hindu, media, religion, sanjog news, vichar valonun

આ દિવાળીએ ફૂટી રહ્યા છે કેટલાક પ્રશ્નોરૂપી ફટાકડા!

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, દિ.૪/૧૧/૧૮)

બે દિવસ પછી દિવાળી છે. આ દિવાળીએ શું ફટાકડા ઓછા ફૂટશે? ફટાકડા ફૂટશે તો સરકારી સમયની અંદર જ ફૂટશે? કેરળમાં સબરીમાલા પર સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ચુકાદાની સામે આંદોલન કરી રહેલા ભાજપની સરકાર ગુજરાતમાં ફટાકડા પર સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ચુકાદાનો અમલ ચુસ્ત રીતે કરાવશે?

પ્રશ્નો અનેક છે. શું માત્ર નવરાત્રિ પર જ લાઉડસ્પીકરનો ઘોંઘાટ પ્રદૂષણ અને માનસિક ત્રાસ ફેલાવે છે? અનેક મસ્જિદો પર એક સાથે દિવસમાં પાંચ વાર બેસૂરા અવાજમાં પોકારાતી બાંગથી પ્રદૂષણ અને માનસિક ત્રાસ નથી ફેલાતો? શું માત્ર ફટાકડાથી જ પ્રદૂષણ થાય છે? શું માત્ર દિવાળીએ જ આ આદેશનો ચુસ્તીથી અમલ થશે? નાતાલ અને ૩૧મી ડિસેમ્બરે રાત્રે આટલી ચુસ્તીથી અમલ થશે? દિવાળીએ તો લોકો સંયમિત રીતે ફટાકડા ફોડતા હોય છે. પરંતુ નાતાલ અને ૩૧મીએ છાકટા થઈને પૂરા મદમસ્ત થઈને ફટાકડા ફોડશે ત્યારે? બે વર્ષ પહેલાં ૩૧મી ડિસેમ્બરે બેંગ્લુરુમાં રાત્રે છોકરીઓની અને મહિલાઓની ભયંકર છેડતી થઈ હતી…પોલીસની ભરપૂર હાજરી હોવા છતાં. તો પછી ફટાકડા તો શું ચીજ છે?

જો ફટાકડા ફોડવાનું કોઈ હિન્દુ શાસ્ત્રોમાં નથી લખ્યું તો, ૩૧મી ડિસેમ્બરે છાકટા થવાનું, ફાર્મ હાઉસમાં દેશી-વિદેશી કૉલ ગર્લ બોલાવવાનું કે સૉફિસ્ટિકેટેડ હૉટલમાં બૅલે ડાન્સર બોલાવવાનું, દારૂ-માંસની જ્યાફત ઉડાવવાનું બાઇબલમાં લખ્યું છે? બકરી ઈદ પર બકરીને તડપાવી તડપાવીને મારવી કે પછી એક ઝાટકે મારવી તેવું કુર્આનની કઈ આયાત કહે છે? (કુર્આનની આયાત ૨૨:૩૭ તો કહે છે કે “તેનું માંસ અલ્લાહ સુધી નહીં પહોંચે અને ન તો તેનું લોહી, પરંતુ જે તેમની પાસે પહોંચશે તે છે તારી ભક્તિ.”)

રામમંદિરના કેસની સુનાવણી કરવા માટે સમય નથી પરંતુ ફટાકડાના કેસ, સબરીમાલાના કેસમાં ઝડપથી સુનાવણી થઈને ચુકાદા આવી જાય છે. આવું કેમ? બળાત્કારના આરોપી આસારામને જામીન નથી મળતા પરંતુ કેરળના બિશપ ફ્રાન્કો મુલક્કલને જામીન મળી જાય છે. આવું કેમ? (બંને કેસમાં ટૅક્નિકલ કારણો હશે જ જેના કારણે જ કૉર્ટે જામીન નહીં આપ્યા અથવા આપ્યા હશે, પરંતુ સામાન્ય લોકોને આ પ્રશ્ન થઈ રહ્યો છે.) આ બિશપને જામીન મળી ગયા પછી તેનું કેરળમાં ભવ્ય સ્વાગત થાય છે. આસારામના સમાચારોથી પાનાં ને પાનાં ભરી દેનારા અખબારો બિશપના સમાચાર કાં તો છાપતા જ નથી અથવા અંદરના પાને ખૂણામાં બે કૉલમમાં છાપી દે છે. આસારામ કેસમાં અમૃત પ્રજાપતિની હત્યા વખતે જેટલો હોબાળો મચ્યો હતો તેટલો હોબાળો બિશપ વિરુદ્ધ જુબાની આપનાર ફાધર કુરિયાકૉઝ મૃત મળી આવે છે તે સમાચાર પર નથી મચતો. ટીવી પર સાધુ કે શૈતાન જેવા અપર બૅન્ડ સાથે સામાન્ય લોકોના અચેતન મગજમાં સતત હિન્દુ સંતો બળાત્કારી, લંપટ અને વ્યભિચારી હોય છે તેવું ઠસાવતી ચેનલોએ બિશપના સમાચાર વિશે કેટલો સમય ફાળવ્યો? જેની ‘દયાની દેવી’ની છબી ઉપસાવી દેવાઈ તેવાં મધર ટેરેસાના ટ્રસ્ટની ખ્રિસ્તી નનો બાળકો વેચતાં પકડાઈ તેના વિશે મિડિયાએ કેટલી જગ્યા અથવા પ્રાઇમ ટાઇમનો સ્લૉટ ફાળવ્યો?

જૈન નમ્ર મુનિ પર બળાત્કારનો ખોટો આક્ષેપ થાય કે કોઈ જૈન મુનિ સંસારમાં પાછા ફરે ત્યારે સમાચાર ચેનલો અને અખબારોમાં તે સમાચારને જેટલું સ્થાન મળે છે તેટલું સ્થાન કોઈ મૌલવી બળાત્કારનો દોષિત ઠરે ત્યારે પણ મળે છે? (આરોપ લાગે ત્યારે તો નથી જ મળતું.) કોઈ સ્વામીનારાયણના સાધુનું કથિત દુષ્કૃત્યમાં નામ આવે ત્યારે જે રીતે અખબારો અને ટીવી ચેનલો મંડી પડે છે તે ચર્ચોમાં પાદરીઓના સજાતીય સંબંધો કે નનોના શારીરિક શોષણ અંગેના સમાચાર બતાવે છે? રોમન કેથોલિક ખ્રિસ્તીઓના સર્વોચ્ચ વડા પૉપ ફ્રાન્સિસે ગત જાન્યુઆરી ૨૦૧૮માં નાના છોકરાઓના શારીરિક શોષણ કરી રહેલા પાદરીની સાથે ‘સાક્ષી’ રહેલા ચીલી દેશના બિશપનો બચાવ કરેલો તે સમાચાર તમારી પાસે પહોંચ્યા ખરા?

સુપ્રીમ કૉર્ટ પર પાછા ફરીએ. તાજેતરમાં સજાતીય સંબંધોની કલમ હટાવી દેવાઈ. વ્યભિચાર પરની કલમ ૪૯૭ હટાવી દેવાઈ. સજાતીય સંબંધ કે વ્યભિચાર ગુનો નથી તેવું કહેવાયું. બીજી તરફ, દિવાળીના દિવસે રાત્રે માત્ર આઠથી દસ વચ્ચે જ ફટાકડા ફોડવા તેવું કહ્યું. તે પછીના સમયમાં ફટાકડા ફોડાશે તો શું સજા થશે? સબરીમાલા મંદિરમાં માસિક ધર્મમાં હોય તે ઉંમરની સ્ત્રીઓના દર્શન પર પ્રતિબંધ સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે દૂર કરાવ્યો. પરંતુ જે સ્ત્રીઓએ અરજી કરી છે તેને હિન્દુ ધર્મ સાથે લેવાદેવા છે ખરી? ઇન્ડિયન યંગ લૉયર્સના વડા નૌશાદ અહેમદ ખાન છે જેણે અરજી કરી છે. જોકે સિફતપૂર્વક અરજીકર્તાઓનાં નામો ચાર હિન્દુ સ્ત્રીઓનાં જ જણાય છે.

ટીવી પર સબરીમાલાની ડિબેટ ચાલતી હોય ત્યારે પેનલમાં બિનહિન્દુ સ્ત્રીઓને બેસાડી દેવાય છે. તેઓ હિન્દુ સ્ત્રીઓને માસિક ધર્મમાં હોય તો પણ મંદિરમાં જઈ શકે તેવી દલીલ કરતી હોય છે. પરંતુ એ અલગ વાત છે કે તેમના પોતાના પંથમાં સ્ત્રીઓને ઉપાસના સ્થાનમાં જવાની છૂટ નથી હોતી. ટીવી સમાચાર ચેનલો આવી બિનહિન્દુ સ્ત્રીઓને ઈરાદાપૂર્વક બોલાવે છે?

લવ જિહાદની માન્યતાને સમર્થન આપનારા અનેક કિસ્સા મળી રહે છે, પરંતુ આનાથી વિપરીત વલણ જેવા કિસ્સામાં, હિન્દુ યુવક સાથે લિવ ઇન રિલેશનશિપમાં રહેનારી મુસ્લિમ રેહાના ફાતિમા સબરીમાલામાં ધરાર જવા માગે છે. તે પોતાનાં ઉપાસના સ્થળોમાં સ્ત્રીઓને પ્રવેશ માટે ચળવળ નથી ચલાવતી, પરંતુ તેને હિન્દુ ધર્મસ્થાનમાં પરંપરાને અને શ્રદ્ધાને તોડવી છે. હિન્દુ સ્ત્રીઓમાં શ્રદ્ધાળુ અને અશ્રદ્ધાળુ એવા ભાગલા પડાવવા છે. રેહાના મંદિરમાં સેનિટરી પેડ લઈને જવા માગે છે. તેને અટકાવવામાં આવે છે. આ રીતે તે હિન્દુ મહિલાઓને, જેમને તેમના પરિવારમાં તાર્કિક રીતે શિક્ષણ નથી મળતું કે તેઓ અપવિત્ર નથી, પરંતુ સ્વચ્છતાના નિયમના કારણે સબરીમાલા જેવા કેટલાંક મંદિરમાં જ દર્શન માટે નથી જઈ શકતી, તેમને ઉશ્કેરે છે. રેહાના ફાતિમા સામે હોબાળો કરવાના બદલે માધ્યમો કેન્દ્રીય પ્રધાન સ્મૃતિ ઈરાનીની ટીપ્પણીને ટ્વિસ્ટ કરીને હોબાળો કરે છે. સ્મૃતિ ઈરાનીએ એવું કહ્યું હતું કે તમે કોઈ બહેનપણીના ઘરે જાવ ત્યારે સેનિટરી પેડ લઈને જાવ છો? પરંતુ માધ્યમો ઈરાદાપૂર્વક એવા સમાચાર ફેલાવે છે કે સ્મૃતિ ઈરાનીએ મહિલાઓને માસિક ધર્મમાં હોય ત્યારે ઘરમાં જ બેસી રહેવા સલાહ આપી.

