hindu, religion, sanjog news, vichar valonun

મકર સંક્રાંતિ: જીવદયા ને પર્યાવરણપ્રેમીઓની ઐસી કી તૈસી!

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, દિ.૧૩/૧/૧૯)

મકર સંક્રાંતિ. ઉત્તરાયણ. સૌરાષ્ટ્રમાં ખીયર તરીકે પણ ઓળખાય છે. હિન્દુ ધર્મમાં મોટા ભાગના તહેવારો ચંદ્રની ગતિ સાથે જોડાયેલા છે ત્યારે આ એક જ તહેવાર સૂર્યની ગતિ સાથે જોડાયેલો છે. તેમાં કેટલાક લોકો તેને પશ્ચિમી કેલેન્ડર સાથે જોડી દે છે. ખોટું છે. વૈદિક જ્યોતિષમાં સૂર્ય, ચંદ્ર, સહિત તમામ ગ્રહોની ગતિનો અભ્યાસ હોય છે.

તમે માર્ક કર્યું હોય તો, અમુક સમયગાળા દરમિયાન અકસ્માતોનું પ્રમાણ વધી જાય છે. તો અમુક સમયગાળા દરમિયાન આગજનીના બનાવો ખૂબ મોટા પાયે થાય છે. જ્યોતિષીઓ પહેલાંથી ભાખી દેતા હોય છે કે ફલાણા સમય દરમિયાન છત્રભંગ થશે. મતલબ કે શાસન બદલાશે. આમ, વૈદિક જ્યોતિષ, એ તમામ ગ્રહોની ગતિનો અભ્યાસ છે. કેટલાક લેભાગુ જ્યોતિષીઓના લીધે રાજકુમાર હિરાણી જેવા પોતાની ફિલ્મોમાં જ્યોતિષ શાસ્ત્રને ખોટું ઠેરવે. બાકી વૈદિક જ્યોતિષ તો અમેરિકામાં પણ વૈદિક સ્ટડીઝ સેન્ટરમાં ભણાવાય છે.

જેમ જ્યોતિષને ખોટું ઠરાવી દેવાનો પ્રયાસ થયો તેમ હિન્દુ ધર્મ અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલી તમામ મુખ્ય અને સારી બાબતોને પર્યાવરણ કે જીવદયાના કે ગરીબો પ્રત્યે સહાનુભૂતિના નામે જોડીને તેની ઉજવણીને બંધ કરવાના સુવ્યવસ્થિત પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. દિવાળી પર તમને ફટાકડાથી થતા પ્રદૂષણના જેટલા સંદેશા આવ્યા તેમાંથી એકેય ૩૧મી ડિસેમ્બર પર આવ્યા? શું સમગ્ર વિશ્વમાં ૩૧મી ડિસેમ્બર પર ફોડાતા ફટાકડા પર્યાવરણ માટે હિતકારક થઈ ગયા? દારૂ ને માંસની મિજબાનીથી અબોલ પશુઓ અને પાણીનો વેડફાટ કોઈને દેખાયો નહીં?

બકરી ઈદ પર બકરીઓની બેરહેમ થતી કતલ કેમ કોઈ જીવદયાપ્રેમીને નથી દેખાતી? કોઈ કેમ ત્યાં સલાહ આપવા નથી જતા? યુકેનું એક અખબાર છે ઇન્ડિપેન્ડન્ટ. તેના આંકડા પ્રમાણે, એકલા ઇન્ડોનેશિયામાં એક દિવસમાં છ લાખ પ્રાણીઓની કતલ ઈદ પર થાય છે! પણ આ આંકડા તમારી સમક્ષ કોઈ ભારતીય મિડિયાએ પહોંચાડ્યા? નહીં. આપણા કેટલાક ગુજરાતી મિડિયાએ તો દિવાળીની સાંજે જ પ્રદૂષણના આંકડા આપવાનું શરૂ કરી દીધેલું (ક્યાંથી આવ્યા હશે, રામ જાણે!) પરંતુ ૩૧મીની પહેલાં કે ૩૧મી પછી કોઈ ભારતીય મિડિયામાં કેટલું પ્રદૂષણ થયું તેના આંકડા આવ્યા?

માત્ર જર્મનીની જ વાત કરીએ. જર્મનીમાં વર્ષ ૨૦૧૯ને આવકારવા ફટાકડા ન ફોડવા પર્યાવરણ સંસ્થાએ અપીલ કરી હતી. ગયા વર્ષે જર્મન લોકોએ ૧૩.૭ કરોડ યુરોના ફટાકડા ખરીદ્યા હતા. તેનાથી ૪,૫૦૦ ટન ધૂળ ઊડી હતી. પરંતુ આ સમાચાર એકેય ભારતીય મિડિયામાં જોવા ન મળ્યા. અમેરિકાનું એક રાજ્ય છે એરિઝોના. આમ તો અમેરિકાના લોકોને છીંક આવે તો પણ આપણા ગુજરાતી મિડિયાનો એક વર્ગ આઠ કૉલમ હેડલાઇન બનાવે તેવો છે, પરંતુ એરિઝૉનાના એક અખબાર એરિઝૉના રિપબ્લિકે જે સમાચાર આપ્યા તે એકેય ગુજરાતી મિડિયાએ તમારી પાસે ન આવવા દીધા. આ સમાચાર એ હતા કે સતત બીજા વર્ષે ક્રિસમસ પર વાયુ પ્રદૂષણ રાષ્ટ્રીય ધોરણ કરતાં વધી ગયું.

વિમાનોમાં હવે લોકોની ઊડાઊડ વધી છે. હવે તો ઇન્ટરસિટી ફ્લાઇટ શરૂ થઈ છે. આ વિમાનોના લીધે કેટલા અબોલ પક્ષીઓ મૃત્યુ પામે છે? વર્ષ ૨૦૧૪માં ૧૩,૧૫૯ પક્ષીઓનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. પરંતુ આ વાત તમારી સમક્ષ પહોંચાડાતી નથી. કારણકે ઍરલાઇન્સનો ધંધો ઘટી જાય તો? પરંતુ દર મકર સંક્રાંતિએ જીવદયા પ્રેમીઓ ઘાયલ પક્ષીઓની આપણને અરેરાટી થઈ જાય તેવી તસવીરો સાથે અપીલ કરશે કે પતંગ ન ચગાવો. અખબારોમાં પણ ઉજવણી પછી આવી તસવીરો છપાશે. અને હવે તો આ લોકોએ શિક્ષકોને જ પકડ્યા છે. સ્કૂલે સ્કૂલે જઈ દર હિન્દુ તહેવારોએ બાળકોને શિક્ષકો દ્વારા જ સમજાવાય છે કે મકર સંક્રાંતિએ પતંગ નહીં ચગાવવાના, શિવરાત્રિએ શિવલિંગ પર દૂધ નહીં ચડાવવાનું, દિવાળીએ ફટાકડા નહીં ફોડવાના ને આપણા ગરીબ ભાઈઓ અને બહેનોને કપડાં વગેરે દાન કરવાનું. ભલી થાય તમારી. તમે પોતે કરવું હોય તો દાન કરો ને. પરંતુ આ બધું બંધ કરીને જ દાન થાય તેવું કોણે કહ્યું? કદાચ હિન્દુઓ જેટલું દાન કરતા હશે તેટલું દાન કોઈ નહીં કરતું હોય. મંદિરોમાં થતી આવક તો ખરી જ, પરંતુ સેવાવ્રતી સંસ્થાઓને મળતા દાન, પાંજરાપોળોને મળતા દાન, અનાથાશ્રમોને મળતા દાન અને તે સિવાય પોતાની વ્યક્તિગત ક્ષમતામાં ધાબળા વિતરણ, ભોજન વિતરણ, ફ્રૂટ વિતરણ વગેરે નિયમિત સેવાનાં કાર્યો તો અનેક લોકો ગુપચૂપ કરતા હોય છે. પરંતુ તે માટે તહેવારોની ઉજવણી ફિક્કી પાડી દેવી એવું કોણે કહ્યું?

નવરાત્રિ એવો તહેવાર છે જેમાં અન્ય પંથના લોકોને પણ રસ પડે તો કેટલાંક વર્ષોથી તેને શારીરિક વાસનાનો તહેવાર ગણાવી દેવાય છે. સન્ની લિયોનની જાહેરાત હોય કે ગયા વર્ષે કૉન્ડૉમની આવેલી જાહેરાત કે પછી સલમાન ખાન દ્વારા નિર્મિત લવરાત્રિ (જેનું નામ પછી બદલવું પડ્યું), આ બધું હિન્દુ તહેવારોને જ ટાર્ગેટ કરીને કેમ? નવરાત્રિમાં આજે પણ અનેક જગ્યાએ માતાજીની વિશુદ્ધ ઉપાસના થાય છે. માતાજીના મંદિરની આસપાસ વડીલોની હાજરીમાં ફક્ત બહેનો કે ફક્ત ભાઈઓ એમ ગરબી કે દાંડિયા રાસ લેતા હોય છે. પાર્ટી પ્લૉટમાં પણ જે જૂથો રમતાં હોય છે તે માત્ર ઉમંગ ઉલ્લાસથી જ રમતા હોય છે. હા, કેટલાક તો વાસના બીજા દિવસોમાં પણ પૂરી કરવાના. હવે તેમના માટે એકલતા મેળવવી સરળ છે. પરંતુ તેનો અર્થ નવરાત્રિને વગોવવી તેવો થોડો છે?

દરેક હિન્દુ તહેવારની પાછળ કોઈ મનોવિજ્ઞાન કે આયુર્વિજ્ઞાન છુપાયેલું છે. મકરસંક્રાંતિ એ સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશે છે. અહીંથી હવે દિવસ લાંબો થવા લાગે છે. શિયાળામાં ઠંડીના કારણે જે આળસ ચડી હોય તેને હવે ખંખેરીને કામે વળગવાનું છે. વહેલી સવારથી અગાશીએ ચડીને સૂર્યનાં દુર્લભ કિરણોથી શરીરને સ્નાન કરાવવાનું છે અને તેમાંથી વિટામીન ડી પ્રાપ્ત કરવાનો છે. આ સૂર્ય માટે પશ્ચિમી જગત મરી પડે છે. સૂર્ય ત્યાં બહુ ઓછો દેખા દે છે. જ્યારે ઉનાળો શરૂ થાય એટલે ધોળિયાવ બીચ પર સૂર્ય સ્નાન માટે ઉમટી પડે છે. પરંતુ તેમાં આપણા સેક્યુલરો કે મિડિયાને શ્રૃંગારિક દર્શન થાય છે, તેની તસવીરો છાપશે અને આપણે મકરસંક્રાંતિએ પતંગ ચગાવવા જઈએ તેમાં તેમને પેટમાં દુઃખે છે.

પતંગ ચગાવતી વખતે સૂર્ય સામે જોવાનું છે, અલબત્ત ચશ્મા પહેરીને જેથી સૂર્યનાં કિરણો ફિલ્ટર થઈને આવે. જો તેમાં ધ્યાન ન રાખો તો નુકસાન પણ થાય. હીરા રતન માણેક નામના ગુજરાતી જૈને તો માત્ર સૂર્ય ઉપાસના થકી ૪૧૧ દિવસ ઉપવાસ કરી વિજ્ઞાન સમક્ષ પડકાર ફેંકેલો છે જેને ઉકેલવામાં આજે પણ વિજ્ઞાન સફળ થયાનો દાવો કરી શકતું નથી. યાદ રાખો, વિજ્ઞાન હર પળે બદલાતું રહે છે. આજે જે વાતને તે નકારે છે તે વાતને આવતી કાલે સ્વીકારી પણ શકે છે.

વિજ્ઞાન અત્યારે તો એવું કહે છે કે સૂર્યનો પ્રકાશ સિરોટોનિનનું પ્રમાણ વધારે છે. સિરોટોનિન શરીરનો કુદરતી આનંદ જન્માવનારો અંતઃસ્ત્રાવ છે. આથી જ સૂર્ય ઊગે એટલે સવારમાં આપણને આનંદ અને ઊર્જાનો અનુભવ થાય છે. તેનાથી ડિપ્રેશન પણ ભાગે છે. (તમે ઘણી વાર નોંધ્યું હશે કે સાંજે જ્યારે સૂર્ય આથમતો હોય ત્યારે ખબર નહીં કેમ, અચાનક થોડી મિનિટો પૂરતી ઉદાસીનતા ઘણાને ઘેરી વળતી હશે.)

બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલના એક અભ્યાસ મુજબ, યુકેમાં લોકો ઉનાળા કરતાં શિયાળામાં હૃદયના રોગથી વધુ મૃત્યુ પામે છે. તેનું કારણ વિટામીન ડીનું ઓછું સ્તર છે. ફિનલેન્ડના એક અભ્યાસ મુજબ, બાળકોને કેટલાંય વર્ષો સુધી નિયમિત વિટામીન ડીનો પૂરવઠો આપવામાં આવ્યો તો તેમને પુખ્ત વયે ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસ થવાનું જોખમ ૮૦ ટકા ઘટી ગયું. ઉપરાંત વૈજ્ઞાનિકોએ નોંધ્યું છે કે જો બાળકોને નાનપણમાં સૂર્યપ્રકાશ આપ્યો હોય તો તેને મોટી ઉંમરે પેરાલિસિસ જેવા ચેતાતંત્રને લગતા રોગોનું જોખમ ઘટે છે. સૂર્ય મેલાટોનિનનું પ્રમાણ ઘટાડે છે. મેલાટોનિન ફળદ્રુપતાને દબાવે છે. યુરોપીયન સોસાયટી ઑફ હ્યુમન રિપ્રૉડક્શન ખાતે ડૉ. ફ્રાન્ક વેન્ડેકેર્કહૉવેએ પ્રસ્તુત કરેલા અભ્યાસ મુજબ, જ્યારે ઓછો સૂર્યપ્રકાશ હોય તેવા દિવસોમાં લાઇવ બર્થ રેટ ૧૪ ટકા હતો પરંતુ જ્યારે હવામાન સુધર્યું ત્યારે તે દર વધીને ૧૯ ટકા થયો. જે સ્ત્રીઓ આઈવીએફ વગર ગર્ભવતી થવા માગતી હોય તેને પણ આ પરિણામ લાગુ પડે છે. જ્યારે દિવસમાં ચાર કલાક સૂર્યપ્રકાશ રહેતો હતો ત્યારે ફળદ્રુપતામાં એક તૃત્તીયાંશ વધારો થયો. આવા આ સૂર્ય પ્રકાશનો ફાયદો ભારતીયો પતંગ ચગાવીને કેમ ન લે?

પતંગ ચગાવવાની જે નિર્દોષ મજા છે, બીજાના પતંગને કાપવાનો જે નિર્દોષ આનંદ છે તે આપણી હવે બેઠાડુ જીવનશૈલીમાં ફરી એક વાર નવરાત્રિ પછી આપણને શારીરિક રીતે થનગનતા કરી દે છે. તમારું ધ્યાન, તમારી પવન હોય કે ન હોય, પતંગ ચગાવવાની આવડત, કેટલી ઢીલ મૂકવી ને ક્યારે દોરી ખેંચવા માંડવી, પાછળ ફિરકી પકડીને ઊભેલી વ્યક્તિએ ક્યારે દોરી વીંટવા માંડવી ને ક્યારે ફિરકીને છૂટી મૂકી દેવી…આ બધા પર હજુ પશ્ચિમી વિજ્ઞાને કોઈ પુસ્તકો લખ્યાં નથી. કેટલાક વીરલા તો એવા પણ જોયા છે જેની પાસે કોઈ ફિરકી પકડવાવાળો કે વાળી ન હોય તો બે ઈંટ વચ્ચે ફિરકી મૂકીને ટેસથી એકલા પતંગ ચગાવતા હોય. તો કેટલાક વીરલા એક હાથે ફિરકી પકડીને પતંગ ચગાવતા હોય તેવા પણ હોય છે.

પતંગ ચગાવતી વખતે અગાઉ તો જે ગીતો વાગતા તેનાથી ખબર પડતી કે હા, આ ગીત માર્કેટમાં નવાં આવ્યાં છે. હવે યૂટ્યૂબ કે બીજી બધી ટૅક્નૉલૉજીના કારણે તે નવાઈ નથી, પરંતુ તેમ છતાં ફિલ્મી ગીતો વગર આપણો એકેય તહેવાર ઉજવાતો નથી. એક સમયે કોલાવરી ડી મકરસંક્રાંતિએ ખૂબ વાગેલું. આજે? આ ગીત કોઈને ખાસ યાદ નહીં હોય. આવા કેટલાંક ગીતો જાણે કે મકરસંક્રાંતિ માટે જ બનતા લાગે. પરંતુ લાઉડસ્પીકર કે મ્યૂઝિક સિસ્ટમનું વૉલ્યૂમ એટલું ઊંચું પણ ન રાખવું જોઈએ જેનાથી વૃદ્ધો, બીમારો કે વિદ્યાર્થીઓને તકલીફ થાય. હવે આપણે ત્યાં પરિવારો અને પડોશીઓનું એકત્ર આવવું ઘટતું જાય છે, વિક્રમ સંવતના નવા વર્ષે એકબીજાના ઘરે બેસવા જવાનું ઘટતું જાય છે ત્યારે હજુ નવરાત્રિ પર સોસાયટીમાં કે મકરસંક્રાંતિએ અગાશીએ બધા ભેગા થઈને આનંદ કરે છે તે સારી વાત છે.

બધાં સાથે મળીને શેરડી, તલ, સીંગ વગેરેની લાડુડી કે ચીકી ખાય તે શરીરને આયુર્વેદની દૃષ્ટિએ તો હિતકારક છે જ પરંતુ મનને પણ આનંદ આપનારું છે. આ દિવસે બહારથી ઊંધિયું લાવવાના બદલે ઘરે જ બનાવાય તો આરોગ્યની દૃષ્ટિએ વધુ સારું રહે. અને હા, રાત્રે તો પાછા ગરબા ગાવાના જ. તેના વગર તો મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર પૂરો થાય જ નહીં. તો આ વખતની મકરસંક્રાંતિએ પતંગ, દોરી ને ઊંધિયા સહિત તમામ રેકૉર્ડ તોડી નાખો.

Advertisements
hindu, religion, sanjog news, vichar valonun

કુંભ, યુવા કુંભ અને લખનઉની એ યાત્રાનાં સંસ્મરણો

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, દિ.૦૬/૦૧/૧૮)

કુંભ એટલે સમગ્ર ભારત અને વિદેશમાંથી એક જ જગ્યાએ આધ્યાત્મિક દિવ્ય ચેતનાનું એકત્ર થવું! હજારો વર્ષોથી કોઈ સરકાર કે સંસ્થા દ્વારા આયોજન થયા વગર આપમેળે દેશ-વિદેશથી લોકોનું દર બાર વર્ષે જ્યારે ગુરુ રાશિ બદલે ત્યારે કુંભ મેળો આયોજિત થવો એ કઈ રીતે થતો હશે? ત્યારે તો કોઈ કહેવાતું પશ્ચિમી વિજ્ઞાન વિકસિત થયું નહોતું? આવો કોઈને પ્રશ્ન થયો? કેમ કુંભ મેળાને ‘રામ ઔર શ્યામ’ કે ‘સીતા ઔર ગીતા’ હિન્દી ફિલ્મોમાં સામ્યવાદી અસર હેઠળ માત્ર નકારાત્મક રીતે બાળકો ખોવાઈ જાય તે રીતે બતાવાયો તે પ્રશ્ન થયો? (બંને ફિલ્મો મારી માનીતી છે, માત્ર મનોરંજન છે તેમ માનું છું પણ આમાં આ રીતે જે અંડરકરન્ટ મેસેજ બતાવાય તે અસર ન થાય?)

કુંભ મેળો રાશિઓ અને ગ્રહો સાથે જોડાયેલો છે. એટલે જે બુદ્ધુજીવીઓ ‘નાસા’ની પીપૂડી જ વગાડવગાડ કરે અને તુલસીદાસ જેવા સંતની પૃથ્વીથી સૂર્ય વચ્ચેના અંતરને જણાવતી આધ્યાત્મિક ચેતનાને વખોડે તેમને કુંભ મેળો એ જવાબ છે કે હજારો વર્ષો પહેલાંથી જેને આજના આ લિબરલો-સેક્યુલરો-ફિલ્મોમાં રહેલા અર્બન નક્સલો માત્ર ભગવાધારી વસ્ત્રોને કારણે વ્યભિચારી, સાધુ ઔર શૈતાન એવી માત્ર એક તરફી વ્યાખ્યામાં ચિત્રિત કરી દે છે, જે પોતડીધારી, ટીલાંધારી, પાઘડીધારી, શિખાધારી પંડિતો હતા, જે કદાચ રહેતા હોય એક જ ઓરડીમાં પણ જો પૂછવામાં આવે કે પંદર વર્ષ પહેલાં ચંદ્રગ્રહણ ક્યારે હતું તો ફટ દઈ એકાદ ચોપડો કાઢે, આંગળીના વેઢે કેટલીક ગણતરી માંડે અને ફટ દઈને કહી દે કે આ વાર અને મહિનામાં! નાસા અત્યારે જે ટૅક્નિક વાપરે છે તે તો ૧૯મી સદીમાં શોધાઈ, એવા આ સંતો ને પંડિતો પાસે જે વિદ્યા હતી તેને બુદ્ધુજીવીઓએ ધર્મમાં ખપાવી હાંસીને પાત્ર કરી દીધી. કેટલાક લોકો હજુ પણ એ વિદ્યા જાળવીને બેઠા છે તે રાહતની વાત છે. બાકી, આવી ઘણી વિદ્યા છે મુખ કો દેખ કે મન કી પુસ્તક વાંચવાની.

બાળક સવારે ઊઠતું ન હોય તો માતા કે દાદી પ્રભાતિયાં ગાતી હોય, આજે એવી ભાગદોડવાળી જિંદગી હોય કે માતાઓને સવારસવારમાં મરશિયાં ગાવાં પડે! (વૉટ ઇઝ પ્રભાતિયાં?) રાત્રે સૂતી વખતે દાદાદાદી નવીનવી વાર્તા કહે પણ આજે પઝેસિવ માતાને બાળકને પોતાનાં સાસુસસરા પાસે મૂકવું જ નથી ગમતું. તો કેટલીક જગ્યાએ આવું નાનાનાની માટે પણ થતું હોય. આ બાળક રાત્રે સૂવા જાય ત્યારે દાદા કે નાના મોંપાટ બોલાવે અને સવા-દોઢિયા વગેરે ઘડિયા યાદ કરાવે, ગુજરાતી-અંગ્રેજી ભાષાના સ્પેલિંગ યાદ કરાવે. નવાઈ નથી કે આ જ પેઢીનાં બાળકો મોટા થઈને નાસા કે ગૂગલમાં કે ફેસબુકમાં, ગણિતની સૌથી વધુ જ્યાં જરૂર પડે ત્યાં ટોચના પદે બેઠાં છે. ઓબામા રાષ્ટ્રપ્રમુખ હતા ત્યારે કહેવું પડેલું કે ભારતથી આવતા કે ભારતીય મૂળના વિદ્યાર્થીઓથી ચેતજો, બહુ દૂરની વાત નથી. પાંચ વર્ષ પહેલાંની વાત જ છે. ઓબામાએ કહેલું કે ભારતીય અને ચીનના વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકનોને ગણિત અને ટૅક્નૉલૉજીમાં હંફાવે છે.

કહેવાનો અર્થ એ છે કે આ બધું મોબાઇલના જમાનામાં ભારતમાં જળવાવું જોઈએ. હવે મોબાઇલ, ગૂગલ, એલેક્સા, ગૂગલ આસિસ્ટન્ટ, કીબૉર્ડ પ્રિડિક્શન તમારા મગજનો દોરીસંચાર કરી રહ્યા છે. તમારી યાદશક્તિને ક્ષીણ કરી રહ્યા છે. પહેલાં તમે કેટલા ફૉન કે કાર નંબર યાદ રાખી શકતા? આજે બાળકોને જો તેમનો મોબાઇલ ખોવાય જાય, તેમના ઘરના લોકોના મોબાઇલ નંબર મોઢે બીજા પાસે ડાયલ કરાવી શકે છે? એવું નથી કે નવી પેઢીને વગોવવી છે. માત્ર કેટલીક માબાપની જનરેશન જેમના પર બાળકોને ઘડવાની જવાબદારી છે તેમને ચેતવવા છે કે તમારાં બાળકોને માત્ર મોબાઇલ, વિડિયો ગેમ, યૂટ્યૂબના ભરોસે ન છોડો. નાનપણમાં તમને તે શાંતિ અપાવશે અને મોટા થશે ત્યારે તમને જ તે સિરદર્દ થશે.

