sanjog news, society, vichar valonun

MeToo: પુરુષે ફરજિયાત શ્રી રામના આદર્શોનું પાલન કરવું પડશે!

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, દિ.૧૪/૧૦/૧૮)

તનુશ્રી દત્તાના અમેરિકાથી ભારતમાં આગમન સાથે #MeTooની મોસમ ફરી શરૂ થઈ ગઈ છે. તનુશ્રીએ દસ વર્ષ પહેલાંનો કેસ ઉખેળી નાના પાટેકર પર એક ગીતના ફિલ્માંકન દરમિયાન તેને ન પસંદ પડે તે રીતે સ્પર્શવાનો આક્ષેપ લગાવ્યો છે. નિર્દેશક વિકાસ બહલ સામે ‘બૉમ્બે વેલ્વેટ’ ફિલ્મની એક મહિલા સભ્યએ જાતીય સતામણીનો આક્ષેપ કર્યો. વિકાસ બહલની સામેના આક્ષેપો અનુરાગ કશ્યપને પણ દઝાડી ગયા કારણકે સભ્યએ કહ્યું કે તેમને પણ જાણ હતી. અનુરાગ કશ્યપ, વિકાસ બહલ અને બીજા બે જણા ‘ફેન્ટમ ફિલ્મ્સ’ નામની પ્રૉડક્શન કંપનીમાં ભાગીદાર હતા. આખી કંપની વિસર્જિત કરી દેવી પડી!

કંગના રનૌતે પણ વિકાસ બહલે તેની સાથે અભદ્ર ચેષ્ટા કરી હોવાનું કહ્યું.

હવે જરા ૧૯૯૩માં જઈએ. તે સમયની બહુ આધુનિક ‘તારા’ સિરિયલમાં નાયિકાને પુરુષ જેવા ટૂંકા વાળ સાથે અને સિગરેટ પીતી બતાવાઈ હતી. આજે પણ હિન્દી સિરિયલોમાં આવું બતાવવાનું કોઈ વિચારી શકતું નથી. તારા (નવનીત નિશાન) પરિણિત પુરષ (આલોકનાથ)ના પ્રેમમાં પડે છે અને આ પુરુષની તરુણ દીકરી (ગૃશા કપૂર) તેની નવી માતાને સ્વીકારી શકતી નથી. ગૃશા કપૂરને સિરિયલમાં બીયર પીતી દેખાડાઈ હતી. સિરિયલમાં નવનીત નિશાન અને દીપક શેઠ વચ્ચે ચુંબનનું દૃશ્ય પણ દેખાડાયું હતું જેનો તે સમયે બહુ જ વિરોધ થયો હતો. તારા કુંવારી માતા બને છે તેવી પણ વાર્તા તેમાં હતી.

સિરિયલની કથા માંડીને એટલા કહી કારણકે આવી સિરિયલની લેખિકા-નિર્દેશિકા વિનિતા (આમ તો તે તેઓ તેમના નામનો સ્પેલિંગ કરે છે તે પ્રમાણે વિન્તા) નંદાએ ૧૯ વર્ષ જૂનો કેસ ઉખેળી કહ્યું કે તે સમયે આલોકનાથે તેમના પર બળાત્કાર કર્યો હતો.

વિનિતાની લાંબી પૉસ્ટ વાંચવા જેવી છે. તેમણે લખ્યું તેનો સાર એ છે કે …તે (આલોકનાથ) સેટ પર દારૂ પીને ખરાબ વર્તન કરતો…તેથી અમે તેને ના પાડવાના હતા…ચેનલના સીઇઓએ અમને ‘તારા’માં મુખ્ય અભિનેત્રીને કાઢી નવી પેઢીને લાવવા કહ્યું. (આ ટ્રૅન્ડ પછી સ્ટાર પ્લસ અને એકતા કપૂરે બહુ વાપર્યો.) અમે તેમ કર્યું તો પણ એક દિવસ અમારો શૉ જ બંધ કરી દેવા કહ્યું કારણકે ટીઆરપી નહોતી આવતી. અમારા બીજા કાર્યક્રમો પણ બંધ કરી દેવાયા. હું સફળ મહિલા હતી. હું સિગરેટ- દારૂ પીતી. હું લિબરેટેડ (એટલે કે મુક્ત મનની) વ્યક્તિ હતી. એક દિવસ મને આ પુરુષ (આલોકનાથ)ના ઘરે પાર્ટી માટે આમંત્રણ મળ્યું. તેની પત્ની, જે મારી ગાઢ બહેનપણી હતી, તે ઘરમાં નહોતી. રાત જેમજેમ આગળ વધતી ગઈ તેમ મારા પીણાંમાં કંઈક ભેળવાયું. મને કંઈક વિચિત્ર લાગ્યું.

રાતના બે વાગે હું ત્યાંથી નીકળી ગઈ. મને કોઈ મારા ઘરે મૂકવા પણ ન આવ્યું. મેં ચાલવાનું શરૂ કર્યું. ત્યાં આ માણસ (આલોકનાથ) મારી પાછળપાછળ પોતાની કારમાં આવ્યો. મને ઘરે ઉતારી જવા કહ્યું. મેં તેના પર વિશ્વાસ કર્યો અને કારમાં બેસી ગઈ. તે પછી મને બહુ યાદ નથી. મને એટલું જરૂર યાદ છે કે મારા મોઢામાં દારૂ રેડાતો હતો અને મારા પર અંતહીન હિંસા થતી હતી. મારા પર માત્ર બળાત્કાર જ નહોતો થયો પરંતુ મારી સાથે ક્રૂર વ્યવહાર થયો હતો.

તે પછી બધા લોકોએ મને આ ભૂલી જવા કહ્યું. મારી કંપની બંધ થઈ ગઈ. પરંતુ મને એક ચેનલ માટે લેખન-નિર્દેશનનું કામ મળી ગયું. પણ તેણે (આલોકનાથે) એવું વાતાવરણ બનાવી દીધું જેનાથી મને ભય લાગવા લાગ્યો અને મેં મારા નિર્માતાને કહ્યું કે હું હવે નિર્દેશન નહીં કરું. મેં શૉ લખવાનું ચાલુ રાખ્યું. પછી હું નવી શ્રેણી લખી રહી હતી તે વખતે તેણે (આલોકનાથે) મને ફરી તેના ઘરે બોલાવી અને હું ત્યાં ગઈ. મેં મારા પર હિંસા થવા દીધી. (વિનિતા નંદા અંગ્રેજીમાં લખાયેલી પૉસ્ટમાં રૅપ શબ્દના બદલે વાયૉલેટ શબ્દ વાપરે છે.) મારે નોકરીની જરૂર હતી અને મારે તે છોડવી નહોતી કારણકે મારે નાણાંની જરૂર હતી. આ પછી જોકે મેં છોડી દીધું.

નાના અને આલોકનાથ-બંનેએ આક્ષેપો નકારી કાઢ્યા છે.

એઆઈબી નામનો વાહિયાત શૉ છે. વિદેશી ગ્રૂપ સ્ટાર જે કલ્ચરલ માર્ક્સિઝમ અંતર્ગત ભારતીય પરિવારો તૂટે તેવી સિરિયલો જ મોટા ભાગે પ્રસારિત કરે છે તેની ઍપ હૉટ સ્ટાર પર આ શૉ દર્શાવાય છે. એઆઈબીમાં કરણ જોહર, રણવીરસિંહ, અર્જુન કપૂરે તેમનાં સગાંની હાજરીમાં જે અભદ્ર જૉક અને ચેષ્ટાઓ કરેલી તેની તે સમયે બહુ ટીકા થઈ હતી. આ પછી તન્મય ભટ્ટે સચીન તેંડુલકર અને લતા મંગેશકરની વાહિયાત અને ગંદી મજાક ઉડાવી હતી.

આ એઆઈબીના ઉત્સવ ચક્રવર્તી સામે સૉશિયલ મિડિયા પર મહિલાઓને અભદ્ર તસવીરો મોકલવાનો આરોપ લાગ્યો છે. તો એક અજાણી સ્ત્રીએ આ ગ્રૂપના સહસ્થાપકો તન્મય ભટ્ટ અને ગુરસિમરન ખાંબા પર માનસિક સતામણીનો આક્ષેપ કર્યો છે. આક્ષેપો પછી એઆઈબીએ તેમને રજા પર મોકલી દીધા છે. (એટલે કે આક્ષેપો પુરવાર ન થાય તો તેમને પાછા લઈ લેવામાં આવશે.)

આ બધા MeToo આક્ષેપોમાં ફિલ્મ ઉદ્યોગ વહેંચાઈ ગયો છે. કંગના રનૌતે વિકાસ બહલ સામે આક્ષેપ કર્યા તો સોનમ કપૂરે કહ્યું કે (કંગનાના) આક્ષેપો માનવામાં નથી આવતા. તનુશ્રી દત્તાનું પ્રકરણ થયું ત્યારે તેની જગ્યાએ રાખી સાવંતને લેવામાં આવી હતી. રાખી સાવંત તો બોલવામાં બેફામ છે. તેણે આક્ષેપ કર્યો કે તે વખતે તનુશ્રી દત્તા ડ્રગ્સ લઈને વાનમાં બંધ રહેતી હતી અને કામ નહોતી કરતી એટલે કૉરિયોગ્રાફર ગણેશ આચાર્યએ મને બોલાવી અને મારે તેમના અને નાના પાટેકરના માન ખાતર ગીત કરવું પડ્યું.

આ બધામાં માત્ર વિન્તા નંદાએ બળાત્કારનો આક્ષેપ કર્યો છે, તેમના લખાણમાંથી પણ ઘણા પ્રશ્નો તો ઉઠે જ છે. બાકીના કેસોમાં બળાત્કારનો આક્ષેપ નથી. તનુશ્રી દત્તાના કેસમાં અઘટિત રીતે સ્પર્શ કરવાનો આક્ષેપ છે, કંગનાએ વિકાસ બહલ તેના વાળ સૂંઘતો હોવાનું, પોતાનું માથું તેના ગળામાં નાખી દેતો હોવાનો અને બાથમાં કડકાઈથી જકડી લેતો હોવાનો આક્ષેપ કર્યો છે. વિકાસ પર ક્રૂ મેમ્બર મહિલાએ કરેલા આક્ષેપમાં વિકાસે ખૂબ જ અભદ્ર ચેષ્ટા કરી હોવાની વાત છે. એઆઈબીના કેસમાં પણ અભદ્ર ચેષ્ટાઓની વાત છે. બંનેમાં બીજી એક વાત એ પણ સરખી છે કે અનુરાગ કશ્યપને વિકાસ બહલના ગંદા પ્રકરણની ખબર હતી. તે જ રીતે તન્મય ભટને પણ ઉત્સવની ગંદી ટેવોની ખબર હતી.

ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં માત્ર પડદા પર જ નહીં, પરંતુ શૂટિંગના પ્રમૉશનમાં, એવૉર્ડ કાર્યક્રમોમાં ભેટવું, ચુંબન કરવું એ તો જાણે સામાન્ય વાત છે. આ બધા કાર્યક્રમોમાં સ્ત્રી કલાકારો દ્વારા અંગ પ્રદર્શન થાય તેવાં કપડાં પહેરવાં તે પણ સામાન્ય વાત હતી. પરંતુ છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી વાત બહુ આગળ વધી ગઈ હતી. પુરુષ અને સ્ત્રી કલાકારો અંગ્રેજી પત્રકારોને ઇન્ટરવ્યૂ આપવામાં પણ બહુ બિન્દાસ બન્યા હતા.

સ્ત્રી કલાકારો દ્વારા પુરુષોની ચેષ્ટાને બહુ હળવાશથી લેવામાં આવતી હતી. બાકી, ‘શાહજહાં’, ‘દિલ્લગી’, ‘દિલ દિયા દર્દ લિયા’, ‘દુલારી’ જેવી ફિલ્મોના નિર્માતા-નિર્દેશક એ.આર. કારદાર દ્વારા ઑડિશન માટે સાડીમાં આવેલી યુવતીઓ પાસે કપડાં ઉતારાયાંની તસવીરો પ્રચલિત છે, એટલે ફિલ્મમાં કામ માટે પુરુષો દ્વારા સ્ત્રીનું શોષણ બહુ વખતથી ચાલ્યું આવે છે. વર્ષો પહેલાં પરવીન બાબીને પૂછાયું હતું કે શું તે અક્ષત યોનિ એટલે કે વર્જિન છે? ત્યારે તેણે જવાબ આપેલો, “ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કોઈ અક્ષત યોનિ નથી. જો તમે માનતા હો તો પણ તમને પુરુષો સ્ત્રીઓની ભૂમિકા કરતા જોવા મળશે.” પીઢ અભિનેત્રી નાદિરાજીએ તો કહેલું કે આ ઉદ્યોગ શબ્દ તો ફિલ્મવાળાઓને એક ગરીમા બક્ષે છે જેના માટે તે લાયક નથી. આ તો એક મોટું કૌભાંડ જ છે. ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં ‘ગે’ નિર્માતા-નિર્દેશકોના કારણે, હવે સ્ત્રીઓ જ નહીં, પુરુષ કલાકારો પણ કાસ્ટિંગ કાઉચના ભોગ બનતા હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

વિદેશ ખાતાના રાજ્ય પ્રધાન એમ. જે. અકબર (જે પહેલાં તંત્રી-પત્રકાર હતા) સામે ત્રણ મહિલા પત્રકારોએ પણ જૂના કેસ ઉખાળી જાતીય સતામણીની ફરિયાદ કરી છે. આ અગાઉ ‘તહલકા’ના પૂર્વ સંપાદક તરુણ તેજપાલ સામે એક મહિલા પત્રકારે ગોવામાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન લિફ્ટમાં ગંદી ચેષ્ટા કરી હોવાનો આરોપ લગાવતાં તરુણ જેલમાં છે.

૧૮મી-૧૯મી તારીખે દશેરા છે. પુરુષોએ હવે ચારિત્ર્યમાં શ્રી રામ જેવા ફરજિયાત બનવું જ પડશે. અત્યાર સુધી ભારતમાં કેટલાક પુરુષો સીતા જેવી પત્નીની આશા રાખતા હતા અને બહાર છિનાળાં કરતા હતા. પરંતુ હવે તેવું નહીં ચાલે. હવે કાયદા અને સામાજિક-મિડિયા-કૉર્ટનું વલણ બહુ બદલાઈ ગયાં છે. સ્ત્રી આક્ષેપ કરે તેના પરથી વાત સાચી માની લેવામાં આવે છે. ‘રામાયણ’ કાળમાં ધોબીના ખોટા આક્ષેપ પર સીતાનો ત્યાગ થયો હતો, હવે પુરુષે અગ્નિપરીક્ષા દેવાનો સમય આવ્યો છે! (અહીં કહેવાનો અર્થ એ નથી કે ઉપરોક્ત સ્ત્રીઓના ખોટા આક્ષેપો છે અને આરોપી પુરુષો પવિત્ર છે.) સર્વોચ્ચે ૪૯૭ કલમ રદ્દ કરી વ્યભિચારને માન્યતા આપી કે ન આપી તેના વિવાદમાં ન પડીએ પરંતુ જે રીતે બળાત્કાર અને MeToo અંતર્ગત જાતીય સતામણીના આક્ષેપો થવા લાગ્યા છે તે જોતાં, લાગે છે કે હવે પુરુષોએ સ્ત્રીઓથી દસ ફૂટનું અંતર રાખવું પડશે. ગળે મળવું, ભેટવું, ચુંબનની આપલે કરવી, વાળમાં હાથ પસારવા, હાથ પર હાથ મૂકવોથી માંડીને જૉકની કે સંદેશાઓની આપલે સુધી…કોઈ પણ વર્તન જે સ્ત્રીને ન ગમે તે જાતીય સતામણીમાં ખપી શકે છે.

ભાવનગરમાં સનાતન ધર્મ હાઇ સ્કૂલ માત્ર કિશોરો માટે જ છે અને માજીરાજ-મુક્તાલક્ષ્મી મહિલા વિદ્યાલય જેવી શાળા માત્ર કન્યાઓ માટે છે. એસએનડીટી માત્ર મહિલાઓની કૉલેજ છે. પરંતુ હવે જમાનો બહુ બદલાઈ ગયો છે. સહશિક્ષણથી હવે વાત સહનોકરી સુધી પહોંચી ગઈ છે. પુરુષ-સ્ત્રી માત્ર દોસ્ત હોઈ શકે છે તેવું પણ ઘણા કહે છે. પુરુષોમાં ઘણા ભ્રમરવૃત્તિના હોય છે તેથી સીતા જેવી મર્યાદાશીલ સ્ત્રી તરફ પણ વાસનાની દૃષ્ટિથી જોતા હોય તો પછી ફેમિનિઝમના વાવાઝોડામાં સ્ત્રીઓનાં કપડાં, તેમની બેસવા-ઉઠવાની મર્યાદા, વાતચીત, વગેરેમાં ઘણું પરિવર્તન આવ્યું છે. સ્ત્રી પણ હવે નૉનવેજ જૉક આપલે કરતી થઈ છે. દારૂ-સિગરેટની મોટાં મહાનગરોમાં નવાઈ નથી રહી. આવા સમયે નિકટતા આવે, મિત્રતા બને, ક્યારેક પુરુષ આવેગમાં તણાઈ જાય, ક્યારેક સ્ત્રી પુરુષને પોતાની તરફ આકર્ષે, તેવા સમયે હવે પુરુષે બહુ સાવધાન રહેવું પડશે, કારણકે પુરુષનું વર્તન કે સ્ત્રીનો એક સાચો-ખોટો આક્ષેપ પુરુષની કારકિર્દી બરબાદ કરી શકે છે. જિંદગી ધૂળધાણી કરી શકે છે. કેટલીક સ્ત્રીઓ શૂર્પણખાની જેમ સિડ્યૂસ કરનારી હોય તો પણ તેને સિફતપૂર્વક રવાના કરવી જરૂરી છે (નાકકાન તો શબ્દથી પણ ન કપાય, નહીં તો ખોટો આક્ષેપ પણ થઈ શકે). એટલું જ નહીં, પરંતુ અનુરાગ કશ્યપ, તન્મય ભટ્ટની જેમ જે પુરુષો પોતાના દોસ્ત કે પોતાની કંપનીના પુરુષો ખોટું કરતા હોય તે જાણતા હોય તેમને પણ તેમણે અટકાવવા પડશે, નહીં તો જાણ હોવાની કારકિર્દી પર ખરાબ અસર પડી શકે છે.

Advertisements
film, media, politics

સંસ્કાર બાદ ભક્તિને ગાળમાં ખપાવવાનો કારસો

વચ્ચે રીતસર આયોજનપૂર્વક ટ્વિટર પર ઝુંબેશ ચાલી સંસ્કારના નામે મજાક ઉડાવવાની. ફિલ્મોદ્યોગમાં શરૂઆતમાં જેવી ભૂમિકા મળે પછી એવી જ ભૂમિકાઓ મળ્યે રાખે છે એ જાણીતી વાત છે. અભિનેતા આલોકનાથ સાથે આવું જ થયું. ‘બોલ રાધા બોલ’ને બાદ કરતાં એમણે મોટા ભાગે પિતાની ભૂમિકાઓ કરી. એટલે પહેલો શિકાર બનાવ્યા આલોકનાથને.

એ પછી બીજો શિકાર પહલાજ નિહલાની બન્યા જેમ્સ બૉન્ડ માટે. પહલાજ નિહલાનીનો પક્ષ માત્ર ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા ને તેના ગુજરાતી નવગુજરાત સમયમાં છપાયાનું યાદ છે. શિકારીઓની રજૂઆત એવી હતી કે પહલાજ નિહલાનીએ જેમ્સ બૉન્ડમાં પ્રણય પ્રચુરતાનાં દૃશ્યો પર કાતર ફેરવડાવી. પણ ઉપરોક્ત સમાચારપત્રમાં છપાયેલા પહલાજ નિહલાનીના પક્ષ મુજબ, જેમ્સ બૉન્ડના ફિલ્મકારે ‘એ’ના બદલે ‘યુએ’ સર્ટિ. માગેલું તેથી તેમને કટ કરવા પડ્યા.

ડાબેરી કમ લિબરલ ગેંગનો ત્રીજો શિકાર સૂરજ બડજાત્યા બન્યા. સૂરજ અને તેમના બાપદાદાની ફિલ્મોની વિશેષતા એ રહી છે કે તેઓ સારો સંદેશ આપતી, ઘણી હદે સ્વચ્છ, પારિવારિક અને સુમધૂર સંગીતમય ફિલ્મો આપે છે. આ ફિલ્મોમાં હિન્દુત્વ ઝળકતું હોય છે. જેનાથી આ ગેંગ સૂરજને ઝપટમાં લેવા માગે છે. ‘ગે’ સહિત અનેક વિકૃતિ ફેલાવતા શાહરુખ ખાનની ચમચી ફરાહ ખાને શાહરુખ નિર્મિત ‘ઓમ્ શાંતિ ઓમ્’માં સૂરજની મજાક ઉડાડેલી. તે પછી સૂરજની ‘પ્રેમ રતન ધન પાયો’ આવી એટલે ‘હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ’ની ચિબાવલી સમીક્ષકે લખ્યું સંસ્કારી ઑર્ગેઝમ! બીજા સમીક્ષકોએ પણ ફિલ્મને ઉતારી પાડી. (આ સમીક્ષકો યશરાજ, કરણ જોહર, વિધુ વિનોદ ચોપરા/રાજકુમાર હિરાણી, અનુરાગ કશ્યપ, વિશાલ ભારદ્વાજ, શાહરુખ ખાન, આમીર ખાન જેવા મિડિયાના ફેવરિટ લોકોની સમીક્ષામાં સમરકંદ બુખારા ઓવારી જાય છે પણ અક્ષયકુમાર, ૠત્વિક રોશન, ટાઇગર શ્રોફ જેવાની ફિલ્મોને ઉતારી પાડે છે. તાજેતરમાં આ લોકો શાહરુખની ‘ફેન’ પર આફરિન થઈ ગયા હતા જ્યારે ટાઇગરની ‘બાગી’ ને ઉતારી પાડેલી. આ જ રીતે ‘ઉડતા પંજાબ’ વિશે પણ થયું. એક સમીક્ષકે તો હેડિંગમાં લખ્યું: સોલિડ કિક! બીજી તરફ અક્ષયકુમારની ‘હાઉસફૂલ-3’ને ઉતારી પાડી. પણ દર્શકોએ ‘બાગી’ અને ‘હાઉસફૂલ-3’ બંનેને હિટ બનાવી દઈ આ બબુચકોને મોઢે તમાચો માર્યો.)

