hindu, religion, sanjog news, vichar valonun

મકર સંક્રાંતિ: જીવદયા ને પર્યાવરણપ્રેમીઓની ઐસી કી તૈસી!

(વિચારવલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, દિ.૧૩/૧/૧૯)

મકર સંક્રાંતિ. ઉત્તરાયણ. સૌરાષ્ટ્રમાં ખીયર તરીકે પણ ઓળખાય છે. હિન્દુ ધર્મમાં મોટા ભાગના તહેવારો ચંદ્રની ગતિ સાથે જોડાયેલા છે ત્યારે આ એક જ તહેવાર સૂર્યની ગતિ સાથે જોડાયેલો છે. તેમાં કેટલાક લોકો તેને પશ્ચિમી કેલેન્ડર સાથે જોડી દે છે. ખોટું છે. વૈદિક જ્યોતિષમાં સૂર્ય, ચંદ્ર, સહિત તમામ ગ્રહોની ગતિનો અભ્યાસ હોય છે.

તમે માર્ક કર્યું હોય તો, અમુક સમયગાળા દરમિયાન અકસ્માતોનું પ્રમાણ વધી જાય છે. તો અમુક સમયગાળા દરમિયાન આગજનીના બનાવો ખૂબ મોટા પાયે થાય છે. જ્યોતિષીઓ પહેલાંથી ભાખી દેતા હોય છે કે ફલાણા સમય દરમિયાન છત્રભંગ થશે. મતલબ કે શાસન બદલાશે. આમ, વૈદિક જ્યોતિષ, એ તમામ ગ્રહોની ગતિનો અભ્યાસ છે. કેટલાક લેભાગુ જ્યોતિષીઓના લીધે રાજકુમાર હિરાણી જેવા પોતાની ફિલ્મોમાં જ્યોતિષ શાસ્ત્રને ખોટું ઠેરવે. બાકી વૈદિક જ્યોતિષ તો અમેરિકામાં પણ વૈદિક સ્ટડીઝ સેન્ટરમાં ભણાવાય છે.

જેમ જ્યોતિષને ખોટું ઠરાવી દેવાનો પ્રયાસ થયો તેમ હિન્દુ ધર્મ અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલી તમામ મુખ્ય અને સારી બાબતોને પર્યાવરણ કે જીવદયાના કે ગરીબો પ્રત્યે સહાનુભૂતિના નામે જોડીને તેની ઉજવણીને બંધ કરવાના સુવ્યવસ્થિત પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. દિવાળી પર તમને ફટાકડાથી થતા પ્રદૂષણના જેટલા સંદેશા આવ્યા તેમાંથી એકેય ૩૧મી ડિસેમ્બર પર આવ્યા? શું સમગ્ર વિશ્વમાં ૩૧મી ડિસેમ્બર પર ફોડાતા ફટાકડા પર્યાવરણ માટે હિતકારક થઈ ગયા? દારૂ ને માંસની મિજબાનીથી અબોલ પશુઓ અને પાણીનો વેડફાટ કોઈને દેખાયો નહીં?

બકરી ઈદ પર બકરીઓની બેરહેમ થતી કતલ કેમ કોઈ જીવદયાપ્રેમીને નથી દેખાતી? કોઈ કેમ ત્યાં સલાહ આપવા નથી જતા? યુકેનું એક અખબાર છે ઇન્ડિપેન્ડન્ટ. તેના આંકડા પ્રમાણે, એકલા ઇન્ડોનેશિયામાં એક દિવસમાં છ લાખ પ્રાણીઓની કતલ ઈદ પર થાય છે! પણ આ આંકડા તમારી સમક્ષ કોઈ ભારતીય મિડિયાએ પહોંચાડ્યા? નહીં. આપણા કેટલાક ગુજરાતી મિડિયાએ તો દિવાળીની સાંજે જ પ્રદૂષણના આંકડા આપવાનું શરૂ કરી દીધેલું (ક્યાંથી આવ્યા હશે, રામ જાણે!) પરંતુ ૩૧મીની પહેલાં કે ૩૧મી પછી કોઈ ભારતીય મિડિયામાં કેટલું પ્રદૂષણ થયું તેના આંકડા આવ્યા?

માત્ર જર્મનીની જ વાત કરીએ. જર્મનીમાં વર્ષ ૨૦૧૯ને આવકારવા ફટાકડા ન ફોડવા પર્યાવરણ સંસ્થાએ અપીલ કરી હતી. ગયા વર્ષે જર્મન લોકોએ ૧૩.૭ કરોડ યુરોના ફટાકડા ખરીદ્યા હતા. તેનાથી ૪,૫૦૦ ટન ધૂળ ઊડી હતી. પરંતુ આ સમાચાર એકેય ભારતીય મિડિયામાં જોવા ન મળ્યા. અમેરિકાનું એક રાજ્ય છે એરિઝોના. આમ તો અમેરિકાના લોકોને છીંક આવે તો પણ આપણા ગુજરાતી મિડિયાનો એક વર્ગ આઠ કૉલમ હેડલાઇન બનાવે તેવો છે, પરંતુ એરિઝૉનાના એક અખબાર એરિઝૉના રિપબ્લિકે જે સમાચાર આપ્યા તે એકેય ગુજરાતી મિડિયાએ તમારી પાસે ન આવવા દીધા. આ સમાચાર એ હતા કે સતત બીજા વર્ષે ક્રિસમસ પર વાયુ પ્રદૂષણ રાષ્ટ્રીય ધોરણ કરતાં વધી ગયું.

વિમાનોમાં હવે લોકોની ઊડાઊડ વધી છે. હવે તો ઇન્ટરસિટી ફ્લાઇટ શરૂ થઈ છે. આ વિમાનોના લીધે કેટલા અબોલ પક્ષીઓ મૃત્યુ પામે છે? વર્ષ ૨૦૧૪માં ૧૩,૧૫૯ પક્ષીઓનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. પરંતુ આ વાત તમારી સમક્ષ પહોંચાડાતી નથી. કારણકે ઍરલાઇન્સનો ધંધો ઘટી જાય તો? પરંતુ દર મકર સંક્રાંતિએ જીવદયા પ્રેમીઓ ઘાયલ પક્ષીઓની આપણને અરેરાટી થઈ જાય તેવી તસવીરો સાથે અપીલ કરશે કે પતંગ ન ચગાવો. અખબારોમાં પણ ઉજવણી પછી આવી તસવીરો છપાશે. અને હવે તો આ લોકોએ શિક્ષકોને જ પકડ્યા છે. સ્કૂલે સ્કૂલે જઈ દર હિન્દુ તહેવારોએ બાળકોને શિક્ષકો દ્વારા જ સમજાવાય છે કે મકર સંક્રાંતિએ પતંગ નહીં ચગાવવાના, શિવરાત્રિએ શિવલિંગ પર દૂધ નહીં ચડાવવાનું, દિવાળીએ ફટાકડા નહીં ફોડવાના ને આપણા ગરીબ ભાઈઓ અને બહેનોને કપડાં વગેરે દાન કરવાનું. ભલી થાય તમારી. તમે પોતે કરવું હોય તો દાન કરો ને. પરંતુ આ બધું બંધ કરીને જ દાન થાય તેવું કોણે કહ્યું? કદાચ હિન્દુઓ જેટલું દાન કરતા હશે તેટલું દાન કોઈ નહીં કરતું હોય. મંદિરોમાં થતી આવક તો ખરી જ, પરંતુ સેવાવ્રતી સંસ્થાઓને મળતા દાન, પાંજરાપોળોને મળતા દાન, અનાથાશ્રમોને મળતા દાન અને તે સિવાય પોતાની વ્યક્તિગત ક્ષમતામાં ધાબળા વિતરણ, ભોજન વિતરણ, ફ્રૂટ વિતરણ વગેરે નિયમિત સેવાનાં કાર્યો તો અનેક લોકો ગુપચૂપ કરતા હોય છે. પરંતુ તે માટે તહેવારોની ઉજવણી ફિક્કી પાડી દેવી એવું કોણે કહ્યું?

