gujarat, hindu, politics, sikka nee beejee baaju

આતંકવાદનો ધર્મ ન હોય તો રમખાણોનો કેવી રીતે થઈ જાય?

(મુંબઈ સમાચારની રવિવારની પૂર્તિમાં ‘સિક્કાની બીજી બાજુ’ કૉલમમાં તા.૧૮/૧૨/૧૬ના રોજ આ લેખ પ્રકાશિત થયો.)

બ્રિટિશરોએ પોતાનું આડકતરું શાસન ચાલુ રાખવા માટે દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થા સમૂળગી બદલી નાખી. તે પછી કૉંગ્રેસના લાંબા શાસનમાં સામ્યવાદીઓના હાથમાં શિક્ષણ તંત્ર મોટા ભાગે આવ્યું અને કૉંગ્રેસ તરફી ઇતિહાસ તેમજ હિન્દુ વિરોધી ઇતિહાસ ભણાવાતો રહ્યો અને હજુ ભણાવાય છે. આના વિશે મુંબઈ સમાચારના આદરણીય કૉલમિસ્ટ સૌરભ શાહે ઉત્તમ લેખન કર્યું છે. કેવું કેવું ભણાવાય છે તે પુનરાવર્તિત કરવાની જરૂર નથી.

પરંતુ એ બધું કૉંગ્રેસ શાસનમાં થયું અને એટલે એવું જ હોય તેવું માની લઈએ પરંતુ નરેન્દ્ર મોદી સરકારને અઢી વર્ષ થઈ ગયા છે ત્યારે એ બધું હજુ પણ ચાલુ રહે તે કેવું? સંઘ-ભાજપની મોટી તકલીફ એ છે કે તે જ્યારે સત્તામાં આવે છે ત્યારે વિરોધી વિચારધારાવાળા ઘૂસી જાય છે અને સરકારને ગેરમાર્ગે દોરતા રહે છે. કહેવાતાં મોટાં નામો પોતાની છાવણીમાં આવે ત્યારે સંઘ-ભાજપ પણ ફૂલાઈ જાય છે અને તેમને બે હાથે આવકારે છે, એમ માનીને કે તેમને આપણે બદલી નાખીશું, પરંતુ તેવું થતું નથી. ઘણી વાર તો હંમેશાં વિરોધ કરનારા- કહેવાતા મોટા ઇતિહાસકાર-સમાજસેવક-નેતા- કૉલમિસ્ટ-લેખ વગેરેને સમારંભોમાં બોલાવાય- કૉર ટીમમાં સામેલ કરાય છે, તેમની સાથે સંઘ-ભાજપના લોકો પોતાની સેલ્ફી લઈ પોતાને ગર્વાન્વિત અનુભવે છે. ચાલો માનીએ કે એક વાર બોલાવી લઈ અખતરો કર્યો કે સામે વાળી વ્યક્તિ બદલાય છે કે નહીં. પરંતુ તે વ્યક્તિ જ્યારે તમારો વિરોધ જ કરતી રહે અને પોતે કથિત મોટી વ્યક્તિ છે તેવા તે વ્યક્તિના પ્રચારના ભ્રમમાં તેને તમે બોલાવતા રહો ત્યારે તે વ્યક્તિને પણ મજા આવતી હોય છે. તે તેનો ફાયદો ઉઠાવી પોતાની છાવણીમાં એવો પ્રચાર કરે છે કે આ લોકોનો વિરોધ કરો તો તમને બોલાવે. આ રીતે તેઓ પોતાનું માર્કેટિંગ કરી લે છે. કૉંગ્રેસ-સામ્યવાદીઓ ક્યારેય આવું કરતા નથી.

