી વિસ્તારમાં તો વૉલ્યૂમ હાઇ રાખવું જોઈએ? એ જ રીતે મારા ઘરની નીચે રિક્ષાવાળા પણ સવાર-સવારમાં ખૂબ જ ઊંચા અવાજે રિક્ષાચાલકોને પસંદ હોય તેવા ગુજરાતી-કમ્પ્યૂટરાઇઝ્ડ અવાજવાળાં (ચાર ચાર બંગડીવાળી ગાડી જેવાં) ગીતો મૂકીને સાંભળતા અને સંભળાવતા હોય છે.

આવું જ તાજેતરમાં થયું. ગત ૧૩ એપ્રિલે મારા ઘરની પાસેથી સવારે ૬.૩૦ વાગે એક સામૈયું નીકળ્યું. એ કેટલાક જૈનોએ કરેલા તપની ઉજવણીનું સામૈયું હતું. ડીજે સાથે અતિ ઊંચા અવાજે ગીતો વાગતા હતા. ભક્તિવાળાં ગીતો ખરાં પણ બધાં ફિલ્મી ગીતોની ટ્યૂનમાં ઢાળેલાં! આ સામૈયું લગભગ અઢી કલાક સુધી મારા ઘરની આસપાસ ફરતું રહ્યું અને ઘોંઘાટ કરતું રહ્યું. પરીક્ષાના દિવસો હતા. જેમને તે દિવસે પેપર હશે તે વિદ્યાર્થીઓને વાંચવામાં કેટલી તકલીફ પડી હશે? કોઈ રાતે નોકરીએથી મોડું આવ્યું હશે તેમની ઊંઘ બગાડી હશે કે નહીં? કોઈ વહેલી સવારે શાંત વાતાવરણમાં પૂજાપાઠ કે યોગ-ધ્યાન કરવા માગતું હશે તેના માટે અશાંતિ સર્જાઈ હશે કે નહીં? જે વૃદ્ધ બીપી, હૃદયરોગ જેવી સમસ્યાથી પીડાતા હોય તેમને આ ઘોંઘાટથી કેવી મુશ્કેલી પડી હશે? જેને નોકરીએ જવાનું હશે તે સમાચાર જોવા માગતા હશે કે કોઈ અન્ય ટીવી કાર્યક્રમ જોવા માગતા હશે તેમને તે સાંભળવામાં તકલીફ નહીં પડી હોય? પરમ અહિંસામાં માનતા, કીડી પણ ન કચડાય તેનું ધ્યાન રાખતા જૈન બંધુઓ દ્વારા માનસિક રીતે આ કેટલી હિંસા થઈ હશે? જેટલી આકરી તપશ્ચર્યા કરી હશે તેના પર કેટલું બધું પાણી આ સામૈયાથી ફરી વળ્યું હશે?