નવરાત્રિ એવો તહેવાર છે જેમાં અન્ય પંથના લોકોને પણ રસ પડે તો કેટલાંક વર્ષોથી તેને શારીરિક વાસનાનો તહેવાર ગણાવી દેવાય છે. સન્ની લિયોનની જાહેરાત હોય કે ગયા વર્ષે કૉન્ડૉમની આવેલી જાહેરાત કે પછી સલમાન ખાન દ્વારા નિર્મિત લવરાત્રિ (જેનું નામ પછી બદલવું પડ્યું), આ બધું હિન્દુ તહેવારોને જ ટાર્ગેટ કરીને કેમ? નવરાત્રિમાં આજે પણ અનેક જગ્યાએ માતાજીની વિશુદ્ધ ઉપાસના થાય છે. માતાજીના મંદિરની આસપાસ વડીલોની હાજરીમાં ફક્ત બહેનો કે ફક્ત ભાઈઓ એમ ગરબી કે દાંડિયા રાસ લેતા હોય છે. પાર્ટી પ્લૉટમાં પણ જે જૂથો રમતાં હોય છે તે માત્ર ઉમંગ ઉલ્લાસથી જ રમતા હોય છે. હા, કેટલાક તો વાસના બીજા દિવસોમાં પણ પૂરી કરવાના. હવે તેમના માટે એકલતા મેળવવી સરળ છે. પરંતુ તેનો અર્થ નવરાત્રિને વગોવવી તેવો થોડો છે?

દરેક હિન્દુ તહેવારની પાછળ કોઈ મનોવિજ્ઞાન કે આયુર્વિજ્ઞાન છુપાયેલું છે. મકરસંક્રાંતિ એ સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશે છે. અહીંથી હવે દિવસ લાંબો થવા લાગે છે. શિયાળામાં ઠંડીના કારણે જે આળસ ચડી હોય તેને હવે ખંખેરીને કામે વળગવાનું છે. વહેલી સવારથી અગાશીએ ચડીને સૂર્યનાં દુર્લભ કિરણોથી શરીરને સ્નાન કરાવવાનું છે અને તેમાંથી વિટામીન ડી પ્રાપ્ત કરવાનો છે. આ સૂર્ય માટે પશ્ચિમી જગત મરી પડે છે. સૂર્ય ત્યાં બહુ ઓછો દેખા દે છે. જ્યારે ઉનાળો શરૂ થાય એટલે ધોળિયાવ બીચ પર સૂર્ય સ્નાન માટે ઉમટી પડે છે. પરંતુ તેમાં આપણા સેક્યુલરો કે મિડિયાને શ્રૃંગારિક દર્શન થાય છે, તેની તસવીરો છાપશે અને આપણે મકરસંક્રાંતિએ પતંગ ચગાવવા જઈએ તેમાં તેમને પેટમાં દુઃખે છે.

પતંગ ચગાવતી વખતે સૂર્ય સામે જોવાનું છે, અલબત્ત ચશ્મા પહેરીને જેથી સૂર્યનાં કિરણો ફિલ્ટર થઈને આવે. જો તેમાં ધ્યાન ન રાખો તો નુકસાન પણ થાય. હીરા રતન માણેક નામના ગુજરાતી જૈને તો માત્ર સૂર્ય ઉપાસના થકી ૪૧૧ દિવસ ઉપવાસ કરી વિજ્ઞાન સમક્ષ પડકાર ફેંકેલો છે જેને ઉકેલવામાં આજે પણ વિજ્ઞાન સફળ થયાનો દાવો કરી શકતું નથી. યાદ રાખો, વિજ્ઞાન હર પળે બદલાતું રહે છે. આજે જે વાતને તે નકારે છે તે વાતને આવતી કાલે સ્વીકારી પણ શકે છે.

વિજ્ઞાન અત્યારે તો એવું કહે છે કે સૂર્યનો પ્રકાશ સિરોટોનિનનું પ્રમાણ વધારે છે. સિરોટોનિન શરીરનો કુદરતી આનંદ જન્માવનારો અંતઃસ્ત્રાવ છે. આથી જ સૂર્ય ઊગે એટલે સવારમાં આપણને આનંદ અને ઊર્જાનો અનુભવ થાય છે. તેનાથી ડિપ્રેશન પણ ભાગે છે. (તમે ઘણી વાર નોંધ્યું હશે કે સાંજે જ્યારે સૂર્ય આથમતો હોય ત્યારે ખબર નહીં કેમ, અચાનક થોડી મિનિટો પૂરતી ઉદાસીનતા ઘણાને ઘેરી વળતી હશે.)

બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલના એક અભ્યાસ મુજબ, યુકેમાં લોકો ઉનાળા કરતાં શિયાળામાં હૃદયના રોગથી વધુ મૃત્યુ પામે છે. તેનું કારણ વિટામીન ડીનું ઓછું સ્તર છે. ફિનલેન્ડના એક અભ્યાસ મુજબ, બાળકોને કેટલાંય વર્ષો સુધી નિયમિત વિટામીન ડીનો પૂરવઠો આપવામાં આવ્યો તો તેમને પુખ્ત વયે ટાઇપ ૧ ડાયાબિટીસ થવાનું જોખમ ૮૦ ટકા ઘટી ગયું. ઉપરાંત વૈજ્ઞાનિકોએ નોંધ્યું છે કે જો બાળકોને નાનપણમાં સૂર્યપ્રકાશ આપ્યો હોય તો તેને મોટી ઉંમરે પેરાલિસિસ જેવા ચેતાતંત્રને લગતા રોગોનું જોખમ ઘટે છે. સૂર્ય મેલાટોનિનનું પ્રમાણ ઘટાડે છે. મેલાટોનિન ફળદ્રુપતાને દબાવે છે. યુરોપીયન સોસાયટી ઑફ હ્યુમન રિપ્રૉડક્શન ખાતે ડૉ. ફ્રાન્ક વેન્ડેકેર્કહૉવેએ પ્રસ્તુત કરેલા અભ્યાસ મુજબ, જ્યારે ઓછો સૂર્યપ્રકાશ હોય તેવા દિવસોમાં લાઇવ બર્થ રેટ ૧૪ ટકા હતો પરંતુ જ્યારે હવામાન સુધર્યું ત્યારે તે દર વધીને ૧૯ ટકા થયો. જે સ્ત્રીઓ આઈવીએફ વગર ગર્ભવતી થવા માગતી હોય તેને પણ આ પરિણામ લાગુ પડે છે. જ્યારે દિવસમાં ચાર કલાક સૂર્યપ્રકાશ રહેતો હતો ત્યારે ફળદ્રુપતામાં એક તૃત્તીયાંશ વધારો થયો. આવા આ સૂર્ય પ્રકાશનો ફાયદો ભારતીયો પતંગ ચગાવીને કેમ ન લે?