જ્યારે ઇતિહાસકારો-ફિલ્મકારો-વૈજ્ઞાનિકો એવૉર્ડ પાછા આપી રહ્યા હતા ત્યારે પણ સંઘ-ભાજપ પાસે બહુ ઓછા લોકો હતા જે ટીવી પર કે અન્યત્ર તેમની તરફેણમાં આવી શકે, કારણકે જે તરફેણવાળા લોકો છે તેમની હંમેશાં અવગણના કરવાનું જ સંઘ-ભાજપ શીખ્યા છે. આનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ સુધીન્દ્ર કુલકર્ણી અને અરુણ શૌરી છે. સુધીન્દ્ર કુલકર્ણી ડાબેરી સીપીએમના કાર્ડ હૉલ્ડર હતા. તેઓ પહેલાં તત્કાલીન વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીના સલાહકાર બની ગયા અને તેઓ નિવૃત્ત થયા તે પછી લાલકૃષ્ણ અડવાણીના. તેમણે અડવાણીને ગેરમાર્ગે દોર્યા હોવાનું જાણીતું છે. તા. ૪/૧૨/૧૬ની આ કૉલમ(“કૉંગ્રેસ સરકારે સૂચના આપેલી કે તેલંગણા, અન્નાને ન દેખાડો”)માં આપણે જોયું હતું કે કેશ ફોર વૉટનું સ્ટિંગ કર્યા પછી ભાજપ નેતૃત્વએ એ સ્ટોરી બ્રેકિંગ ન્યૂઝ માટે રાજદીપ સરદેસાઈના વડપણવાળી સીએનએનઆઈબીએન ચેનલને આપેલી. અને દેખીતી રીતે જ રાજદીપે એ સ્ટોરીને પ્રસારિત ન કરીને કૉંગ્રેસ સરકારનું હિત સાધી આપેલું.

અરુણ શૌરીનો દાખલો લઈએ તો, શૌરીએ એક પત્રકાર તરીકે કટોકટી કાળમાં ખૂબ જ સારું કામ કર્યું હતું. તેમણે ‘વર્લ્ડ ઑફ ફતવા’ જેવું પુસ્તક લખ્યું. મુસ્લિમ મહિલાઓને ત્રણવાર તલાક બોલીને અપાતા છૂટાછેડા સામે પણ તેમણે વિરોધ કર્યો હતો. રાજીવ ગાંધી સરકારે સર્વોચ્ચના ચુકાદાને બદલીને શાહબાનો નામના વૃદ્ધ મહિલાને છૂટાછેડા પછી પતિ દ્વારા ભરણપોષણથી વંચિત રાખેલાં તેનો તેમણે વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે છડેચોક રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ)ના હેતુઓને સમર્થન આપ્યું છે. તેમણે ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ પર પુસ્તક લખ્યું છે. પરંતુ તેમણે ૨૦૦૯ની ચૂંટણી પછી ભાજપને આત્મમંથન કરવા સલાહ આપી તેથી તેઓ ધીમે ધીમે હાંશિયા પર ધકેલાતા ગયા.

આ પૂર્વભૂમિકા એટલા માટે કે કહેવાતા લિબરલો કેવા કટ્ટર છે તેનું વધુ એક ઉદાહરણ તાજેતરમાં બહાર આવ્યું. અન્ય ચેનલો પર રોજેરોજ એટીએમનો કકળાટ બતાવાઈ રહ્યો હતો ત્યારે ઝી ન્યૂઝ ચેનલે શિક્ષણમાં કેવું ઝેર ફેલાવાય છે તેનો ચોંકાવનારો રિપૉર્ટ બતાવ્યો. રિપૉર્ટ સીબીએસઇના ધોરણ બારમામાં ભણાવાતા પૉલિટિકલ સાયન્સ વિશે હતો. જી હા, એ જ પોલિટિકલ સાયન્સ જેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ એમ.એ.ની ડિગ્રી મેળવી હતી. અને એ જ મોદી સરકારનાં અઢી વર્ષના શાસન છતાં વર્ષ ૨૦૦૨નાં ગુજરાત રમખાણો વિશે હજુ પણ ભણાવાય છે!

હા, એ જ રમખાણો, જેણે નરેન્દ્ર મોદીને ઘણા બધાની દૃષ્ટિમાં ઝીરો બનાવ્યા અને ઘણા બધાની દૃષ્ટિમાં હીરો બનાવ્યા. એ જ રમખાણો, જેના લીધે નરેન્દ્ર મોદીને અમેરિકાના વિઝા ન મળ્યા. એ જ રમખાણો, જેના લીધે મોદીએ વર્ષ ૨૦૧૧માં પોતાની છબી બદલવા માટે સદ્ભાવના મિશન નામના ઉપવાસોના કાર્યક્રમો કરવા પડ્યા. એ જ રમખાણો, જેના લીધે મોદી વિરુદ્ધ સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે ઝાહિરા શૈખ કેસમાં તીખું અવલોકન કર્યું હતું અને મોદીને વર્તમાન નીરો સાથે સરખાવ્યા હતા. એ જ રમખાણો, જેના લીધે મોદીએ કરણ થાપરના ઇન્ટરવ્યૂને અધવચ્ચે જ અટકાવી દીધો હતો. અને તેમ છતાં એ રમખાણો બારમા ધોરણમાં ભણાવાય અને તે પણ મોદી સરકારના નાક નીચે તે કેવું!