કોઈ પણ સરેરાશ લગ્નમાં સંગીતનો કાર્યક્રમ સિરિયલોની દેખાદેખીથી અનિવાર્ય બની ગયો છે. ઘણા ગરબા-ડાંડિયા રાસ પણ રાખતા હોય છે. તો વરઘોડામાં પણ બેન્ડ-ડીજે અનિવાર્ય છે. આમ, લગ્નમાં આ બંને પ્રસંગે ઘોંઘાટ ફેલાતો હોય છે. જેઓ કોઈ સમુદાયની વાડી કે લગ્ન માટેના હૉલ નજીક રહેતા હોય તેમનું લગ્નસરા દરમિયાન આવી બનતું હોય છે. એમાંય પાછા જો એક કરતાં વધુ હૉલ હોય અને એક કરતાં વધુ લગ્ન હોય તો એક સાથે વાગતા આ બેન્ડવાજા કે ડીજેના હાલ રેડિયો સ્ટેશનો ભેગા થઈ જાય તેવો થાય છે. શોરબકોરમાં કોઈ ગીત ન સંભળાય. વળી આ બેન્ડવાજામાં હવે ટ્રેડિશનલ પોલીસ બેન્ડ જે સૂરીલું સંગીત વગાડે તેવું પરવડતું નથી તેથી સાદો કેશિયો વગાડી પોતે જ નર અને માદા બંને અવાજમાં (બેસૂરો) ગાતો હોય તેવાને લાવવામાં આવે છે. ગીતમાંય પાછા આઇટમ ગીતો વાગે! ‘ચીકની ચમેલી’, ‘મૂંગડા મૂંગડા મૈં ગુડ કી ડાલી’, ‘બાંગો બાંગો બાંગો’, ‘બેબી ડૉલ મૈં સોને દી’, ‘આ રે પ્રીતમ પ્યારે’ જેવાં ગીતો વાગતા હોય છે. ઘડીકમાં પાછું ‘યે દેશ હૈ વીર જવાનો કા’ તો ઘડીકમાં ‘પંખીડા તું ઉડીને જાજે પાવાગઢ રે’ વાગે. (પંખીડું પાવાગઢ ઊડી જશે તો લગ્ન કોની સાથે કરશો?!)

આ બધા સાથે પાછો ઘોંઘાટિયા ફટાકડાઓનો અવાજ અલગ! આ બધું રસ્તા પર થતું હોય અને તે પણ ઑફિસ જવાના સમયે! એક તો અત્યારે વસતિના કારણે અને અંગત વાહનો વધવાના કારણે વધેલો ટ્રાફિક અને તેમાં પાછા આ વરઘોડાઓ. ગત રામનવમીએ શોભા યાત્રા નીકળી હતી તો તેમાંય ડીજેનો ત્રાસ હતો! ગણેશ મૂર્તિ લઈ આવવાનો પણ દેખાડો. ટ્રક કે કારમાં પાંચ-દસ જણા જાય ત્યારે સાથે સ્પીકર અને ડીજેમાં ગીતો વગાડવા ફરજિયાત! અને તેમાંય ઉપર કહ્યા તેવા જ ‘ચીકની ચમેલી’ જેવાં ગીતો જ હોય! ગણેશોત્સવ દરમિયાન મંડળો પણ રાત્રે આવાં જ ગીતો વગાડતાં હોય છે. તો ગણેશવિસર્જન વખતે પણ આ જ સ્થિતિ હોય છે. નવરાત્રિમાં આઠ વાગ્યાથી મ્યૂઝિક સિસ્ટમ ચાલુ કરી દેવામાં આવે અને ગરબા રાસ રમવાનું તો શરૂ થાય છેક ૧૦.૩૦ કે ૧૧ વાગે! અને બાર વાગ્યાનો નિયમ હોય તોય ચાલે ૨-૩ વાગ્યા સુધી! આ પાછી પાર્ટી પ્લૉટની વાત નથી. સોસાયટીમાં યોજાતા ગરબામાં પણ આ જ હાલ હોય છે.

નવરાત્રિ આસપાસ જ પરીક્ષા હોય ત્યારે આ ગણેશોત્સવ અને તે પછી બૅક ટૂ બૅક આવતા નવરાત્રિથી પરીક્ષાર્થીઓને તો તકલીફ પડે જ છે અને સાથે જેમને નવરાત્રિમાં રમવું નથી અને ઘરે શાંતિથી ગરબાના ટીવી પ્રસારણ જોવા છે કે અન્ય કાર્યક્રમો જોવા છે તેમને કે પછી બીપી, હૃદયરોગની સમસ્યાવાળા વૃદ્ધોને કેટલી તકલીફ પડે છે તેનું કોણ વિચારે છે?