પતંગ ચગાવવાની જે નિર્દોષ મજા છે, બીજાના પતંગને કાપવાનો જે નિર્દોષ આનંદ છે તે આપણી હવે બેઠાડુ જીવનશૈલીમાં ફરી એક વાર નવરાત્રિ પછી આપણને શારીરિક રીતે થનગનતા કરી દે છે. તમારું ધ્યાન, તમારી પવન હોય કે ન હોય, પતંગ ચગાવવાની આવડત, કેટલી ઢીલ મૂકવી ને ક્યારે દોરી ખેંચવા માંડવી, પાછળ ફિરકી પકડીને ઊભેલી વ્યક્તિએ ક્યારે દોરી વીંટવા માંડવી ને ક્યારે ફિરકીને છૂટી મૂકી દેવી…આ બધા પર હજુ પશ્ચિમી વિજ્ઞાને કોઈ પુસ્તકો લખ્યાં નથી. કેટલાક વીરલા તો એવા પણ જોયા છે જેની પાસે કોઈ ફિરકી પકડવાવાળો કે વાળી ન હોય તો બે ઈંટ વચ્ચે ફિરકી મૂકીને ટેસથી એકલા પતંગ ચગાવતા હોય. તો કેટલાક વીરલા એક હાથે ફિરકી પકડીને પતંગ ચગાવતા હોય તેવા પણ હોય છે.

પતંગ ચગાવતી વખતે અગાઉ તો જે ગીતો વાગતા તેનાથી ખબર પડતી કે હા, આ ગીત માર્કેટમાં નવાં આવ્યાં છે. હવે યૂટ્યૂબ કે બીજી બધી ટૅક્નૉલૉજીના કારણે તે નવાઈ નથી, પરંતુ તેમ છતાં ફિલ્મી ગીતો વગર આપણો એકેય તહેવાર ઉજવાતો નથી. એક સમયે કોલાવરી ડી મકરસંક્રાંતિએ ખૂબ વાગેલું. આજે? આ ગીત કોઈને ખાસ યાદ નહીં હોય. આવા કેટલાંક ગીતો જાણે કે મકરસંક્રાંતિ માટે જ બનતા લાગે. પરંતુ લાઉડસ્પીકર કે મ્યૂઝિક સિસ્ટમનું વૉલ્યૂમ એટલું ઊંચું પણ ન રાખવું જોઈએ જેનાથી વૃદ્ધો, બીમારો કે વિદ્યાર્થીઓને તકલીફ થાય. હવે આપણે ત્યાં પરિવારો અને પડોશીઓનું એકત્ર આવવું ઘટતું જાય છે, વિક્રમ સંવતના નવા વર્ષે એકબીજાના ઘરે બેસવા જવાનું ઘટતું જાય છે ત્યારે હજુ નવરાત્રિ પર સોસાયટીમાં કે મકરસંક્રાંતિએ અગાશીએ બધા ભેગા થઈને આનંદ કરે છે તે સારી વાત છે.

બધાં સાથે મળીને શેરડી, તલ, સીંગ વગેરેની લાડુડી કે ચીકી ખાય તે શરીરને આયુર્વેદની દૃષ્ટિએ તો હિતકારક છે જ પરંતુ મનને પણ આનંદ આપનારું છે. આ દિવસે બહારથી ઊંધિયું લાવવાના બદલે ઘરે જ બનાવાય તો આરોગ્યની દૃષ્ટિએ વધુ સારું રહે. અને હા, રાત્રે તો પાછા ગરબા ગાવાના જ. તેના વગર તો મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર પૂરો થાય જ નહીં. તો આ વખતની મકરસંક્રાંતિએ પતંગ, દોરી ને ઊંધિયા સહિત તમામ રેકૉર્ડ તોડી નાખો.

Advertisements
hindu, sanjog news, vichar valonun

હિન્દુઓનો દેશ કયો? એક પણ નહીં!

(સંજોગ ન્યૂઝની વિચાર વલોણું કૉલમમાં તા.૧૫/૧૦/૧૭ના રોજ આ લેખ પ્રકાશિત થયો.)

શું ન્યાયના દેવી આંધળાં છે? શું ટોચના હોદ્દાઓ પર બેઠેલા લોકોએ હિન્દુ વિરોધી હોવું અનિવાર્ય છે? આવા પ્રશ્નો સોશિયલ મિડિયા પર એટલા માટે પૂછાઈ રહ્યા છે કે સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે દિલ્લી અને એનસીઆરમાં દિવાળી પર ફટાકડા ફોડવા પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. પ્રતિબંધ દિલ્લીમાં લાગ્યો પણ તેની અસર પૂરા દેશમાં વર્તાઈ રહી છે. સોશિયલ મિડિયા પર લોકોના આક્રોશસભર સંદેશાઓની ભરમાર થઈ છે.

સુપ્રીમે પહેલાં દહી-હાંડીની ઊંચાઈ ૨૦ ફીટથી વધુ ન રાખવા આદેશ આપ્યો. તે પછી ૧૪ વર્ષથી નીચેનાં બાળકોને દહી-હાંડીની સ્પર્ધામાં ભાગ ન લેવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. ચીન-જાપાન વગેરે અનેક દેશો ઑલિમ્પિકની પૂર્વ તૈયારી માટે ‘કેચ ધેમ યંગ’નું સૂત્ર અપનાવી નાનપણથી જ બાળકોને આકરું પ્રશિક્ષણ આપી તૈયાર કરે છે અને એટલે જ આ દેશો ઑલિમ્પિકમાં મેદાન મારી જાય છે. શું આપણે આપણાં બાળકોને ફોફાં જેવાં પોચટ બનાવી રાખવા માગીએ છીએ?

અત્યારે આપણા દેશમાં લગભગ બધી ચેનલો પર નાચવા-ગાવાના રિયાલિટી શૉની ભરમાર છે અને માબાપો મોટી સંખ્યામાં પોતાનાં બાળકોને નાનપણથી જ લાઇમલાઇટમાં લાવવા માગે છે અને તેમના પૈસે તાગડધિન્ના કરવાનો પણ ક્યાંક છુપો વિચાર કોઈ-કોઈ માબાપના મનમાં હોઈ શકે છે. આપણા દેશમાં આમેય શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ ઘટતી જાય છે. રમતના નામે માત્ર ક્રિકેટ રમાય છે. દોડાદોડી, કુશ્તી, આંબલીપીપળી વગેરે રમતો ઘટી ગઈ છે. મેદાનો પણ મોટાં શહેરોમાં રહ્યાં નથી. તો શું આપણે આપણાં બાળકોને ભાંડ બનાવવા માગીએ છીએ?

અલબત્ત, એ પણ મહાન કલા છે, પરંતુ માત્ર એ કલા પાછળ જ દોટ લગાવવી એ વાજબી નથી. નાનપણમાં જ બાળકને લાઇમલાઇટ મળી જાય અને મોટા થયા પછી એ જો પ્રસિદ્ધિથી દૂર થઈ જાય તો તે ડિપ્રેશનનો ભોગ બને તેવી ભરપૂર શક્યતા રહે છે. વળી, નાનપણથી રિયાલિટી શૉના કારણે ભણતર પણ મોટી અસર પડે છે. બાળકનું બાળપણ છિનવાઈ જતું હોય છે. રિયાલિટી શૉમાં આમેય બાળકને ગર્લફ્રેન્ડ અંગે વાત કરવામાં આવે છે (સારેગમપ જોઈ લેજો), તેને સ્ટાઇલિશ બનાવી નાનપણથી જ અમુક પ્રકારના કપડાં પહેરવાં ફરજ પડાય છે, અને માબાપને પણ કોઈ વાંધો નથી હોતો કારણકે તેના માટે પછી બાળક નૉટ છાપવાનું મશીન બની જાય છે. અને બાળકના કારણે તેઓ પણ લાઇમલાઇટમાં આવે છે.