એકતા કપૂરની વાહિયાત ‘ક્યા કૂલ હૈ હમ-૩’માં પણ સૂરજ બડજાત્યા અને સંસ્કારીપણાની મજાક ઉડાવાઈ.
સૂરજ પોતે શરમાળ છે. તે પોતાની ફિલ્મનો પણ ખાસ પ્રચાર નથી કરતા તો આવા લોકોને જવાબ ક્યાંથી આપે? એટલે આ લિબરલ ગેંગની વાયડાટી ચાલે છે. આ લિબરલ ગેંગનો ચોથો શિકાર બન્યાં સચીન તેંડુલકર અને લતા મંગેશકર. તન્મય ભટ્ટ ને એના બીજા મિત્રો જેમાં એક મહેશ ભટ્ટનો થનારો કે થઈ ચૂકેલો જમાઈ રોહન જોશી પણ છે એ ભેગા થઈને ‘એઆઈબી’માં મહાન હસ્તીઓની અત્યંત બેહૂદી મજાક ઉડાવે છે. આમાંથી તન્મયે સ્વતંત્ર રીતે સચીન ને લતાજીની કનિષ્ઠતમ મજાક ઉડાવી પબ્લિસિટી મેળવી લીધી.

આ ગેંગનો ૨૦૧૪થી નિરંતર એક પ્રયાસ છે અને તે એ કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું સમર્થન કરે તેને મોદીભક્ત ગણાવી દેવા. મિડિયાની હલકાઈ જુઓ સાહેબ! તે મનમોહનસિંહ આગળ ડૉ. લખવાનું ચૂકતું નથી. મનમોહન વ્યવસાયિક ડૉ. નથી. તેમ છતાં પૂર્વ વડાપ્રધાન છે અને દસ વર્ષ રાજકીય સ્થિરતા આપી દેશ ચલાવ્યો એ સિદ્ધિ બદલ એમની આગળ ડૉ. લખાય તેમાં કોઈ વાંધો ન હોઈ શકે પણ જેણે કાશ્મીરનું ઇસ્લામીકરણ ને પાકિસ્તાનીકરણ કર્યું કે થવા દીધું તે ફારુક અબ્દુલ્લાના નામ આગળ પણ લિબરલ તંત્રી- પત્રકાર ડૉ. લખવાનું ભૂલતા નથી. એ લોકો નહેરુ આગળ પં. એટલે કે પંડિત લખવાનું ચૂકતા નથી. ઇન્દિરાનો ઉલ્લેખ કરે ત્યારે એમની કલમ આપોઆપ પાછળ જી લગાવી દે છે. સોનિયા પાછળ પણ તેઓ જી અચૂક લગાવે જ પણ મોદી વડાપ્રધાન બન્યા પછી પણ તેઓ મોદીના નામની આગળ વડા પ્રધાન તો જવા દો, પાછળ જી પણ લગાવતા નથી. સ્મૃતિ ઇરાની ભૂતકાળમાં નિપુણ અભિનેત્રી હતાં. પણ હવે તેઓ ફૂલટાઇમ પોલિટિશિયન છે અને માનવ સંસાધન વિકાસ જેવા મહત્ત્વના ખાતાના પ્રધાન પણ છે પરંતુ આ મિડિયા તેમના નામ આગળ એક્ટ્રેસ ટર્ન્ડ પોલિટિશિયન લખીને સ્મૃતિને ઉતારી પાડવાનો મોકો ચૂકતા નથી. ‘ટેલિગ્રાફ’એ તો તેમને ‘આંટી નેશનલ’નું બિરુદ આપી દીધું. પણ લિબરલ ગેંગનું સાચું નિશાન મોદી નથી, મોદી સમર્થકો છે. એ લોકો એક વાત સારી રીતે જાણે છે કે મોદીજી તેમના તમામ પ્રપંચોને નિષ્ફળ બનાવી દેશે પણ સમર્થકો નહીં હોય તો મોદીજી શું કરવાના? આજે કદાચ સંઘ કે બીજી કોઈ પણ સંસ્થા કે વ્યક્તિ કરતાં મોદીજી સૌથી લોકપ્રિય છે. લિબરલ ગેંગને એ ખબર નથી કે સંઘના સ્વયંસેવકો કરતાં બહારના લોકો વધુ મોદીસમર્થક છે. સંઘના સ્વયંસેવકો તો વ્યક્તિપૂજામાં માનતા નથી. એટલે એમને માટે ભગવાધ્વજ સિવાય કોઈ મોટું નથી. મોદી પણ નહીં.

લિબરલ ગેંગ મોદીસમર્થકોને મોદીભક્ત કહી હવે ભક્તિ શબ્દને ગાળમાં ખપાવવા જોરશોરથી પ્રયત્નશીલ છે. કોઈ વ્યક્તિ મોદીની કોઈ વાતનું સમર્થન કરે એટલે એને મોદીભક્તમાં ખપાવી તેને ઉતારી પાડવાનો જેથી એ બીજી વાર મોદીજીનું સમર્થન ન કરે.

કોઈ વ્યક્તિ સતત સારું કરે તો તેની પ્રશંસા થવાની જ. પછી તે અમિતાભ બચ્ચન હોય કે માધુરી દીક્ષિત, સચીન તેંડુલકર હોય કે લતા મંગેશકર. લાખો-કરોડો લોકો રોજ અમિતાભ-માધુરી-સચીન કે લતાના ફોટા કે તેમની વિગતો મૂકે છે. તો શું એ એમના ભક્ત થઈ ગયા? આમાંના ઘણા એવા પણ હશે જે ઉપરોક્ત હસ્તીઓની સાથે રાજેશ ખન્ના, શ્રીદેવી, સૌરવ ગાંગુલી કે આશા ભોસલેના ચાહક હશે. આ જ રીતે મોદીનું સમર્થન કરનારા મનમોહન, જયલલિતાનું સમર્થન કરનારા પણ હોઈ શકે.

જે તંત્રી-પત્રકાર સોનિયા કે પ્રિયંકાને જોઈને મોઢેથી લાળ ને નીચેથી શી***ન કરી બેસે છે કે અહેમદ પટેલના ચમચા છે તેઓ કે તેમની શેહમાં આવીને અન્યો સોનિયાના બારગર્લવાળા ભૂતકાળ વિશે  છાપવાની હિંમત ધરાવતા નથી.  સોનિયાને કઈ રહસ્યમય બીમારી છે એ જાણવા એ લોકો ઇન્વેસ્ટિગેશન કરાવી શકતા નથી. સુબ્રમણિયન સ્વામી એ બહાર પાડ્યું તો પણ નેશનલ હેરાલ્ડ કૌભાંડના સમાચાર કરતાં અન્ય સમાચારને પ્રાથમિકતા આપવી એ તેમનો ચમચાધર્મ છે. અને સમાચાર છાપશે તો મોદીજી જાણે ખોટી રીતે સોનિયાને ફસાવતા હોય એ રીતે છાપશે. કેજરીવાલે કાયદો તોડીને ૨૧ ધારાસભ્યોને સંસદીય સચિવપદની લહાણી કરી દીધી. એ સમાચાર હોય કે કેજરીવાલના મુખ્ય સચિવના કૌભાંડના કારણે સીબીઆઈના દરોડાના સમાચાર, આ ચમચાઓ કેજરીવાલ સામે મોદીજી વેરવૃત્તિથી કાર્યવાહી કરતા હોય એવાં મથાળાં બાંધશે. આ ચમચાઓ અનુગોધરા રમખાણો પછી ‘સિટ’ તપાસ, ઈશરત કેસ વગરેમાં આવાં મથાળાં બાંધતા નહોતાં.