અને આ કંઈ એવું નથી કે ઝી ન્યૂઝના રિપોર્ટથી જ આ જાણકારી બહાર આવી. આ તો છેક વર્ષ ૨૦૦૬થી જાહેર થયેલું છે. અર્થાત્ કે આ વાતને દસ વર્ષ વિતી ગયાં. આ કોઈ ચૂપકીદીથી કરાયેલું કામ નહોતું. તેના વિશે ૨૦૦૬માં સમાચારપત્રોમાં અહેવાલો આવ્યા હતા કે એનસીઇઆરટી પૂટ્સ ગુજરાત રાયૉટ્સ ઇન ટૅક્સ્ટબુક. ૨૦૦૬થી માંડીને અત્યાર સુધી ભાજપમાં કોઈને આ વિશે ખબર જ નહોતી? સંસદમાં આ મામલે કોઈએ અવાજ જ ન ઉઠાવ્યો? રાજકીય વિજ્ઞાનમાં ઇતિહાસ ન ભણાવવો જોઈએ તેવું કહેવાનો હેતુ નથી. વિરોધ એ વાતનો છે કે માત્ર હિન્દુ વિરોધી દૃષ્ટિકોણ વિકસે અને એ કરતાંય આતંકવાદી તૈયાર થાય તેવું વિચારબીજ રોપાય તે બિલકુલ ચલાવી ન લેવાય.

પૉલિટિકલ સાયન્સના ધોરણ બારના વિષયમાં ભણાવાય છે કે “ગુજરાત કે મુસ્લિમ વિરોધી દંગે”. તેમાં ગોધરામાં સાબરમતી ઍક્સ્પ્રેસના એસ-૬ ડબ્બાને ષડયંત્રપૂર્વક સળગાવી દઈ ૫૯ નિર્દોષ કારસેવકોને બાળીને મારી નખાયાની ઘટનાનો મામૂલી ઉલ્લેખ કર્યો છે અને લખાયું છે કે કેટલાક મુસ્લિમોએ આ કૃત્ય કર્યું હોવાના સંદેહ પર મુસ્લિમ વિરોધી રમખાણો ફાટી નીકળ્યાં. હકીકતે ૨૦૦૨નાં રમખાણોમાં હિન્દુઓ પણ મર્યા જ હતા. એટલે તેને મુસ્લિમ વિરોધી દંગે કેવી રીતે કહી શકાય? આ તો પાકિસ્તાનમાં ત્રાસવાદીઓ તૈયાર કરવાની ફૅક્ટરી કે પછી ભારતમાં કેટલીક મદરેસાઓમાં ભણાવાતા અભ્યાસ જેવો કિસ્સો થયો. અને વળી રમખાણો ભણાવવાં જ હોય તો દેશમાં કે પછી કમ સે કમ ગુજરાતમાં થયેલાં તમામ રમખાણો આવરી લેવાં જોઈએ. ઝી ન્યૂઝના પત્રકાર રાહુલ સિંહાએ સારો શબ્દ સૂચવ્યો કે તેને મુસ્લિમ વિરોધી દંગેના બદલે સમાજવિરોધી દંગે કહી શકાયું હોત.

આ પુસ્તકમાં અયોધ્યાનો વિવાદિત ઢાંચાનો ઇતિહાસ પણ ભણાવાય છે પરંતુ કાશ્મીરમાં આયોજનપૂર્વક હિન્દુઓને તગેડી મૂકાયા તે ઇતિહાસ કે પછી પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુઓનો નરસંહાર અને તેમના પર ધર્મના આધારે થતા અન્યાય-અત્યાચારનો ઇતિહાસ સિફતપૂર્વક ચૂકી જવાયો છે.