દહીહાંડી પછી સુપ્રીમે જલ્લીકટ્ટુ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. પ્રાણીઓના અધિકારની ચિંતા કરતી સંસ્થાઓની અરજીના આધારે સુપ્રીમે આમ કર્યું. મકરસંક્રાંતિ પર પણ જીવદયાના નામે કેટલીક સંસ્થાઓ પતંગ ન ચગાવવા અભિયાન ચલાવે છે. સુપ્રીમ કૉર્ટે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા માંજા પર મૂકાયેલા પ્રતિબંધને ઉઠાવી લેવા ના પાડી દીધી હતી. આ સંસ્થાઓને ગાય કપાય તેમાં કોઈ વાંધો નથી. શું ગાયના કોઈ અધિકાર નથી? જલ્લીકટ્ટુના બહાને તો બળદનું સંવર્ધન થાય છે. જ્યારે ગાય કપાય તેનાથી દેશના અર્થતંત્રને મોટો ફટકો પડે છે. પ્રાણીઓના અધિકારની ચિંતા કરતી ‘પેટા’ જેવી સંસ્થાઓને માત્ર હિન્દુ તહેવાર અને હિન્દુ પરંપરા જ નજરે પડે છે? બકરી ઈદ પર મોટી જબ્બર સંખ્યામાં બકરીઓ કપાય છે, તો શું બિચારી બકરીઓના કોઈ જીવવાના અધિકાર નથી?
મકરસંક્રાંતિ પર પતંગ ન ચગાવવાના અનુરોધ સાથે નીકળી પડતી સંસ્થાઓને ઈંડાંથી લઈને અન્ય માંસાહાર સામે કોઈ વાંધો નથી? તેમને શાકાહારી વસતિમાં ઈંડાં અને માંસની લારી-દુકાન કરતા વિધર્મીઓ સામે પણ કોઈ વાંધો નથી હોતો. કેમ?

અને પૂરા સન્માન સાથે જજસાહેબોને તથા મિડિયાના ચોક્કસ વર્ગને પ્રશ્ન કરવાનું મન થાય કે પ્રદૂષણ શું માત્ર હિન્દુ તહેવારોમાં જ થાય છે? જે ધર્મે પર્યાવરણની સૌથી વધુ ચિંતા કરી, વૃક્ષ પૂજવાનો મહિમા ગાયો, નદીઓને માતા માની, તે ધર્મ પર જ પ્રહાર કેમ? હોળીમાં કહેશે કે તિલક હોળી રમો. પાણી ન વેડફો. કેમિકલ રંગોવાળી વાત સ્વીકાર્ય છે, પરંતુ પાણી ન વેડફવાની વાત અસ્વીકાર્ય છે. તો તો પછી ભારતમાં છાશવારે રમાતી ક્રિકેટ મેચો પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવો પડે. આઈપીએલ પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવો પડે. ક્લબોમાં થતા રેઇન ડાન્સ અને ફિલ્મોમાં વરસાદી ગીતોમાં પાણીના વેડફાટ પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવો પડે. કૉલ્ડ ડ્રિંક્સ બનાવતી કંપનીઓ પણ ભૂગર્ભ જળ ખાલી કરી રહી છે તેના પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવો પડે. ગણેશોત્સવ વખતે પણ પર્યાવરણની ચિંતા
થાય તે વાજબી છે, પરંતુ આજે સરેરાશ હિન્દુને એવી લાગણી થઈ રહી છે કે તે આ દેશમાં બહુમતીમાં હોવા છતાં દ્વિતીય દરજ્જાનો નાગરિક છે. અર્થાત્ મુસ્લિમોના શાસનમાં તેને જે અન્યાય થતો હતો તેમાં કોઈ ફરક આવ્યો નથી.

આજે પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યમાં હિન્દુ દુર્ગા મૂર્તિનું વિસર્જન કરી શકતો નથી કારણકે મોહર્રમનો તહેવાર છે. પ. બંગાળના કેટલાંક ગામોમાં તો કેટલાંક કટ્ટર મુસ્લિમોના વિરોધના કારણે દુર્ગા પૂજા પણ નથી થઈ શકતી. ગુજરાતમાં જ્યાં હિન્દુવાદી પક્ષની સરકાર છે ત્યાં નવરાત્રિ જે વર્ષમાં એક જ વાર નવ દિવસ જ હોય છે તેમાં રાત્રે ૧૨ વાગ્યા ગરબા રમવા અથવા કમ સે કમ લાઉડ વૉલ્યૂમ સાથે મ્યૂઝિક વગાડવા પર પ્રતિબંધ છે. તેમાં કંઈ ખોટું નથી. મોટા ભાગને નવરાત્રિમાં હવે ફિલ્મી ગીતો અને તેય ભદ્દા (‘મર્ડર’ના ‘કહો ના કહો’ અને ‘જિસ્મ’ના ‘જાદુ હૈ નશા હૈ’ જેવાં ગીતો) પર ડાન્સ થતો હોય તો તેને માતાજીની આરાધના ન જ કહી શકાય અને જેમને રમવામાં રસ નથી તેમને ટીવી જોવું હોય, વિદ્યાર્થીઓને વાંચવું હોય, વડીલને બીપી કે હાર્ટની તકલીફ હોય અને
ઘોંઘાટ સહન ન કરી શકતા હોય, વળી, આજુબાજુની સોસાયટીની કેસેટોનો અવાજ ભેગો મળીને ઘોંઘાટ સર્જતો હોય ત્યારે કમ સે કમ રાત્રે બાર પછી તો આ ઘોંઘાટ બંધ થવો જ જોઈએ. જેમને રમવું હોય તે ભલે એકદમ ધીમા અવાજે કેસેટ વગાડીને રમે.

આ વાત સાથે સહમત, પરંતુ વર્ષમાં એક વાર નવ દિવસના ઘોંઘાટની સામે દિવસમાં પાંચ વાર અઝાનના બેસૂરા અવાજ જ્યારે મસ્જિદોના લાઉડ સ્પીકર પરથી વહેલી સવારથી લઈને રાત સુધી સતત કાન પર અથડાયા કરે ત્યારે કોઈ સરકાર કે કૉર્ટને કોઈ તકલીફ પડતી નથી? ત્યારે આ દેશના બંધારણમાં સમાવાયેલું સાચું સેક્યુલરિઝમ ક્યાં માંસાહાર કરવા જતું રહે છે? વિશ્વના મોટા ભાગના દેશોમાં પૂજા-ઉપાસનાના જાહેર પ્રદર્શન પર પ્રતિબંધ છે ત્યારે આપણે તો ગમે ત્યાં નમાઝ પઢવા બેસી જતા હોય છે. કૉંગ્રેસ-તૃણમૂલ કૉંગ્રેસ જેવા સેક્યુલર પક્ષો શુક્રવારે નમાઝ પઢવા રજા આપે અથવા તો કામ પડતું મૂકીને વચ્ચે નમાઝ પઢવા જવા દે તેવું તો માત્ર ભારતમાં જ બને. ૩૧ ડિસેમ્બર પર દારૂની રેલમછેલ અને દારૂમાં વપરાતા પાણીની સામે કોઈને વાંધો નથી. ૩૧મી ડિસેમ્બરે આખી દુનિયામાં આતશબાજી થાય તો કોઈ વાંધો નથી. કેમ? કારણકે એ ખ્રિસ્તીઓનો તહેવાર છે એટલે?