લિબરલ ગેંગને કોઈએ પ્રશ્ન ખરેખર તો એ પૂછવા જોઈએ કે
૧. મોદીજીમાં એવા તે શું હીરામોતી ટાંગ્યાં છે કે લોકો વધુ ને વધુ મોદીસમર્થક બની રહ્યા છે?
૨. શું મોદીજી એવા હેન્ડસમ છે અથવા અમિતાભ જેવાં હાઇટ-બૉડી ધરાવે છે?
૩. શું મોદીજી સોનિયા જેવા ગોરા છે?
૪. શું મોદીજી ચિદમ્બરમ્ જેવું અંગ્રેજી કે અટલજી જેવું હિન્દી બોલી શકે છે?
૫. શું મોદીજી સંપત્તિમાંથી બધાના એકાઉન્ટમાં દર મહિને પૈસા જમા કરાવે છે?
૬. મોદીજી ગરીબ દેખાતા નથી. એ કેજરીવાલ કે મમતા બેનર્જીની જેમ સાદાં કપડાં નથી પહેરતા, આ લિબરલ ગેંગ લખે છે તેમ હવામાં સતત ઉડતા રહે છે, તો પછી સામાન્ય માનવી કેમ મોદીસમર્થક છે? જેને અમેરિકાએ નવ નવ વર્ષ વિઝાનો ઇન્કાર કર્યો તે મોદીને જ્યારે અમેરિકા બોલાવે ત્યારે સામાન્ય ભારતીય કેમ વિજય મળ્યો હોય એમ ખુશ થાય છે?
૭. લિબરલ ગેંગ જ એવું લખે છે કે મોદી યુઝ એન્ડ થ્રો કરે છે ને અરુણ શૌરી આવું બોલે છે ત્યારે એને સમાચાર તરીકે ચગાવે છે પણ પ્રશ્ન એ છે કે મોદીજી આવું કરતા હોય તો એમના સમર્થકોની સંખ્યા તો એકદમ ઘટી જવી જોઈએ? એવું કેમ નથી થતું?
૮. માન્યું કે મોદીજી પાસે આઇટી પ્રોફેશનલની સારી ટીમ છે પણ મોદીજીને જિતાડનાર (મોદીજીને યશ ન દેવો પડે એટલે સોનિયાચમચા આવાં ગતકડાં શોધી કાઢે છે) પ્રશાંત કિશોર તો હવે આ તંત્રી-પત્રકારોના માનીતા સોનિયા-રાહુલને સેવા આપે છે. કેમ એ મોદીની જેવી હવા રાહુલની તરફેણમાં ઊભી નથી કરી શકતા?
૯. લિબરલો શોધે છે કે કૉંગ્રેસ નહીં તો કોણ? એટલે નીતીશ-કેજરી-વગેરે જે મોદીવિરોધી છે તેમની પછેડી પકડી લે છે. કેજરીવાલ પાસે પણ યુવાનોની આઇટી ટીમ છે. એ કેમ કેજરીની તરફેણમાં મોજું છોડો, લહેરખી પણ સર્જી નથી શકતા?
૧૦. એવું શું કારણ છે કે આજતક, એનડીટીવી સહિતની ચેનલો ને અનેક છાપાં મોદીવિરોધી છે, રોજેરોજ તેઓ મોદીવિરોધી સમાચાર ચગાવે છે ને મોદીતરફી સમાચાર દબાવી દે છે, આ જ રીતે મોદીવિરોધીઓના સારા સમાચાર ચગાવે છે ને મોદીવિરોધીઓના ખરાબ સમાચારને દબાવી દે છે તો પણ મોદીના સમર્થકોની સંખ્યા ઘટતી કેમ નથી?
૧૧. જ્યારે જ્યારે ચીન, અમેરિકા કે પાકિસ્તાન ભારતવિરોધી કૃત્યો કરે છે ત્યારે આ લિબરલ ગેંગ દેશની દુશ્મન હોય તેમ ખુશ થઈ ‘હાથતાળી’ કેમ આપે છે? ભારતની પીછેહટ તેમને ‘મોદીના ગાલ પર તમાચો’ કેમ લાગે છે? શું તેઓ મોદીવિરોધમાં આંધળા થઈને અજાણતા મોદી = ભારત આવું સમીકરણ તો નથી બેસાડી રહ્યાને?
૧૨. ક્યાંક આ લિબરલ ગેંગના રોજેરોજ આંધળા વિરોધના કારણે જ મોદીની લોકચાહના આટલી વધી નથી રહી ને? કારણકે હંમેશાં મક્કમ મજબૂત વ્યક્તિની પાછળ દુનિયા પડે ત્યારે લોકો તેના સમર્થક બની જતા હોય છે. આથી જ ભારતમાં લોકો માટે મહારાણા પ્રતાપ હારવા છતાં અકબરથી વધુ મહાન છે. સિકંદર કરતાં પોરસ વધુ લોકપ્રિય છે. ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ માટે આજે પણ કહેવાય છે કે ખૂબ લડી મર્દાની, વો ઝાંસીવાલી રાની થી.
૧૩. દુર્યોધનો કે શિશુપાલો સત્તાના મદમાં શ્રી કૃષ્ણની ઊંચાઈ સમજી શક્યા નહોતા. (સાવધાન! આ નઠારા ક્યાંક એવું ન કહી દે કે મેં મોદીને શ્રીકૃષ્ણ સાથે સરખાવ્યા.વાતને આડે પાટે ચડાવવામાં આ લોકો હોશિયાર હોય છે.) લિબરલ ગેંગ સાથે આવું તો નથી ને?

hindu, international, spirituality

બિયોન્સ નોલેસનો વિડિયો: ટ્વિટરવાસીઓને વાંધો શું છે?

સાધુઓ, આરતી, ઘંટારવ, યોગી, બાઇક પર ત્રણ સવારીમાં જતા લોકો, શંકર ભગવાનના રૂપમાં બાળક, સંધ્યા સમયે કોઈ પવિત્ર તીર્થ સ્થળમાં ભગવા ધ્વજના બેકગ્રાઉન્ડમાં ક્રિસ માર્ટીન, નળિયાંવાળાં ઘર, હોળી રમતાં બાળકો, બાયોસ્કોપમાં પિક્ચર જોતાં બાળકો, કઠપૂતળીનો શો, અંગ કસરતના દાવ કરતાં બાળકો, જૂના જમાનાનું ટિપિકલ થિયેટર, થિયેટરમાં ભારતીય ડ્રેસમાં સજ્જ યુવતીઓ, તળાવમાં નહાવા પડતાં બાળકો, ૮૦ના દશકનું ટિપિકલ શટરવાળું ટીવી, ભરતનાટ્યમ્ અને કથકલીનું નૃત્ય, રામલીલા કરતા કલાકારો, સાડીમાં દોડતી સ્ત્રી (સોનમ કપૂર), દિવાળીની ફટાકડા ફોડીને ઉજવણી. છેલ્લે બિયોન્સ નૉલેસનું નમસ્તે.

ભારતમાં પ્રવાસીઓને આકર્ષવા માટે ઉપરોક્ત તમામ બાબતો એક સંપૂર્ણ ભારતનું ચિત્ર રજૂ કરે છે. આ વિડિયો અદ્ભુત છે. અને ખાસ વાત એ છે કે અમેરિકી ગાયિકા બિયોન્સ નૉલેસના આલબમ ‘કૉલ્ડ પ્લે’ના ‘હાઇમ્ન ફોર વીકેન્ડ’નો તે વિડિયો છે.

મોટા ભાગે પશ્ચિમી દુનિયા ભારતને ગરીબ દેશ તરીકે અને હિન્દુ સંસ્કૃતિને પછાતપણા તરીકે જુએ છે જ્યારે આ વિડિયોમાં હિન્દુ સંસ્કૃતિના રંગોને અદ્ભુત અને સારી રીતે દર્શાવાયા છે. વિશેષ વાત એ છે કે ભારતીય અભિનેત્રી સોનમ કપૂર (ભલે થોડી જ સેકન્ડ માટે) આ વિડિયોમાં છે.

સામાન્ય રીતે ભારતમાં ભારતની કોઈ અભિનેત્રી, ખાસ કરીને હિન્દી ફિલ્મની અભિનેત્રી પશ્ચિમી દેશની કોઈ ફિલ્મ કે વિડિયોમાં કામ કરે તો અહોભાવથી જોવાય છે, પરંતુ આ વિડિયો અને સોનમ કપૂરની ભૂમિકાને ટ્વિટર પર ઉતારી પડાઈ રહ્યો છે કેમ?

તેનું કારણ છે હિન્દુ સંસ્કૃતિ. ટ્વિટર પર છવાયેલા લોકોને, કહેવાતા ‘લિબરલ’ને હિન્દુ સંસ્કૃતિના નામથી ચીડ છે, ભલે તે પાશ્ચાત્ય જગતને આકર્ષી રહી હોય. તેઓ કોઈ પણ શબ્દને સંસ્કૃતિ-સંસ્કાર સાથે જોડીને તેની મજાક ઉડાવે છે. એક વ્યક્તિ શરૂ કરે છે પછી બીજી વ્યક્તિ તેને અનુસરે છે અને એક સમૂહ જોડાય છે, તેથી તેની અસરમાં બીજા પણ આવી જાય છે.

પહેલાં શરૂઆત થઈ આલોકનાથથી. તેમની સંસ્કારી બાબુજી કહીને ટ્વિટર પર ખૂબ જ મજાક ઉડાડાઈ. તે પછી ‘પ્રેમ રતન ધન પાયો’ની મજાક ઉડાવાઈ. ‘હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ’ની એક ફિલ્મ સમીક્ષકે (અને તે પણ મહિલા!) તો ફિલ્મમાં સોનમ કપૂર ખુશ થઈને દોડે છે તેને ‘સંસ્કારી ઑર્ગેઝમ’ (ઑર્ગેઝમ= જાતીય સુખની પરાકાષ્ઠા) કહીને પોતાના લેખનું શીર્ષક બનાવી દીધું! તાજેતરમાં આવેલી ‘ક્યા કૂલ હૈ હમ ૩’માં પણ સંસ્કાર અને સૂરજ બડજાત્યાની મજાક ઉડાવાઈ.

જેમ્સ બૉન્ડની તાજેતરમાં આવેલી ‘સ્પેક્ટર’ માટે ‘એ’ સર્ટિફિકેટ લેવા તૈયાર નહોતા તો સેન્સર બૉર્ડ અધ્યક્ષ પહેલાજ નિહલાણીએ તેમાં ચુંબન સહિતનાં દૃશ્યો પર કાતર ફેરવી (જો એ સર્ટિફિકેટ લીધું હોત તો કાતર ફેરવાઈ ન હોત) તો ‘સંસ્કારી બૉન્ડ’ હેશટેગથી પહેલાજ નિહલાણીની મજાક ઉડાવાઈ.

આમ આ બુદ્ધિજીવી વર્ગને હિન્દુ શબ્દ, સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાથી જ ચીડ છે. તમે જ વિડિયો જુઓ, તમને કંઈ ખોટું લાગે છે?

film, film review

‘પ્રે.ર.ધ.પા.’ કેમ અર્બન રિવ્યૂઅરને પચી નથી?

salman khan, sonam kapoor, swara bhaskar in prem ratan dhan paayo

સલમાન ખાન, અક્ષયકુમાર, આમીર ખાન, ઋત્વિક રોશનની ફિલ્મને જો સારી કહેવામાં આવે તો વિવેચકોને પાપ લાગે! શાહરુખ ખાન, ઈરફાન ખાન, આદિત્ય ચોપરા, કરણ જોહર, મહેશ ભટ્ટ, એકતા કપૂર, સન્ની લિયોન, વિશાલ ભારદ્વાજ, મેઘના ગુલઝાર, ગુલઝાર આ બધાની ગમે તેવી વાહિયાત ફિલ્મો હોય તો પણ ચાર સ્ટાર આપવા ફરજિયાત છે! બૌદ્ધિક આતંકવાદ ફિલ્મ સમીક્ષકો અને ટ્રેડ એનાલિસ્ટમાં પણ પ્રવર્તે છે. પોપ્યુલર ફિલ્મ હોય એટલે સારી નથી હોતી એવી એક છાપ ઉપસાવી દેવાઈ છે. જોકે લોકોને એનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. લોકોને જે ગમે છે તે જુએ છે.

‘પ્રેમ રતન ધન પાયો’ વિશે આવું જ થયું ને? સમીક્ષકો છાપામાં બીજા દિવસે લખે એનો વાંધો નથી, પણ હવે તો ફેસબુક પર તરત જ મૂકી દઈને ફિલ્મ વિશે પ્રચાર કે દુષ્પ્રચાર કરવાનો એકેય મોકો છોડતા નથી. આજના સમયમાં સંસ્કાર અને સભ્યતા હોવા એ ગુના છે. એટલે જ જુઓ ને, વચ્ચે આલોકનાથને સંસ્કાર માટે થઈને એની કેટલી મજાક ઉડાવાઈ? ટ્વિટર પર સતત જોક ચાલુ થઈ ગયા ને હઇશો હઇશોમાં બધા જોડાઈ ગયા. સારી અને નિર્દોષ ચહેરાવાળી અભિનેત્રી આલિયા ભટ્ટના માથે તો કાયમી બબૂચકનું લેવલ થોપી દેવામાં આવ્યું! સાન્તા બાન્તાની જેમ આલિયા ભટ્ટના જોક પણ સતત બનતા જ રહે છે. આલિયા ભટ્ટ પોતે પણ તેની સામે જોક થાય તો હળવાશથી લે તેટલી ખેલદિલ છે. આપણે વાત ‘પ્રે.ર.ધ.પા.’ની કરવી છે.