આ રેહાના ફાતિમા એ જ છે જેણે ‘કિસ ઑફ લવ’ના નામે જાહેરમાં અભદ્રતા (તેને પ્રેમ બિલકુલ ન જ કહેવાય)ની ઝુંબેશ ચલાવેલી. આ રેહાના ફાતિમા એ જ છે જેણે એક પ્રૉફેસરે અંગ પ્રદર્શન ન થાય તેવાં કપડાં પહેરવા કૉલેજની વિદ્યાર્થિનીઓને (કૉલેજ એ મૉડેલિંગ કરવાનું રૅમ્પ નથી. કેટલાક લોકો દલીલ કરશે કે સ્ત્રીએ કેવાં કપડાં પહેરવાં તે બીજાં કેવી રીતે નક્કી કરી શકે? જોકે આવી હાઇફાઇ સૉસાયટીવાળા પાછા પેજ થ્રી પાર્ટી રાખશે ત્યારે ચોક્કસ પ્રકારના કપડાં પહેરીને જ આવવું તેવા ડ્રેસ કૉડ રાખશે.) સલાહ આપી તો રેહાનાએ તરબૂચ સાથે ટૉપલેસ ફોટા પડાવ્યા. રેહાના ફિલ્મમાં ન્યૂડ સીન પણ આપી ચૂકી છે. મજાની વાત એ છે કે સેક્યુલર મિડિયામાં રેહાનાને ભક્ત (ડિવોટી) અને એક્ટિવિસ્ટ તરીકેનાં વિશેષણોથી સંબોધાય છે.

મોદી સરકારમાં કેરળના એક ખ્રિસ્તી પ્રધાન કે. જે. આલ્ફૉન્ઝે સબરીમાલા અંગે કહ્યું છે, “જે ખ્રિસ્તી છોકરી ચર્ચમાં પણ નથી જતી, જે મુસ્લિમ છોકરી મસ્જિદમાં માનતી નથી, તેઓ સબરીમાલામાં જવા માગે છે.” અચાનક મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી યુવતીને ભગવાન અયપ્પામાં કેમ શ્રદ્ધા જાગી ગઈ?

‘બિગ બૉસ’માં દર વર્ષે પૉર્ન સ્ટાર કે ગૅ જેવા લોકોને કેમ લવાય છે? તે પ્રશ્ન પણ જાગે છે. અનુપ જલોટા અને જસલીન મથારુના કથિત પ્રેમના કિસ્સા અને તેને તમામ ભજનગાયકો સાથે જોડી દેવામાં આવે છે. જે રમૂજો સર્જાય છે તેમાં એવો અર્થ નીકળે છે કે ભજનગાયકો કરતાં પૉપ સિંગરો સારા. એ જ અનુપ જલોટા ‘બિગ બૉસ’માંથી હકાલપટ્ટી પામ્યા પછી ઘટસ્ફોટ કરે છે, “જસલીને મને કહ્યું હતું કે બિગ બૉસ તરફથી ફરજિયાત કહેવાયું હતું કે તે એક વિચિત્ર જોડી તરીકે જ જઈ શકે છે. (મતલબ કે જસલીને કોઈ એવી જોડી બનાવવી પડે કે જેનાથી દેશભરમાં ચકચાર મચે. આ જોડી લેસ્બિયનની હોઈ શકતી હતી, યા તો તેના કોઈ ગે પુરુષ સાથીની હોઈ શકતી હતી કે પછી અનુપ જલોટા જેવા ઘરડા વ્યક્તિની હોઈ શકતી હતી.) તમે મારા મેન્ટર છો. તમે ચાલો ને. તો મેં તેની અને તેના પિતાની વાત માની લીધી.”

‘બિગ બૉસ’માં જે પ્રેમાલાપો થાય છે તે મોટા ભાગે પબ્લિસિટી સ્ટંટ જ હોય છે? અનુપમા ચોપરા-આર્યન વૈદ્ય, પાયલ રોહતગી-રાહુલ મહાજન, વીણા મલિક-અસ્મિત પટેલ, ગૌહર ખાન-કુશાલ ટંડન, તનીષા મુખર્જી-અરમાન કોહલી, સારા ખાન-અલી મર્ચન્ટ, ગૌતમ ગુલાટી-ડાયાન્ડ્રા સોઅર્સ જેવાં દરેક સીઝનમાં મુખ્ય રૂપે ચર્ચિત યુગલો સીઝન પૂરી થયાં પછી છૂટાં પડી ગયા છે તેથી આવો પ્રશ્ન થાય છે.

આ બધું ‘કલ્ચરલ માર્ક્સિઝમ’ અથવા કહો કે ‘કલ્ચરલ ટેરરિઝમ’ના વિકૃત સિદ્ધાંત પર ચાલીને હિન્દુ સમાજને જ લક્ષિત કરાતું હોવાની છાપ પ્રથમ દૃષ્ટિએ ઉપસે છે.

ગુજરાત સહિત દેશભરમાં અનેક મહત્ત્વનાં મંદિરોનો વહીવટ સરકારોના હાથમાં છે, પરંતુ અન્ય પંથોનાં દેવસ્થાનો વિશે આવું નથી. આવું કેમ? અને કેરળમાં તો સામ્યવાદી સરકારે મંદિરોનો વહીવટ કરતા દેવસ્વોમ બૉર્ડમાં બિનહિન્દુને બૉર્ડના અધ્યક્ષ (કમિશનર) તરીકે મૂકવાની હિલચાલ કરેલી પરંતુ ભાજપના રાજ્ય પ્રમુખ પી. એસ. શ્રીધરને કેરળ ઉચ્ચ ન્યાયાલયમાં અરજી કરતાં હાઇ કૉર્ટે કહ્યું કે માત્ર હિન્દુ જ બૉર્ડના અધ્યક્ષ બની શકે. ડાબેરી સરકારની આ બદમાશીને કેટલાં મિડિયાએ ઉજાગર કરી?

કેરળમાં હાઇ કૉર્ટે બીજો એક મહત્ત્વનો આદેશ આપ્યો. તેણે સબરીમાલા અંગે પોલીસને ચેતવણી આપી કે લોકોની (હિન્દુ શ્રદ્ધાળુઓ વાંચો)ની ભાવના સાથે ચેડા ન કરો. હિંસામાં સીધા સંડોવાયેલા હોય તેમની જ ધરપકડ કરો. ભીમા કોરેગાંવ કેસમાં સર્વોચ્ચના ન્યાયમૂર્તિ કહે કે સરકાર સામે અસંતોષ એ તો લોકશાહી માટે સૅફ્ટી વાલ્વ છે તો તેને અત્યંત મહત્ત્વ આપનારા મિડિયાએ કેરળ હાઇ કૉર્ટના ઉપરોક્ત બંને ચુકાદાને કેટલું મહત્ત્વ આપ્યું? પૂણેની કૉર્ટે માઓવાદીઓ સાથે સંબંધ ધરાવનારા ઉપરોક્ત એક્ટિવિસ્ટોની જામીન અરજી ફગાવી દીધી અને કહ્યું કે પોલીસે એકઠા કરેલા પુરાવા આ એક્ટિવિસ્ટોના માઓવાદીઓ સાથેના સંબંધો દર્શાવે છે, તે સમાચારને મિડિયાએ કેટલું પ્રાધાન્ય આપ્યું?

પંજાબમાં ગત જૂન મહિનામાં ૨૩ મૃત્યુ ડ્રગ્ઝના લીધે થયા. ગુજરાતમાં સ્વાઇન ફ્લુના લીધે થતાં મૃત્યુના સમાચાર યથાર્થ રીતે બતાવાય છે પરંતુ શું ડ્રગ્ઝના લીધે આટલાં મૃત્યુ થયાં તે સમાચાર નોંધ લેવાને પણ લાયક નહોતા? પંજાબમાં અમૃતસર પાસે ટ્રેન અકસ્માતમાં નવજોતસિંહ સિદ્ધુ અને તેમનાં પત્ની નવજોત કૌરનાં જૂઠાણાં વિડિયોમાં પકડાઈ ગયા. આયોજક નવજોત કૌરની ચમચાગીરી કરતાં કહે છે કે “પાંચસો ટ્રેન ચાલી જશે તો પણ પાંચ હજારથી વધુ લોકો તમારી રાહ જોતાં ટ્રેક પર ઊભા હશે.” અને સિદ્ધુ આ અકસ્માતને ભગવાનનો પ્રકોપ ગણાવે તેવા અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલાઓના પરિવારજનોના ઘા પર નમક ભભરાવતા નિવેદનનું ત્રિપુરાના મુખ્યપ્રધાન વિપ્લવ દેવનાં નિવેદનોને મળતા મહત્ત્વ જેટલું મહત્ત્વ પણ નહીં?

હમણાં સરદાર સરોવર ડેમ પાસે સ્ટેચ્યૂ ઑફ યૂનિટીના ખર્ચની સામે પ્રશ્નો ઉઠાવાયા પરંતુ કોઈએ કર્ણાટકમાં બી. ઝેડ. ઝમીર અહેમદ ખાન નામના કૉંગ્રેસી પ્રધાને એક રૅસ્ટૉરન્ટમાં ટિપ તરીકે રૂ. ૨૫,૦૦૦ આપ્યા તે સમાચાર ‘કોના બાપની દિવાળી’ કે ‘કોના બાપની ઈદ’ના હેડિંગને લાયક ન ગણાય? આ કર્ણાટકમાં જ કૉંગ્રેસી પ્રધાન ડી. કે. શિવકુમારે (જેમના રિસૉર્ટમાં ગુજરાતના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યો રાજ્યસભાની ચૂંટણી વખતે ‘એન્જૉય’ કરવા ગયા હતા) પોતાના જ પક્ષની જૂની સરકારના લિંગાયતોને લઘુમતીનો દરજ્જો દેવાના નિર્ણયને ‘મોટી ભૂલ’ ગણાવ્યો અને માફી માગી જેના લીધે ત્યાં હોબાળો થઈ ગયો. આ સમાચાર તમારા સુધી પહોંચ્યા ખરા?