અને ફટાકડા ફોડવાનો આદેશ આવ્યો તો ક્યારે આવ્યો? દિવાળીના માત્ર નવ દિવસ પહેલાં! દિવાળીના દિવસે કાંચીના સંત જયેન્દ્ર સરસ્વતીની ધરપકડ પણ આ જ દેશમાં થઈ શકે પરંતુ પોતાને આઈએસઆઈ એજન્ટ કહેતા ઈમામ બુખારીની ધરપકડ રમઝાન ઇદ તો શું, બીજા કોઈ દિવસે પણ કરવાની કોઈ પણ પક્ષના સત્તાધીશોમાં હિંમત ખરી? બીજું, ફટાકડા શું દિવાળી પર જ પ્રતિબંધિત રહેશે? લગ્નના વરઘોડાઓ, ક્રિકેટ મેચમાં વિજયની ઉજવણી, રાજકીય વિજય સરઘસ, હોળી, વગેરે અનેક પ્રસંગોએ ફટાકડા ફોડવા હવે પરંપરા બની ગયા છે. ત્યારે ફટાકડા ફોડાશે તો?

બીજો પ્રશ્ન એ પણ છે કે ફટાકડાના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવાથી દેશના અર્થતંત્રને કેટલો ફટકો પડશે? ત્રીજો પ્રશ્ન એ છે કે શું પ્રદૂષણ માત્ર દિવાળીના તહેવારોમાં ફોડાતા ફટાકડાથી જ ફેલાય છે? કતલખાનાંઓ, વાહનો, ધમધમતી ફૅક્ટરીઓ, ઍર કંડિશનરો, જનરેટરો, કમ્પ્યૂટરો, મોબાઇલ વગેરે પણ વાયુ પ્રદૂષણનાં મોટાં સ્રોતો છે. જેમને પ્રદૂષણની એટલી જ ચિંતા થતી હોય તેમણે કારોનો ઉપયોગ બંધ કરી બસોમાં જવું જોઈએ, એસી ન વાપરવાં જોઈએ, કમ્પ્યૂટર અને મોબાઇલ વાપરવાનું બંધ કરવું જોઈએ. અને આ દેશમાં કતલખાનાં બંધ કરાવવાં જોઈએ.

જ્યારે ટ્રિપલ તલાકનો વિષય આવે ત્યારે ખંડપીઠમાં બેસનારા જજોની પસંદગી પણ ધર્મના આધારે કરવામાં આવે છે, અને તેના પર બહુમતી જજોના નિર્ણયોના પ્રતિબંધ મૂકાયો તે અભિનંદનને પાત્ર છે, પરંતુ તે માત્ર છ મહિના પૂરતો જ મૂકાયો છે. સરવાળે આ બધા નિર્ણયોના આધારે એવી છાપ ઉપસી રહી છે કે અત્યાર સુધી સરકારો તો લઘુમતીને થાબડભાણા અને હિન્દુઓને ચાબુક ફટકારવાની પ્રવૃત્તિ કરતી જ રહી હતી પરંતુ હવે ન્યાયતંત્ર પણ તેમાં ભળ્યું છે. મુસ્લિમો કે ખ્રિસ્તી દેશો માટે તો કદાચ અનેક ઈસ્લામી દેશો અથવા ખ્રિસ્તી દેશો છે પરંતુ હિન્દુઓ માટે તો ભારત સિવાય એકેય દેશ પોતાનો નથી. અમેરિકાથી લઈને બાંગ્લાદેશ અને હવે તો મ્યાંમારમાં પણ હિન્દુ સુરક્ષિત નથી, પણ હવે તો હિન્દુઓને એવું લાગવા લાગ્યું છે કે ભારતમાં પણ તે ખરેખર સુરક્ષિત છે? તેની પરંપરાઓ સુરક્ષિત છે?

hindu, religion

દારૂ, સેક્સ, કપડાં: સભ્યતાનાં બંધનો ખ્રિસ્તી પંથમાં પણ છે જ

(ભાગ-૨)

ગઈ કાલે ૩૧ ડિસેમ્બર ધામધૂમથી ઉજવાઈ! આપણે ગઈ કાલના ક્રિસમસ, સાંતા ક્લૉઝ, ૩૧ ડિસેમ્બર, ખ્રિસ્તી પંથ અને મોજમજા: ભ્રમ અને સચ્ચાઈ લેખમાં જોયું કે હિન્દુ તહેવારોમાં બંધન વધુ છે તેવી માન્યતા ખોટી છે. ૨૫ ડિસેમ્બર એ ઈસુનો જન્મદિન છે તેમ છાતી ઠોકીને કહી શકાય તેમ નથી. સાંતા ક્લૉઝની પરિકલ્પના પણ નરી કલ્પના જ છે જે માર્કેટિંગના વિચારમાંથી જ ઉદ્ભવેલી છે. આ જ રીતે ૩૧ ડિસેમ્બર એ વર્ષનો અંત છે તેમ પણ વ્યાપક રીતે ન કહી શકાય. આજે આપણે એ સચ્ચાઈ જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ કે શું ખરેખર ખ્રિસ્તી પંથમાં ક્રિસમસ અંગે, દારૂ અંગે, ટૂંકાં કપડાં અંગે કે સેક્સ અંગે કોઈ બંધનો જ નથી? આપણે ત્યાં નવરાત્રિ જે રીતે પૈસા કમાવવાનું નિમિત્ત બની ગઈ છે અને તેની ધર્મ પ્રમાણે ઉજવણી નથી થતી તેમ ક્રિસમસનું પણ નથી થયું ને.

જો ક્રિસમસને સાચા અર્થમાં ઉજવવી હોય તો તેમાં ક્રિસમસ પહેલાં સાચા અર્થમાં ખ્રિસ્તી પંથ પાળતા લોકોએ ઉપવાસ એટલે કે ‘ફાસ્ટ’ રાખવાના હોય છે. કેટલાક ૧ ડિસેમ્બરથી ૨૪ ડિસેમ્બરની મધ્ય રાત્રિ સુધી ઉપવાસ કરે છે તો કેટલાક ૧૫ નવેમ્બરથી ૨૪ ડિસેમ્બરની મધ્યરાત્રિ સુધી. આ ઉપવાસના દિવસોમાં વચ્ચે વચ્ચે તમે જમી શકો (કેટલેક અંશે જૈનોમાં આવતા ઉપવાસની જેમ) અને તે દિવસે માછલી, દારૂ, રેડ મીટ, પૉલ્ટ્રી, મીટ પ્રૉડક્ટ, એગ, ડેરી પ્રૉડક્ટ, તેલ લઈ શકાય. આનો અર્થ શું થયો? માંસમચ્છી ઉપવાસના દિવસે નહીં ખાવાનાં. તેલ પણ નહીં ખાવાનું. હિન્દુઓમાં શાકાહારના જે ગુણગાન છે અથવા તો માંસાહારને તામસી ખોરાક માનીને નિષેધ કરાયો છે તેનો નિષેધ ખ્રિસ્તી પંથમાં પણ ઉપવાસના દિવસો પૂરતો છે. બીજી એક માન્યતા એ છે કે હિન્દુ ધર્મમાં કેટલા બધા સંપ્રદાયો અને કેટલા બધા પેટા સંપ્રદાયો છે જ્યારે મુસ્લિમોમાં કે ખ્રિસ્તીઓમાં નથી. આ લિબરલો-સેક્યુલરોએ ફેલાવેલો ભ્રમ છે! એક અંદાજ પ્રમાણે ખ્રિસ્તી પંથમાં ૩૩,૦૦૦થી વધુ પેટા સંપ્રદાયો છે! આમાંનો એક ઇસ્ટર્ન ઑર્થૉડૉક્સ ક્રિસમસ પૂર્વેના ઉપવાસમાં દર શનિ-રવિ ફીસ્ટ (એટલે કે ઉપવાસ નહીં રાખવાની) છૂટ આપે છે. એટલે તે દિવસે માછલી, દારૂ અને તેલ લઈ શકાય. જ્યારે દર મંગળ અને ગુરુએ તેલ અને દારૂની છૂટ!