એ તો ખબર જ હતી કે રાજશ્રી પ્રૉડક્શન, જેની પરંપરા સૂરજ બડજાત્યાએ પણ થોડા ફેરફાર સાથે ચાલુ રાખી છે, ની ફિલ્મ હોય એટલે એમાં પારિવારિક ભાવના, લાગણી, સંસ્કાર આ બધી વાત આવવાની જ. એનાં ગીત-સંગીત ઉત્તમ હોવાના પણ એમાં આન્ટી પુલીસ બુલા લેગી કે પાર્ટી ઓલનાઇટ, નાચો જી ફાડકે જેવા પાર્ટી, દારૂ અને અપશબ્દોવાળાં ગીતો નહીં હોય. હા, એના શબ્દો રમતિયાળ-હળવા જરૂર હશે. પરંતુ એમાં બહેકાવે તેવું કંઈ નહીં હોય.

જે એફએમ રેડિયોએ જૂનાં કર્ણપ્રિય સંગીતનો એકડો કાઢી નાખ્યો છે, જેણે ગુજરાતમાં હોવા છતાં હિન્દી ભાષા જ જાણે બોલાતી હોય તેવું કરી નાખ્યું છે, તેવા એક જાણીતા એફએમ રેડિયો સ્ટેશન પર ફિલ્મ સમીક્ષા કરતા એક ભાઈએ લખ્યું કે રાજારાણી સ્માર્ટ ફોન વાપરે છે તેમ છતાં સગા ભાઈ સામે ક્રૂરતા આચરે છે.

તેમની આખી વાત નથી કરતા, પણ આ અને બીજા આવા સમીક્ષકો અને ફિલ્મ સિવાયના બીજા ક્ષેત્રે લખતા લોકોની એક ખાસિયત હોય છે પહેલાં ડિસ્ક્લેમર મૂકી દે છે- જો વિવેચકની દૃષ્ટિએ જોશો તો,….અરે ભાઈ, સામાન્ય માનવી વિવેચકની દૃષ્ટિએ શા માટે જુએ? આખા લેખમાં ટીકા કરી નાખે પછી છેલ્લે લખશે કે આમ તો એક વાર જોવા જેવી છે. પોલિટિકલ લેખો લખતા લોકો પણ નરેન્દ્ર મોદીની કોઈ વાત સાથે સંમત થતા હોય તો લખશે કે હું કંઈ નરેન્દ્ર મોદીનો સમર્થક નથી પરંતુ…કેમ? ભાજપનો વિરોધી હોવું શક્ય છે તો ભાજપના અમુક બાબતોમાં સમર્થક હોવું કેમ શક્ય નથી?

‘પ્રે.ર.ધ.પા.’ની મૂળ વાત પર પાછા આવીએ. દગાફટકાની વાર્તા, સેક્સનાં દૃશ્યો, હિંસા, અપશબ્દો, પાર્ટીનાં ગીતો, દારૂનાં ગીતો, કોઈ જૂના ગીતને સાવ વાહિયાત રીતે રિમિક્સ કરીને મૂક્યું હોય આવી ફિલ્મો સતત આવતી હોય અને ત્યાં ‘પ્રે.ર.ધ.પા.’ જેવી ફિલ્મ આવી જાય ત્યારે સુખદ આશ્ચર્ય લાગે છે. સૂરજ બડજાત્યા પોતે પ્રચારમાં ઓછા માને છે. પોતે શરમાળ અને અંતર્મુખી છે. વળી, એને શાહરુખ ખાન, મહેશ ભટ્ટ કે ગુલઝારની જેમ સારું બોલતા આવડતું નથી. મિડિયા મેનેજ કરતાં આવડતું નથી. શાહરુખ ખાને તાજેતરમાં કેટલીક ઘટનાઓ પરથી દેશમાં અસહિષ્ણુતા હોવાની વાત કરી, પરંતુ વર્ષ ૨૦૧૩માં રાજદીપ સરદેસાઈ (જેના ઇન્ટરવ્યૂમાં શાહરુખે અસહિષ્ણુતાની વાત કરેલી) જેના હેડ હતા તે સીએનએન-આઈબીએન ચેનલે તે વખતે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સ્ત્રીઓના ખાસ બેન્ડ- પ્રગાશ પર કટ્ટરવાદી મુસ્લિમોએ પ્રતિબંધ મૂક્યો અને પછી ધમકી મળી એટલે બેન્ડ જ સાવ બંધ થઈ ગયું તેમજ કમલ હાસનની ‘વિશ્વરૂપમ્’ સામે મુસ્લિમોના વિરોધ પછી અનેક રાજ્યોમાં તેના પર પ્રતિબંધ લાગ્યો હતો તે અંગે વારંવાર સવાલ પૂછાયો તો શાહરુખે ત્યારે પોતાની ફિલ્મની જ વાત કરવા કહ્યે રાખ્યું હતું! (એ વિડિયો જોવા આ લિંક પર ક્લિક કરો: https://www.youtube.com/watch?v=V-5ZrYMbaaI)

એટલે સૂરજ બડજાત્યાની ફિલ્મની મજાક ઉડાવવાનું શરૂ થઈ ગયું. ‘હમ આપ કે હૈ કૌન!’ વખતેય મજાક ઉડાવાયેલી. આ ફિલ્મ તો લગ્નનું આલબમ છે. વગેરે વગેરે. પણ દર્શકોએ શું કરેલું? ‘હમ આપ કે હૈ કૌન!’ને એ વર્ષની જ નહીં, હિન્દી ફિલ્મોના ઇતિહાસમાં સૌથી સુપરડુપર હિટ ફિલ્મો પૈકીની એક બનાવી દીધેલી. અત્યારે પણ એવું જ થઈ રહ્યું છે. અત્યારે પરિવાર સાથે બેસીને જોઈ શકાય તેવી ગણીગાંઠી ફિલ્મો આવે છે અને પરિવારમાં વિભક્ત કુટુંબોમાંય વિભક્તતા આવી રહી છે ત્યારે પરિવારમાં ભાઈ-બહેનો વચ્ચે થોડું જતું કરીને પણ સંપ રાખવાનો સંદેશો આપીને શું સૂરજ બડજાત્યાએ ગુનો કર્યો છે? ફિલ્મ સમીક્ષકો લોજિકની વાત કરે છે. એ તો અનેક હિન્દી ફિલ્મોમાં નથી હોતું? શું ‘રાગિણી એમએમએસ-૨’ કે ‘ગુડ્ડી કી ગન’માં એ છે? ‘માંઝી’ અને ‘મસાન’ જેવી ફિલ્મોમાં એ હોય તો પણ કેટલા લોકોને પસંદ પડે છે? હકીકત એ છે કે ‘મધર ઇન્ડિયા’ જેવી અપવાદ ફિલ્મોને બાદ કરતાં ૨૦૦થી લઈને ૨૫૦ જેટલા રૂપિયા ખર્ચીને વાસ્તવિક ફિલ્મોને જોવાનું દર્શકો પસંદ કરતા નથી. લોકોને મનોરંજન જોઈએ છે. એટલે લોજિકની દલીલ પણ હંમેશાં ખોટી સાબિત થઈ છે.

કદાચ કોન્વેન્ટિયા સમીક્ષકોને ફિલ્મના નામ સામે પણ વાંધો છે જેને ટ્વિસ્ટ કરીને મીરાના ભજન ‘રામ રતન ધન પાયો’માંથી ‘પ્રેમ રતન ધન પાયો’ કરી નખાયું છે. અત્યારે મોટા ભાગે ‘મુંબઈ કેન ડાન્સ સાલા’, ‘તનુ વેડ્સ મનુ’, ‘ઓહ માય ગોડ’, ‘ઓલ ઇઝ વેલ’, જેવા અંગ્રેજી મિશ્રિત હિન્દી નામોવાળી ફિલ્મો આવતી હોય ત્યારે શુદ્ધ રાજસ્થાની નામ કેવી રીતે રાખી શકાય?

અત્યારે લાંબા લેખો કે લાંબી ફિલ્મો જોવાતી નથી એ પણ એક ‘મિથ’ જે ઉપરના સ્થાને બેઠા છે તેમણે લોકોના માથે ઠોકી બેસાડ્યું છે. સારું હોય તો લાંબા લેખ પણ વંચાય જ છે અને લાંબી ફિલ્મ પણ જોવાય જ છે. એનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ જય વસાવડા કે નવલકથાકાર મહેશ યાજ્ઞિકથી બીજું કયું હોઈ શકે? ડેઇલી મેઇલ નામના બ્રિટનના ટેબ્લોઇડ પ્રકારના સમાચારપત્રની વેબસાઇટ પર મોટા ફોટા સાથે લાંબા લાંબા સમાચાર હોય છે અને ગુજરાતી પત્રકારોથી લઈને હિન્દી-અંગ્રેજી પત્રકારો માટે સમાચારનો એ એક મોટો સોર્સ છે. ઘણી વાતો ટૂંકાણમાં નથી કહી શકાતી. એને નિરાંતે કરવી જરૂરી હોય છે.

દરેક વાતમાં સેક્સ ટર્મિનોલોજીને ઘસડી લાવવી, ફિલ્મને એ એંગલથી જ જોવી, હિન્દુ પરંપરાને મજાક બનાવી ઉતારી પાડવી એ આ કોન્વેન્ટિયા સમીક્ષકોની રીત બની ગઈ છે. http://www.hindustantimes.com/bollywood/prem-ratan-dhan-payo-sonam-s-sanskari-orgasm-salman-khan-s-dance/story-ZgcKLTMAbvgmzjABnGJtdJ.html આ વાંચો. એમાં સંસ્કારી ઓર્ગેઝમ શબ્દ વપરાયો છે. એ કહે છે કે તમારા હત્યારાને ટોલરેટ (સહવો) કરવો કેટલો યોગ્ય છે? અને આ  જ લેખમાં પાછો સલમાન ખાન અને અનુપમ ખેરની ઇન્ટોલરન્સ કહી કહીને જે બૌદ્ધિકોએ એવોર્ડ પાછા આપ્યા તેની સામેની કૂચની હાંસી ઉડાવાઈ છે. અંગ્રેજી મિડિયા પાકિસ્તાન અને આતંકવાદીઓને ટોલરેટ કરવાની વાત કરે છે, પણ જ્યારે પરિવારમાં કોઈ ઝઘડા થાય, હત્યાના પ્રયાસ થાય તો તેને ટોલરેટ નહીં કરવાના, એમ?