ફરી કુંભની વાત પર આવીએ. ભારતમાં રાષ્ટ્રવાદની વાત થાય એટલે કેટલાક યુવાન લિબરલોને મરચાં લાગે છે. ઉડી સ્ટ્રાઇક જેવી સેનાના પરાક્રમની ગાથા કહેતી ફિલ્મથી પણ. આ લોકો એવા જૂના લિબરલોના પ્રચારનો ભોગ બન્યા હોય છે કે ભારત તો એક રાષ્ટ્ર જ નહોતું. પરંતુ કુંભ બતાવે છે કે આખા ભારતમાંથી અને વિદેશથી લોકો આ મેળામાં શા માટે આવતા હતા? (જોકે આ લિબરલ બદમાશો, જેઓ હિન્દુ સંસ્કૃતિની માત્ર નકારાત્મક બાજુ જોવા જ ટેવાયેલા છે તેઓ કહેશે, ગાંજાચરસનો નશો કરવા.) કઈ રીતે કોઈ વૉટ્સએપ, કોઈ ટીવી ચૅનલ કે રેડિયો વગર લોકોને સંદેશો મળી જતો હશે કે કુંભ મેળો ક્યારથી ક્યાં સુધીમાં યોજાવાનો છે? કઈ રીતે ત્યાં રહેવાની, ખાવા-પીવાની, ટાઢ-તડકા ને વરસાદથી બચવાની વ્યવસ્થા થતી હશે? કેટલી સંખ્યા ઉમટી પડશે તેની ગણતરી કેમ માંડતા હશે? આટલા બધા લોકોની સાગમટે વ્યવસ્થા કરવી કેટલી અઘરી છે તે દરેક જણ જાણતું જ હોય કારણકે તેમને ત્યાં જનોઈ, લગ્ન વગેરે પ્રસંગો આવતા હોય છે. પરંતુ કુંભ મેળો કોઈ ઈશ્વરીય ચમત્કાર હોય તેમ હજારો વર્ષોથી વિના અવરોધ યોજાતો રહ્યો છે. (કોઈ લિબરલ વળી ટપકશે કે ઈસ્લામિક આક્રમણો અને શાસનમાં તેને બંધ કેમ ન કરવામાં આવ્યો તો જવાબ એ છે કે સામે હિન્દુઓની ટક્કરને નજર અંદાજ કરવા જેવી નથી, ભલે રાજસ્થાનની અશોક ગેહલોત સરકાર અભ્યાસમાં અકબરને ફરીથી મહાન બનાવવાની વાત કરવા લાગે.)

થોડાં સમયથી હવે કુંભના પૂર્વ કાર્યક્રમોના ભાગરૂપે વૈચારિક કુંભોનું આયોજન થવા લાગ્યું છે. આ વખતે ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા કુલ પાંચ વૈચારિક કુંભોનું આયોજન કરાયું હતું- વૃંદાવનમાં માતાઓનો માતૃશક્તિ કુંભ, વારાણસીમાં સર્વ સમાવેશી ભારતીય ચિંતન, પ્રયાગમાં પર્યાવરણ, અયોધ્યામાં સમરસતા અને લખનઉમાં યુવા કુંભનું આયોજન કરાયું હતું. આ પ્રકારના કુંભ એટલે વૈચારિક ગોષ્ઠિઓ!

યુવા કુંભમાં દેશભરમાંથી રજિસ્ટ્રેશન દ્વારા અંદાજે અઢી હજાર જેટલા અલગ-અલગ ક્ષેત્રનાં યુવાન-યુવતીઓ ઉમટી પડેલા. જેઓ માત્ર રાજકીય ચશ્માથી જ જુએ છે અને ટેબલ પર બેસીને કમ્પ્યૂટર પર ગૂગલ કરીને લખવાની જેમને ટેવ પડી છે તેઓ ભલે જે કહે તે, પરંતુ આ યુવા કુંભે બતાવ્યું કે યુવાનો ખૂબ જ મેધાવી, પ્રતિભાશાળી અને ઊર્જાથી ભરપૂર છે. આ લેખક આ વાત એટલા માટે કહી શકે કારણકે એક પત્રકાર તરીકે ગુજરાતમાંથી આ લેખકે ત્યાં જઈને તેનો સ્વાનુભાવ મેળવેલો છે. પરંતુ યુવા કુંભની વાત કરીએ તે પહેલાં લખનઉ જતાં ટ્રેનમાં બીએસએફની દાંતીવાડા ચોકી પર ફરજ બજાવતા અધિકારી એ. કે. સિંહનો ભેટો થઈ ગયો તેમની ગુજરાતની જનતા વિશેની વાત કરવી જોઈએ.

તેઓ કહે છે, “ગુજરાતની જનતા સુરક્ષા અધિકારીઓને જેટલો પ્રેમ આપે છે તેટલો અમને પંજાબ કે જમ્મુ-કાશ્મીર વગેરે કોઈ જગ્યાએ પ્રેમ મળતો નથી. કોઈ ને કોઈ સંસ્થા આવે, કૂલર આપે કે બીજી કોઈ સુવિધા આપે, અમારું સન્માન કરે, અમારા પરિવારજનોને માન આપે તો અમારી છાતી કેવી ફૂલે!” એ. કે. સિંહ નરસિંહરાવ વડા પ્રધાન હતા ત્યારે તેમની સુરક્ષામાં પણ ફરજ બજાવી ચૂક્યા છે. તેઓ કહે છે કે “મારે તો નિવૃત્તિ પછી ગુજરાતમાં જ સ્થાયી થવું છે. અહીં કેટલી શાંતિ, સુરક્ષા અને ભાઈચારો છે!” એ. કે. સિંહ મૂળ લખનઉના છે. તેમનું કહેવું છે કે લખનઉમાં બે પ્રકારના લોકો વસે છે એક જે સંસ્કૃતિવાળા અને એક જે દાદાગીરીવાળા. ટ્રેન ગુજરાત છોડે પછી તમારું આરક્ષણ હોય તો પણ તમારી બેઠક પર તમને ઉઠાડીને કબજો કરી લે અને કહે, “ટ્રેન તુમ્હારે બાપ કી થોડે હી હૈ?”

અત્યારે આવા કેટલાક યુવાનો જોવા મળે છે, તેનું કારણ એ છે કે સિરિયલોમાં, ફિલ્મોમાં, સ્ટેન્ડ અપ કૉમેડીમાં એવું બતાવાય છે જેના લીધે માતાપિતા પ્રત્યે સન્માન ન રાખવા તરફ યુવાનો પ્રેરાય. ગાળાગાળીમાં અશ્લીલતા ઉમેરો અને હિંસાનો ભરપૂર વઘાર કરો એટલે જે કથા મળે તે કરતાં તો ૮૦ના દાયકાની ફિલ્મોમાં, હવે સ્વ. કાદરખાન, શક્તિ કપૂર, અસરાની અને અરુણા ઈરાની દ્વારા કરાતી કૉમેડી કેટલીય સારી લાગે (ત્યારે આ કલાકારોની કેવી ટીકા થતી તે તે સમયના અખબારો જેમણે વાંચ્યા હોય તેમને ખબર હશે). પરંતુ યુવા કુંભમાં સહભાગી યુવાનોને જુઓ તો આ છાપ દૂર થઈ જાય.

મધ્ય પ્રદેશના ઈન્દોરના કુનાલ ભંવર માત્ર ઓગણીસ-વીસ વર્ષની આસપાસના જ છે. પરંતુ તેઓ એક વાર વીર રસથી ધગધગતી કવિતા ગાવા કે કહેવા બેસે તો તમારા રૂંવાડા ઊભા થઈ જાય. તેઓ કાર્યક્રમોમાં એન્કરિંગ કરે છે. આ જ ઉંમર આસપાસની શિખા શર્મા પણ ઈન્દોરની જ છે, અને જીવંત માણસના ચહેરાની આબેહૂબ રંગોળી બનાવી જાણે છે અને તોય પ્રસિદ્ધિની એટલી ભૂખી ન જણાય. અહીં તો આનંદીબહેન પટેલ માટે એવું વાતાવરણ ‘બનાવી દેવાયેલું’  જેથી કેટલાક યુવાનો તેમને નફરત કરતા થઈ ગયેલા, પણ શિખા શર્માએ મધ્ય પ્રદેશનાં રાજ્યપાલ તરીકે તેમની રંગોળી અદ્ભુત બનાવી છે. આ જ રીતે ગત ચૂંટણીમાં પોતાના નાનીની રંગોળી બનાવીને મતદાનની અપીલ કરેલી. તેની રંગોળીમાં મહિલાઓ અને ખેડૂતોનું દર્દ પણ ઝળકે છે.

દીક્ષા ચૌહાણ આ જ શહેરની એવી પ્રતિભાવાન કન્યા છે જે તમારી સાથે અસ્ખલિત રીતે સંસ્કૃત, શુદ્ધ (શુદ્ધ એટલે, જેને અંગ્રેજીમાં સંસ્કૃતાઇઝ્ડ હિન્દીનો થપ્પો લિબરલોએ મારી દીધો તે, ખરેખર તો આજે સમાચારના બદલે ‘ખબરિયા’ ગણાવતી ચેનલોમાં હુજૂમ, ઝહન, ફેહરિશ્ત વગેરે ઉર્દૂનો છૂટથી મારો થાય છે તે જોતાં ઉર્દૂઆઈઝ્ડ હિન્દી કહેવું જોઈએ) હિન્દી, અને જી હા, ઉર્દૂમાં કલાકો સુધી બોલી શકે છે. અને પોતે નાની ઉંમરથી કવિતાઓ, શાયરીઓ લખે પણ છે.

જો આ ટ્રેલર હતું તો યુવા કુંભમાં નવ વર્ષથી બધિર બની ગયેલા રાજસ્થાનના અલવર પાસેના એક ગામડાના મણિરામ શર્મા અને પંતનગરનાં શ્વેતા ગુપ્ત (ખરેખર તો મિશ્રા નથી પણ મિશ્ર છે, ગુપ્તા નથી પણ ગુપ્ત છે, પરંતુ રામનું રામા, યોગનું યોગા જેવું અટકનું પણ થયું છે.) જેવી વીસ પ્રતિભાઓ કેવી હશે જેમનું ત્યાં સન્માન કરાયું! મણિરામ શર્માની વાત આપણી કેટલીક નેગેટિવ મિડિયા ઇન્ડસ્ટ્રી કદાચ નહીં કહે, પરંતુ મણિરામજીના પિતા ખેતમજૂર. મણિરામ પોતાના દૃઢ મનોબળ પર આગળ વધ્યા, યુવા ઉંમરે કાનનું ઑપરેશન કરાવી શ્રવણશક્તિ મેળવી, પંદર વર્ષથી સતત આઈએએસની પરીક્ષા આપી અને છેવટે આઈએએસ અધિકારી થઈને રહ્યા. શ્વેતા ગુપ્તે માત્ર ઓગણીસ વર્ષની ઉંમરમાં યુવાનો માટે ત્રણ પુસ્તકો લખ્યાં! વિવેકાનંદ સ્વાધ્યાય મંડળ સાથે મળીને યુવાનોમાં જાગૃતિ ફેલાવવાનું કામ કરે છે…

આવી યુવા પ્રતિભાઓમાં ઓર વધારો થતો રહેવો જોઈએ! ભારત તેરે ટુકડે હોંગે કહીને લોકોના ટૅક્સ પર પીએચ.ડી. કરીને કાશ્મીરની સેનાને બળાત્કારી કહેનારાઓ, પથ્થરબાજોનો બચાવ કરનારાઓ બુઢા યુવાનો અને  મિડિયામાં રહીને તેમને કવર ફાયરિંગ આપતા લોકોને પૉઝિવિટલી જવાબ તો આપવો પડશે ને.

hindu, media, religion, sanjog news, vichar valonun

આ દિવાળીએ ફૂટી રહ્યા છે કેટલાક પ્રશ્નોરૂપી ફટાકડા!

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, દિ.૪/૧૧/૧૮)

બે દિવસ પછી દિવાળી છે. આ દિવાળીએ શું ફટાકડા ઓછા ફૂટશે? ફટાકડા ફૂટશે તો સરકારી સમયની અંદર જ ફૂટશે? કેરળમાં સબરીમાલા પર સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ચુકાદાની સામે આંદોલન કરી રહેલા ભાજપની સરકાર ગુજરાતમાં ફટાકડા પર સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ચુકાદાનો અમલ ચુસ્ત રીતે કરાવશે?

પ્રશ્નો અનેક છે. શું માત્ર નવરાત્રિ પર જ લાઉડસ્પીકરનો ઘોંઘાટ પ્રદૂષણ અને માનસિક ત્રાસ ફેલાવે છે? અનેક મસ્જિદો પર એક સાથે દિવસમાં પાંચ વાર બેસૂરા અવાજમાં પોકારાતી બાંગથી પ્રદૂષણ અને માનસિક ત્રાસ નથી ફેલાતો? શું માત્ર ફટાકડાથી જ પ્રદૂષણ થાય છે? શું માત્ર દિવાળીએ જ આ આદેશનો ચુસ્તીથી અમલ થશે? નાતાલ અને ૩૧મી ડિસેમ્બરે રાત્રે આટલી ચુસ્તીથી અમલ થશે? દિવાળીએ તો લોકો સંયમિત રીતે ફટાકડા ફોડતા હોય છે. પરંતુ નાતાલ અને ૩૧મીએ છાકટા થઈને પૂરા મદમસ્ત થઈને ફટાકડા ફોડશે ત્યારે? બે વર્ષ પહેલાં ૩૧મી ડિસેમ્બરે બેંગ્લુરુમાં રાત્રે છોકરીઓની અને મહિલાઓની ભયંકર છેડતી થઈ હતી…પોલીસની ભરપૂર હાજરી હોવા છતાં. તો પછી ફટાકડા તો શું ચીજ છે?