પરંતુ ગણેશોત્સવ, નવરાત્રિ જ નહીં, દિવાળી પર ઘોંઘાટિયા ફટાકડા, મકરસંક્રાંતિ, ધૂળેટી, શિવરાત્રિ, વગેરે અનેક તહેવારો પર આ સ્થિતિ જ હોય છે. જો આજુબાજુ મંદિર હોય કે સોસાયટીમાં કોઈ વધુ પડતા ભક્તિભાવવાળું હોય તો સુંદરકાંડ, ભજન-કીર્તન, ડાયરા વગેરે બારમાસી ચાલે. આપણે સેક્યુલર સમાજ છીએ એટલે ૨૫ ડિસેમ્બર અને ૩૧ ડિસેમ્બરની ઉજવણી ખ્રિસ્તીઓ પણ જે રીતે નથી કરતા તેવી ભયંકર ખરાબ રીતે કરીએ છીએ. તે દિવસોમાં દુકાનોમાંય મ્યૂઝિક વાગતું હોય અને સોસાયટીઓમાં પણ પાર્ટીઓનું આયોજન કરાતું હોય. આ સિવાય સોસાયટીના કોમન પ્લૉટમાં કોઈના બર્થડેનું આયોજન હોય તો તો મરો જ સમજો! ચાર-પાંચ કલાક કાન ફાડી નાખે તેવા વૉલ્યૂમ પર ગીતો વગાડાશે! મુંબઈમાં સંજય દત્ત, પ્રીતિ ઝિન્ટા, ઋત્વિક રોશન વગેરે આવી ઘોંઘાટભરી ઉજવણી આખી રાત ચાલે તેનાથી કંટાળીને આવા ‘મહાનુભાવો’ના પડોશીઓએ પોલીસ ફરિયાદ કરવી પડી હોય તેવા દાખલા બન્યા છે.

રસ્તા પર ઘણા સતત હૉર્ન મારતા જતા હોય છે, જાણે કે એમ્બ્યુલન્સ કે કોઈ રાજકારણીની કાર શ્રૃંખલા નીકળી હોય તેવું લાગે! એટલી ઝડપથી બાઇક કે સ્કૂટર ચલાવે અને પાછા સતત હૉર્ન મારે. રસ્તા પર કારણ વગર હૉર્ન મારવાની અને તે હૉર્નેય પાછા ખૂબ જ હાઇ વૉલ્યૂમવાળા હોય છે. કેન્દ્ર સરકાર તેના પર પણ નિયંત્રણ લાવવાનું વિચારી રહી હોવાના ગત જાન્યુઆરીના સમાચાર હતા.

રાજકીય પક્ષોનાં સભાસરઘસ-ધરણાની તો વાત જ ન કરવી. તેમાં દેશભક્તિનાં ગીતો મોટા અવાજે વગાડી દેશવાસીઓનું અહિત ધ્વનિપ્રદૂષણ દ્વારા કરાતું હોય છે. મોટા મોટા નેતાઓ પણ ચૂંટણી સભા કે લોકાર્પણ સભામાં માઇક ગળી ગયા હોય તેવા ઊંચા અવાજે માઇક પર બોલતા હોય છે. માઇકથી કેટલા અંતરે ઊભા રહીને બોલવું તે કળા કોઈને સાધ્ય નથી હોતી. ભાવનગરમાં ગત ફેબ્રુઆરીમાં મ્યુનિસિપાલિટી દ્વારા મેરેથોનનું આયોજન કરાયું હતું તેમાં રૂપાણી, ઘોઘા, મહિલા કૉલેજ એમ દર બગીચે અતિ ઊંચા અવાજે દેશભક્તિનાં ગીતો વગાડાતાં હતાં. તે દિવસે હું ભાવનગર હતો. મને થયું કે આ પરાણે દેશભક્તિ જગાવવાનો આ નુસખો વળી કેટલો ખરાબ! મેરેથોન ૨૬મીએ સવારે હતી પણ ૨૫ ફેબ્રુઆરીએ રાતથી જ ઘોંઘાટ ફેલાવવાનું ચાલુ થઈ ગયું હતું. માર્ચમાં જે ૧૦-૧૨ અને બીજા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા હોય તેનું વિચારવાનું જ નહીં? આ મેરેથોનથી પાછો ટ્રાફિક પર પ્રતિબંધ મૂકાયો હતો તે જુદું.