આ દિવાળીના તહેવારોમાં ઉપરોક્ત પ્રશ્નોરૂપી ફટાકડાઓ હિન્દુઓના મનમાં ધડાધડ ફૂટી રહ્યા છે. સરકાર, મિડિયા, કૉર્ટ- આ ત્રણેય-લોકશાહીના આધારસ્તંભો જો ફટાકડાઓને ઓલવી નહીં નાખે તો આ ફટાકડાઓ મોટો વિસ્ફોટ કરી શકે છે.

Advertisements
religion, sarvottam karkirdee margadarshan

ઉપાસનાનાં સ્થાનો પર લાઉડસ્પીકર બંધારણનો ભંગ છે

આપણો દેશ આટલો બધો ઘોંઘાટિયો અને ઘોંઘાટ પ્રિય કેમ છે? આપણને સામાન્ય વાતચીત પણ મોટા અવાજે કરવાની ટેવ કેમ છે? આ તો સામાન્ય ટેવ, પણ ઘણા તો એટલા રાડિયા હોય કે તેઓ અંદરોઅંદર વાતચીત કરતા હોય તો બાજુમાં રહેનારને લાગે કે જાણે ઝઘડે છે. ફોન પર મોટા અવાજેથી વાતચીત કરવાની આપણી ટેવ હજુ ગઈ નથી. પહેલાં અલગ વાત હતી કે ટ્રંકકૉલ હતા. લેન્ડલાઇન હતા. સામેવાળાને બરાબર સંભળાતું નહોતું. હવે અલગ વાત છે અને જૂની પેઢી મોટેથી વાત કરે તો સમજાય કે તેમને પોતાને ઓછું સંભળાતું હોય એટલે મોટેથી બોલે. સામે કોઈ વૃદ્ધ હોય જેને સાંભળવામાં તકલીફ હોય તો પણ સમજાય કે મોટેથી બોલવું પડે.

આપણામાંના ઘણાને સંગીત પણ સૂરીલું નહીં, ઘોંઘાટિયું જ ગમે છે. કારમાં અને રિક્ષામાં વગાડતા હોય તો બહારનાને ઢિંચકઢિંચક સિવાય કંઈ સંભળાય નહીં. હા, અંદરનાને રિધમમાં દબાઈ ગયેલા ગાયકના અવાજ સંભળાતા હોય તો ના નહીં. આવું સંગીત સાંભળવાનો હેતુ ધરાવનારા ખરેખર પોતે સાંભળવા માગતા હોય છે? જો એમ હોય તો પોતાને સંભળાય તેટલા વૉલ્યૂમ પર રાખવું જોઈએ ને? પણ ના, તેવું નથી બનતું. આ તો, બીજાને સંભળાવવાનો હેતુ હોય છે. પરંતુ આનોય કોઈ સમય ખરો કે નહીં? રાતનો સુમાર હોય અને કાર જતી હોય અને તે પણ નિવાસી વિસ્તારમાં તો વૉલ્યૂમ હાઇ રાખવું જોઈએ? એ જ રીતે મારા ઘરની નીચે રિક્ષાવાળા પણ સવાર-સવારમાં ખૂબ જ ઊંચા અવાજે રિક્ષાચાલકોને પસંદ હોય તેવા ગુજરાતી-કમ્પ્યૂટરાઇઝ્ડ અવાજવાળાં (ચાર ચાર બંગડીવાળી ગાડી જેવાં) ગીતો મૂકીને સાંભળતા અને સંભળાવતા હોય છે.

આવું જ તાજેતરમાં થયું. ગત ૧૩ એપ્રિલે મારા ઘરની પાસેથી સવારે ૬.૩૦ વાગે એક સામૈયું નીકળ્યું. એ કેટલાક જૈનોએ કરેલા તપની ઉજવણીનું સામૈયું હતું. ડીજે સાથે અતિ ઊંચા અવાજે ગીતો વાગતા હતા. ભક્તિવાળાં ગીતો ખરાં પણ બધાં ફિલ્મી ગીતોની ટ્યૂનમાં ઢાળેલાં! આ સામૈયું લગભગ અઢી કલાક સુધી મારા ઘરની આસપાસ ફરતું રહ્યું અને ઘોંઘાટ કરતું રહ્યું. પરીક્ષાના દિવસો હતા. જેમને તે દિવસે પેપર હશે તે વિદ્યાર્થીઓને વાંચવામાં કેટલી તકલીફ પડી હશે? કોઈ રાતે નોકરીએથી મોડું આવ્યું હશે તેમની ઊંઘ બગાડી હશે કે નહીં? કોઈ વહેલી સવારે શાંત વાતાવરણમાં પૂજાપાઠ કે યોગ-ધ્યાન કરવા માગતું હશે તેના માટે અશાંતિ સર્જાઈ હશે કે નહીં? જે વૃદ્ધ બીપી, હૃદયરોગ જેવી સમસ્યાથી પીડાતા હોય તેમને આ ઘોંઘાટથી કેવી મુશ્કેલી પડી હશે? જેને નોકરીએ જવાનું હશે તે સમાચાર જોવા માગતા હશે કે કોઈ અન્ય ટીવી કાર્યક્રમ જોવા માગતા હશે તેમને તે સાંભળવામાં તકલીફ નહીં પડી હોય? પરમ અહિંસામાં માનતા, કીડી પણ ન કચડાય તેનું ધ્યાન રાખતા જૈન બંધુઓ દ્વારા માનસિક રીતે આ કેટલી હિંસા થઈ હશે? જેટલી આકરી તપશ્ચર્યા કરી હશે તેના પર કેટલું બધું પાણી આ સામૈયાથી ફરી વળ્યું હશે?

કોઈ પણ સરેરાશ લગ્નમાં સંગીતનો કાર્યક્રમ સિરિયલોની દેખાદેખીથી અનિવાર્ય બની ગયો છે. ઘણા ગરબા-ડાંડિયા રાસ પણ રાખતા હોય છે. તો વરઘોડામાં પણ બેન્ડ-ડીજે અનિવાર્ય છે. આમ, લગ્નમાં આ બંને પ્રસંગે ઘોંઘાટ ફેલાતો હોય છે. જેઓ કોઈ સમુદાયની વાડી કે લગ્ન માટેના હૉલ નજીક રહેતા હોય તેમનું લગ્નસરા દરમિયાન આવી બનતું હોય છે. એમાંય પાછા જો એક કરતાં વધુ હૉલ હોય અને એક કરતાં વધુ લગ્ન હોય તો એક સાથે વાગતા આ બેન્ડવાજા કે ડીજેના હાલ રેડિયો સ્ટેશનો ભેગા થઈ જાય તેવો થાય છે. શોરબકોરમાં કોઈ ગીત ન સંભળાય. વળી આ બેન્ડવાજામાં હવે ટ્રેડિશનલ પોલીસ બેન્ડ જે સૂરીલું સંગીત વગાડે તેવું પરવડતું નથી તેથી સાદો કેશિયો વગાડી પોતે જ નર અને માદા બંને અવાજમાં (બેસૂરો) ગાતો હોય તેવાને લાવવામાં આવે છે. ગીતમાંય પાછા આઇટમ ગીતો વાગે! ‘ચીકની ચમેલી’, ‘મૂંગડા મૂંગડા મૈં ગુડ કી ડાલી’, ‘બાંગો બાંગો બાંગો’, ‘બેબી ડૉલ મૈં સોને દી’, ‘આ રે પ્રીતમ પ્યારે’ જેવાં ગીતો વાગતા હોય છે. ઘડીકમાં પાછું ‘યે દેશ હૈ વીર જવાનો કા’ તો ઘડીકમાં ‘પંખીડા તું ઉડીને જાજે પાવાગઢ રે’ વાગે. (પંખીડું પાવાગઢ ઊડી જશે તો લગ્ન કોની સાથે કરશો?!)

આ બધા સાથે પાછો ઘોંઘાટિયા ફટાકડાઓનો અવાજ અલગ! આ બધું રસ્તા પર થતું હોય અને તે પણ ઑફિસ જવાના સમયે! એક તો અત્યારે વસતિના કારણે અને અંગત વાહનો વધવાના કારણે વધેલો ટ્રાફિક અને તેમાં પાછા આ વરઘોડાઓ. ગત રામનવમીએ શોભા યાત્રા નીકળી હતી તો તેમાંય ડીજેનો ત્રાસ હતો! ગણેશ મૂર્તિ લઈ આવવાનો પણ દેખાડો. ટ્રક કે કારમાં પાંચ-દસ જણા જાય ત્યારે સાથે સ્પીકર અને ડીજેમાં ગીતો વગાડવા ફરજિયાત! અને તેમાંય ઉપર કહ્યા તેવા જ ‘ચીકની ચમેલી’ જેવાં ગીતો જ હોય! ગણેશોત્સવ દરમિયાન મંડળો પણ રાત્રે આવાં જ ગીતો વગાડતાં હોય છે. તો ગણેશવિસર્જન વખતે પણ આ જ સ્થિતિ હોય છે. નવરાત્રિમાં આઠ વાગ્યાથી મ્યૂઝિક સિસ્ટમ ચાલુ કરી દેવામાં આવે અને ગરબા રાસ રમવાનું તો શરૂ થાય છેક ૧૦.૩૦ કે ૧૧ વાગે! અને બાર વાગ્યાનો નિયમ હોય તોય ચાલે ૨-૩ વાગ્યા સુધી! આ પાછી પાર્ટી પ્લૉટની વાત નથી. સોસાયટીમાં યોજાતા ગરબામાં પણ આ જ હાલ હોય છે.

નવરાત્રિ આસપાસ જ પરીક્ષા હોય ત્યારે આ ગણેશોત્સવ અને તે પછી બૅક ટૂ બૅક આવતા નવરાત્રિથી પરીક્ષાર્થીઓને તો તકલીફ પડે જ છે અને સાથે જેમને નવરાત્રિમાં રમવું નથી અને ઘરે શાંતિથી ગરબાના ટીવી પ્રસારણ જોવા છે કે અન્ય કાર્યક્રમો જોવા છે તેમને કે પછી બીપી, હૃદયરોગની સમસ્યાવાળા વૃદ્ધોને કેટલી તકલીફ પડે છે તેનું કોણ વિચારે છે?