જો ફટાકડા ફોડવાનું કોઈ હિન્દુ શાસ્ત્રોમાં નથી લખ્યું તો, ૩૧મી ડિસેમ્બરે છાકટા થવાનું, ફાર્મ હાઉસમાં દેશી-વિદેશી કૉલ ગર્લ બોલાવવાનું કે સૉફિસ્ટિકેટેડ હૉટલમાં બૅલે ડાન્સર બોલાવવાનું, દારૂ-માંસની જ્યાફત ઉડાવવાનું બાઇબલમાં લખ્યું છે? બકરી ઈદ પર બકરીને તડપાવી તડપાવીને મારવી કે પછી એક ઝાટકે મારવી તેવું કુર્આનની કઈ આયાત કહે છે? (કુર્આનની આયાત ૨૨:૩૭ તો કહે છે કે “તેનું માંસ અલ્લાહ સુધી નહીં પહોંચે અને ન તો તેનું લોહી, પરંતુ જે તેમની પાસે પહોંચશે તે છે તારી ભક્તિ.”)

રામમંદિરના કેસની સુનાવણી કરવા માટે સમય નથી પરંતુ ફટાકડાના કેસ, સબરીમાલાના કેસમાં ઝડપથી સુનાવણી થઈને ચુકાદા આવી જાય છે. આવું કેમ? બળાત્કારના આરોપી આસારામને જામીન નથી મળતા પરંતુ કેરળના બિશપ ફ્રાન્કો મુલક્કલને જામીન મળી જાય છે. આવું કેમ? (બંને કેસમાં ટૅક્નિકલ કારણો હશે જ જેના કારણે જ કૉર્ટે જામીન નહીં આપ્યા અથવા આપ્યા હશે, પરંતુ સામાન્ય લોકોને આ પ્રશ્ન થઈ રહ્યો છે.) આ બિશપને જામીન મળી ગયા પછી તેનું કેરળમાં ભવ્ય સ્વાગત થાય છે. આસારામના સમાચારોથી પાનાં ને પાનાં ભરી દેનારા અખબારો બિશપના સમાચાર કાં તો છાપતા જ નથી અથવા અંદરના પાને ખૂણામાં બે કૉલમમાં છાપી દે છે. આસારામ કેસમાં અમૃત પ્રજાપતિની હત્યા વખતે જેટલો હોબાળો મચ્યો હતો તેટલો હોબાળો બિશપ વિરુદ્ધ જુબાની આપનાર ફાધર કુરિયાકૉઝ મૃત મળી આવે છે તે સમાચાર પર નથી મચતો. ટીવી પર સાધુ કે શૈતાન જેવા અપર બૅન્ડ સાથે સામાન્ય લોકોના અચેતન મગજમાં સતત હિન્દુ સંતો બળાત્કારી, લંપટ અને વ્યભિચારી હોય છે તેવું ઠસાવતી ચેનલોએ બિશપના સમાચાર વિશે કેટલો સમય ફાળવ્યો? જેની ‘દયાની દેવી’ની છબી ઉપસાવી દેવાઈ તેવાં મધર ટેરેસાના ટ્રસ્ટની ખ્રિસ્તી નનો બાળકો વેચતાં પકડાઈ તેના વિશે મિડિયાએ કેટલી જગ્યા અથવા પ્રાઇમ ટાઇમનો સ્લૉટ ફાળવ્યો?

જૈન નમ્ર મુનિ પર બળાત્કારનો ખોટો આક્ષેપ થાય કે કોઈ જૈન મુનિ સંસારમાં પાછા ફરે ત્યારે સમાચાર ચેનલો અને અખબારોમાં તે સમાચારને જેટલું સ્થાન મળે છે તેટલું સ્થાન કોઈ મૌલવી બળાત્કારનો દોષિત ઠરે ત્યારે પણ મળે છે? (આરોપ લાગે ત્યારે તો નથી જ મળતું.) કોઈ સ્વામીનારાયણના સાધુનું કથિત દુષ્કૃત્યમાં નામ આવે ત્યારે જે રીતે અખબારો અને ટીવી ચેનલો મંડી પડે છે તે ચર્ચોમાં પાદરીઓના સજાતીય સંબંધો કે નનોના શારીરિક શોષણ અંગેના સમાચાર બતાવે છે? રોમન કેથોલિક ખ્રિસ્તીઓના સર્વોચ્ચ વડા પૉપ ફ્રાન્સિસે ગત જાન્યુઆરી ૨૦૧૮માં નાના છોકરાઓના શારીરિક શોષણ કરી રહેલા પાદરીની સાથે ‘સાક્ષી’ રહેલા ચીલી દેશના બિશપનો બચાવ કરેલો તે સમાચાર તમારી પાસે પહોંચ્યા ખરા?

સુપ્રીમ કૉર્ટ પર પાછા ફરીએ. તાજેતરમાં સજાતીય સંબંધોની કલમ હટાવી દેવાઈ. વ્યભિચાર પરની કલમ ૪૯૭ હટાવી દેવાઈ. સજાતીય સંબંધ કે વ્યભિચાર ગુનો નથી તેવું કહેવાયું. બીજી તરફ, દિવાળીના દિવસે રાત્રે માત્ર આઠથી દસ વચ્ચે જ ફટાકડા ફોડવા તેવું કહ્યું. તે પછીના સમયમાં ફટાકડા ફોડાશે તો શું સજા થશે? સબરીમાલા મંદિરમાં માસિક ધર્મમાં હોય તે ઉંમરની સ્ત્રીઓના દર્શન પર પ્રતિબંધ સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે દૂર કરાવ્યો. પરંતુ જે સ્ત્રીઓએ અરજી કરી છે તેને હિન્દુ ધર્મ સાથે લેવાદેવા છે ખરી? ઇન્ડિયન યંગ લૉયર્સના વડા નૌશાદ અહેમદ ખાન છે જેણે અરજી કરી છે. જોકે સિફતપૂર્વક અરજીકર્તાઓનાં નામો ચાર હિન્દુ સ્ત્રીઓનાં જ જણાય છે.

ટીવી પર સબરીમાલાની ડિબેટ ચાલતી હોય ત્યારે પેનલમાં બિનહિન્દુ સ્ત્રીઓને બેસાડી દેવાય છે. તેઓ હિન્દુ સ્ત્રીઓને માસિક ધર્મમાં હોય તો પણ મંદિરમાં જઈ શકે તેવી દલીલ કરતી હોય છે. પરંતુ એ અલગ વાત છે કે તેમના પોતાના પંથમાં સ્ત્રીઓને ઉપાસના સ્થાનમાં જવાની છૂટ નથી હોતી. ટીવી સમાચાર ચેનલો આવી બિનહિન્દુ સ્ત્રીઓને ઈરાદાપૂર્વક બોલાવે છે?

લવ જિહાદની માન્યતાને સમર્થન આપનારા અનેક કિસ્સા મળી રહે છે, પરંતુ આનાથી વિપરીત વલણ જેવા કિસ્સામાં, હિન્દુ યુવક સાથે લિવ ઇન રિલેશનશિપમાં રહેનારી મુસ્લિમ રેહાના ફાતિમા સબરીમાલામાં ધરાર જવા માગે છે. તે પોતાનાં ઉપાસના સ્થળોમાં સ્ત્રીઓને પ્રવેશ માટે ચળવળ નથી ચલાવતી, પરંતુ તેને હિન્દુ ધર્મસ્થાનમાં પરંપરાને અને શ્રદ્ધાને તોડવી છે. હિન્દુ સ્ત્રીઓમાં શ્રદ્ધાળુ અને અશ્રદ્ધાળુ એવા ભાગલા પડાવવા છે. રેહાના મંદિરમાં સેનિટરી પેડ લઈને જવા માગે છે. તેને અટકાવવામાં આવે છે. આ રીતે તે હિન્દુ મહિલાઓને, જેમને તેમના પરિવારમાં તાર્કિક રીતે શિક્ષણ નથી મળતું કે તેઓ અપવિત્ર નથી, પરંતુ સ્વચ્છતાના નિયમના કારણે સબરીમાલા જેવા કેટલાંક મંદિરમાં જ દર્શન માટે નથી જઈ શકતી, તેમને ઉશ્કેરે છે. રેહાના ફાતિમા સામે હોબાળો કરવાના બદલે માધ્યમો કેન્દ્રીય પ્રધાન સ્મૃતિ ઈરાનીની ટીપ્પણીને ટ્વિસ્ટ કરીને હોબાળો કરે છે. સ્મૃતિ ઈરાનીએ એવું કહ્યું હતું કે તમે કોઈ બહેનપણીના ઘરે જાવ ત્યારે સેનિટરી પેડ લઈને જાવ છો? પરંતુ માધ્યમો ઈરાદાપૂર્વક એવા સમાચાર ફેલાવે છે કે સ્મૃતિ ઈરાનીએ મહિલાઓને માસિક ધર્મમાં હોય ત્યારે ઘરમાં જ બેસી રહેવા સલાહ આપી.

આ રેહાના ફાતિમા એ જ છે જેણે ‘કિસ ઑફ લવ’ના નામે જાહેરમાં અભદ્રતા (તેને પ્રેમ બિલકુલ ન જ કહેવાય)ની ઝુંબેશ ચલાવેલી. આ રેહાના ફાતિમા એ જ છે જેણે એક પ્રૉફેસરે અંગ પ્રદર્શન ન થાય તેવાં કપડાં પહેરવા કૉલેજની વિદ્યાર્થિનીઓને (કૉલેજ એ મૉડેલિંગ કરવાનું રૅમ્પ નથી. કેટલાક લોકો દલીલ કરશે કે સ્ત્રીએ કેવાં કપડાં પહેરવાં તે બીજાં કેવી રીતે નક્કી કરી શકે? જોકે આવી હાઇફાઇ સૉસાયટીવાળા પાછા પેજ થ્રી પાર્ટી રાખશે ત્યારે ચોક્કસ પ્રકારના કપડાં પહેરીને જ આવવું તેવા ડ્રેસ કૉડ રાખશે.) સલાહ આપી તો રેહાનાએ તરબૂચ સાથે ટૉપલેસ ફોટા પડાવ્યા. રેહાના ફિલ્મમાં ન્યૂડ સીન પણ આપી ચૂકી છે. મજાની વાત એ છે કે સેક્યુલર મિડિયામાં રેહાનાને ભક્ત (ડિવોટી) અને એક્ટિવિસ્ટ તરીકેનાં વિશેષણોથી સંબોધાય છે.

મોદી સરકારમાં કેરળના એક ખ્રિસ્તી પ્રધાન કે. જે. આલ્ફૉન્ઝે સબરીમાલા અંગે કહ્યું છે, “જે ખ્રિસ્તી છોકરી ચર્ચમાં પણ નથી જતી, જે મુસ્લિમ છોકરી મસ્જિદમાં માનતી નથી, તેઓ સબરીમાલામાં જવા માગે છે.” અચાનક મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી યુવતીને ભગવાન અયપ્પામાં કેમ શ્રદ્ધા જાગી ગઈ?

‘બિગ બૉસ’માં દર વર્ષે પૉર્ન સ્ટાર કે ગૅ જેવા લોકોને કેમ લવાય છે? તે પ્રશ્ન પણ જાગે છે. અનુપ જલોટા અને જસલીન મથારુના કથિત પ્રેમના કિસ્સા અને તેને તમામ ભજનગાયકો સાથે જોડી દેવામાં આવે છે. જે રમૂજો સર્જાય છે તેમાં એવો અર્થ નીકળે છે કે ભજનગાયકો કરતાં પૉપ સિંગરો સારા. એ જ અનુપ જલોટા ‘બિગ બૉસ’માંથી હકાલપટ્ટી પામ્યા પછી ઘટસ્ફોટ કરે છે, “જસલીને મને કહ્યું હતું કે બિગ બૉસ તરફથી ફરજિયાત કહેવાયું હતું કે તે એક વિચિત્ર જોડી તરીકે જ જઈ શકે છે. (મતલબ કે જસલીને કોઈ એવી જોડી બનાવવી પડે કે જેનાથી દેશભરમાં ચકચાર મચે. આ જોડી લેસ્બિયનની હોઈ શકતી હતી, યા તો તેના કોઈ ગે પુરુષ સાથીની હોઈ શકતી હતી કે પછી અનુપ જલોટા જેવા ઘરડા વ્યક્તિની હોઈ શકતી હતી.) તમે મારા મેન્ટર છો. તમે ચાલો ને. તો મેં તેની અને તેના પિતાની વાત માની લીધી.”