આ સામૂહિક ટેવ જ છે. આપણું હિન્દુ દર્શન કહે છે કે બધાનો વિચાર કરવો. પૂરી સમષ્ટિનો, પણ પશ્ચિમની આંધીમાં આપણે ધીમે ધીમે માત્ર આપણો જ વિચાર કરતા થઈ ગયા છીએ પરિણામે આપણે આપણા ઘરમાં ટીવી જોઈએ, ફિલ્મ જોઈએ કે સંગીત સાંભળતા હોઈએ તો પણ હાઇ વૉલ્યૂમ પર સાંભળીએ! સવારમાં જો કોઈ સાધુ-સંત કે જૈન મુનિના કે મૌલવીના પ્રવચન સાંભળો તો સારી વાત કરતા હોય તોય ઉશ્કેરાઈને મોટા અવાજે કરતા હોય તેવા ટોન અને વૉલ્યૂમ હશે. રામાયણ, ભાગવત વગેરે કથા કરતા લોકો પણ ચિલ્લાઈ ચિલ્લાઈને બોલશે.

આ મુદ્દો ઉખેળવાનું કારણ જાણીતા ગાયક સોનુ નિગમે અઝાનના મુદ્દે છેડેલી ચર્ચા છે. સોનુ સામાન્ય રીતે નમ્ર વ્યક્તિ મનાય છે. શાહરુખ ખાન કે સલમાન ખાન જેવો તોછડો અને અહંકારી નથી. તેણે લખ્યું કે ભગવાન બધાને આશીર્વાદ આપે. હું મુસ્લિમ નથી અને મારે સવારમાં અઝાનથી ઊઠી જવું પડે છે. ભારતમાં આ બળજબરીથી ધાર્મિકતા ક્યાં સુધી લદાતી રહેશે? બીજા ટ્વીટમાં તેણે લખ્યું કે જ્યારે મોહમ્મદસાહેબ હતા ત્યારે વીજળી જ નહોતી. તો પછી મારે આ ઘોંઘાટ શા માટે સાંભળવાનો? હું મંદિર કે ગુરુદ્વારામાં ઘોંઘાટનો પણ વિરોધ કરું છું. જેમને પંથ નથી પાળવો તેમને શા માટે સવારમાં ઊઠાડો છો? આ નરી ગુંડાગીરી જ છે.

સોનુ નિગમના આ ટ્વીટોથી વિવાદ છેડાઈ ગયો. સોનુ નિગમ સામે પોલીસ ફરિયાદ પણ થઈ. અનેક મહાનુભાવોએ પ્રતિક્રિયા પણ આપી. એમાં સૌથી ઉલ્લેખનીય છે કૉંગ્રેસનાં સર્વોચ્ચ નેતા સોનિયા ગાંધીના રાજકીય સલાહકાર અહમદ પટેલની પ્રતિક્રિયા. તેમણે કહ્યું કે અઝાન જરૂરી છે પણ લાઉડ સ્પીકરનો ઉપયોગ જરૂરી નથી. અભિનેત્રી ગુલ પનાગે કહ્યું, “ઉપાસનાનાં તમામ સ્થળોએ લાઉડ સ્પીકરને ટાળી શકાય. લાઉડ સ્પીકરના વૉલ્યૂમ પર કોઈ મર્યાદા હોવી જોઈએ.” નિર્દેશક વિવેક અગ્નિહોત્રીએ પણ સોનુનું સમર્થન કરતા કહ્યું કે લાઉડ સ્પીકર પર અઝાન અને બીજો ગેરકાયદે ઘોંઘાટ બંધ થવો જોઈએ. જોકે સોનુ નિગમના વિરોધમાં સૈયદ શા અતીફ અલી અલ કાદરી નામનું લાંબુલચક નામ ધરાવતા પ. બંગાળના એક ઇમામે સોનુનું માથું મુંડાવી લાવે તેને રૂ. ૧૦ લાખનું ઈનામ જાહેર કર્યું પરંતુ સોનુએ જાતે જ માથું મુંડાવી નાખ્યું અને તેય તેના મુસ્લિમ હેર સ્ટાઇલિસ્ટ આલીમ હકીમ પાસે. તેણે રૂ. ૧૦ લાખ માગ્યા પણ ઇમામે નકારી દીધા!