પરંતુ ગણેશોત્સવ, નવરાત્રિ જ નહીં, દિવાળી પર ઘોંઘાટિયા ફટાકડા, મકરસંક્રાંતિ, ધૂળેટી, શિવરાત્રિ, વગેરે અનેક તહેવારો પર આ સ્થિતિ જ હોય છે. જો આજુબાજુ મંદિર હોય કે સોસાયટીમાં કોઈ વધુ પડતા ભક્તિભાવવાળું હોય તો સુંદરકાંડ, ભજન-કીર્તન, ડાયરા વગેરે બારમાસી ચાલે. આપણે સેક્યુલર સમાજ છીએ એટલે ૨૫ ડિસેમ્બર અને ૩૧ ડિસેમ્બરની ઉજવણી ખ્રિસ્તીઓ પણ જે રીતે નથી કરતા તેવી ભયંકર ખરાબ રીતે કરીએ છીએ. તે દિવસોમાં દુકાનોમાંય મ્યૂઝિક વાગતું હોય અને સોસાયટીઓમાં પણ પાર્ટીઓનું આયોજન કરાતું હોય. આ સિવાય સોસાયટીના કોમન પ્લૉટમાં કોઈના બર્થડેનું આયોજન હોય તો તો મરો જ સમજો! ચાર-પાંચ કલાક કાન ફાડી નાખે તેવા વૉલ્યૂમ પર ગીતો વગાડાશે! મુંબઈમાં સંજય દત્ત, પ્રીતિ ઝિન્ટા, ઋત્વિક રોશન વગેરે આવી ઘોંઘાટભરી ઉજવણી આખી રાત ચાલે તેનાથી કંટાળીને આવા ‘મહાનુભાવો’ના પડોશીઓએ પોલીસ ફરિયાદ કરવી પડી હોય તેવા દાખલા બન્યા છે.

રસ્તા પર ઘણા સતત હૉર્ન મારતા જતા હોય છે, જાણે કે એમ્બ્યુલન્સ કે કોઈ રાજકારણીની કાર શ્રૃંખલા નીકળી હોય તેવું લાગે! એટલી ઝડપથી બાઇક કે સ્કૂટર ચલાવે અને પાછા સતત હૉર્ન મારે. રસ્તા પર કારણ વગર હૉર્ન મારવાની અને તે હૉર્નેય પાછા ખૂબ જ હાઇ વૉલ્યૂમવાળા હોય છે. કેન્દ્ર સરકાર તેના પર પણ નિયંત્રણ લાવવાનું વિચારી રહી હોવાના ગત જાન્યુઆરીના સમાચાર હતા.

રાજકીય પક્ષોનાં સભાસરઘસ-ધરણાની તો વાત જ ન કરવી. તેમાં દેશભક્તિનાં ગીતો મોટા અવાજે વગાડી દેશવાસીઓનું અહિત ધ્વનિપ્રદૂષણ દ્વારા કરાતું હોય છે. મોટા મોટા નેતાઓ પણ ચૂંટણી સભા કે લોકાર્પણ સભામાં માઇક ગળી ગયા હોય તેવા ઊંચા અવાજે માઇક પર બોલતા હોય છે. માઇકથી કેટલા અંતરે ઊભા રહીને બોલવું તે કળા કોઈને સાધ્ય નથી હોતી. ભાવનગરમાં ગત ફેબ્રુઆરીમાં મ્યુનિસિપાલિટી દ્વારા મેરેથોનનું આયોજન કરાયું હતું તેમાં રૂપાણી, ઘોઘા, મહિલા કૉલેજ એમ દર બગીચે અતિ ઊંચા અવાજે દેશભક્તિનાં ગીતો વગાડાતાં હતાં. તે દિવસે હું ભાવનગર હતો. મને થયું કે આ પરાણે દેશભક્તિ જગાવવાનો આ નુસખો વળી કેટલો ખરાબ! મેરેથોન ૨૬મીએ સવારે હતી પણ ૨૫ ફેબ્રુઆરીએ રાતથી જ ઘોંઘાટ ફેલાવવાનું ચાલુ થઈ ગયું હતું. માર્ચમાં જે ૧૦-૧૨ અને બીજા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા હોય તેનું વિચારવાનું જ નહીં? આ મેરેથોનથી પાછો ટ્રાફિક પર પ્રતિબંધ મૂકાયો હતો તે જુદું.

આ સામૂહિક ટેવ જ છે. આપણું હિન્દુ દર્શન કહે છે કે બધાનો વિચાર કરવો. પૂરી સમષ્ટિનો, પણ પશ્ચિમની આંધીમાં આપણે ધીમે ધીમે માત્ર આપણો જ વિચાર કરતા થઈ ગયા છીએ પરિણામે આપણે આપણા ઘરમાં ટીવી જોઈએ, ફિલ્મ જોઈએ કે સંગીત સાંભળતા હોઈએ તો પણ હાઇ વૉલ્યૂમ પર સાંભળીએ! સવારમાં જો કોઈ સાધુ-સંત કે જૈન મુનિના કે મૌલવીના પ્રવચન સાંભળો તો સારી વાત કરતા હોય તોય ઉશ્કેરાઈને મોટા અવાજે કરતા હોય તેવા ટોન અને વૉલ્યૂમ હશે. રામાયણ, ભાગવત વગેરે કથા કરતા લોકો પણ ચિલ્લાઈ ચિલ્લાઈને બોલશે.

આ મુદ્દો ઉખેળવાનું કારણ જાણીતા ગાયક સોનુ નિગમે અઝાનના મુદ્દે છેડેલી ચર્ચા છે. સોનુ સામાન્ય રીતે નમ્ર વ્યક્તિ મનાય છે. શાહરુખ ખાન કે સલમાન ખાન જેવો તોછડો અને અહંકારી નથી. તેણે લખ્યું કે ભગવાન બધાને આશીર્વાદ આપે. હું મુસ્લિમ નથી અને મારે સવારમાં અઝાનથી ઊઠી જવું પડે છે. ભારતમાં આ બળજબરીથી ધાર્મિકતા ક્યાં સુધી લદાતી રહેશે? બીજા ટ્વીટમાં તેણે લખ્યું કે જ્યારે મોહમ્મદસાહેબ હતા ત્યારે વીજળી જ નહોતી. તો પછી મારે આ ઘોંઘાટ શા માટે સાંભળવાનો? હું મંદિર કે ગુરુદ્વારામાં ઘોંઘાટનો પણ વિરોધ કરું છું. જેમને પંથ નથી પાળવો તેમને શા માટે સવારમાં ઊઠાડો છો? આ નરી ગુંડાગીરી જ છે.

સોનુ નિગમના આ ટ્વીટોથી વિવાદ છેડાઈ ગયો. સોનુ નિગમ સામે પોલીસ ફરિયાદ પણ થઈ. અનેક મહાનુભાવોએ પ્રતિક્રિયા પણ આપી. એમાં સૌથી ઉલ્લેખનીય છે કૉંગ્રેસનાં સર્વોચ્ચ નેતા સોનિયા ગાંધીના રાજકીય સલાહકાર અહમદ પટેલની પ્રતિક્રિયા. તેમણે કહ્યું કે અઝાન જરૂરી છે પણ લાઉડ સ્પીકરનો ઉપયોગ જરૂરી નથી. અભિનેત્રી ગુલ પનાગે કહ્યું, “ઉપાસનાનાં તમામ સ્થળોએ લાઉડ સ્પીકરને ટાળી શકાય. લાઉડ સ્પીકરના વૉલ્યૂમ પર કોઈ મર્યાદા હોવી જોઈએ.” નિર્દેશક વિવેક અગ્નિહોત્રીએ પણ સોનુનું સમર્થન કરતા કહ્યું કે લાઉડ સ્પીકર પર અઝાન અને બીજો ગેરકાયદે ઘોંઘાટ બંધ થવો જોઈએ. જોકે સોનુ નિગમના વિરોધમાં સૈયદ શા અતીફ અલી અલ કાદરી નામનું લાંબુલચક નામ ધરાવતા પ. બંગાળના એક ઇમામે સોનુનું માથું મુંડાવી લાવે તેને રૂ. ૧૦ લાખનું ઈનામ જાહેર કર્યું પરંતુ સોનુએ જાતે જ માથું મુંડાવી નાખ્યું અને તેય તેના મુસ્લિમ હેર સ્ટાઇલિસ્ટ આલીમ હકીમ પાસે. તેણે રૂ. ૧૦ લાખ માગ્યા પણ ઇમામે નકારી દીધા!

સામાન્ય રીતે કોઈ કલાકાર કે હિન્દુ ધર્મનો વિરોધ કરનાર વ્યક્તિ સામે આવી કોઈ વાત કરે તો સેક્યુલર પત્રકારો, લેખકો, સાહિત્યકારો, વૈજ્ઞાનિકો, ફિલ્મ કલાકારો મેદાનમાં આવી જતા હોય છે. વર્ષ ૨૦૧૫માં તો રીતસર સ્પર્ધા ચાલી હતી, એવોર્ડ પાછા આપવાની અને દેશમાં અસહિષ્ણુતા (ઇનટૉલરન્સ) વ્યાપી ગઈ છે તેમ કહીને પ્રસિદ્ધિ મેળવવાની, જેમાં શાહરુખ ખાન, આમીર ખાન, મુનવ્વર રાણા વગેરે જોડાયા હતા. અનેકોએ પોતાના એવોર્ડ પાછા આપી દીધા હતા. આ ઝુંબેશને કૉંગ્રેસ, લાલુપ્રસાદ યાદવ, અરવિંદ કેજરીવાલ, મમતા બેનર્જી સહિતના રાજકારણીઓનું પણ સમર્થન હતું પરંતુ સોનુ નિગમે તાર્કિક વાત કરી છે ત્યારે તેની સામે ફતવો બહાર પડ્યો તો ફિલ્મ ઉદ્યોગના લોકો અઝાનની તરફેણમાં બોલી રહ્યા છે, એ વાત ભૂલીને કે સોનુએ અઝાનનો વિરોધ નથી કર્યો, લાઉડ સ્પીકરના ઉપયોગનો વિરોધ કર્યો છે.