‘બિગ બૉસ’માં જે પ્રેમાલાપો થાય છે તે મોટા ભાગે પબ્લિસિટી સ્ટંટ જ હોય છે? અનુપમા ચોપરા-આર્યન વૈદ્ય, પાયલ રોહતગી-રાહુલ મહાજન, વીણા મલિક-અસ્મિત પટેલ, ગૌહર ખાન-કુશાલ ટંડન, તનીષા મુખર્જી-અરમાન કોહલી, સારા ખાન-અલી મર્ચન્ટ, ગૌતમ ગુલાટી-ડાયાન્ડ્રા સોઅર્સ જેવાં દરેક સીઝનમાં મુખ્ય રૂપે ચર્ચિત યુગલો સીઝન પૂરી થયાં પછી છૂટાં પડી ગયા છે તેથી આવો પ્રશ્ન થાય છે.

આ બધું ‘કલ્ચરલ માર્ક્સિઝમ’ અથવા કહો કે ‘કલ્ચરલ ટેરરિઝમ’ના વિકૃત સિદ્ધાંત પર ચાલીને હિન્દુ સમાજને જ લક્ષિત કરાતું હોવાની છાપ પ્રથમ દૃષ્ટિએ ઉપસે છે.

ગુજરાત સહિત દેશભરમાં અનેક મહત્ત્વનાં મંદિરોનો વહીવટ સરકારોના હાથમાં છે, પરંતુ અન્ય પંથોનાં દેવસ્થાનો વિશે આવું નથી. આવું કેમ? અને કેરળમાં તો સામ્યવાદી સરકારે મંદિરોનો વહીવટ કરતા દેવસ્વોમ બૉર્ડમાં બિનહિન્દુને બૉર્ડના અધ્યક્ષ (કમિશનર) તરીકે મૂકવાની હિલચાલ કરેલી પરંતુ ભાજપના રાજ્ય પ્રમુખ પી. એસ. શ્રીધરને કેરળ ઉચ્ચ ન્યાયાલયમાં અરજી કરતાં હાઇ કૉર્ટે કહ્યું કે માત્ર હિન્દુ જ બૉર્ડના અધ્યક્ષ બની શકે. ડાબેરી સરકારની આ બદમાશીને કેટલાં મિડિયાએ ઉજાગર કરી?

કેરળમાં હાઇ કૉર્ટે બીજો એક મહત્ત્વનો આદેશ આપ્યો. તેણે સબરીમાલા અંગે પોલીસને ચેતવણી આપી કે લોકોની (હિન્દુ શ્રદ્ધાળુઓ વાંચો)ની ભાવના સાથે ચેડા ન કરો. હિંસામાં સીધા સંડોવાયેલા હોય તેમની જ ધરપકડ કરો. ભીમા કોરેગાંવ કેસમાં સર્વોચ્ચના ન્યાયમૂર્તિ કહે કે સરકાર સામે અસંતોષ એ તો લોકશાહી માટે સૅફ્ટી વાલ્વ છે તો તેને અત્યંત મહત્ત્વ આપનારા મિડિયાએ કેરળ હાઇ કૉર્ટના ઉપરોક્ત બંને ચુકાદાને કેટલું મહત્ત્વ આપ્યું? પૂણેની કૉર્ટે માઓવાદીઓ સાથે સંબંધ ધરાવનારા ઉપરોક્ત એક્ટિવિસ્ટોની જામીન અરજી ફગાવી દીધી અને કહ્યું કે પોલીસે એકઠા કરેલા પુરાવા આ એક્ટિવિસ્ટોના માઓવાદીઓ સાથેના સંબંધો દર્શાવે છે, તે સમાચારને મિડિયાએ કેટલું પ્રાધાન્ય આપ્યું?

પંજાબમાં ગત જૂન મહિનામાં ૨૩ મૃત્યુ ડ્રગ્ઝના લીધે થયા. ગુજરાતમાં સ્વાઇન ફ્લુના લીધે થતાં મૃત્યુના સમાચાર યથાર્થ રીતે બતાવાય છે પરંતુ શું ડ્રગ્ઝના લીધે આટલાં મૃત્યુ થયાં તે સમાચાર નોંધ લેવાને પણ લાયક નહોતા? પંજાબમાં અમૃતસર પાસે ટ્રેન અકસ્માતમાં નવજોતસિંહ સિદ્ધુ અને તેમનાં પત્ની નવજોત કૌરનાં જૂઠાણાં વિડિયોમાં પકડાઈ ગયા. આયોજક નવજોત કૌરની ચમચાગીરી કરતાં કહે છે કે “પાંચસો ટ્રેન ચાલી જશે તો પણ પાંચ હજારથી વધુ લોકો તમારી રાહ જોતાં ટ્રેક પર ઊભા હશે.” અને સિદ્ધુ આ અકસ્માતને ભગવાનનો પ્રકોપ ગણાવે તેવા અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલાઓના પરિવારજનોના ઘા પર નમક ભભરાવતા નિવેદનનું ત્રિપુરાના મુખ્યપ્રધાન વિપ્લવ દેવનાં નિવેદનોને મળતા મહત્ત્વ જેટલું મહત્ત્વ પણ નહીં?

હમણાં સરદાર સરોવર ડેમ પાસે સ્ટેચ્યૂ ઑફ યૂનિટીના ખર્ચની સામે પ્રશ્નો ઉઠાવાયા પરંતુ કોઈએ કર્ણાટકમાં બી. ઝેડ. ઝમીર અહેમદ ખાન નામના કૉંગ્રેસી પ્રધાને એક રૅસ્ટૉરન્ટમાં ટિપ તરીકે રૂ. ૨૫,૦૦૦ આપ્યા તે સમાચાર ‘કોના બાપની દિવાળી’ કે ‘કોના બાપની ઈદ’ના હેડિંગને લાયક ન ગણાય? આ કર્ણાટકમાં જ કૉંગ્રેસી પ્રધાન ડી. કે. શિવકુમારે (જેમના રિસૉર્ટમાં ગુજરાતના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યો રાજ્યસભાની ચૂંટણી વખતે ‘એન્જૉય’ કરવા ગયા હતા) પોતાના જ પક્ષની જૂની સરકારના લિંગાયતોને લઘુમતીનો દરજ્જો દેવાના નિર્ણયને ‘મોટી ભૂલ’ ગણાવ્યો અને માફી માગી જેના લીધે ત્યાં હોબાળો થઈ ગયો. આ સમાચાર તમારા સુધી પહોંચ્યા ખરા?

આ દિવાળીના તહેવારોમાં ઉપરોક્ત પ્રશ્નોરૂપી ફટાકડાઓ હિન્દુઓના મનમાં ધડાધડ ફૂટી રહ્યા છે. સરકાર, મિડિયા, કૉર્ટ- આ ત્રણેય-લોકશાહીના આધારસ્તંભો જો ફટાકડાઓને ઓલવી નહીં નાખે તો આ ફટાકડાઓ મોટો વિસ્ફોટ કરી શકે છે.

hindu, religion

ગાંધીજીનું ‘હરિજન’, ૧૯૩૩: “અસ્પૃશ્યતા આજની પેદાશ”

મહાત્મા ગાંધીજીના ‘હરિજન સામયિક’નો ૧૯૩૩નો અંક https://www.gandhiheritageportal.org/journals-by-gandhiji/harijan-bandhu પર જોવા મળ્યો. તેની તસવીર તેના સૌજન્યથી અત્રે મૂકું છું. તેમાં બંગાળી ભાષામાં છપાતાં ‘હરિજન’માંથી અનુવાદ કરીને નાનકડો લેખ છપાયો હતો જેના લેખક પ્રફુલ્લચંદ્ર રાય છે. તેઓ ‘સૈકા પહેલાં’ નામના લેખમાં શું લખે છે, વાંચો:

“બંગાળમાં અસ્પૃશ્યતા આજે જે ભીષણરૂપે દેખાય છે તે સો વર્ષ પૂર્વે નહોતી. આના માટે આપણી પાસે સ્પષ્ટ પ્રમાણ છે. ઈ.સ. ૧૮૩૫માં તે વખતના વાઇસરૉય વિલિયમ બૅન્ટિકે બંગાળમાં પાઠશાળાઓની તપાસ કરવાને માટે ઍડમ નામના એક મિશનરીને નિમ્યો હતો. તપાસના પરિણામે એને જણાયું હતું કે પાઠશાળાઓમાં દરેક નાતજાતનાં બાળકો એકસાથે ભણતાં હતાં. હરિજનોને વિષે જો તે કાળે ઘૃણા હોત તો કહેવાતા ઉચ્ચ વર્ણનાં બાળકોની સાથે હરિજનોનાં બાળકો જોડાજોડ બેસીને આટલી મોટી સંખ્યામાં ભણતાં ન હોત. ઍડમસાહેબે તે વખતની બધી જાતિઓના વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યાનું એક પત્રક તૈયાર કર્યું હતું. એવડું મોટું પત્રક અહીંયાં ઉતારવાનું કોઈ કારણ નથી. એ પત્રકમાંથી અહીં માત્ર કેટલીક જાતોના વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોની સંખ્યા નીચે આપીએ છીએ:

 

જાત શિક્ષકની સંખ્યા વિદ્યાર્થીની સંખ્યા
બ્રાહ્મણ ૧૦૭ ૩,૪૨૯
કાયસ્થ ૩૨૯ ૧,૮૪૬
સદ્ગોપ ૫૦ ૧,૨૫૪
ક્વર્ત ૨૩૪
ચંડાળ ૬૧
બાગદી ૧૩૮
ધોબી ૨૪
જાલિયા ૯૪
માળી ૨૮
મોચી ૨૬
હાડી ૧૬
સૂડી ૧૮૮
ક્લૂ ૨૦૭

 

આમાંની ઘણી જાતો તો આજે અસ્પૃશ્ય કહેવાય છે, છતાં ઉપરના કોઠા પરથી જણાશે કે એ જાતિનાં બાળકો શીખતાં હતાં, એટલું જ નહીં, ઉચ્ચ વર્ણનાં બાળકોની સાથે જોડાજોડ બેસીને શીખતાં હતાં, એટલું જ નહીં, પણ ‘અસ્પૃશ્ય’ જાતિના શિક્ષકો પણ તે કાળે હતા. એટલે સમાજમાં આજે જે પ્રકારની અસ્પૃશ્યતા વ્યાપી રહી છે તે આજની પેદાશ છે એ વિષે જરાયે શંકા નથી. અસ્પૃશ્યતા એ એક પ્રકારની સનાતન વ્યવસ્થા છે એવા વહેમને લીધે અસ્પૃશ્યતાની જડ બહુ મજબૂત થયેલી છે, એટલે જો આપણે સમજીએ કે પ્રાચીન નથી પણ અર્વાચીન છે, તો એને દૂર કરવાનું સુગમ થઈ પડે. એટલા હેતુથી જ પેલા કોઠામાંથી આ આંકડા મેં ઉતાર્યા છે.”