તે કહે છે કે રાજતિલક આ જમાનામાં ન થાય એ રાજશ્રીને ખબર છે છતાં તે આ બતાવે છે. એનું કારણ છે કે આજે પણ રાજવી પરિવારના વંશજોમાં આ બધું થાય છે. એ જ સમીક્ષક શ્વેતા કૌશલે ‘ખૂબસૂરત’ની સમીક્ષામાં (http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/movie-review-fawad-khan-kirron-kher-impress-but-fail-to-save-khoobsurat/story-YrBeFx9YJ0MThMQTsAwO5I.html) આ મુદ્દો કેમ ન ઉઠાવ્યો? ફિલ્મમાં ફવાદ ખાનનો ચાર્મ કે અભિનય બેમાંથી એકેય નહોતો પરંતુ એ પાકિસ્તાનનો હતો એટલે તેના વિશે લખ્યું કે તે ઇમ્પ્રેસ કરે છે? જ્યારે સલમાન ખાન ઘરનો કહેવાય. એને તો ઉતારી જ પાડવાનો હોય?

જ્યારે કોઈ ગામડા કે નાના શહેરની વ્યક્તિ કોઈને મળવા જાય ત્યારે તેના માટે કોઈ ને કોઈ ભેટ સોગાદ લેતા જાય છે. સલમાન ખાન તેની પ્રિય વ્યક્તિ રાજકુંવરી મૈથિલી માટે કંઈક લઈ જવા માગે છે, પરંતુ શું તે ખબર નથી. એટલે એ કહે છે ક્યા ક્યા ખરીદે હમ ક્યા ના ખરીદે હમ ક્યા દે નિશાની યે હૈ મુશ્કિલ. એમાં એ ચીજવસ્તુઓ વેચતો ફેરિયા જેવો ક્યાંથી બની ગયો?

‘પ્રે.ર.ધ.પા.’માં સૂરજ બડજાત્યાએ એક એક વાતનું બારિકીથી ધ્યાન રાખ્યું છે. એ વાતનો કોઈ ઈનકાર નહીં કરી શકે કે રજવાડાં ચાલ્યાં ગયાં પરંતુ રાજાઓના વંશજોમાં આજે પણ રાજતિલક થાય છે, ગાદી સોંપાય છે. રાજાઓ પાછા ક્રાંતિ કરવા માગે છે તેવા મતલબની વાર્તા કહેતી ‘ગુલાલ’ ફિલ્મ પણ અનુરાગ કશ્યપની આવી ગઈ. તાજેતરમાં ‘પ્રે.ર.ધ.પા.’ની હિરોઇન સોનમ કપૂરની જ ‘ખૂબસૂરત’ ફિલ્મ પણ રાજાની વાર્તા પર જ હતી ને! સૂરજભાઈએ એ ધ્યાન રાખ્યું છે કે ફિલ્મમાં રાજકુમાર-રાજકુમારી-દીવાનની બોલવાચાલવાની ઢબ કેવી હોય. એ વાતનો પણ ઈનકાર ન થઈ શકે કે ઘણા રાજાઓના વંશજો પાસે આજે પણ બેશુમાર સંપત્તિ છે. અને સંપત્તિ હોય ત્યાં ઝઘડા હોવાના જ.

અને એક કહેવાતા સમીક્ષકે લખ્યું છે કે અહીં સગા ભાઈની ગેમ થાય છે, પણ એવું નથી. અજયસિંહ (નીલ નીતિન મૂકેશ)ને તેના ભાઈ પ્રત્યે પ્રેમ છે જ, પણ ચિરાગસિંહ (અરમાન કોહલી)ના ડબલ ક્રોસના કારણે તેના મનમાં સલમાન ખાન પ્રત્યે દ્વેષ ભરાઈ ગયો છે. એ વાત સાચી કે વૃદ્ધના ભરોસે રાજકુંવરની સુરક્ષા છોડીને જવાઈ નહીં, પરંતુ દીવાન (અનુપમ ખેર) એવા આત્મવિશ્વાસમાં રહ્યા કે બધા એમ સમજે છે કે રાજકુંવર તો મરી ગયા છે, એટલે તેમની સુરક્ષા વૃદ્ધના ભરોસે મૂકી શકાય. બહેનો મહેલ આપવાની વાતથી માની જાય છે, એ વાત પણ કેટલાકના ગળે ઉતરી નથી. એમનો વિરોધ તેમને ન મળેલા હક સામે હતો. પરિવારના સભ્ય તરીકે ગણવા જ ઈનકાર કરી દેવાયો હતો. અને સ્ત્રીઓ આમેય લાગણીની વધુ ભૂખી હોય છે. એવામાં રાજકુમાર તરીકે ગોઠવાયેલા પ્રેમ દિલવાલેએ મહેલની ઓફર કરી તેમાં તે મહેલ કરતાંય તેણે જે પ્રેમ દેખાડ્યો તેના લીધે તે માની ગઈ. નાની બહેન તો ફૂટબોલ રમવામાં જ માની ગઈ હતી.

આ ફિલ્મ ખરેખર તો સલમાન ખાનનો રાજ કપૂર પ્રકારના રોલમાં બીજી વાર પ્રવેશ છે. રાજ કપૂરનાં પાત્રો જેમ પ્રેમથી બધી વાતો મનાવતા (જિસ દેશ મેં ગંગા બહતી હૈ) તેમ સલમાને પહેલાં ‘બજરંગી ભાઈજાન’માં પાકિસ્તાનમાં પ્રગટપણે જઈને ત્યાંની બાળાને એનાં માબાપને સોંપી. અને અહીં એ પ્રેમના શસ્ત્ર વડે જ મનથી દૂર થયેલાં ભાઈ-બહેનોને એક કરે છે.

સલમાન ખાનનો સોનમ સાથે રોમાન્સ અને અનુપમ ખેર સાથે કોમેડી એ બંને માણવાલાયક છે. પરંતુ શુદ્ધ દેશી રોમાન્સ આજના અર્બન ફિલ્મ રિવ્યૂઅરને પચતો નથી. એમને તો ચુમ્માચાટી અને એગ્રેસિવ સેક્સનાં દૃશ્યો જ જોવા ગમતા હોય તેવું લાગે છે. એમને મન કુલા પર ફાઇલ મારવી કે ફૂલોની પથારી પર સૂવું એ કોઈક અલગ દુનિયામાં લટાર મારવા જેવું છે. તેઓ સલમાન અને સોનમની ઉંમરને પણ ટાંકે છે. સલમાનની ઉંમર ભલે ગમે તે હોય, તેનો દેખાવ, તેની પર્સનાલિટી શાહરુખ ખાનની જેમ ઘરડી નથી લાગતી. આ સમીક્ષકો હંમેશાં પોતાના રિવ્યૂમાં સલમાન ખાન, અક્ષયકુમાર, અજય દેવગનના બીજા કોઈ વાંક નહીં કાઢી શકે એટલે તેમની અને તેમની હિરોઇનોની ઉંમરનો વાંક કાઢશે. પરંતુ શાહરુખ ખાન ‘ચેન્નાઇ એક્સ્પ્રેસ’માં દીપિકા સામે કે  ‘રઈશ’માં માહિરા ખાન સામે કામ કરે છે તે તેમને નહીં દેખાય. ભૂતકાળમાં પણ દિલીપકુમાર, અમિતાભ, જિતેન્દ્ર, શત્રુઘ્ન, ધર્મેન્દ્ર જેવા હીરોએ તેમની અડધી ઉંમરની હિરોઇનો સાથે કામ કર્યું જ છે. અને જ્યારે ફિલ્મ સારી હોય તો દર્શકોએ આ વાતને ઇગ્નોર કરી છે. અને સલમાન ખાને તો અગાઉ પણ કેટરીના કૈફ, સોનાક્ષી સિંહા, કરીના કપૂર, જેક્વેલીન ફર્નાન્ડિઝ, ડેઇઝી શાહ, અસીન, ઝરીન ખાન, આયેશા ટકિયા સાથે કામ કર્યું જ છે. તેમાં મોટી વાત શું છે? આ પ્રકારના કોન્વેન્ટિયા પત્રકારોને દિગ્વિજયસિંહ અમૃતા રાય સાથે લગ્ન કરે તેનો વાંધો ન હોય તો પછી યુવાન દેખાતા સલમાન પડદા પર તેનાથી નાની ઉંમરની સોનમ સામે રોમાન્સ કરે તેમાં વાંધો શું છે?

ગ્રીન સલાડ જેવું ડાયેટ ફૂડ છરી કાંટાથી ખાવા કરતાં નીચે બેસીને હાથેથી જમતા દેખાડવું અને તેને મહત્ત્વ આપવું એ આ સમીક્ષકોને પચ્યું નથી.

‘તેરે નામ’ પછી લગભગ ૧૨ વર્ષના ગાળે હિમેશ રેશમિયાએ પણ ઉત્તમ કર્ણપ્રિય સંગીત આપ્યું છે. (વચ્ચેના ગાળામાં અનેક સુપરહિટ આલબમ આવ્યાં પણ કર્ણપ્રિય સંગીત નહીં) એકએક ગીત એકએકથી ચડિયાતું! ફિલ્મના સંગીતની સ્વતંત્ર પોસ્ટ અગાઉ લખેલી જ છે. (એ વાંચવા અહીં ક્લિક કરો:(Prem Ratan Dhan Payo Music: Full Of Surprises http://jaywantpandyasblog.blogspot.in/2015/11/prem-ratan-dhan-payo-music-full-of.html)

‘જબ વી મેટ’, ‘લવ આજ ઔર કલ’, ‘આશિકી ૨’માં સારાં સારાં ગીતો આપનાર ઈર્શાદ કામિલ પાસે પણ સુંદર અર્થપૂર્ણ શબ્દોવાળાં ગીતો લખાવ્યા છે. જેમાં કોઈ મૌલા, ખુદા, બંદગી, ઈબાદત, કુબૂલ, અલ્લાહ, રહેમ જેવા શબ્દો આવતા નથી. આ શબ્દો સામે વાંધો નથી, પરંતુ જો એ માટે એવી ફિલ્મ કે એવું પાત્ર હોય. પણ અત્યારે તો ગમે તે ફિલ્મમાં સૂફી સંગીતના નામે હિન્દુ પાત્ર હોય તો પણ આવાં શબ્દો ઘૂસાડી દેવાય છે.

રહી વાત સોનમ કપૂરની. એ ડિરેક્ટરની અભિનેત્રી છે. એનો અર્થ એ કે જો ડિરેક્ટર સારા હોય તો એની પાસે ઉત્તમ કામ કઢાવી શકે. સંજય લીલા ભણશાળીએ ‘સાવરિયા’માં અને રાકેશ ઓમપ્રકાશ મહેરાએ ‘દિલ્લી ૬’માં એની પાસે ઉત્તમ કામ કઢાવેલું જ છે. સૂરજ બડજાત્યાએ પણ ‘હમ સાથ સાથ હૈ’માં, એ સમયગાળામાં કરિશ્મા કપૂર ‘ખુદ્દાર’ અને ‘રાજાબાબુ’માં જેવા રોલ કરતી, તે કરતાં અલગ ભૂમિકા કરાવડાવેલી. સોનાલી બેન્દ્રે અને તબુને અલગ રૂપમાં રજૂ કરેલી. તેમ અહીં સોનમ કપૂરના પાત્ર, તેના અભિનય પર સૂરજની છાપ દેખાય છે. બાકી પ્રોડક્શન વેલ્યૂ, કેમેરાવર્ક, સેટ બધું તો ભવ્ય છે.