પણ એક મિનિટ…આ અઝાન એટલે શું? એ તો જાણો. અઝાન હકીકતે પ્રાર્થના કે બંદગી નથી. પ્રાર્થનામાં આવવા કરાતી હાકલ છે. જે આ હાકલ કરે છે તેને મુઅઝ્ઝિન કહેવાય છે. સ્વાભાવિક છે કે આ બધા કંઈ સંગીતનું પ્રશિક્ષણ પામેલા નથી હોતા. તેથી ઘણા અંશે બેસૂરા હોય છે. મુસ્લિમોએ દિવસમાં પાંચ વાર નમાઝ પઢવાની હોય છે. તેથી દિવસમાં પાંચ વાર અઝાન ગવાય છે. આથી પાંચ વાર ત્રણ મિનિટ સુધી આ બેસૂરો રાગ સાંભળવો પડે છે અને તેય ઊંચા અવાજે ગવાતો હોય છે. અને તેય લાઉડ સ્પીકરના હાઇ વૉલ્યૂમમાં! આ તો ઠીક, પણ ભાવનગર જેવા નાના શહેરમાં જ્યાં એકથી વધુ મસ્જિદ નજીક-નજીક હોય અને સવારની એકદમ શાંતિ હોય ત્યારે અઝાન પોકારાવા લાગે અને તેમાંય પાછો પર્ફેક્ટ એક સમય હોય તો જુદી વાત છે. થોડી સેકન્ડના અંતરે પણ શરૂ થાય તો એ બધા અવાજો ભેગા મળીને ઘોંઘાટ જ બનતા હોય છે. જે મુસ્લિમો આ ઘોંઘાટનું સમર્થન કરે છે તેમણે હૃદય પર હાથ રાખીને પોતાની રુહને પૂછવું જોઈએ કે શું અલ્લાહને આ પસંદ છે? કેટલાક મુસ્લિમો તો સંગીતનો જ વિરોધ કરતા હોય છે. કાશ્મીરમાં સ્ત્રીઓના બેન્ડ પર પ્રતિબંધ મૂકતો ફતવો જાહેર થયો હતો. તો તાજેતરમાં આસામમાં ૧૬ વર્ષની મુસ્લિમ ગાયિકા નાહીદ આફ્રિન સામે એક નહીં પણ ૪૬ મુસ્લિમ ધર્મગુરુઓએ ફતવા બહાર પાડ્યા હતા કારણકે તે આઈએસઆઈએસના ત્રાસવાદ સામે ગીતો ગાય છે! ફતવામાં લખાયું હતું કે મસ્જિદ, મદરેસા અને કબ્રસ્તાનની આજુબાજુના મેદાન પર મ્યૂઝિકલ નાઇટ થાય તો તે ઇસ્લામ વિરુદ્ધ છે! જો સંગીતનો વિરોધ હોય, આધુનિકતાને અપનાવવી ન હોય તો પછી અઝાન શા માટે? અને જો આધુનિકતાને અપનાવવી હોય તો ગૂગલ પ્લે સ્ટૉરમાં ‘પ્રેયર ટાઇમ’ની અનેક ઍપ છે. તેનો લોકો ઉપયોગ કરી શકે છે. યુકેમાં તો લંડન સેન્ટ્રલ મૉસ્ક આખા મહિનાના નમાઝના સમય છાપે છે. સાઉદી અરેબિયા જે મુસ્લિમોનું અતિ પવિત્ર સ્થળ ધરાવતો દેશ છે ત્યાં પણ લાઉડ સ્પીકર પર પ્રતિબંધ છે. નેધરલેન્ડ, જર્મની, સ્વિત્ઝર્લેન્ડ, ફ્રાન્સ, યુકે, ઑસ્ટ્રિયા, નૉર્વે અને બેલ્જિયમ, કૈરો વગેરે અનેક દેશોમાં લાઉડ સ્પીકર અને અઝાન પર પ્રતિબંધ છે. તો પછી ભારતમાં જ કેમ વિરોધ?

મુસ્લિમ લેખિકા મસરત દાઉદ તો કહે છે કે ઇસ્લામમાં પડોશી પ્રત્યે દયાળુ-ઉદાર બનવાનું કહેવાયું છે તો શું મસ્જિદના મુલ્લા-મૌલવીઓને આ વાત લાગુ નથી પડતી? હદીથમાં પણ આ વાત કહેવાઈ છે અબ્દુલ્લાહ મુજાહિદને કહે છે કે આપણા પડોશીઓ સાથે સારો વ્યવહાર કરવો જોઈએ. (અલ અદબ અલ મુફ્રાદ ૧૦૫)
બીજી મહત્ત્વની વાત એ છે કે અઝાનમાં જે બોલાય છે તે અન્ય પંથના લોકો શા માટે સાંભળે? આ તો એક જાતની મતાંતર-ધર્માંતરણનો પ્રયાસ છે. અઝાનમાં કહેવાય છે – અલ્લાહો અકબર. એટલે કે અલ્લાહ સૌથી મોટા છે. હિન્દુઓ તો માને જ છે કે ભગવાન કહો કે અલ્લાહ, બધું એક જ છે, પરંતુ ઘણા મુસ્લિમો અને ખ્રિસ્તીઓ આ નથી માનતા. તો પછી અલ્લાહ જ સૌથી મોટા છે તેવી તેમની વાત બીજા શા માટે માને? આ ઉપરાંત એમ કહેવાય છે કે અશહદુ અન-લા ઇલાહા ઇલ્લ અલ્લાહ જેનો અર્થ એમ કહેવાય છે કે અલ્લાહ સિવાય બીજા કોઈ પૂજનીય નથી. આ વાત પણ બીજા પંથના લોકો શા માટે માને? તેમને નિરાકાર, વિષ્ણુ, શિવ, જગદંબા, મહાવીર, બુદ્ધ કે પછી ઈશુમાં માનવું હોય તો? છેલ્લે પાછું કહેવાય છે કે લા ઇલાહા ઇલ્લ અલ્લાહ. તેનો અર્થ એ જ કે અલ્લાહ સિવાય કોઈ પૂજનીય નથી. આ તો સેક્યુલરિઝમ વિરુદ્ધની વાત થઈ.

ચાલો, એ પણ માની લઈએ કે એક પ્રાર્થના છે, પરંતુ ઘોંઘાટનું શું? જાણીતી સમાચાર ચેનલ એબીપીએ અઝાનમાં કેટલો ઘોંઘાટ હોય છે તેની તપાસ કરી તો સોનુ નિગમના ઘર પાસે આવેલી મસ્જિદમાંથી જે અઝાન દરમિયાન ઘોંઘાટ થાય છે તેનું સ્તર ૬૦ અને ૭૭ ડેસિબલ વચ્ચે રેકોર્ડ કરાયું. નિયમ કરતાં ૨૩.૫ ડેસિબલ વધુ છે. દિલ્લીમાં પણ અઝાન ૬૦-૮૦ ડેસિબલ વચ્ચે ધ્વનિ પ્રદૂષણ રેકોર્ડ કરાયું. જયપુરના મોતી ડૂંગરી વિસ્તારમાં મુસ્લિમ મુસાફિર ખાનાની મસ્જિદમાંથી અઝાનનું ધ્વનિ પ્રદૂષણ તો ૯૦ ડેસિબલ સુધી પહોંચી ગયું. મદ્રાસ ઉચ્ચ ન્યાયાલય, મુંબઈ ઉચ્ચ ન્યાયાલયે આ અંગે કડક ચુકાદાઓ આપેલા જ છે. મુંબઈ ઉચ્ચ ન્યાયાલયે વર્ષ ૨૦૧૪માં ચુકાદો આપ્યો હતો જેને મુસ્લિમ નેતાઓએ પણ સ્વીકાર્યો હતો. આવકાર્યો હતો. જો તે સમયે સ્વીકાર્યો હતો તો પછી સોનુ નિગમની ટ્વીટ પર હોબાળો મચાવવાની અને ફતવા બહાર પાડવાની જરૂર શી છે?

હકીકતે તો તમામ પ્રકારના જાહેર ઘોંઘાટ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની જરૂર છે. જો કોઈ એમ કહે કે શાંતિ જોઈતી હોય તો હિમાલય પર જઈને રહો તો એ ખોટી દલીલ છે. શહેરમાં રહીને શાંતિ મેળવવાનો દરેક નાગરિકનો અધિકાર છે. ભારતના બંધારણની કલમ ૧૯ (૧) (એ) તેમજ ૨૧માં નાગરિકને સારું પર્યાવરણ અને શાંતિપૂર્વક રહેવાનો, રાત્રે ઊંઘ લેવાનો અને આરામદાયક જીવન જીવવાનો અધિકાર અપાયો છે. શું આ અધિકારના હનન બદલ મસ્જિદો સામે કાર્યવાહી ન થઈ શકે? થઈ શકે પરંતુ રાજકીય ઈચ્છા શક્તિ જોઈએ. ધર્મની-પંથની વાત આવે ત્યારે રાજકીય ઈચ્છાશક્તિ સૂઈ જાય છે, પરંતુ લોકો સૂઈ નથી શકતા તેનું શું?

international, terrorism

ઢાકા અને મદીના: ત્રાસવાદીઓનું લક્ષ્ય માત્ર વિધર્મી જ નથી!

(સંકલન શ્રેણી સામયિકમાં ૨૧ જુલાઈ ૨૦૧૬ના અંકમાં આ લેખ પ્રકાશિત થયો)

મુસ્લિમોના પવિત્ર તહેવાર ઈદ પહેલાં, ઈદ પર અને પછી ભારે હિંસા થઈ. આમાં સૌથી વધુ ચર્ચા ઢાકા હુમલાની જ છે. માત્ર ૬ જૂનથી ૫ જુલાઈ દરમિયાન અનેક મુસ્લિમ ત્રાસવાદીઓએ હુમલામાં પાંચસો આસપાસ લોકો મર્યા. આ સમયગાળો મુસ્લિમોના પવિત્ર મહિના રમઝાનનો હતો. એમ મનાય છે કે આઈએસઆઈએસે જૂન ૨૦૧૪માં ખલીફાનું શાસન લાવવા જાહેરાત કરી ત્યારથી દરેક રમઝાન મહિનો લોહિયાળ વિત્યો છે.

જોકે ઇતિહાસ જોતાં, ઈ.સ. ૬૨૪થી આ ક્રમ ચાલ્યો આવે છે. ગીતા અને કુરાન બંનેમાં યુદ્ધની વાત કરાઈ છે. ગીતામાં પોતાના જ પિતરાઈ ભાઈઓને, પ્રપિતામહ ભીષ્મ, ગુરુ દ્રોણાચાર્ય વગેરેને જોઈને અર્જુનના હાથમાંથી ગાંડિવ સરી પડે છે. ત્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ગીતા જ્ઞાન આપતાં કહે છે, હવે તો યુદ્ધ એ જ કલ્યાણ! કુરાનમાં સૂરાહ (અધ્યાય ૨)માં ૧૯૦થી ૨૧૭ આયાત યુદ્ધ વિશે છે!