(બંગાળી ‘હરિજન’માંથી)                                        પ્રફુલ્લચંદ્ર રાય

પરંતુ તે પછી આજે સતત આપણા મનમાં એ ઠસાવવામાં આવી રહ્યું છે કે બ્રાહ્મણવાદ અને મનુવાદના કારણે હિન્દુ ધર્મમાં તો હજારો વર્ષથી અસ્પૃશ્યતા છે અને વર્ણભેદ છે. પરંતુ સાચો ઇતિહાસ આપણને જણાવાતો નથી. કેટલીક દલિત તરફી મનાતી સંસ્થાઓ હકીકતે આવા ઇતિહાસથી તેમને દૂર રાખીને દલિતોનું, હિન્દુઓનું અને છેવટે ભારતનું અહિત કરી રહી છે. આવો, આ અસ્પૃશ્યતાને સનાતન પરંપરા ન માનતાં તેને એક થોડાં સૈકાઓથી ઉદ્ભવેલા દૂષણ માનીને તેને નાબૂદ કરવાનો સંકલ્પ લઈએ.

hindu, national, religion

ત્રણ ભરત અને ત્રણ ભારતની કથા

(વિચારવલોણું, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૧૨/૮/૧૮)

ભારતનો ૭૨મો સ્વતંત્રતા દિવસ ત્રણ દિવસ પછી છે. ઘણા નાગરિકોને આ એક દિવસે દેશભક્તિનો ‘સિઝનલ’ વા લાગશે. ૧૬મી ઑગસ્ટથી વો હી રફતારમાં આવી જશે. આપણે સ્વતંત્રતા સમયથી જ કેટલીક ભૂલો કરી પણ તેને સુધારવા હજુ સુધી પ્રયાસ જ નથી થયો. દા.ત. સ્વતંત્રતા પછી આપણે રાષ્ટ્રકુળ દેશોના સમૂહમાં રહેવાની શું જરૂર હતી? એ આપણને સતત યાદ અપાવતું રહ્યું કે હા, તમે હજુ પણ દાસ જ છો. સ્વતંત્રતા પછી માન્યું કે હિન્દી સામે વિરોધ હતો, પરંતુ સંસ્કૃત ભાષાને અપનાવી શકાઈ હોત. તે સમયે લોકોને જેટલી અંગ્રેજી આવડતી હતી તેટલી જ સંસ્કૃત પણ આવડતી જ હતી. અને તો, દક્ષિણનાં રાજ્યોએ કદાચ આ ભાષાનો વિરોધ ન કર્યો હોત કારણકે આજે પણ દક્ષિણની ભાષાઓમાં ઘણા શુદ્ધ સંસ્કૃત શબ્દો છે. દા.ત. મલયાલમમાં ફળને ફલમ્ કહે છે, પગને પાદમ્ કહે છે. તમિલમાં અર્થને અર્થમ્, ખોરાકને અન્નમ્, પાણીને જલમ્ કહે છે. કન્નડમાં ગ્રાઉન્ડને ભૂમિ કહે છે. લાખ (સંખ્યાકીય શબ્દ)ને લક્ષ કહે છે. દુશ્મનને વૈરી કહે છે. તેલુગુમાં પણ સંસ્કૃત અથવા સંસ્કૃતમાંથી વ્યત્પન્ન શબ્દો છે જ. આકાશને તેલુગુમાં આકાશમ્, ભૂમિને તેલુગુમાં બુવી, લક્ષ્મીને તેલુગુમાં લછ્મી કહે છે. તેલુગુમાં તો કહેવાયું છે કે જનની સમ્સ્કૃતમ્બુ સકલ ભાષાલા કુનુ. સંસ્કૃત તમામ ભાષાઓની જનની છે.

આપણે સંસ્કૃતનો ઉચ્ચાર સ+ન્+સ્+કૃ+ત કરીએ છીએ. અને અંગ્રેજીમાં સ્પેલિંગ Sanskrit એવો ખોટો સ્પેલિંગ કરવાના કારણે હવે તેના પરથી ઉચ્ચાર સ+ન્+સ્+ક્રિ+ત કરવા લાગ્યા છીએ. હકીકતે સ+મ્+સ્+કૃ+ત છે. તેલુગુમાં આ બરાબર લખાયું છે. સંસ્કૃતનો ઉચ્ચાર ખોટા અંગ્રેજી સ્પેલિંગના કારણે થયો અને અંગ્રેજી આપણા દેશમાં વિવિધ ભાષી લોકો વચ્ચે મધ્યસ્થ લિપિ અને ભાષા બનવાના કારણે આમ થયું. જો સંસ્કૃત ભાષા મધ્યસ્થ ભાષા અને દેવનાગરી લિપિ મધ્યસ્થ લિપિ હોત તો આવું ન થયું હોત. ઘણાં ગુજરાતી નામો હિન્દીમાં ખોટાં બોલાય છે, જેમ કે પંડ્યાને હિન્દી ભાષીઓ તેના અંગ્રેજી સ્પેલિંગના કારણે પાંડ્યા બોલે છે. આ જ રીતે ખરો શબ્દ દિલ્લી છે પરંતુ તેના અંગ્રેજી સ્પેલિંગના લીધે ગુજરાતી લોકો દિલ્હી કે ડેલ્હી બોલે છે. અટક મૌર્ય, મિશ્ર અને ગુપ્ત છે. (ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યને યાદ કરો). પરંતુ અંગ્રેજી સ્પેલિંગના લીધે તે મૌર્યા, મિશ્રા અને ગુપ્તા બની ગઈ! એક અંગ્રેજી ચેનલનો મેનેજિંગ એડિટર બાબા રામદેવના ઇન્ટરવ્યૂમાં પાટંજલી બોલતા હતા! આ જ પ્રકારની માનસિકતાવાળા લોકો ‘સંજુ’ સહિતની અનેક ફિલ્મ-સિરિયલોમાં ગુજરાતીઓના અંગ્રેજી ઉચ્ચારોની મજાક ઉડાવશે.

આ જ રીતે સ્વતંત્રતા પછી તરત જ વિવિધ શહેરોનાં-પ્રદેશોનાં-રાજ્યોનાં કે વિસ્તારોનાં નામ ભારતીય કરવાની જરૂર હતી. પરંતુ તેમ ન થયું. મોગલો-અંગ્રેજો સહિત કોઈ પણ આક્રમણકારી પ્રજા જેને જીતે છે તે પ્રદેશનાં નામ બદલાવી નાખે છે. ચીને અરુણાચલ પ્રદેશ જીતેલો ન હોવા છતાં તે તેને દક્ષિણ તિબેટ તરીકે ઓળખે છે. બ્રહ્મપુત્રા નદીને યાર્લુંગ ઝાંગ્બો તરીકે ઓળખે છે. અંગ્રેજોએ તો આપણી વનસ્પતિનાં નામો પણ બદલી નાખ્યાં. આનું છેલ્લું ઉદાહરણ યોગમાંથી થયેલું યોગા છે. યોગને લોકો અપનાવે તે માટે આપણા કેટલાક લોકો (તેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ આવી ગયા) તેને ધર્મ સાથે જોડવાની ના પાડે છે. પરંતુ તેમ કરવા જતાં આપણે યોગ પર આગામી કેટલાંક વર્ષો પછી અધિકાર ભાવ ગુમાવી બેસીશું. ઑલરેડી, યોગ દિવસ શરૂ થયો તે ૨૦૧૫ના વર્ષના જ સમાચાર છે. પાકિસ્તાનના બાબા રામદેવ ગણાતા શમશાદ હૈદર કહે છે કે યોગનો જન્મ તો પાકિસ્તાનમાં થયો હતો! જે લોકો ઇતિહાસ નથી જાણતા કે જાણવા નથી માગતા તે લોકો કેટલાંક વર્ષો પછી આ વાતને સાચી માની પણ લેશે. માનો કે એક પળ માટે માની લઈએ કે ભૌગોલિક રીતે યોગનો જન્મ પાકિસ્તાનમાં થયો હતો તો પણ પાકિસ્તાનનું સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ તો ૧૯૪૭ પછી છે, એ પહેલાં જે થયું તે ભારતમાં જ જન્મ્યું કહેવાય.

કોઈ પણ સંપ્રદાય અલગ પડે છે તો પણ તે સંપ્રદાય પોતાને આદિ કાળથી સ્થાપિત ધર્મ લેખવા લાગે છે. કોઈ સંપ્રદાયનું નામ નથી લેવું પરંતુ તમામ સંપ્રદાયોનો ઇતિહાસ જે ગણાવાય છે તે જોઈ લેજો. લાગે છે કે જગદગુરુ આદિ શંકરાચાર્ય જેવી વિભૂતિએ ફરી અવતાર લેવાની જરૂર છે જે હિન્દુ ધર્મનું ગૌરવ અને તેની સચ્ચાઈથી જનતાને જાગૃત કરી શકે. પરંતુ નામો કે ઇતિહાસ છોડો, આપણા તો દેશનું નામ જ ઇન્ડિયા સ્વીકારાયું અને ભારત દેશનું ગૌણ નામ બનાવી દેવાયું. (સંદર્ભ: બંધારણ- ઇન્ડિયા ધેટ ઇઝ ભારત) આપણા વર્તમાન વડા પ્રધાન સહિત ઘણા બધા લોકો ઇન્ડિયા પોતાના ઉદ્ભોધનોમાં બોલતાં-લખતાં થઈ ગયા છે.

આવી કોઈ બાબત કરીએ એટલે કેટલાક લિબરલો-સેક્યુલરો વિવાદ ઉત્પન્ન કરશે. ભારત નામ કયા ભરત પરથી પડ્યું? જે ભરત પરથી પડ્યું હોય તે, પરંતુ ત્રણેય ભરત મહાન અને પરાક્રમી હતા. તેમાં બે મત નથી. આ પૃથ્વી પર પહેલા મનુષ્ય હતા સ્વયંભૂ મનુ. તેમના પુત્ર પ્રિયવ્રત હતા. વિષ્ણુપુરાણ મુજબ, પ્રિયવ્રતે પૃથ્વીને સાત ખંડોમાં વિભાજીત કરી હતી. અંગ્રેજો સહિત યુરોપ અને તે પછી અમેરિકાએ આટલી પ્રગતિ કરી, આટલા ઇસ્લામી આક્રમણ થયાં તે પછી પણ આજેય ખંડ તો સાત જ છે જે વિષ્ણુપુરાણમાં લખાયેલું છે. મેં મારી અન્યત્ર એક કૉલમમાં સાબિત કરવા પ્રયાસ કરેલો છે કે આપણાં વેદો-પુરાણો એ નર્યું વિજ્ઞાન, ભૂગોળ, ઇતિહાસ અને ગણિત જ છે. આ પ્રિયવ્રતના દીકરા ઋષભદેવ થયા, જેમને જૈનો પોતાના પ્રથમ તીર્થંકર માને છે. તેમને સેંકડો પુત્રો હતા. તેમાંના સૌથી મોટા એટલે રાજા ભરત. વિષ્ણુપુરાણ મુજબ, આ મહાન ભરત પરથી જ આ દેશનું નામ ભારતવર્ષ અથવા ભરતનું ક્ષેત્ર પડ્યું.

વિષ્ણુપુરાણમાં ભારતવર્ષનું વર્ણન કરતો શ્લોક છે:

उत्तरं यत्समुद्रस्य हिमाद्रेष्चैव दक्षिणम् ।
वर्षं तद् भारतं नाम भारती यत्र संततिः ।।

આટલી ચોખ્ખી અને ૫૦૦૦ વર્ષથી પણ જૂની વ્યાખ્યા બીજે ક્યાં મળે? જે દેશ સમુદ્રની ઉત્તરે અને હિમાલયની દક્ષિણે સ્થિત છે તે ભારતવર્ષ છે. ત્યાં ચક્રવર્તી ભરતની સંતતિ ભારતી નિવાસ કરે છે. આ ભારતભૂમિ એ કર્મભૂમિ છે. અહીંથી જ તમને સ્વર્ગ કે નરક મળી શકે.

गायन्ति देवाः किल गीतकानि
धन्यास्ते तु भारतभूमि भागे ।
स्वर्गापवर्गास्पदमार्गभूते
भवन्ति भूयः पुरुषाः सुरत्वात् ।।

વિષ્ણુપુરાણમાં ભારતવર્ષનો મહિમા આ રીતે ગવાયો છે: જેમણે સ્વર્ગ અને નર્ક માટે માર્ગરૂપ એવા ભારતવર્ષમાં જન્મ લીધો છે તે લોકો આપણા દેવતાઓની સરખામણીએ વધુ ધન્ય છે. બીજા કયા ઉપાસના ગ્રંથમાં ભારતભૂમિનું મહત્ત્વ આ રીતે વર્ણવાયું હશે? આ ભરત રાજાએ ધર્મમાં સૂચવાયેલા માર્ગ મુજબ શાસન કર્યું અને પછી પોતાના પુત્રને ગાદી સોંપી ઋષિ પુલહના આશ્રમમાં તપ કરવા ચાલ્યા ગયા. (આ ભારતની સાચી પરંપરા. સમય આવે એટલે સત્તાનો ત્યાગ કરી દેવો. ખુરશી કે કુટુંબના મોહને વળગી ન રહેવું.) ભાગવત પુરાણ મુજબ, તેઓ ગંડકી નદીમાં મળેલા અનાથ હરણબાળની સારવાર કરવા લાગ્યા. તે જ્યારે ચાલ્યું ગયું ત્યારે તેના વિરહમાં તેમનો દેહ છૂટ્યો અને બીજા જન્મે તેઓ હરણ જ બન્યા, ત્રીજા જન્મે જડભરત નામના બ્રાહ્મણ બન્યા. (બ્રાહ્મણોને ગાળો દેનારાએ આ પણ વિચારવા જેવું છે કે જે નામ હવે મજાક બની ગયું છે તે જડભરત એક બ્રાહ્મણનું નામ શા માટે બ્રાહ્મણ ગ્રંથકારોએ રહેવા દીધું હશે?) આમ, (જ્યાં જરૂરી છે ત્યાં) અહિંસા અને જીવદયા તો આપણા લોહીમાં જ છે. અમેરિકા કે બીજા કોઈ દેશે તે આપણને શીખવવાની જરૂર નથી.