સમીક્ષકો જે કહે તે, પણ દર્શકોને ફિલ્મ ગમી છે (દર્શકોની પ્રતિક્રિયા જુઓ: http://indianexpress.com/videos/entertainment-video/viewers-react-to-prem-ratan-dhan-payo/). અને તેમણે વધુ એક વાર સલમાનને ટોચના સુપરસ્ટાર તરીકે મૂકી દીધો છે. મોટા ભાગે હિન્દી બોલતા સલમાનની સામે આ અંગ્રેજી મિડિયા અને તેના કારણે અન્ય મિડિયા ભલે અંગ્રેજી ફાંફડુ બોલી શકતા શાહરુખને સુપરસ્ટાર તરીકે ચિતર્યા રાખે.

 

અહીં બીજા કેટલીક સમીક્ષાઓની લિંક પણ આપીએ છીએ અને જુઓ કે એમાં હિન્દુ પરંપરા, રીતિરિવાજ, સંસ્કાર, સભ્યતાને કેટલી અને કઈ હદે ઉતારી પાડવામાં આવી છે.

(૧) ઇન્ડિયન એક્સ્પ્રેસ – http://indianexpress.com/article/trending/trending-in-india/5-reasons-why-sooraj-barjatyas-prem-ratan-dhan-payo-is-not-sanskari-enough/

(૨) મુંબઈ મિરર- http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Film-review-Prem-Ratan-Dhan-Payo/articleshow/49774631.cms

(૩) એનડીટીવી http://movies.ndtv.com/movie-reviews/prem-ratan-dhan-payo-movie-review-1204

(૪) હિન્દુ- http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/prem-ratan-dhan-payo-review/article7869782.ece

(૫) ફર્સ્ટ પોસ્ટ- http://www.firstpost.com/bollywood/prem-ratan-dhan-payo-review-salman-and-the-film-are-predictably-sweet-just-like-a-diwali-ladoo-2505082.html

film, gujarat guardian

નીના ગુપ્તા: હવે કુંવારી મા બનવાનો પસ્તાવો થાય છે

કેટલાક કલાકાર એવા હોય છે જેના વિના ઇતિહાસ અધૂરો રહે. દૂરદર્શન અને ટેલિવિઝનનો ઇતિહાસ લખાશે ત્યારે નીના ગુપ્તાનું નામ પણ તેમાં શિરમોર હશે. વિચાર તો કરો, ૧૯૮૫માં દર બુધવારે દૂરદર્શન પર આવતી ‘ખાનદાન’ સિરિયલમાં કેતકીનું પાત્ર ભજવનારી નીના ગુપ્તાએ માઇલસ્ટોન બની ગયેલી સિરિયલ ‘બુનિયાદ’માં માસ્ટર હવેલીરામના સૌથી નાના અને નટખટ દીકરા રોશન (મઝહર ખાન)ની પત્ની રજ્જોની ભૂમિકા ભજવી હતી.

પછી તો શ્યામ બેનેગલની ‘ભારત એક ખોજ’, વેદ રાહીની કાશ્મીરની પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત સિરિયલ ‘ગુલ ગુલશન ગુલફામ’ (જેનું શીર્ષક ગીત આવું હતું: મુસ્કુરાતી સુબહ કી ઔર ગુનગુનાતી શામ કી યે કહાની ગુલ કી હૈ,  ગુલશન કી હૈ, ગુલફામ કી) , ડૉ. ચંદ્રપ્રકાશ દ્વિવેદીની ‘ચાણક્ય’, ‘ગુમરાહ’ જેવી સિરિયલો કરી તો દૂરદર્શન પર પહેલી સિરિયલ નિર્દેશક તરીકે ‘દર્દ’, સ્ટાર પ્લસ પર પોતે નિર્માણ અને નિર્દેશિત કરેલી ‘સાંસ’ અને ‘પલછિન’ જેવી સિરિયલો પણ આપી. ‘સાંસ’ અને ‘પલછિન’નાં શીર્ષક ગીતો ગુલઝારે લખ્યાં હતાં અને ખૂબ જ સારાં બન્યાં હતાં. ‘સાંસ’નું ‘સાંસે સદા નહીં રહેતી’ ગીત હરિહરને ગાયું હતું તો ‘પલછિન’નું ‘કોઈ અટકા હુઆ હૈ પલ શાયદ’ ગઝલ માસ્ટર જગજીતસિંહે ગાયું હતું. (એ વખતે આજની જેમ સિરિયલોમાં શીર્ષક ગીત પહેલા હપ્તામાં જ દેખાડી દે તેવું નહોતું. સિરિયલની શરૂઆતમાં શીર્ષક ગીત આખું આવતું અને કલાકારોના નામ પણ સ્પષ્ટ વંચાય તેમ અને તેમના ચહેરા સાથે આવતા, જેથી કલાકારો વિશે જાણવા પણ મળતું.)

‘ધૂંધ’, ‘જુનૂન’, ‘સિસકી’, ‘ક્યોં હોતા હૈ પ્યાર’, ‘દેસ મેં નિકલા હોગા ચાંદ’, ‘જસ્સી જૈસી કોઈ નહીં’, ‘સાત ફેરે’ અને ‘લેડિઝ સ્પેશિયલ’ જેવી સિરિયલો પણ નીના ગુપ્તાની કારકિર્દીમાં ઉલ્લેખનીય સિરિયલો છે. ‘કૌન બનેગા કરોડપતિ’ પછી ટૂંકા ગાળામાં શરૂ થયેલા ઈનામી શો ‘કમઝૌર કડી કૌન’માં નિર્દયી સંચાલિકા તરીકે પણ નીના ગુપ્તાએ લોકોની ટીકા સહન કરી હતી.

નીના ગુપ્તાની વાત આવે એટલે તેની કુંવારી માની ઇમેજ તરીકે બોલ્ડ એન્ડ બ્યૂટિફૂલ તરીકેની પહેલી સ્મૃતિ માનસપટ પર ઉભરી આવે, પરંતુ નીના ગુપ્તાએ કલા ક્ષેત્રે કરેલું પ્રદાન આ સ્મૃતિ ભૂંસી નાખે છે. ૪ જુલાઈ ૧૯૫૯ના રોજ દિલ્હીમાં જન્મેલી નીના ગુપ્તાએ સંસ્કૃતમાં એમ. ફિલ કર્યું છે! તેણે નવી દિલ્હીની નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામામાં પણ અભ્યાસ કર્યો. એ જ તો કારણ છે કે તે આટલી અભિનય અને નિર્દેશનની સૂજબૂજ ધરાવે છે. બાળક તરીકે તેણે સનાવરની લોરેન્સ સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો. તેણે માત્ર ટીવી અને ફિલ્મોમાં જ કામ નથી કર્યું. ‘સૂર્ય કી અંતિમ કિરણ સે લે કે સૂરજ કી પહેલી કિરણ તક’, ‘મેરા વો મતલબ નહીં થા’ જેવાં નાટકો પણ કર્યાં છે.

તેણે પહેલી ફિલ્મ કરી વિનોદ પાંડેની (જેણે બાદમાં શેખર સુમનને લઈને દૂરદર્શન પર ‘રિપોર્ટર’ નામની સિરિયલ બનાવી હતી) ‘યે નઝદિકિયાં’. આ ફિલ્મમાં શબાના આઝમી, માર્ક ઝુબેર, પરવીન બાબી હતાં. નીના ગુપ્તાએ તેમાં પોતાના નામનું એટલે કે નીના નામનું પાત્ર જ ભજવેલું. તેમાં લોકોએ તેની નોંધ ન લીધી, પરંતુ રિચર્ડ એટનબરોની ફિલ્મ ‘ગાંધી’માં તો એક-એકથી ચડિયાતા હીરો હતા અને ફિલ્મ પણ માસ્ટર પીસ બની હતી. તેમાં નીના ગુપ્તાએ ગાંધીજીની સાથે રહેતાં આભા ગાંધીનું પાત્ર ભજવી પોતાની અમીટ છાપ છોડી દીધી. જગજિતનાં અમર ગીતો ‘યે તેરા ઘર યે મેરા ઘર’ અને ‘તુમ કો દેખા તો યે ખયાલ આયા’ તો બધાને યાદ હશે, પરંતુ તે ‘સાથ સાથ’ ફિલ્મનાં હતાં તે ઓછાને યાદ હશે.

આ ફિલ્મ નિર્માણ કરી હતી દિલીપ ધવને. એ જ દિલીપ ધવન જે ‘નુક્કડ’માં ગુરુ અને ‘હમ સાથ સાથ હૈ’ ફિલ્મમાં આલોકનાથની દીકરી નીલમનો જેઠ બન્યો હતો. આ ફિલ્મના એડિટર હતા ડેવિડ ધવન જે બાદમાં કોમેડી ફિલ્મના નિર્દેશક બન્યા. તેમાં મજાની વાત એ હતી કે તેના ઘણા કલાકારો તે વખતે સંઘર્ષ કાળમાં હતા પરંતુ પછીથી ખૂબ જાણીતા બન્યાં. તેમનાં નામો ફિલ્મમાં તે જ હતા, જેમ કે કોમેડિયન સતીશ શાહનું નામ સતીશ શાહ જ હતું, અવતાર ગિલનું નામ અવતાર હતું, કિરણ વૈરાલેનું નામ કિરણ હતું, રાકેશ બેદીનું નામ રાકેશ હતું, જાવેદ ખાન (‘રામ તેરી ગંગા મૈલી’માં મંદાકિનીનો પતિ બનવા માગતો મંગલુ)નું નામ જાવેદ હતું. આ જ રીતે નીના ગુપ્તાનું નામ પણ આ ફિલ્મમાં નીના હતું. આ બધાં કૉલેજમાં સાથે ભણતાં હતાં. ચશ્મા અને છુટ્ટા વાળમાં નીના કેટલી સુંદર લાગતી હતી! અત્યારે ક્લાસિક ફિલ્મ ગણાતી ‘જાને ભી દો યારોં’માં પણ ‘સાથ સાથ’ની જેમ જ સંઘર્ષ કાળના, પરંતુ પાછળથી ખૂબ ખ્યાતિ પામેલા કલાકારો હતા. તેમાં નીના ગુપ્તાએ તનેજા (પંકજ કપૂર) નામના બિલ્ડરની સાથીની ભૂમિકા કરી હતી જે કમિશનર ડીમેલો (સતીશ શાહ)ને સિડ્યુસ કરે છે.