૧૯૧મી આયાત કહે છે, “અને જ્યાં પણ તેમના પર નિયંત્રણ મેળવો, તેમની હત્યા કરો અને તેમણે તમને જ્યાંથી કાઢ્યા છે ત્યાંથી તેમને કાઢો કારણકે ઉત્પીડન હત્યાથી પણ ગંભીર છે. પરંતુ મસ્જિદે હરામ (કાબા) પાસે તમે તેમની સામે ત્યાં સુધી ન લડો જ્યાં સુધી તેઓ સ્વયં તમારી સામે યુદ્ધ ન કરે. આથી જો તેઓ યુદ્ધ કરવા આવે તો તેમની હત્યા કરો. આવા લોકોનો આ જ બદલો છે.”

ઈસ્લામને શાંતિનો પંથ બતાવવા પ્રયાસરત છે તેવા ઈસ્લામના વિદ્વાનો કહે છે કે ત્રાસવાદીઓ આયાતોનું-કુરાનનું ખોટું અર્થઘટન કરે છે.

અને આ જ કુરાન- આ જ આયાતોનું મદરેસામાં પાઠ ભણાવતા મૌલવીઓ અને હવે તો જાહેરમાં કન્વેન્શન દ્વારા કે સોશિયલ મિડિયા પરથી આવા પાઠ ભણાવતા ઝાકિર નાઈક મુસ્લિમ બાળકો-યુવાનોમાં વિધર્મીઓ પ્રત્યે ઝેર ભરે છે.

ગીતા વાંચીને માણસનું મન શાંત થાય છે, તે ભક્તિ તરફ વળે છે. ગીતા વાંચીને અર્જુન સિવાય કોઈએ શસ્ત્ર ઉઠાવ્યા હોય તેવું ક્યાંય સાંભળ્યું છે ખરું? ગીતા છોડો, બીજા કોઈ પણ હિન્દુ ધર્મગ્રંથ વાંચીને કોઈએ કોઈની હિંસા કરી હોય તેવું એક ઉદાહરણ બતાવો. કુરાન વાંચીને આવું કેમ નથી થતું? જોકે પ્રશ્ન એ પણ છે કે ત્રાસવાદીઓ ખરેખર કુરાન વાંચે છે ખરા?

હકીકત એ છે કે હિન્દુ ધર્મ સતત વિકાસશીલ છે. હિન્દુઓ પણ હિંસક હતા. તેમાં ના નહીં. બલિઓ પણ અપાતા. આજેય છુટાછવાયા અપાય છે. પરંતુ મહાવીર, બૌદ્ધના આગમન પછી હિન્દુઓએ અહિંસાનો માર્ગ અપનાવ્યો. આનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ બીજું કયું હોઈ શકે કે હિન્દુઓના બે દેશ – ભારત અને નેપાળમાંથી કોઈએ સામેથી આક્રમણ કર્યું હોય તેવા દાખલા મળશે? આવું ઈસ્લામ રાષ્ટ્રોના સંદર્ભમાં કહી શકાય ખરું? મહાવીર, બૌદ્ધ પછી ગાંધીજીએ અહિંસાનો ઉપદેશ ગાઢ કરી દીધો.

વાસ્તવમાં, હિન્દુઓમાં જે અત્યાચારી છે તેમને ડિસઑન કરવાની (તેમને ફગાવવાની) પરંપરા છે, ચાહે તે ગમે તેટલા જ્ઞાની, ધનવાન કે કંઈક અંશે સારા કેમ ન હોય. હિરણ્યકશિપુથી માંડીને રાવણ અને કંસ આના ઉદાહરણ છે. એ જવા દ્યો, નથુરામ ગોડસેનું નામ બોલતા પણ હિન્દુઓ અચકાય છે.

જોકે ત્રાસવાદી હુમલાઓ વખતે ચિંતકો, બૌદ્ધિકો, સાહિત્યકારો, ફિલ્મકારો પોતાની જાતને સેક્યુલરોમાં ખપાવવા બે કામ અચૂક કરે છે: ૧.તેમનું પોપટરટણ હોય છે- ત્રાસવાદીઓનો કોઈ ધર્મ નથી. ૨. તેઓ તેમની વાતમાં-લેખમાં હિન્દુઓને ધિબેડવાનું ચૂકતા નથી.

ઢાકામાં ૧ જુલાઈની રાત્રે આઠ મુસ્લિમ ત્રાસવાદીઓએ ‘અલ્લાહુ અકબર’ના નારાઓ સાથે હોલી આર્ટિસન બેકરી નામના સ્પેનિશ રેસ્ટોરન્ટ પર હુમલો કર્યો. તેમનું નિશાન સ્પષ્ટ હતું વિદેશીઓ. તેમણે જેમને કુરાનની આયાત આવડતી હતી તે મુસ્લિમોને જવા દીધા. વિધર્મીઓની નિર્મમ હત્યા કરી. કાશ્મીરના ત્રાસવાદીઓ હોય કે ઢાકામાં ત્રાટકેલા ત્રાસવાદીઓ, તેમની વિકૃતિ જુઓ! તેમનો ઈરાદો માત્ર હત્યાનો નથી હોતો. પરંતુ તેઓ ખૂબ જ યાતના આપીને હત્યાઓ કરે છે. મરનારાઓમાં નવ ઈટાલિયનો અને સાત જાપાનીઝ હતા. એક અમેરિકી અને એક ભારતીય હતા. છ બાંગ્લાદેશીઓ હતા. જ્યારે બે પોલીસ અધિકારીઓ પણ મરણને શરણ થયા.

પરંતુ ત્રાસવાદીઓનું લક્ષ્ય શું માત્ર વિધર્મીઓ જ છે? ના. બાંગ્લાદેશમાં જ ઢાકાથી ૧૦૦ કિમી દૂર શોલાકિયામાં ઈદના પવિત્ર તહેવાર નિમિત્તે ઈદગાહમાં નમાઝ પઢી રહેલા ૩ લાખ મુસ્લિમો પર તેઓ ત્રાટક્યા. તેમાં મર્યા જોકે ત્રણ જ લોકો. પરંતુ ઢાકા હોય કે ઈરાક, કે પાકિસ્તાન, કે સાઉદી અરેબિયાનું મુસ્લિમોનું પવિત્ર સ્થળ મદીના, ત્રાસવાદીઓ હવે સુન્ની સિવાયના મુસ્લિમોને પૂરજોશમાં નિશાન બનાવી હત્યાઓ કરી રહ્યા છે તે વાત સ્વીકારવી જ પડશે. અને એટલે જ આ સમય છે કે બિન સુન્ની મુસ્લિમોએ એકત્ર આવવું પડશે. તેઓ જો હજુ એ વાત પકડી રાખશે કે ત્રાસવાદનો કોઈ ધર્મ નથી હોતો તો તેમણે પોતાની હત્યા માટે તૈયાર રહેવું પડશે. ત્રાસવાદીઓ પોતાને ઈસ્લામી કહે છે પરંતુ બિન સુન્ની મુસ્લિમોએ ખોંખારીને ત્રાસવાદીઓ સામે જેહાદ માટે આગળ આવીને કહેવું પડશે કે હા ત્રાસવાદીઓનો ધર્મ નથી, પંથ પણ નથી, સંપ્રદાય જરૂર છે અને તે છે- સુન્ની અથવા વહાબી.

અગાઉ કહ્યું તેમ ઈદ પહેલાં અને આસપાસ ઇસ્લામી ત્રાસવાદીઓએ હાહાકાર મચાવી દીધો. આવું થાય ત્યારે એક સાઇકૉલૉજિકલ પ્રેશર બનાવવાની તક હોય છે. ખાસ કરીને મિડિયા પાસે. પણ યાકૂબ મેમણને ફાંસીનો પ્રસંગ હોય કે ઢાકાનો હુમલો હોય કે પછી કાશ્મીરમાં બુરહાન વાણીને ઠાર મારવાની વાત હોય, એ સમયે ભારતીય મિડિયા અને બુદ્ધુજીવીઓને શું શુરાતન સૂજે છે કે તે વાતને આડા પાટે ફંટાવી દે છે. ઢાકાના હુમલા વખતે ફરાઝ હુસૈનનો કિસ્સો એટલો ચગાવાયો કે મૂળ વાત ભૂલાઈ ગઈ. ત્રાસવાદી હુમલાઓની વાત જોરશોરથી એટલા માટે કરવી પડે કારણકે આવા હુમલાઓ સમુદાયની અંદરની મદદ વગર થતા નથી.

ફરાઝ હુસૈને તેની મિત્ર ભારતીય તરુણી તારુષિ જૈન અને અમેરિકન અબિનતા કબીર માટે થઈને પોતાનું બલિદાન આપી દીધું. તેને આયાત આવડતી હોવા છતાં તેણે જવા ના પાડી દીધી. આ વાત સાચી હોય તો ફરાઝને વંદન પરંતુ બાંગ્લાદેશના સમાચારપત્રો ‘ડેઇલી નિરોપેખ્ખા’ અને બીડી ટૂડે (બાંગ્લાદેશ ટૂડે) જુદું જ ચિત્ર રજૂ કરે છે. કેનેડાના મુસ્લિમ લેખક તારીક ફતેહે પણ ટ્વીટ કર્યું છે. સમાચારપત્રો મુજબ, ફરાઝ ત્રાસવાદીનો મિત્ર હોવાની અથવા પોતે ત્રાસવાદી હોવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. યૂ ટ્યૂબ પર ફરાઝ મશીનગન સાથે બારી પાસે હોવાનો વિડિયો પણ છે. જોકે માત્ર હિન્દુઓને ધિબેડવામાં જ માનતા સેક્યુલર બુદ્ધુજીવીઓ પડશે તો પણ ટંગડી ઊંચી જ રાખશે. આ સમાચારપત્રોના કહેવા મુજબ, ફરાઝના નાનાનું ‘પ્રોથોમ આલો’ સમાચારપત્ર છે. તેમણે તેમના દોહિત્રને હીરો બનાવી દીધો.

અને ચાલો માની લઈએ કે ફરાઝ ખરેખર મિત્રતા માટે થઈને વેદીએ ચડી ગયો. તો પણ…આ બુદ્ધુજીવીઓને પૂછવાનું કે ત્રાસવાદનો કોઈ ધર્મ નથી હોતો તેમ ગાઈ વગાડીને કહો છો તો પછી માનવતાનો કોઈ ધર્મ કેવી રીતે હોઈ શકે? તમારા જેવા અંદર ખાને સામ્યવાદી હિન્દુઓ જ કહેતા હોય છે- ના રે, અમે કંઈ હિન્દુ નથી…હિન્દુ, મુસ્લિમ સર્વ ધર્મ છોડી માનવતાનો ધર્મ અપનાવવો જોઈએ…અમારો ધર્મ તો માનવતાનો ધર્મ છે. તો પછી ફરાઝ મુસ્લિમ કેવી રીતે થઈ ગયો?