હવે રામાયણકાલીન ભરતની વાત. રામાયણકાલીન ભરત ત્યાગ અને સાધનાની મૂર્તિ હતા. તેમણે ધાર્યું હોત તો સરળતાથી તેઓ અયોધ્યા પર રાજ કરી શક્યા હોત કારણકે તેમના પિતાએ આપેલા વચન પ્રમાણે તેમને અયોધ્યાની ગાદી અને શ્રી રામને વનવાસ મળ્યો હતો. પરંતુ તેમણે તેમ કર્યું નહીં. તેઓ શ્રી રામને મનાવવા ગુરુ વશિષ્ઠ અને માતા કૌશલ્યા સાથે ગયાં. શ્રી રામ ન માન્યા તો તેમની ચરણપાદુકા રાખીને રાજ્ય કર્યું અને જ્યારે શ્રી રામ પાછા ફર્યા ત્યારે તેમને પાછું સોંપી દીધું. વિશ્વનું પહેલું વિશ્વવિદ્યાલય (યુનિવર્સિટી) આ ભરતે તક્ષશિલાના રૂપમાં સ્થાપી હતી. એમ મનાય છે કે ભરતે મધ્ય એશિયા સુધી રાજ્યને વિસ્તાર્યું હતું જેમાં ગાંધાર (જે પછી આજનું કંદહાર બન્યું) રાજ્યનો પણ સમાવેશ થતો હતો. અમેરિકામાં જે મૂળરૂપે વસેલા તે મધ્ય એશિયાના લોકો જ મનાય છે, જેને નેટિવ ઇન્ડિયન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ભારત શોધવા નીકળેલા કૉલંબસને એટલે તો અમેરિકા જ ભારત લાગેલું. (આજે કોઈ કૉલંબસ નીકળે તો ભારત અમેરિકા જેવું લાગે એ હદે અમેરિકી સંસ્કૃતિ હાવી થતી જાય છે!)

વિશ્વના કદાચ પહેલા પ્રેમલગ્નના પરિપાક રૂપે જેનો જન્મ થયો તે આપણા ત્રીજા ભરત. રાજા દુષ્યંત અને શકુંતલાના પુત્ર. તેમનું એક નામ સર્વદમન પણ હતું પરંતુ તે દુષ્ટોનું જ દમન કરતા. ગમે તેનું નહીં. પરાક્રમી એટલા કે સિંહનું મોઢું ખોલી તેનાં દાંત ગણતા! આ ભરત રાજાના નવ પુત્રો હતા પરંતુ ભરત રાજાને તેમાંથી એકેય પોતાની ગાદી સોંપવા લાયક ન લાગ્યા. તેથી તેમણે ઋષિ ભારદ્વાજના પુત્ર ભૂમન્યુને રાજગાદી સોંપી. (એક મત મુજબ, ભરતે ભારદ્વાજ મુનિના માર્ગદર્શનથી કરેલા યજ્ઞથી ભૂમન્યુ ઉત્પન્ન થયો હતો.) દુર્ભાગ્યે ધૃતરાષ્ટ્ર સુધી બરાબર ચાલ્યું. ધૃતરાષ્ટ્ર અંધ હોવાથી તેમને ગાદી ન મળી. પરંતુ પાંડુ વનવાસમાં જતાં તેમને ગાદી મળી એટલે પછી ગાદીમોહ છોડી ન શક્યા. એ પરંપરા આજે પણ વિવિધ રાજકીય પક્ષોમાં જોઈ શકાય છે.

ત્રણ ભરત પછી હવે ત્રણ ભારતની વાત. આ દેશની અંદર ત્રણ ભારત વસે છે. એક છે- ભારત, બીજું ઇન્ડિયા અને ત્રીજું હિન્દુસ્તાન. નામ પરથી જ સમજી ગયા હશો. ભારત એટલે જે આ દેશને પોતાનો માને છે, ગર્વ અનુભવે છે, અને આ દેશના પ્રાચીન વારસાનું ગૌરવગાન કરે છે. તેના વિવિધ વારસાને જાળવી રાખવા મથે છે. ઇન્ડિયાવાળા પશ્ચિમી સંસ્કૃતિથી મોહિત છે. તેઓ પણ દેશભક્ત તો છે જ પરંતુ તેમને બધી જ બાબતોમાં પશ્ચિમનું ઉદાહરણ લેવાની ટેવ પડી ગઈ છે. તેમને પ્રાચીન ભારત સાથે જોડાયેલી વાતો સામે વાંધો છે. ત્રીજું છે- હિન્દુસ્તાન. તેઓ પણ દેશભક્ત છે પરંતુ તેઓ હજુ પણ અકબર અને વાજીદ અલી શાહના જમાનાનું ભારત પાછું લાવવા માગે છે. આ ત્રીજા ‘ભારતવાળા’ દેશભક્તો પહેલા ‘ભારત’વાળા દેશભક્તોથી બહુ જુદા નથી પરંતુ તેમની સોય ત્યાં અટકી ગઈ છે, તેનાથી પાછળ જવા તૈયાર નથી. હકીકતે આ ત્રણેય ભારત હવે પ્રિયવ્રતના પુત્ર ભરતવાળા પ્રાચીન ભારત સાથે જોડાય તેવી સમયની માગણી છે અને તેની શરૂઆત દેશનું નામ બદલવાથી જ થઈ શકે. ગુલામીના સમયમાં સિલોન તરીકે ઓળખાતું શ્રીલંકા પોતાનું નામ બદલી શકે તો ભારત જેવી હવે આર્થિક મહાસત્તા બનવા તરફ અગ્રેસર દેશ કેમ નહીં?

hindu, religion

એકલવ્ય, અંગૂઠો અને આદિવાસી…

એકલવ્ય, અંગૂઠો અને આદિવાસી…આ બાબતે મારો નમ્ર મત છે કે એકલવ્ય આદિવાસી ન હોત ને બીજી કોઈ પણ જ્ઞાતિનો હોત તો પણ તેની સાથે કદાચ આવું જ થયું હોત. તેની પાછળ સત્તા સાથે રહેવાની શિક્ષક (દ્રોણાચાર્યને ગુરુ કહેવા જોઈએ? કદાચ નહીં) અને રાજકુંવરોથી કોઈ ચડિયાતું ન થાય તેવી ઈચ્છા જ જવાબદાર લાગે છે. આદિવાસી હોવાથી અન્યાય એવા વ્યાપક દાખલા નથી.

મહાભારતમાં જ આવતા સત્યવાન અને સાવિત્રીના કિસ્સામાં સત્યવાન વનવાસી હતા. રામાયણમાં પણ શ્રી રામે નિષાદ રાજા સાથે મિત્રતા કરી હતી તેવો ઉલ્લેખ છે. આદિવાસી જનજાતિ મુણ્ડાની મુણ્ડારી ભાષામાં એક જાદુર ગીત ગવાય છે જેમાં એક પંક્તિ છે-આપણને હળ ચલાવતી વખતે તે મળી હતી. આપણે તેને સીતા નામ આપીશું. આ ગીત સીતાજી અને જનકને આદિવાસી પરંપરા સાથે જોડીને બતાવે છે કારણકે રાજા જનક હળ ચલાવતા હતા. આ દૃષ્ટિએ તો પ્રભુ શ્રી રામે એક આદિવાસી કન્યા સાથે લગ્ન કર્યાં કહેવાય.

આ સિવાય હનુમાનજી, સુગ્રીવ, નલ-નીલ (જે એન્જિનિયર હતા) તેેમને પણ આદિવાસી અથવા વનવાસી ગણવામાં આવે છે. તેમણે રાવણ સામે યુદ્ધ જીતવામાં અનુપમ ભૂમિકા ભજવી તો શ્રી રામે પણ વાલીને હણી સુગ્રીવની સહાયતા કરી હતી. આ જ રીતે આદિવાસી ભક્તાણી શબરીનાં એઠાં બોર કોઈ છોછ વગર શ્રી રામે ખાધાં જ છે.

અને એમ તો આ દ્રોણાચાર્યએ જ તેમના પ્રિય શિષ્ય અર્જુનના પુત્ર અભિમન્યુને ચક્રવ્યૂહમાંથી બહાર કેમ નીકળવું તેની જાણકારી નહોતી છતાં તેની નિર્મમ હત્યા કૌરવો અને કર્ણ વગેરે સાથે કરેલી. પરંતુ તેના કારણે (કે પરશુરામે એક ચોક્કસ વંશના રાજાઓની હત્યા કરેલી જેને ખોટી રીતે-પરશુરામે પૃથ્વી નક્ષત્રિય કરેલી તેમ કહેવાય છે, તેના લીધે) કોઈ ક્ષત્રિયએ બ્રાહ્મણો પ્રત્યે વેર નથી જન્મોજન્મનું વેર નથી બાંધ્યું. ઉલટું, કદાચ બ્રાહ્મણોને સૌથી વધુ માન આપનારાઓમાં સાચા ક્ષત્રિયો હંમેશાં મોખરે રહ્યા છે. પરંતુ અંગ્રેજોના કુપ્રચાર અને તે પછી ડાબેરી ઇતિહાસકારોના લીધે કેટલાક આદિવાસીઓ અને દલિતોમાં હિન્દુઓ દ્વારા અત્યાચાર અને અન્યાયની પ્રબળ ભાવના જન્મી છે. મારી દૃષ્ટિએ વૈદિક ધર્મની સૌથી નજીક હોય તો તે આદિવાસી જ છે. દલિતોનો પણ વૈદિક ધર્મ ટકાવવામાં અનન્ય ફાળો છે જ.

politics, religion, sarvottam karkirdee margadarshan

શરિયા કૉર્ટો ગેરબંધારણીય અને મુસ્લિમોને જ અન્યાયકર્તા છે

(સાંપ્રત, સર્વોત્તમ કારકિર્દી માર્ગદર્શન, અૉગસ્ટ ૨૦૧૮)

કેટલાક કિસ્સા વિચારો:
૧. એક મહિલા પર તેના સસરા બળાત્કાર કરે છે. ઇસ્લામિક કૉર્ટ ફતવો જાહેર કરે છે કે તેણે હવેથી તેના પિતા સમાન ઉંમરના બળાત્કારી સસરાને જ પતિ માનવાનો. કેવી મનોદશા થાય? જેણે બળાત્કાર કર્યો છે તેની રોજ સેવાચાકરી કરવાની? તેની સાથે શય્યાસંગ કરવાનો? આ ઘટના ઉત્તર પ્રદેશના મુઝફ્ફરનગરના કુકડા ગામની સત્ય ઘટના છે. દારુલ ઉલ ઉલૂમ અને ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડે આ ફતવાને સમર્થન આપ્યું હતું!

૨. એક સંગીતનો કાર્યક્રમ છે. તેમાં એક ચાહક મહિલા પોતાના માનીતા ગાયકને જાહેરમાં ભેટે છે. આ ગાયકને કંઈ નથી થતું પરંતુ ભેટનાર મહિલાને સજા થાય છે. તેની ધરપકડ કરી લેવામાં આવે છે. આ પણ સાઉદી અરબિયાની સત્ય ઘટના છે. ગાયકનું નામ માજીદ અલ મોહાનદીસ છે.

૩. પુરુષોએ ખાસ કરીને બેસતી વખતે, તેમની જાંઘ ન દેખાય તે રીતનાં કપડાં પહેરવાં જોઈએ તેવો એક ફતવો શૈખ-અબદ અલ-રહેમાન અલ-ઐજલાને બહાર પાડ્યો હતો.

૪. તમારી પ્રેમિકા નહાતી હોય ત્યારે તેને જોવામાં વાંધો નથી! પરંતુ તમારે તે પછી તેની સાથે લગ્ન કરવા જ પડશે.

૫. બુફેમાં ભોજન કરવું હરામ (ધર્મ વિરુદ્ધ) છે.

૬. તમારે રૉમેન્ટિક નવલકથા ન વાંચવી જોઈએ કારણકે તેનાથી માણસ કલ્પનાની દુનિયામાં વિહરવા લાગે છે!

૭. ૨૦૧૪માં આઈએસઆઈએસે ફતવો બહાર પાડ્યો હતો કે મહિલાઓએ ખુરશી પર ન બેસવું જોઈએ! તેનું કારણ એ કે તેનાથી તે જાતીય રીતે ઉત્તેજિત થઈ શકે છે.

૮. તમારે ચેસની રમત અને પૉકેમોનની રમત ન રમવી જોઈએ કારણકે તે ઈસ્લામમાં પ્રતિબંધિત છે.

૯. તમારે નાતાલ પર સાન્તાની ટોપી ન પહેરવી જોઈએ કારણકે તે હરામ છે તેમ ઈન્ડોનેશિયા ઉલેમા પરિષદે ફતવો બહાર પાડ્યો હતો.