સામાન્ય રીતે કોઈ કલાકાર કે હિન્દુ ધર્મનો વિરોધ કરનાર વ્યક્તિ સામે આવી કોઈ વાત કરે તો સેક્યુલર પત્રકારો, લેખકો, સાહિત્યકારો, વૈજ્ઞાનિકો, ફિલ્મ કલાકારો મેદાનમાં આવી જતા હોય છે. વર્ષ ૨૦૧૫માં તો રીતસર સ્પર્ધા ચાલી હતી, એવોર્ડ પાછા આપવાની અને દેશમાં અસહિષ્ણુતા (ઇનટૉલરન્સ) વ્યાપી ગઈ છે તેમ કહીને પ્રસિદ્ધિ મેળવવાની, જેમાં શાહરુખ ખાન, આમીર ખાન, મુનવ્વર રાણા વગેરે જોડાયા હતા. અનેકોએ પોતાના એવોર્ડ પાછા આપી દીધા હતા. આ ઝુંબેશને કૉંગ્રેસ, લાલુપ્રસાદ યાદવ, અરવિંદ કેજરીવાલ, મમતા બેનર્જી સહિતના રાજકારણીઓનું પણ સમર્થન હતું પરંતુ સોનુ નિગમે તાર્કિક વાત કરી છે ત્યારે તેની સામે ફતવો બહાર પડ્યો તો ફિલ્મ ઉદ્યોગના લોકો અઝાનની તરફેણમાં બોલી રહ્યા છે, એ વાત ભૂલીને કે સોનુએ અઝાનનો વિરોધ નથી કર્યો, લાઉડ સ્પીકરના ઉપયોગનો વિરોધ કર્યો છે.