હવે મૂળ પ્રશ્ન ત્રાસવાદ પર આવીએ. કેવી રીતે સમાપ્ત થાય આ ત્રાસવાદ? અમેરિકાના પ્રમુખ પદના ઉમેદવાર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ કહે છે કે ઓબામા આઈએસઆઈએસને છાવરે છે. ટૂંકમાં, અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયા જ્યાં સુધી છાવરશે ત્યાં સુધી આ ત્રાસવાદરૂપી દાનવ એમ સમાપ્ત નહીં થાય. બીજું આ ત્રાસવાદીઓ એક રીતે ભાડૂતી ગુંડા જેવા જ છે. તેમનો ઉપયોગ પોતાના દેશમાં અથવા બીજા દેશમાં અશાંતિ ફેલાવવા થાય છે. (ઢાકામાં આઈએસઆઈએસ નહીં પણ વિરોધી પક્ષોએ જ હુમલો કરાવ્યો હોવાનું મનાય છે.) આથી ત્રાસવાદીઓને મળતા ભંડોળ પર પ્રતિબંધ લાવવો પડે. ત્રીજું, ગુપ્તચર તંત્ર અતિશય સજાગ બનાવી દેવું પડે. અને એમાં કોઈ વૉટબેંકની પરવા કર્યા વગર ત્રાસવાદ પ્રત્યે સૉફ્ટ કૉર્નર ધરાવતા મુસ્લિમો પર નજર રાખવી પડે. તેમને છાવરતી બૌદ્ધિક બદમાશ ટોળીઓને કોઈ રીતે આંતરીને, ખૂણામાં લઈ જઈ, કમ સે કમ, ત્રાસવાદીઓને તેઓ ન છાવરે તે સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ. (શાહરુખ ખાન બાંગ્લાદેશમાં ઈદ પર હુમલા મુદ્દે મૌન રહ્યો છે ત્યાં તેને અસહિષ્ણુતા દેખાતી નથી. આમીર ખાને બધા પંથોને વખોડ્યા છે.) આવા લોકોનો સામાજિક-આર્થિક જે પણ બહિષ્કાર કરવો પડે તે કરવો જોઈએ. તેમની જાહેરમાં ટીકા કરતાં ખચકાવું ન જોઈએ. આમ કરવાથી કોમવાદી ગણાઈ જશું તેવી ભીતિ છોડી દેવી જોઈએ. કાશ્મીરમાં બુરહાન વાણી એન્કાઉન્ટરમાં મરાય તો આ બુદ્ધુજીવીઓ છાજિયા લેવા માંડે છે. કાશ્મીરી પંડિતો કે તારુષિ જૈનની સાથે જે કંઈ થયું તેનો બદલો દેશના અન્ય કોઈ ભાગમાં લેવામાં નથી આવતો પણ કાશ્મીરમાં બુરહાન મરે ત્યારે અમરનાથ યાત્રીઓ પર હુમલો કરાય છે. સેના પર પથ્થરમારો કરાય છે (અને આ પથ્થરમારાને ઈદ પહેલાં છોડી મૂકનારાઓ જમ્મુ-કાશ્મીરની અલગતાવાદી-રાષ્ટ્રવાદી યુતિ સરકાર જ હતી!) એટલે આમાં ચીનનો રસ્તો અપનાવવો પડે. ચીનમાં રમઝાન-નાતાલ બધા પર પ્રતિબંધ છે.

ઝાકિર નાઈકનાં ઉશ્કેરણીજનક ભાષણો, તેમની વટાળ પ્રવૃતિ આજકાલની નહોતી ચાલતી. તેમની પીસ ટીવી ચેનલ આજકાલની ચાલતી નહોતી. યૂ ટ્યૂબ પર તેમની વટાળ પ્રવૃત્તિનાં ઉદાહરણરૂપ અનેક વિડિયો છે. તેમાં એકમાં તો કોઈ બહુરૂપિયાને શંકરાચાર્ય તરીકે રજૂ કરી ઈસ્લામ મહાન છે તેવું કહેવડાવાય છે! પ્રશ્ન એ છે કે ઝાકિર નાઈકની પ્રવૃત્તિ પ્રત્યે કેમ આંખ આડા કાન કરાયા? ચાલો એ જવા દો, પણ હુમલા પછી બાંગ્લાદેશ જેવા ઈસ્લામી રાષ્ટ્રએ જે ત્વરિતતાથી ઝાકિર નાઇકની ટીવી ચેનલ બંધ કરવા પગલાં લીધાં તેની સામે ગૃહ પ્રધાન રાજનાથસિંહ કહે છે, “અમે તેમનાં ભાષણો તપાસીએ છીએ.” શિવસેનાના કહેવા પ્રમાણે, યુપીએ સરકારની તુષ્ટીકરણની નીતિના કારણે તે તમામ તપાસમાંથી છટકી ગયો છે. ઉમર ખાલિદ કે કન્હૈયાકુમાર પણ જેલમાંથી જામીન પર છૂટીને સેનાનું મનોબળ ઘટાડતા ફરી રહ્યા છે. આવા તત્ત્વો તો હાર્દિક પટેલ જેમ અનેક મહિના સુધી જેલમાં રહ્યો તેમ જેલમાં જ હોવા જોઈએ.

ઢાકાના હુમલા થકી ત્રાસવાદી પ્રેમી ગેંગની એ દલીલનો પણ કચ્ચરઘાણ વળી ગયો કે ગરીબાઈના કારણે મુસ્લિમો ત્રાસવાદી બને છે. ગરીબાઈ તો બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ છે. ત્યાં કેમ કોઈ ત્રાસવાદી નથી બનતું? જ્યારે ઢાકાના હુમલાખોર ત્રાસવાદીઓ ધનવાન કુટુંબના હતા. વળી, તેઓ મદરેસાના કારણે નહીં, પણ સોશિયલ મિડિયાના કારણે ત્રાસવાદ તરફ વળ્યા હોવાનું બહાર આવ્યું. બાંગ્લાદેશમાં આ હુમલા પછી સોશિયલ મિડિયા પર પણ તડાપીટ બોલાઈ છે, પણ અહીં જો આવું કરાય તો બુદ્ધુજીવીઓ સરકાર પર તૂટી પડશે કે ફ્રીડમ ઑફ એક્સ્પ્રેશનનો ભોગ લેવાય છે, અઘોષિત કટોકટી લાદી દેવાઈ છે. મોદી હિટલર જેવા છે. વગેરે વગેરે. પણ આવા બુદ્ધુજીવીઓ કે વૉટબેંકની પરવા કર્યા વગર સરકારે કડક હાથે મુસ્લિમોને ત્રાસવાદીઓ બનાવતા તમામ રસ્તાઓને બ્લોક કરી દેવા પડશે, નહીંતર આજે ઢાકા છે, કાલે દિલ્લી હશે!

hindu, media

દિવાળી પર ફટાકડા ન ફોડો…જસ્ટ શટ અપ!

હોળી પર પાણી ન વેડફો, શ્રાવણમાં શિવલિંગ પર દૂધ ન ચડાવો, રક્ષાબંધન અને દિવાળી પર મીઠાઈ ન ખાવ (જેથી કેડબરી બેફામ વેચાઈ શકે) , દિવાળી પર ફટાકડા ન ફોડો….
હિન્દુઓ ઉદાર છે અને સુધારાવાદી પણ છે એટલે એનો અર્થ એવો કે તેમની નિર્દોષ ઉજવણી અને ઉપાસનાપદ્ધતિ પર સલાહો દ્વારા પ્રહાર કર્યે રાખવાના? જે લોકોને પર્યાવરણની ચિંતા છે તેઓ પહેલાં પોતાનું એસી બંધ રાખે, પેટ્રોલ-ડીઝલવાળાં વાહનો વાપરવા બંધ કરે, વીજળીનો વપરાશ તો બિલકુલ બંધ. ચામડાનાં પર્સોથી માંડીને ચપલ-બૂટ પહેરવાના બંધ. ગાયનું કે ભેંસનું દૂધેય બંધ. ઇન્ટરનેટેય બંધ ને કમ્પ્યૂટર પણ. (ઇન્ટરનેટથી પેપરલેસ કામ થાય છે તે સાચું પણ એનાથી પર્યાવરણને એક પરાગરજ જેટલોય ફાયદો નથી થતો.) જે લોકો ફટાકડામાં બાળમજૂરીની દલીલ કરે છે તે તો કોઈ ટ્રાફિક સિગ્નલ પર તેમની કાર પર બાળક પાસે કાર સાફ નહીં જ કરાવતા  હોય ને એમના ઘરે કામવાળા કે ઘરઘાટી તરીકે બાળકને કે તરુણ કે તરુણીને નહીં આવવા દેતા હોર ને. પોતાનાં બૂટ પણ કોઈ બાળક પાસે પૉલિશ નહીં જ કરાવતા હોય. ને એવો ટીવી શો, સિરિયલ કે ફિલ્મ પણ નહીં જોતા હોય જેમાં બાળ કલાકેર આવતા હોય. વાતું કરે છે….!
એ વાતમાં બેમત નહીં કે ઉજવણી કોઈને નડે નહીં તેમ કરવી જોઈએ. નવરાત્રિમાં 12 વાગ્યા પછી થતા ઘોંઘાટ કે ઑફિસ સમય દરમ્યાન લગ્નના વરઘોડા સામે મને વાંધો છે. પણ આ તો હવે હદ થઈ રહી છે. હિન્દુઓની સારપનો લાભ ઉઠાવી જે હોય તે સલાહ આપવા હાલી નીકળ્યા છે. જે જૈન મહારાજસાહેબો ફટાકડા નહીં ફોડવાની વિનંતી કરે છે અને પ્રતિજ્ઞા લેવડાવે છે તેમને નમ્ર આગ્રહ છે કે દીક્ષા વખતે થતા વરઘોડા/સામૈયા જેવા તાયફા અને પર્યૂષણ વગેરે વખતે માઇકના ઉપયોગ પહેલાં બંધ કરાવો પછી બીજી વાત. કોઈ છાપું કે ચેનલ બકરી ઇદ વખતે કપાતાં બકરા અંગે કેમ સલાહ નથી આપતું? ત્યાં કેમ કુર્બાનીનો સાચો અર્થ સમજાવા જતા નથી? માંસાહારથી થતા પર્યાવરણના અસંતુલન કે મેડ કાવ, બર્ડ ફૂલુ કે ચિકન ફ્લુ જેવા રોગોની શક્યતા અંગે કેમ આ  મિડિયા કેમ સલાહ આપવા નથી જતા? ભાઠા પડવાની બીકે? કેમ 31મી ડિસેમ્બરની ઉજવણીમાં ઉડતી દારૂની બેફામ છોળો, અર્ધ કે પૂર્ણ નગ્ન ડાન્સ અને ફાર્મહાઉસની ‘લીલાઓ’ અંગે આ મિડિયા ઝુંબેશો નથી ચલાવતા? કેમકે એમાં આ મિડિયાના ઘણા મોટામોટાં માથાં હોય છે એટલે? આ લોકોને પાછી 31મીએ થતી આતશબાજીનો કોઈ વાંધો આવતો નથી. કેમ? ખ્રિસ્તી તહેવારે ફટાકડાથી પર્યાવરણને કોઈ નુકસાન થતું નથી? આ જ લોકો છાપામાં 31મીની આતશબાજીના ફોટા છાપે છે ને ચેનલ પર બતાવેય છે.
પ્લીઝ, હિન્દુઓની સહનશક્તિને ઉત્કલનબિંદુ સુધી ન લાવો. જસ્ટ કીપ યોર માઉથ શટ.

celebrity, society

‘ઈમરાન હાશ્મી…’ પાર્ટ ટૂ : સોસાયટીમાં કે પડોશમાં આવતા કોઈને રોકી શકાય?