દારૂ અંગે બાઇબલ શું કહે છે? કેનાના લગ્નમાં જ્યારે દારૂ ખાલી થઈ જાય છે ત્યારે માતા મેરીના કહેવાથી જિસસ પાણીને દારૂમાં ફેરવી દઈ ચમત્કાર કરે છે અને તેમનો આ પહેલો ચમત્કાર છે તેવું ગૉસ્પેલ ઑફ જૉન (જૉન વિષયક ક્રાઇસ્ટની કથા)માં આવે છે. દારૂના વિરોધીઓ આનો બચાવ એ રીતે કરે છે કે જિસસે પાણીને જેમાં પરિવર્તિત કર્યું તે હકીકતે દ્રાક્ષનો રસ (જ્યુસ) હતો. અર્થાત દારૂ નહોતો. દારૂ ત્યારે કહેવાય જ્યારે દ્રાક્ષના રસમાં ફર્મેન્ટેશન (આથો) આવે, પરંતુ કેટલાક કહે છે કે ના, ના, એ દારૂ જ હતો. તે વખતે અનફર્મેન્ટેડ અને ફર્મેન્ટેડ વચ્ચેનો ભેદ બધા જાણતા હતા. આ જ રીતે જિસસ લાસ્ટ સપરમાં ઉલ્લેખ છે કે તેમણે વાઇનનો કપ લીધો અને તેમના અનુયાયીઓને પીવા આપ્યો.

પરંતુ ઑલ્ડ ટેસ્ટામેન્ટમાં એરોન અને તેના દીકરાઓ, પ્રિએસ્ટ (પૂજારી)ને તેઓ જ્યારે લૉર્ડ (ભગવાન) સમક્ષ સેવા કરવા જાય ત્યારે દારૂ કે બીજું કોઈ કડક પીણું પીવાની ના પાડવામાં આવી છે. (લેવિટિકસ ૧૦:૯) આ જ રીતે નાઝરાઇટ લોકોને (જેઓ ગૉડની સેવા કરવા સમર્પતિ થયા હોય) તેઓ પ્રતિજ્ઞા હેઠળ હોય ત્યારે વાઇન પીવા પર પ્રતિબંધ મૂકાયો છે. બાઇબલ બુક ઑફ પ્રૉવર્બમાં વાઇન અને સ્ટ્રૉંગ ડ્રિન્ક પીવા સામે ભરપૂર ચેતવણીઓ છે. “જેઓ વાઇન પીવે છે તેની વાઇન મજાક ઉડાવે છે” (પ્રૉવર્બ્સ ૨૦:૧) “અને તેમને બદલામાં સંતાપ, દુઃખ, પીડા અને ઈજા આપે છે અને તે પણ કોઈ કારણ વગર.” (પ્રૉવર્બ્સ ૨૩:૨૯, ૩૦) “અંતે તે (વાઇન) નાગની જેમ દંશ દે છે અને ઝેરીલા સાપની જેમ ઝેર આપે છે.” (શ્લોક ૩૨, એનઆઈવી)

જિસસ અને તેમના અનુયાયીઓ દારૂ પીતા હતા, પરંતુ આ શ્રીકૃષ્ણની સોળ હજાર રાણી જેવી વાત છે. દારૂ પીવા સામે વાંધો નથી, પરંતુ તેના અતિરેક સામે જરૂર છે. અને તકલીફ અતિરેકથી જ થાય છે. જો આપણે મન પર કંટ્રોલ રાખી શકતા હોત તો તો ઝેર પણ એક મર્યાદામાં અમૃત સમાન જ છે ને. શિવજીને ક્યાં ઝેરની અસર થાય છે? પરંતુ એમ નથી કરી શકતા તેથી તે નુકસાનકારક છે. વળી, ભોજન એ જરૂરિયાત છે, દારૂ એ જરૂરિયાત નથી. દારૂથી બિનજરૂરી ખર્ચ થાય છે, અકસ્માતની સંભાવના રહે છે, તેના નશામાં ઝઘડા, બિનજરૂરી વિવાદો, બળાત્કાર જેવા અપરાધો થવાની સંભાવના રહે છે અને શરીરને તો નુકસાન થાય જ છે. એટલે જ એફિશિયન્સ (૫:૧૮, એનએલટી)માં કહેવાયું છે, “દારૂનો નશો ન કરો કારણકે તે તમારી જિંદગી બરબાદ કરી નાખશે.” એટલે પ્રૉટેસ્ટન્ટ (ખ્રિસ્તી પંથનો એક સંપ્રદાય જે અમેરિકામાં વધુ રહે છે)ના પેટા સંપ્રદાય એવન્જેલિકલના લોકો દારૂ પીતા નથી.

આ જ રીતે પાર્ટી કરવા વિશે પણ સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ છે. “વાઇલ્ડ પાર્ટીઓમાં ભાગ ન લો અને નશો ન કરો, વ્યભિચાર ન કરો અને અનૈતિક જીવન ન જીવો અથવા લડાઈ કે ઈર્ષા ન કરો.” (રોમન્સ ૧૩:૧૩ એનએલટી) ખ્રિસ્તીઓને આદેશ અપાયો છે કે એવી કોઈ પણ ચીજ જે તેમના દેહનો કબજો લઈ લે અથવા તેના તમે ગુલામ બની જાવ (માસ્ટર્ડ) તે ન લેવી. (૧ કૉરિન્થિયન્સ ૬:૧૨; ૨ પીટર ૨:૧૯)