૧૦. ૨૦૦૭માં અલ અઝહરના ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ હદિથના વડા ડૉ. ઈઝ્ઝત અતીયાએ તો એવો વિચિત્ર ફતવો બહાર પાડ્યો હતો કે મહિલા કર્મચારીઓએ તેમના સહકર્મચારી એવા પુરુષોને સ્તનપાન કરાવવું જોઈએ! જો દિવસમાં આવું ઓછામાં ઓછું પાંચ વાર કરવામાં આવે તો તેનાથી તેમની વચ્ચે તાલમેળ સારો રહે છે અને તેમને એકાંતમાં સાથે કામ કરવાની પરવાનગી આપી શકાય છે! જે મહિલા કર્મચારી તેના સહ કર્મચારી એવા પુરુષને સ્તનપાન કરાવતી હોય તેની સમક્ષ જ તે તેનો બુરખો ઉતારીને કે તેના વાળ ખુલ્લા કરીને જઈ શકે છે!

વિચારો કે આમાંથી કેટલાક ભારતના અને કેટલાક ફતવા, મુસ્લિમો જેમના પ્રત્યે આસ્થાથી જોતા હોય છે તે સાઉદી અરેબિયા, ઈન્ડોનેશિયા જેવા મુસ્લિમ દેશોના છે. જો આ ફતવા માનવા પડે તો? ભારતમાં શું સ્થિતિ થાય? કેટરીના કૈફ તેના વાળ ખુલ્લા રાખીને ફરી શકે? કોઈ મુસ્લિમ નવલકથા વાંચી શકે? આજે મોટા ભાગની જગ્યાએ જમવાનું બુફે જ હોય છે. ત્યાં મુસ્લિમ ભોજન કરી શકે?

તમને જે ફતવા ગાંડા જેવા લાગતા હોય તે મુસ્લિમો માટે વાસ્તવિક બની શકે છે, કારણકે ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડે દેશભરમાં શરિયા આધારિત ન્યાયાલયો ખોલવાની વાત કરી છે. આ ન્યાયાલયોમાં સિવિલ મેટર અથવા દીવાની બાબતોમાં ચુકાદાઓ આપવામાં આવશે તેમ કહેવાય છે. પરંતુ કાઝી હદીથનું અર્થઘટન તેના વિચારો મુજબ કરીને ચુકાદા આપશે ત્યારે કેવા ચુકાદા હોઈ શકે તેના નમૂના ઉપર આપેલા છે. શરિયા મુજબના કાયદા બને તો તે ક્રૂર સજા આપનારા અને મુસ્લિમ મહિલાઓને ભારે અન્યાયકર્તા બનશે.

અત્યારે આવી વાત આ બૉર્ડે કરી તેનું કારણ ત્રેવડા તલાક અંગે સર્વોચ્ચે આપેલા ચુકાદા અને હવે સરકાર આ ચોમાસુ સત્રમાં તે અંગેનો કાયદો લાવવા જઈ રહી છે તેના કારણે મૌલવીઓ, ઉલેમાઓ વગેરેના પેટમાં તેલ રેડાયું છે. આ ઉપરાંત સર્વોચ્ચમાં બહુપત્નીપ્રથા અને નિકાહ હલાલાને ગેરકાયદે કરવા માટે સમીના બેગમ જેવી મહિલાએ અરજી કરી છે. આમાં બહુપત્નીત્વ એટલે તો સમજાઈ ગયું હશે કે એક કરતાં વધુ પત્ની કરવી. પરંતુ નિકાહ હલાલા તો મહિલા માટે ખૂબ જ ક્રૂર અને પીડાદાયક પ્રથા છે. મુસ્લિમ પુરુષને તેની પત્નીને તલાક તલાક તલાક કહીને છૂટાછેડા આપી દેવાની છૂટ છે. પરંતુ જો કોઈ કારણસર પતિને પસ્તાવો થાય અને તેને, હવે પૂર્વ પત્ની થઈ ચૂકેલી, સ્ત્રીને ફરી પરણવું હોય તો તે પરણી શકે નહીં. તેની પૂર્વ પત્નીએ પહેલાં તો કોઈ બીજા વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરવા પડે. તેની સાથે શય્યા સુખ માણવું પડે! અને તે બીજો પતિ છૂટાછેડા આપે કે તે વિધવા થાય તે પછી જ તે તેના પહેલા (હવે પૂર્વ) પતિને ફરીથી પરણી શકે!

શરિયા મુજબ, તો પતિને તેની પત્નીને મારવાનો પણ અધિકાર છે. બાળ વિવાહની પણ તેમાં છૂટ છે. ઉપરાંત પૈતૃક સંપત્તિમાં હિન્દુઓની જેમ મહિલાને સમાન ભાગ મળે તેવો કાયદો નથી. જો પત્ની વ્યભિચારિણી નીકળે તો તેને પથ્થર મારી મારીને મારી નાખી શકવાની છૂટ છે. પરંતુ હા, પુરુષ તેની દાસીઓ સાથે પરણ્યા વગર વ્યભિચાર કરી શકે છે. સજાતીય લોકોને પણ મોતની સજા શરિયા મુજબ થઈ શકે છે. ચોરી માટે હાથ કાપી નાખવાની સજા નિર્ધારિત છે. જે મુસ્લિમ પંથાંતરણ કરે તેને મૃત્યુદંડ સુધીની સજા થઈ શકે છે.
આવી સમાંતર ન્યાય પ્રણાલી ઊભી કરવાની છૂટ મુસ્લિમોના બની બેઠેલા ધર્મગુરુઓને છે ખરી? બંધારણ તો ના પાડે છે. બંધારણની કલમ ૧૪૧ મુજબ તો સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયનો ન્યાય જ દેશભરમાં લાગુ પડે છે. હિન્દુઓમાં પણ કેટલીક જગ્યાએ (ખાસ તો હરિયાણામાં) ખાપ પંચાયતો છે જે પોતાની રીતે ન્યાય તોળતી હોય છે. પરંતુ અત્યારે સર્વોચ્ચમાં તેની સામે પણ અરજી પર સુનાવણી ચાલી રહી છે.

હકીકતે પર્સનલ લૉ બૉર્ડની રચના ઈ. સ. ૧૯૭૨માં ખાનગી સૉસાયટી તરીકે થયેલી છે. તેને આવાં ન્યાયાલયો સ્થાપવાનો બંધારણે કોઈ અધિકાર આપ્યો નથી. બૉર્ડ સરકાર અને અમુસ્લિમ લોકોને સમજાવવા માટે કહે છે કે “આ તો માત્ર સમાધાનકારી કેન્દ્રો છે.” જો એવું જ હોય તો બૉર્ડ તેને મધ્યસ્થી કેન્દ્રો કે સમાધાનકારી કેન્દ્રો કેમ નથી કહેતું? તેને શરિયા કે ઇસ્લામિક કૉર્ટ કેમ કહેવામાં આવે છે? આવાં કેન્દ્રોને આદેશ આપવાની કોઈ છૂટ હોતી નથી. આવી છૂટ કોણે તેને આપી? ઉત્તર પ્રદેશમાં તો આવાં ૪૫ શરિયા ન્યાયાલય પહેલેથી છે જ! આ કેમ ચાલતાં રહ્યાં? કોઈ રાજકીય પક્ષે મતબૅંક માટે તેની સામે આંખમિચામણાં કરી મહિલાઓ સહિત અનેકોને અન્યાય કર્યા રાખ્યા? દેશના બંધારણની ઉપરવટ જઈને આવી વ્યવસ્થા ચાલી રહી છે તેની સામે કોઈ વાંધો ન ઉઠાવ્યો?
આવાં ન્યાયાલયના ચુકાદા વિરુદ્ધ ક્યાં અપીલ થઈ શકશે? કાઝીઓ તેમના સામાજિક, સાંપ્રદાયિક (મુસ્લિમોમાં પણ પેટા સંપ્રદાયો છે) અને સાંસ્કૃતિક પૃષ્ઠભૂમિ મુજબ વિવાદોનું અર્થઘટન કરીને હદીથના પોતાના અર્થઘટન મુજબ ચુકાદા આપશે. (જેનાં ઉદાહરણ આપણે ઉપર જોયાં.) શું આ આધુનિક યુગમાં ચલાવી લેવાય?

ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડને આવાં ન્યાયાલયો સ્થાપવાનો અધિકાર કોણે આપ્યો? જજની નિમણૂંક કરવાનો અધિકાર પણ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરીથી સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ અને ૨૫ અન્ય ન્યાયમૂર્તિઓ જેમની નિમણૂક આ માટે રાષ્ટ્રપતિ કરે તે મંડળ (કૉલેજિયમ)ને છે. મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડને પોતાની મુનસફીથી કાઝી (જજ)ની નિમણૂકનો હક મળી જતો નથી. કાઝી તરીકે નિમણૂક પામવા માટે શું લાયકાત હોવી જોઈએ? આ ન્યાયાલય કયા અધિકારની રૂએ સામેવાળા (ફરિયાદી સામેનો પક્ષ)ને કૉર્ટમાં બોલાવશે? માનો કે તેમણે કે સાક્ષીઓએ આવવા ના પાડી તો તેઓ કઈ રીતે શરિયા કૉર્ટમાં હાજર થવા તેમને ફરજ પાડશે? જો ફરજ પાડવી હોય તો પોલીસ દળ જોઈએ. એટલે કે શું આવી કૉર્ટ માટે થઈને મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડ પોતાની સમાંતર પોલીસ ઊભી કરશે?

જમ્મુ-કાશ્મીરના નાયબ ગ્રાન્ડ મુફ્તિ નાસીર ઉલ ઈસ્લામે તો ધમકી જ આપી દીધી કે જો ભાજપ સરકાર મુસ્લિમ લૉ બૉર્ડની આ માગણી ન માને તો મુસ્લિમો માટે અલગ દેશ આપી દો. અલગ કૉર્ટની માગણી નહીં માનવાનો અર્થ આ મુફ્તિએ એવો કાઢ્યો છે કે “ભાજપ સરકાર નથી ઈચ્છતી કે મુસ્લિમો આ દેશમાં રહે.” બોલો!

અને રાજકારણીઓ આ બાબતે શું કહે છે? શાહબાનો નામનાં વૃદ્ધાએ છૂટાછેડા પામેલી મહિલાએ પતિ તરફથી ભરણપોષણ માટે સર્વોચ્ચમાં અરજી કરી, જે મંજૂર રખાઈ તો મતબૅંક માટે થઈને તત્કાલીન રાજીવ ગાંધીની કૉંગ્રેસ સરકારે કટ્ટરવાદીઓને ખુશ કરવા બહુમતીના જોરે સંસદમાં કાયદો ફેરવી નાખી ચુકાદો રદ્દ કરી નાખ્યો. (અને આ રીતે હિન્દુ કટ્ટરવાદના પાયા પણ નાખ્યા) આ કૉંગ્રેસના કર્ણાટકના લઘુમતી બાબતોના પ્રધાન ઝમીર અહેમદ શરિયા કૉર્ટને સમર્થન આપી રહ્યા છે. તેમણે એમ કહ્યું કે આવી સમાંતર કૉર્ટોથી પરિવારના વિવાદોનું નિરાકરણ લાવવામાં મદદ મળશે! જો ૨૦૧૯માં ભાજપ સત્તામાં આવશે તો ભારત એ હિન્દુ પાકિસ્તાન બની જશે તેમ કહી મુસ્લિમોને ડરાવતી કૉંગ્રેસને શું એ વાતનો ડર નથી કે જો આવી કૉર્ટો સ્થપાશે તો ભારત સાઉદી અરેબિયા કે પાકિસ્તાન જેવું બની જશે? અરે! કૉંગ્રેસના નેતા અને જે ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદે રહી ચૂક્યા છે તેવા હમીદ અન્સારી જેઓ પીએચ.ડી. ડિગ્રી ધરાવે છે તેમણે પણ આ શરિયા કૉર્ટોનું સમર્થન કર્યું છે! આમ જો ચાલે તો તો દેશમાં બધા જ સંપ્રદાયો પોતાના અલગ કાયદા મુજબ કૉર્ટો સ્થાપિત કરવાની અને કૉર્ટ હોય એટલે પોલીસ પણ જરૂરી બને જ, તેની માગણી કરશે. શું આ ચલાવી શકાય?

સારી વાત એ છે કે મુસ્લિમોની અંદર જ આવી કૉર્ટોનો વિરોધ છે. ઉત્તર પ્રદેશના શિયા સેન્ટ્રલ વકફ બૉર્ડના વડા વસીમ રિઝવીએ પણ ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડના આવી કૉર્ટો સ્થાપવાના અધિકાર સામે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે સદ્ભાગ્યે આ દરખાસ્ત ફગાવી દીધી છે તે સારા સમાચાર છે.