ઈમરાન હાશમીના કિસ્સામાં એવું નથી કે તે મુસ્લિમ છે એટલે તેને ફ્લેટ વેચવાનો ઈનકાર કરવામાં આવ્યો.  પણ… એક બહુ કડવું સત્ય લખવા જઈ રહ્યો છું કે તે મુસ્લિમ હોય તે જ કારણે માનો કે ફ્લેટ વેચવા ખરેખર ઈનકાર કરવામાં આવ્યો  હોય તો તેના કારણો શું હોઈ શકે?

ગુજરાતની વાત જ કરીએ કે ગુજરાતીઓની મુંબઈમાં સોસાયટી હોય તો સામાન્ય રીતે ગુજરાતીઓ મુસ્લિમોને કે ફોર ધેટ મેટર, પરપ્રાંતીયોને બાજુમાં રાખવાનું પસંદ કેમ નથી કરતા? એક મોટું કારણ શાકાહાર છે. માંસાહાર રંધાતો હોય તે (દલીલ કરનારાઓ એવી દલીલ કરી શકે કે ગુજરાતીઓ પણ મોટા પાયે માંસાહાર કરવા લાગ્યા છે- પણ તે હજુ ઈંડાની લારી પૂરતું છે, ઘરમાં એ દૂષણ હજુ નથી પ્રવેશ્યું) સહન નથી થઈ શકતું. એટલે તો ગુજરાતમાં એવી રેસ્ટોરન્ટ નથી. જૈનો સહિત ઘણા ગુજરાતીઓ માંસાહારવાળી રેસ્ટોરન્ટમાં જમવાનું પસંદ નથી કરતા.  ઘણાને તો પરપ્રાંતીયો સરસિયા તેલમાં રાંધે તે તેલની વાસ પણ સહન નથી થતી હોતી! આ જાણેલો અનુભવ છે.

બીજું કારણ જે મુસ્લિમોના કેસમાં જ નહીં ઘણી હિન્દુ જાતિઓના કિસ્સામાં પણ લાગુ પડતું હોય છે. અમુક ધર્મ કે જાતિઓના લોકોને  સોસાયટીમાં મકાન વેચવા કે ભાડે આપવાની વણલિખિત મનાઈ હોય છે તે છે દાદાગીરી, બહેન-દીકરીઓની સલામતી. (અહીં  યાદ રહે  કે બધા મુસ્લિમો એવા નથી હોતા પણ એક છાપ જે બંધાઈ ગઈ છે તેની વાત છે, જેમ કે મહારાષ્ટ્રમાં ભૈયાઓ પ્રત્યે છાપ બંધાઈ ગઈ છે)

અમારા ભાવનગરની જ વાત કરું તો, આજથી દસ બાર વર્ષ પહેલાં અલંગમાં કમાયેલા સુખી સંપન્ન મુસ્લિમોએ શિશુવિહાર વિસ્તારની આજુબાજુ મકાનો લેવાનું શરૂ કર્યું ત્યાર પછી હિન્દુઓ ધીમેધીમે ત્યાંથી ખસતા ગયા. ભાવનગરની ભૂગોળથી પરિચિત લોકો જાણી શકે કે આજે શિશુવિહારથી આગળ વધીને મુસ્લિમો છેક માણેકવાડી સુધી આવી ગયા છે. અને સાંભળેલી વાત મુજબ, માણેકવાડીમાં જે હિન્દુ પરિવારો રહેતા હતા તેમને વિસ્તાર ખાલી કરવાની ધમકીઓ પણ અપાઈ હતી. અને કેટલાક  કિસ્સામાં કારણ તરીકે અસભ્યતા, મેનરિઝમનો અભાવ, અસ્વચ્છતા અને બહેન-દીકરીઓની સલામતી ગણાવાય છે. એમ જોવા જાવ તો ગુજરાતમાં પણ સિંધીઓની અલગ સોસાયટી નથી હોતી? કેમ? વચ્ચે એક ગુજરાતી અખબારમાં એક જાહેરાત એવી પણ જોઈ હતી કે મકાન માત્ર મુસ્લિમોને જ વેચવાનું છે. અમદાવાદાના જુહાપૂરામાં કોઈ હિન્દુ રહે છે? અરે, તેને માત્ર અંદર જવું હોય તો પણ ફફડતા જવું પડે તેવી સ્થિતિ છે તે સહુ કોઈ જાણે છે.

હકીકતે માણસ તેનો પડોશી પસંદ નથી કરી શકતો તેવી ઉક્તિ છે, પણ એ ભૌગોલિક કિસ્સામાં. (ભારત તેના પડોશીઓને બદલી શકે?). પણ માનો કે, ભારત કોઈ દેશ નહીં, પણ વ્યક્તિ છે અને તેને અગાઉથી ખબર છે કે પાકિસ્તાન લખણે કેવું છે તો શું તેને બાજુમાં રહેવા આવવા દેશે?

અને ગુજરાત પૂરતી જ વાત રાખીને કહીએ તો જૈનો મોટા ભાગે દહેરાસરની નજીક રહેવાનું પસંદ કરતા હોય છે અને આવા ફ્લેટમાં જૈનો મોટા ભાગે વસતા હોય છે. એ વાત અલગ છે કે જૈનો તથા હિન્દુઓની અમુક જાતિ વચ્ચે મોટા પાયે સામ્યતાવાળી સંસ્કૃતિ હોવાથી તેઓને સાથે રહેવામાં કોઈ મુશ્કેલી નથી નડતી.

મૂળ તો, સમાન વિચારવાળા, સમાન સંસ્કૃતિ, રીતરિવાજો ધરાવનારાઓને સાથે રહેવામાં વધુ મજા આવે અને આ ક્રમ આજકાલનો નથી, આદિકાળનો છે. અને તેના માટે ફોર્સ ન પાડી શકાય. અરે, માનવની વાત છોડો, પ્રાણીઓ કે પક્ષીઓ પણ એક સાથે જોવા મળે છે કેમ? દરેકને પોતાની સુરક્ષા વહાલી હોય છે. લગ્ન બાબતમાં પણ એક જ વિસ્તારના, એક જ પેટાજ્ઞાતિમાં યોગ્ય સાથી શોધવામાં આવતા હોય છે તેનું કારણ પણ એ જ છે કે ભાષા સરખી હોય, રીતરિવાજો સરખા હોય, રહેણીકરણી સરખી હોય એટલે છોકરીને બહુ વાંધો ન આવે. બીજું, ધર્મની વાત જવા દો. આપણી આજુબાજુ સોસાયટીઓ તરફ નજર દોડાવીને કિસ્સા શોધીશું તો ખબર પડશે કે ઘણી સોસાયટીઓના લોકોને તેમનામાં કોઈ બગડેલી કેરી જેવું એટલે કે ખરાબ ચાલચલગત ધરાવતું માલૂમ પડે તેમને ફ્લેટ વેચવા દેવાતો નથી કે વેચ્યો  હોય તો ખાલી કરાવાય છે.  કુંવારા વ્યક્તિને એકલાને મકાન ભાડે કે વેચાતું મેળવવામાં તકલીફ પડે જ છે.  તો કુંવારો છોકરો કે છોકરી કોની આગળ ફરિયાદ કરવા જાય? (માનનીય વડા પ્રધાનશ્રી, કુંવારાઓની સમસ્યા સાંભળવા એક કુંવારા પંચની રચના કરવામાં આવે તેવી અમારી કુંવારાઓ વતી હાર્દિક અપીલ છે! :)-  )

અને ઈમરાન જો ગુજરાતમાં કોઈ સોસાયટીમાં મકાન લેવા આવે તો તેને એ નાતે તો મકાન ન પણ મળે કે તે સિરિયલ કિસર તરીકેની ઈમેજ ધરાવે છે. (અહીં ફરી એક વાત. અભિનેતા પ્રાણને પણ સમાજ સારી નજરે નહોતો જોતો, કોઈ છોકરાનું નામ પ્રાણ પરથી નહોતું પડાતું.) અને ફિલ્મસ્ટારોની ચાલચલગત તો જવા દો, પણ લાઇફસ્ટાઈલ પણ સભ્ય સમાજને કદાચ ન અનુકૂળ પડે. કેમ? અભિનેત્રી પ્રીતિ  ઝિંટાની સામે આજુબાજુના રહીશોએ,  તેને ત્યાં મોડી રાત્રે પાર્ટી ચાલતી હતી અને મોટા મોટા અવાજે સંગીત ચાલી રહ્યું હતું ત્યારે ફરિયાદ કરી હતી તેનો  કિસ્સો જાણીતો છે જ ને?

એટલે કોંગ્રેસ સરકાર તો  આવા કિસ્સામાં કોઈ અનામત જેવો કાયદો લાવી શકે છે. સરકાર આવો કાયદો લાવે  કે પ્રતિકૂળ પડોશી સાથે રહેવાની ફરજ પડે તો? તો સહઅસ્તિત્વના – એકબીજાની સંસ્કૃતિ, રીતરિવાજો, સભ્યતાનો સમાદર કરીને રહેવું જોઈએ. જો એમાંથી કોઈ એક પક્ષ બીજા પક્ષ પર હાવિ થવા જાય તો સંઘર્ષ નિશ્ચિત છે અને પછી તો ડાર્વિનવાદ પ્રમાણે, સશક્ત જ પ્રભાવી રહેવાનો.