પશ્ચિમના ચશ્માથી જ બધું નિહાળતા-પશ્ચિમને, ખાસ કરીને અમેરિકાને તમામ બાબતોમાં આદર્શ માનતા ભારતની ખોટી ટીકા કરતા બુદ્ધુજીવીઓને ખબર નથી કે અમેરિકામાં પણ એક સમયે દારૂબંધી લદાઈ હતી! ત્યાં પણ ખ્રિસ્તીઓ, ખાસ કરીને તેનો પેટા સંપ્રદાય પ્રૉટેસ્ટન્ટ દારૂબંધીની તરફેણમાં છે. ઈ.સ. ૧૬૫૭માં મેસેચ્યુસેટ્સની જનરલ કૉર્ટે સ્ટ્રૉંગ દારૂ ચાહે તે રમ હોય કે વ્હિસ્કી, વાઇન હોય કે બ્રાન્ડી, તેને “ઇન્ડિયન્સ”ને વેચવા પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો. (અહીં કૉર્ટ એટલે અદાલત નહીં, પરંતુ વિધાનસભા અર્થ લેવો. અને ઇન્ડિયન્સ એટલે ત્યાંના મૂળ વતનીઓ જે આમ તો સેંકડો વર્ષો પૂર્વે ભારતમાંથી જ ગયા હતા.) ઈ.સ. ૧૮૨૬માં જ્યૉર્જિયામાં સંગઠિત રીતે ટેમ્પરન્સ (દારૂ પીવાથી દૂર રહેવું) ચળવળ શરૂ થઈ હતી. તેને ડ્રાય ક્રુસેડ એટલે કે દારૂ સામેની જેહાદ એવું નામ પણ આપવામાં આવેલું. જાણીને નવાઈ લાગશે પરંતુ સચ્ચાઈ છે કે ઈ.સ. ૧૮૬૯માં અમેરિકામાં નેશનલ પ્રૉહિબિશન પાર્ટી સ્થપાયેલી જે હજુ પણ અસ્તિત્વમાં હોય તેવો (ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્લિકન પછી) સૌથી જૂનો ત્રીજો પક્ષ છે! સામાન્ય રીતે લિબરલો મહિલાઓ પ્રત્યે ઉદાર હોય તેવી માન્યતા છે પરંતુ અમેરિકામાં છેક ૧૯૨૦માં મહિલાઓને મતાધિકાર મળેલો તેની સામે આ પ્રૉહિબિશન પાર્ટીએ તેની સ્થાપનાથી જ મહિલાઓને પક્ષની સભ્ય તરીકે સ્વીકારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. ૧૮૭૩માં વીમેન્સ ક્રિશ્ચિયન ટેમ્પરન્સ યુનિયન સ્થપાયેલું. દારૂડિયા પતિઓના અત્યાચારોથી બચવા શિક્ષણ મારફતે દારૂથી લોકોને બચાવવા તેનું અભિયાન હતું. પ્રૉટેસ્ટન્ટ પંથીઓ ખાસ કરીને એવન્જેલિકલ પ્રૉટેસ્ટન્ટ દારૂ પીવાને નુકસાનકારક અને પાપકારક માને છે. દારૂથી કુટુંબ અને પ્રતિષ્ઠા બરબાદ થાય છે, ગરીબી, અવ્યવસ્થા અને અપરાધ વધે છે તેમ માને છે. પહેલાં લોકોને દારૂ છોડવાની અપીલો થઈ અને પછી દારૂના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવા કાયદો બદલવા માટે પગલાં લેવાયાં. ૧૮૮૧માં કેન્સાસ મદ્ય પીણાંઓ પર પ્રતિબંધ મૂકનારું પ્રથમ રાજ્ય બનેલું. જ્યૉર્જિયામાં ઈ. સ. ૧૯૦૮થી ૧૯૩૫ સુધી દારૂ પર પ્રતિબંધ રહ્યો.

અમેરિકામાં ઈ. સ. ૧૯૨૦માં આખા દેશમાં દારૂબંધી લદાઈ હતી, માનવામાં આવશે? બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી આર્થિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને દારૂબંધી ઉઠાવી લેવાઈ. જોકે અમેરિકામાં કેન્સાસ, મિસિસિપી અને ટેનેસી એ ત્રણ રાજ્યો દારૂબંધીવાળા રાજ્યો આજની તારીખે પણ છે! કેટલાંક પરગણાંઓ (કાઉન્ટી) પણ દારૂબંધી ધરાવે છે જેમ કે ટૅક્સાસનાં ૨૫૪ કાઉન્ટી પૈકી ૭૪ સંપૂર્ણપણે દારૂબંધી ધરાવે છે! એલબામા, અર્કન્સાસ, વર્જિનિયામાં પણ ઘણાં બધાં કાઉન્ટી દારૂબંધીવાળા છે. એટલે અમેરિકામાં દારૂ ખરીદીને એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે જવામાં બહુ ધ્યાન રાખવું પડે! ભારતમાં મણિપુર જેવા ખ્રિસ્તીઓના પ્રભુત્વવાળા રાજ્યમાં ખ્રિસ્તીઓ આદિવાસી વિસ્તારમાં દારૂબંધી ઉઠાવવાનો વિરોધ કરે છે. ખ્રિસ્તીઓના બહુમતીવાળા ઝેક રિપબ્લિકનમાં દારૂના કારણે મોતના લીધે વર્ષ ૨૦૧૨માં દારૂબંધી કરી દેવાઈ છે! ડેન્માર્ક સિવાયના નૉર્ડિક દેશો (ફિનલેન્ડ, આઈસલેન્ડ નૉર્વે અને સ્વીડન)માં દારૂના વેચાણ અંગે કડક કાયદા છે અને તેના પર આકરો વેરો પણ લદાયેલો છે. ઑસ્ટ્રેલિયામાં પણ કેટલાક વિસ્તારો ડ્રાય ઝૉન તરીકે જાહેર થયા છે. કારણ જાણવું છે? દારૂના નશાના કારણે ડ્રાઇવિંગ અકસ્માત, હિંસા અને અસભ્ય વર્તન. ન્યૂઝીલન્ડમાં પણ ૧૮૮૦માં દારૂ સામે ઝુંબેશ શરૂ થયેલી. ઘણા દેશોમાં ચૂંટણી પહેલાં અને પછી દારૂબંધી લદાય છે.

ભારતમાં મહાત્મા ગાંધીજી દારૂને સામાજિક દૂષણ માનતા અને તેના પર પ્રતિબંધ હોવો જોઈએ તેમ માનતા હતા. તેમણે કહેલું કે “જો હું ભારતનો સરમુખત્યાર બનું તો દારૂની દુકાનોને કોઈ વળતર આપ્યા વગર જ બંધ કરી દઉઁ.” તેથી જ તો ગુજરાતમાં દારૂબંધી આવી અને ગત વર્ષે બિહારમાં પણ લદાઈ.

લિબરલો-સેક્યુલરો હિન્દુ ગ્રંથોનો આધાર લઈ દાવો કરતા હોય છે કે દેવતાઓ પણ સોમરસનું પાન કરતા હતા અને સોમરસ એટલે દારૂ. આ લોકો ખોટા છે. સોમ એટલે ચંદ્ર. સૌમ્ય એટલે નાજુક. ચંદ્ર સાથે સંકળાયેલું. અને શતપથ બ્રાહ્મણમાં  સોમરસ અને સુરા આ બંને વચ્ચે સ્પષ્ટ ભેદ સમજાવેલો છે. સોમ અમૃત છે અને સુરા વિષ છે. નિરુક્ત શાસ્ત્ર મુજબ, સોમનો અર્થ એક ઔષધિ પણ થાય છે.