જોકે નીના ગુપ્તાની ફિલ્મો અને ટીવી સિરિયલોના કારણે છાપ જ કઠોર વ્યકિતની બની ગઈ અને તેમાં ઉમેરો થયો તેના કુંવારા માતૃત્વનો એટલે તે છાપ મજબૂત બની. તેણે જે પણ ફિલ્મો અને ટીવી સિરિયલો કરી તે તે જમાનામાં તો શું, આજના જમાનામાં પણ બોલ્ડ કહેવાય તેવું જ હતું.  એટલે ખરા અર્થમાં તે એવી વ્યક્તિ હતી જેણે ઓન સ્ક્રીન અને ઑફ સ્ક્રીન એક સરખા વ્યક્તિત્વને જીવ્યું છે. દા. ત. ‘ઉત્સવ’માં તે ગણિકા બની હતી. તે સજ્જલ (દક્ષિણના અભિનેતા શંકર નાગે આ પાત્ર ભજવ્યું હતું) નામના ક્રાંતિકારીની પ્રેમિકા હતી અને એક દૃશ્યમાં સજ્જલ તેને મળવા આવે છે. ત્યાં દરવાજા પર વેશ્યાલયના લોકો ખટખટાવા લાગે છે. સજ્જલ કહે છે કે તું ચાળીસ સુધીની ગણતરી કર. ત્યાં સુધીમાં મારું કામ પૂરું થઈ જશે. નીના ગુપ્તા ચાળીસ સુધીની ગણતરી કરે છે. સજ્જલ તેની સાથે સેક્સ માણી ભાગી જાય છે. શ્યામ બેનેગલની યાદગાર આર્ટ ફિલ્મ ‘મંડી’માં પણ નીના ગુપ્તાએ બસંતી નામની વેશ્યાની ભૂમિકા કરી હતી જેનો ફોટો ફોટોગ્રાફર ઓમ પુરી પાડી લે છે અને તે તથા નસીરુદ્દીન શાહ તેની સાથે ઝઘડે છે.

એ જ નીના ગુપ્તા ‘સ્વર્ગ’ ફિલ્મમાં રાજેશ ખન્નાના સાવકા અને નાના ભાઈ દિલીપ ધવનની પત્ની બને જે તેના જેઠ – જેઠાણી અને નણંદની સાથે કડવો વ્યવહાર કરે. સુનીલ શેટ્ટીની પહેલી ફિલ્મ ‘બલવાન’માં નીના ગુપ્તાએ એક ઇન્સ્પેક્ટરની વિધવાની ભૂમિકા ભજવી હતી જે સુનીલ શેટ્ટીને ભાઈજી (ડેની) સામે લડવા પ્રેરે છે. એ પછી સુભાષ ઘઈની ફિલ્મ ‘ખલનાયક’ આવી અને તેમાં માધુરી દીક્ષિત સાથે ‘ચોલી કે પીછે’ ગાતી નીના ગુપ્તા દેખાઈ. ગીતની સાથે માધુરી અને નીના ગુપ્તા પણ લોકપ્રિય બની ગયાં. પરંતુ એ ફિલ્મમાં નીના ગુપ્તાનું નામ શું હતું એ બહુ ઓછાને યાદ હશે. તેનું નામ હતું ચંપા જેને ગંગા (માધુરી) નાચવા-ગાવાની ગુરુ માનતી હોય છે. આ જ રીતે અત્યારે ઘણી સિરિયલોમાં એક ગીત સાંભળવા મળે છે, ‘બન્નો તેરી અંખિયાં સૂરમેદાની’. ‘દુશ્મની’ ફિલ્મનું આ ગીત પડદા પર ફિલ્માવાયું હતું નીના ગુપ્તા પર. નીના ગુપ્તાનું કામ ‘વો છોકરી’ નામની આર્ટ ફિલ્મમાં પણ ઘણું વખાણાયું હતું જેના માટે તેને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર પણ મળ્યો હતો. ‘વો છોકરી’માં તે પલ્લવી જોશીની વિધવા માતાની ભૂમિકા કરે છે જે એક રાજકારણી પરેશ રાવલના પ્રેમમાં પડી જાય છે.

નીના ગુપ્તાએ એક સમયે ફિલ્મ-સિરિયલને છોડી દેવાનું વિચારી હોટલમાં રિસેપ્શનિસ્ટ બનવાનું વિચાર્યું હતું તે કોણ માનશે? પણ વાત સાચી છે. ‘સાંસ’ સિરિયલ બનાવી ત્યારની વાત છે. તેણે આ સિરિયલની દરખાસ્ત ઝી ટીવીને કરી હતી. દૂરદર્શનની બાબુશાહીની માથાકૂટમાં તે પડવા માગતી નહોતી. ઝી ટીવી સાથે લેખક કમલેશ પાંડે (‘તેજાબ’ ફિલ્મના લેખક) સંકળાયેલા હતા. તેમણે પાઇલોટ એપિસોડ જોઈને કહી દીધું: નિર્દેશન સારું નથી. નીનાએ પૂછ્યું: શું ખામી છે. કમલેશ સમજાવી ન શક્યા. કદાચ નીનાને નિર્દેશક તરીકે સ્વીકારવું અઘરું હતું. આથી તેણે તાજ હોટલમાં રિસેપ્શનિસ્ટ માટે અરજી કરી. તેને નોકરી મળી પણ ગઈ. એવા જ સમયે તેને સ્ટાર પ્લસમાંથી જાણવા મળ્યું કે તેની સિરિયલ મંજૂર થઈ ગઈ છે. જે કુંવારી માતા હતી તેણે એક પત્નીની લાગણી કેવી હોઈ શકે તેનું અદ્ભુત ચિત્રણ આ સિરિયલમાં કર્યું હતું. કંવલજીતસિંહ, નીના પોતે અને કવિતા કપૂરના ટ્રાયેંગલે સિરિયલને ખૂબ જ લોકપ્રિય બનાવી હતી. નવલકથા પરથી તો સિરિયલો બને પણ કદાચ પહેલી વાર આ સિરિયલ પરથી નવલકથા બનવાની હતી.

નીના ગુપ્તાનો વિવિયન રિચાર્ડ્સ સાથેનો કિસ્સો જાણીતો છે. તે તેના પ્રેમમાં પડી ગઈ હતી અને તેના થકી તેણે મસાબા નામની દીકરીને જન્મ આપ્યો. એકલા હાથે તેને ઉછેરી તે પણ જાણીતું છે. પરંતુ એ બહુ ઓછું જાણીતું છે કે હવે નીના ગુપ્તાને તેના આ પરાક્રમ પર અફસોસ થાય છે. નીનાને ‘સાથ સાથ’ ફિલ્મ તેની પહેલી ભૂલ લાગે છે તો કુંવારી માતા બનવા માટે પણ પસ્તાવો થાય છે. એ વખતે કંઈક કરી દેખાડવાના જોશમાં તેણે આ પગલું ભરી લીધું, પરંતુ પછી તેને લગ્ન કરવા હતા તો કોઈ તૈયાર નહોતું થતું. વિવિયન રિચાર્ડસ પહેલાં તેને અભિનેતા આલોકનાથ સાથે તેમજ શાસ્ત્રીય ગાયક પં. જશરાજના દીકરા, ‘અંતાક્ષરી’ ફેમ દુર્ગા જશરાજના ભાઈ અને ‘માલગુડી ડેઝ’, ‘સલીમ લંગડે પે મત રો’ ફેમ સંગીતકાર શારંગદેવ સાથે સંબંધ હતા. એક પુરુષ જેનું નામ નીના આપતી નથી તેણે પણ લગ્નની ના પાડી દીધી. શારંગદેવના ઘરમાં તે રહેવા જતી રહી હતી, પરંતુ શારંગદેવે લગ્ન કરવા ના પાડી દીધી. નીનાને તે વખતે હતું કે જો પ્રેમ કરતા હોય અને પુરુષ વચનબદ્ધ હોય તો પછી લગ્નની શું જરૂર? તે પછી તેના વિવિયન રિચાર્ડ્સ સાથેના સંબંધો થયા.

નીનાની માતાનું કેન્સરથી મૃત્યુ થયું. નીનાના જીવનમાં તેના પિતા આર. એન. ગુપ્તાનો ફાળો ઘણો બધો એટલે ઘણો બધો રહ્યો છે. તેના અપરિણીત હોવા છતાં વિવિયનની દીકરી મસાબાને જન્મ આપવાના નિર્ણયના તેઓ શરૂઆતમાં (સ્વાભાવિક જ) વિરોધી હતા પરંતુ પછી તેમણે જબરદસ્ત ટેકો આપ્યો. તેઓ તેની સાથે મુંબઈ રહેવા આવતા રહ્યા હતા. રિચાર્ડ્સનું પણ ખાતું એવું જ હતું. તે ભારતીય તો હતો નહીં. તેથી તેને પ્રેમ વ્યક્ત કરતા ન આવડે. અલબત્ત એ નીના અને તેની દીકરી મસાબાના સંપર્કમાં જરૂર રહે, પણ તેમાં તે અનિયમિત. ક્યારેક તો ત્રણ-ત્રણ વર્ષ સુધી ફોન ન કરે. તે સામેથી નીના માટે કોઈ વસ્તુ ન લાવે, પણ જો નીના તેની પાસે કોઈ ચીજ માગે તો તેને શોધવા આકાશ-પાતાળ એક કરી નાખે. આજે નીના સ્વીકારે છે કે ભારતમાં કોઈએ કુંવારી માતા ન બનવું જોઈએ. એકલા હાથે બાળકને ઉછેરવું ખૂબ જ અઘરું છે.

નીનાને પણ લગ્નની જરૂરિયાત સમજાઈ એટલે તેણે ૪૯ વર્ષની ઢળતી વયે ‘પ્રાઇસ વોટરહાઉસ કૂપર્સ’માં ભાગીદાર વિવેક મહેરા સાથે લગ્ન કરી લીધાં. બંને એકબીજાને ૧૪ વર્ષથી જાણતાં હતાં. નીના તેની દીકરી મસાબા અને પિતા સાથે દિલ્હી રહેવા જતી રહી હતી. તેને અછબડાં થયા અને તે વખતે તેણે લગ્નનો નિર્ણય લીધો. આજે નીના ગુપ્તા તમામ સ્ત્રીસ્વતંત્રતાની ઝંડેધારી સ્ત્રીઓને કહેવા માગે છે, ‘ભારતમાં અને સમાજમાં રહેવું હોય તો તમારે લગ્ન કરવા જ જોઈએ.’ નીનાની દીકરી મસાબાએ તેની માતાની જેમ ભૂલ કરી નથી. તે ‘ગજિની’, ‘જૂઠા હી સહી’ ફેમ નિર્માતા મધુ મન્ટેના સાથે પરણી ગઈ છે.

(ગુજરાત ગાર્ડિયન દૈનિકની શુક્રવારની પૂર્તિમાં ‘બર્થડે બેશ’ કૉલમમાં તા.૩/૭/૧૫ના રોજ આ લેખ છપાયો.)