પણ એક મિનિટ…આ અઝાન એટલે શું? એ તો જાણો. અઝાન હકીકતે પ્રાર્થના કે બંદગી નથી. પ્રાર્થનામાં આવવા કરાતી હાકલ છે. જે આ હાકલ કરે છે તેને મુઅઝ્ઝિન કહેવાય છે. સ્વાભાવિક છે કે આ બધા કંઈ સંગીતનું પ્રશિક્ષણ પામેલા નથી હોતા. તેથી ઘણા અંશે બેસૂરા હોય છે. મુસ્લિમોએ દિવસમાં પાંચ વાર નમાઝ પઢવાની હોય છે. તેથી દિવસમાં પાંચ વાર અઝાન ગવાય છે. આથી પાંચ વાર ત્રણ મિનિટ સુધી આ બેસૂરો રાગ સાંભળવો પડે છે અને તેય ઊંચા અવાજે ગવાતો હોય છે. અને તેય લાઉડ સ્પીકરના હાઇ વૉલ્યૂમમાં! આ તો ઠીક, પણ ભાવનગર જેવા નાના શહેરમાં જ્યાં એકથી વધુ મસ્જિદ નજીક-નજીક હોય અને સવારની એકદમ શાંતિ હોય ત્યારે અઝાન પોકારાવા લાગે અને તેમાંય પાછો પર્ફેક્ટ એક સમય હોય તો જુદી વાત છે. થોડી સેકન્ડના અંતરે પણ શરૂ થાય તો એ બધા અવાજો ભેગા મળીને ઘોંઘાટ જ બનતા હોય છે. જે મુસ્લિમો આ ઘોંઘાટનું સમર્થન કરે છે તેમણે હૃદય પર હાથ રાખીને પોતાની રુહને પૂછવું જોઈએ કે શું અલ્લાહને આ પસંદ છે? કેટલાક મુસ્લિમો તો સંગીતનો જ વિરોધ કરતા હોય છે. કાશ્મીરમાં સ્ત્રીઓના બેન્ડ પર પ્રતિબંધ મૂકતો ફતવો જાહેર થયો હતો. તો તાજેતરમાં આસામમાં ૧૬ વર્ષની મુસ્લિમ ગાયિકા નાહીદ આફ્રિન સામે એક નહીં પણ ૪૬ મુસ્લિમ ધર્મગુરુઓએ ફતવા બહાર પાડ્યા હતા કારણકે તે આઈએસઆઈએસના ત્રાસવાદ સામે ગીતો ગાય છે! ફતવામાં લખાયું હતું કે મસ્જિદ, મદરેસા અને કબ્રસ્તાનની આજુબાજુના મેદાન પર મ્યૂઝિકલ નાઇટ થાય તો તે ઇસ્લામ વિરુદ્ધ છે! જો સંગીતનો વિરોધ હોય, આધુનિકતાને અપનાવવી ન હોય તો પછી અઝાન શા માટે? અને જો આધુનિકતાને અપનાવવી હોય તો ગૂગલ પ્લે સ્ટૉરમાં ‘પ્રેયર ટાઇમ’ની અનેક ઍપ છે. તેનો લોકો ઉપયોગ કરી શકે છે. યુકેમાં તો લંડન સેન્ટ્રલ મૉસ્ક આખા મહિનાના નમાઝના સમય છાપે છે. સાઉદી અરેબિયા જે મુસ્લિમોનું અતિ પવિત્ર સ્થળ ધરાવતો દેશ છે ત્યાં પણ લાઉડ સ્પીકર પર પ્રતિબંધ છે. નેધરલેન્ડ, જર્મની, સ્વિત્ઝર્લેન્ડ, ફ્રાન્સ, યુકે, ઑસ્ટ્રિયા, નૉર્વે અને બેલ્જિયમ, કૈરો વગેરે અનેક દેશોમાં લાઉડ સ્પીકર અને અઝાન પર પ્રતિબંધ છે. તો પછી ભારતમાં જ કેમ વિરોધ?

મુસ્લિમ લેખિકા મસરત દાઉદ તો કહે છે કે ઇસ્લામમાં પડોશી પ્રત્યે દયાળુ-ઉદાર બનવાનું કહેવાયું છે તો શું મસ્જિદના મુલ્લા-મૌલવીઓને આ વાત લાગુ નથી પડતી? હદીથમાં પણ આ વાત કહેવાઈ છે અબ્દુલ્લાહ મુજાહિદને કહે છે કે આપણા પડોશીઓ સાથે સારો વ્યવહાર કરવો જોઈએ. (અલ અદબ અલ મુફ્રાદ ૧૦૫)
બીજી મહત્ત્વની વાત એ છે કે અઝાનમાં જે બોલાય છે તે અન્ય પંથના લોકો શા માટે સાંભળે? આ તો એક જાતની મતાંતર-ધર્માંતરણનો પ્રયાસ છે. અઝાનમાં કહેવાય છે – અલ્લાહો અકબર. એટલે કે અલ્લાહ સૌથી મોટા છે. હિન્દુઓ તો માને જ છે કે ભગવાન કહો કે અલ્લાહ, બધું એક જ છે, પરંતુ ઘણા મુસ્લિમો અને ખ્રિસ્તીઓ આ નથી માનતા. તો પછી અલ્લાહ જ સૌથી મોટા છે તેવી તેમની વાત બીજા શા માટે માને? આ ઉપરાંત એમ કહેવાય છે કે અશહદુ અન-લા ઇલાહા ઇલ્લ અલ્લાહ જેનો અર્થ એમ કહેવાય છે કે અલ્લાહ સિવાય બીજા કોઈ પૂજનીય નથી. આ વાત પણ બીજા પંથના લોકો શા માટે માને? તેમને નિરાકાર, વિષ્ણુ, શિવ, જગદંબા, મહાવીર, બુદ્ધ કે પછી ઈશુમાં માનવું હોય તો? છેલ્લે પાછું કહેવાય છે કે લા ઇલાહા ઇલ્લ અલ્લાહ. તેનો અર્થ એ જ કે અલ્લાહ સિવાય કોઈ પૂજનીય નથી. આ તો સેક્યુલરિઝમ વિરુદ્ધની વાત થઈ.