ખ્રિસ્તીઓને બંધનમાં ડ્રેસની વાત પણ આવે. સામાન્ય રીતે ખ્રિસ્તી બહુલતા પશ્ચિમી દેશોમાં જોવામાં આવે છે. આથી એક ભ્રમ એ પણ ફેલાયેલો છે કે પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ એટલે ખ્રિસ્તી સંસ્કૃતિ! એટલે ડ્રેસ હોય કે મુક્તપણે શારીરિક સંબંધો બાંધવાની વાત હોય, ખ્રિસ્તી પંથમાં આ બધામાં છૂટછાટો ખૂબ જ છે તેમ આપણે માની લઈએ છીએ. પરંતુ આવું નથી. ખ્રિસ્તી પંથની સ્ટાન્ડર્ડ બુક બાઇબલ મુજબ, ભલે તેમાં સ્ત્રીઓ કે પુરુષો માટે કેવાં કપડાં પહેરવા તેના કોઈ ચોક્કસ નીતિ-નિયમો આલેખાયા નથી, પરંતુ બાઇબલે એક ગાઇડલાઇન અથવા નીતિવિષયક સિદ્ધાંતો ચોક્કસ આપ્યા છે. આદમ અને ઇવે ગાર્ડન ઑફ ઇડનમાં ફળ ખાવાનું પાપ કર્યું તે પછી ગૉડે તેમની નગ્નતા ઢાંકવામાં મદદ કરી હતી. (જિનેસિસ ૩:૨૧)

અર્થાત્ નગ્નતા એ સભ્યતા નથી. એ ખ્રિસ્તી પંથ મુજબ પણ અનપેક્ષિત બાબત છે. જો કપડાં તમારા દેહને નગ્ન બનાવતાં હોય તો એ બાઇબલ મુજબ ખોટું જ છે અને ખોટું એટલે પાપ. ‘પ્રૅક્ટિસિંગ પ્રૉટેસ્ટન્ટ્સ: હિસ્ટૉરિયન્સ ઑફ ક્રિશ્ચિયન લાઇફ ઇન અમેરિકા, ૧૬૩૦-૧૯૬૫’ પુસ્તકમાં લેખકો લૉરી એફ. મેફલી, લેઇ ઇ. શિમ્ડ્ટ અને માર્ક વલેરીએ લખ્યું છે, “શરીરને રજૂ કરવાની બાબતમાં ડ્રેસ મહત્ત્વનો છે. કૉજિક (ચર્ચ ઑફ ગૉડ ઇન ક્રાઇસ્ટ)ના મહિલાઓના વિભાગનાં નેતા લિઝી રૉબિન્સને મહિલાઓને સૂચના આપી હતી કે “dress as Becometh Holiness.” પવિત્રતા માટે પોશાકનો અર્થ થાય છે કે શરીર ઢંકાયેલું રહેશે, ગરમ વાતાવરણમાં પણ.” અહીં પ્રૉટેસ્ટન્ટ અને ખાસ કરીને અમેરિકા વિશેના પુસ્તકની વાત એટલે કરી કે કેટલાક ગુજરાતી કૉલમિસ્ટોની બુદ્ધિ અમેરિકા અને ફ્રાન્સમાં જઈને અટકી જાય છે અને ત્યાંનું ખોટું ચિત્રણ આપણી સમક્ષ કરે છે.

ન્યૂ ટેસ્ટામેન્ટમાં પણ કહેવાયું છે કે

I also want women to dress modestly, with decency and propriety, not with braided hair or gold or pearls or expensive clothes, but with good deeds, appropriate for women who profess to worship God. (NIV, 1 Timothy 2:9-10)

અને આ જુઓ.

Your beauty should not come from outward adornment, such as braided hair and the wearing of gold jewelry and fine clothes. Instead, it should be that of your inner self, the unfading beauty of a gentle and quiet spirit, which is of great worth in God’s sight. For this is the way the holy women of the past who put their hope in God used to make themselves beautiful. (NIV, 1 Peter 3:2-5)

અર્થાત્ આંતરિક સૌંદર્યને ખ્રિસ્તી પંથ પણ મહત્ત્વ આપે છે! આત્માની સુંદરતાનું અગત્ય છે. મોંઘા ખર્ચાળ કપડાંનું નહીં. ઘરેણાં-આભૂષણો કામનાં નથી.

એટલું જ નહીં, ખ્રિસ્તી પંથમાં તો મહિલાઓ માટે વધુ બંધન છે! તેમણે પ્રે (પ્રાર્થના) કરતી વખતે માથું ઢાંકવું ફરજિયાત છે. પુરુષોએ નહીં! ખ્રિસ્તી લેખક અને મેગાચર્ચ પેસ્ટર માર્ક ડ્રિસ્કૉલ તો કહે છે કે જે સ્ત્રી દર્દ, ચિંતા કે પછી બીજા કોઈ કારણસર સેક્સની ના પાડે તે સ્વાર્થી છે અને તે ઈશ્વરની વિરુદ્ધ છે.

સેક્સ અંગે પણ ખ્રિસ્તી પંથમાં સ્પષ્ટ આદેશ છે. જિનેસિસ ૨:૨૪ મુજબ, ગૉડ કહે છે, “તેથી પુરુષ તેના પિતા અને માતાને છોડશે અને પત્ની સાથે જોડાશે, અને તેઓ એક (વન ફ્લૅશ) બનશે.” ૧ કૉરિનથિયન્સ ૬:૧૬ મુજબ, ‘વન ફ્લૅશ’નો અર્થ ઇન્ટરકૉર્સ (સંભોગ) થાય છે. અને તે પુરુષ સ્ત્રી સાથે લગ્ન કરે તે પછી કરવાનો છે. ૧ કૉરિનથિયન્સ ૬:૧૮ મુજબ, આપણે (ખ્રિસ્તીઓએ) સેક્સ્યુઅલ ઇમ્મૉરાલિટીથી ભાગવાનું છે અથવા તેને ટાળવાની છે. આ બધા પછી, હિબ્રુસ ૧૩:૪માં ગૉડ કહે છે, સેક્સ ઇઝ ગુડ. પરંતુ ખ્રિસ્તી ધર્મગુરુઓ જેમ કે સૈન્ટ ઑગસ્ટાઇન તો સેક્સને પાપ માનતા હતા, તો સૈન્ટ પૉલ સેક્સની ઈચ્છાને ઈશ્વર સામે બળવો માનતા હતા અને બ્રહ્મચર્યને મહત્ત્વ આપતા હતા! મધ્ય યુગમાં તો સજાતીય સંબંધો માટે દેહાંતદંડની સજા મળતી હતી! બાળકો પેદા કરવા માટે જ પતિ-પત્ની વચ્ચે સેક્સ માન્ય હતું અને આથી કેટલાંક ‘આસનો’ (જેમ કે સ્ટેન્ડિંગ અપ, વૂમન ઑન ટોપ, ડૉગી સ્ટાઇલ, ઑરલ, એનલ અથવા માસ્ચરબેશન) પર પ્રતિબંધ હતો!  ખ્રિસ્તી પંથમાં છૂટાછેડાને પણ અનૈતિક મનાયા છે.

આમ, ક્રિસમસ અને ૩૧ ડિસેમ્બરને ઘણા ભારતીયોએ મોજમજાના તહેવાર માની લીધા છે પરંતુ ખ્રિસ્તી પંથમાં કપડાંથી લઈ, ખાવાપીવા, ઉપવાસ કરવા, સેક્સ અંગેના સ્પષ્ટ બંધનો છે જ. તો પછી પ્રશ્ન થાય કે આપણી સમક્ષ આવું ચિત્ર કેમ ઊભું થયું? ખ્રિસ્તી પ્રભુત્વવાળા દેશોમાં ઇટ, ડ્રિન્ક અને બી મેરીના બદલે ઇટ, ડ્રિન્ક અને **ની સંસ્કૃતિ કેમ આવી? તેનો જવાબ આગામી લેખમાં મેળવવા પ્રયાસ કરીશું.

(ક્રમશ:)