ચાલો, એ પણ માની લઈએ કે એક પ્રાર્થના છે, પરંતુ ઘોંઘાટનું શું? જાણીતી સમાચાર ચેનલ એબીપીએ અઝાનમાં કેટલો ઘોંઘાટ હોય છે તેની તપાસ કરી તો સોનુ નિગમના ઘર પાસે આવેલી મસ્જિદમાંથી જે અઝાન દરમિયાન ઘોંઘાટ થાય છે તેનું સ્તર ૬૦ અને ૭૭ ડેસિબલ વચ્ચે રેકોર્ડ કરાયું. નિયમ કરતાં ૨૩.૫ ડેસિબલ વધુ છે. દિલ્લીમાં પણ અઝાન ૬૦-૮૦ ડેસિબલ વચ્ચે ધ્વનિ પ્રદૂષણ રેકોર્ડ કરાયું. જયપુરના મોતી ડૂંગરી વિસ્તારમાં મુસ્લિમ મુસાફિર ખાનાની મસ્જિદમાંથી અઝાનનું ધ્વનિ પ્રદૂષણ તો ૯૦ ડેસિબલ સુધી પહોંચી ગયું. મદ્રાસ ઉચ્ચ ન્યાયાલય, મુંબઈ ઉચ્ચ ન્યાયાલયે આ અંગે કડક ચુકાદાઓ આપેલા જ છે. મુંબઈ ઉચ્ચ ન્યાયાલયે વર્ષ ૨૦૧૪માં ચુકાદો આપ્યો હતો જેને મુસ્લિમ નેતાઓએ પણ સ્વીકાર્યો હતો. આવકાર્યો હતો. જો તે સમયે સ્વીકાર્યો હતો તો પછી સોનુ નિગમની ટ્વીટ પર હોબાળો મચાવવાની અને ફતવા બહાર પાડવાની જરૂર શી છે?

હકીકતે તો તમામ પ્રકારના જાહેર ઘોંઘાટ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની જરૂર છે. જો કોઈ એમ કહે કે શાંતિ જોઈતી હોય તો હિમાલય પર જઈને રહો તો એ ખોટી દલીલ છે. શહેરમાં રહીને શાંતિ મેળવવાનો દરેક નાગરિકનો અધિકાર છે. ભારતના બંધારણની કલમ ૧૯ (૧) (એ) તેમજ ૨૧માં નાગરિકને સારું પર્યાવરણ અને શાંતિપૂર્વક રહેવાનો, રાત્રે ઊંઘ લેવાનો અને આરામદાયક જીવન જીવવાનો અધિકાર અપાયો છે. શું આ અધિકારના હનન બદલ મસ્જિદો સામે કાર્યવાહી ન થઈ શકે? થઈ શકે પરંતુ રાજકીય ઈચ્છા શક્તિ જોઈએ. ધર્મની-પંથની વાત આવે ત્યારે રાજકીય ઈચ્છાશક્તિ સૂઈ જાય છે, પરંતુ લોકો સૂઈ નથી શકતા તેનું શું?