વળી આ રમખાણોમાં સરકારી મશીનરીનો ઉપયોગ થયો હોવાનું કહીને તત્કાલીન મોદી સરકાર તરફ પણ અંગૂલિનિર્દેશ કરાવાનું ભૂલાયું નથી. અને આ પાઠ્યપુસ્તક પાછળ ભેજું કોનું છે? યોગેન્દ્ર યાદવનું. એ જ યોગેન્દ્ર યાદવ (જેમણે હરિયાણા ચૂંટણી વખતે જાહેર કરેલું કે તેમનું ખરું નામ સલીમ છે) જે દૂરદર્શન પર પ્રણોય રોયના ચૂંટણી કવરેજ વખતે અને બાદમાં એનડીટીવી પર સેફોલૉજિસ્ટ તરીકે આવતા હતા, જે બાદમાં વર્ષ ૨૦૧૧માં ભ્રષ્ટાચાર સામેના અણ્ણા હઝારેના આંદોલનમાં જોડાયા, જેમણે અરવિંદ કેજરીવાલ સાથે આમ આદમી પક્ષ રચ્યો, દિલ્લીમાં જીત પાછળ મુખ્ય ભેજું બન્યા, જેને અને પ્રશાંત ભૂષણને કેજરીવાલે ખૂબ જ આપખુદ રીતે કાઢી મૂક્યા અને જેમણે થોડા સમય પહેલાં સ્વરાજ ઇન્ડિયા નામના પક્ષની રચના કરી.

એ યોગેન્દ્ર યાદવ આ રમખાણોવાળો અભ્યાસક્રમ દાખલ કરાયો ત્યારે એનસીઇઆરટીની ટેક્સ્ટ બુક તૈયાર કરવાની પેનલમાં મુખ્ય સલાહકાર હતા. તેમણે વર્ષ ૨૦૦૬ના એ પ્રેસ રિપોર્ટમાં કહ્યું હતું કે “અમે આ બનાવો (એટલે કે અયોધ્યા-ગુજરાત રમખાણો) વિશે સત્ય કહીશું. ટેક્સ્ટબુક તટસ્થ રીતે તૈયાર લખાશે અને તેમાં આ મુખ્ય બનાવ પહેલાંના અને પછીના ઘટનાક્રમ પણ હાઇલાઇટ કરાશે.” અહીં આ “પણ” અને “હાઇલાઇટ” શબ્દો નોંધવા જેવા છે. હાઇલાઇટનો અર્થ ઝલક માત્ર થતો હોય છે. તેમાં ડિટેલિંગ નથી આવતું. તેથી ઘટના શા માટે બની તે જાણવા ન મળે. અને “પણ” શબ્દ જાણે ઉપકાર કરતા હોય તેવો ભાવ દર્શાવે છે. જોકે હકીકતે તટસ્થ રીતે કંઈ લખાયું નહીં, તેમની મનમાં જે ધારણા હતી (અને સરકાર દ્વારા જે કંઈ સૂચના હશે) તેમ જ લખાયું.

જોવા જેવી વાત એ છે કે (લિબરહાન પંચને લગતો) અયોધ્યા કેસનો હજુ ચુકાદો આવ્યો નથી. ૨૦૦૬માં સાબરમતી ઍક્સ્પ્રેસને સળગાવી દેવાયા પછીનાં રમખાણોના કેસોનો ચુકાદો પણ આવ્યો નહોતો તો પછી યોગેન્દ્ર યાદવ અને તેમના સાગરિતો કઈ રીતે એવો અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરાવી શકે જેમાં કૉર્ટના ચુકાદા પહેલાં જ ચુકાદો આપી દેવાય?

જોવા જેવી વાત એ પણ છે કે સીબીએસઇના અભ્યાસક્રમમાં પ્રથમ વડા પ્રધાન નહેરુ બંધારણના ઘડવૈયા આંબેડકરને ચાબુક મારતા હોય તેવા કાર્ટૂન અંગે ૧૧ મે ૨૦૧૨ના રોજ સંસદમાં હોબાળો થતાં માનવ સંસાધન પ્રધાન કપિલ સિબલને માફી માગવી પડી હતી. તે સાંજે યોગેન્દ્ર યાદવ અને સુહાસ પલ્શિકરને એનસીઇઆરટીમાંથી રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું. આનો અર્થ એ થયો કે યોગેન્દ્ર યાદવ ભલે ‘આપ’ પાર્ટીમાં જોડાયા હતા પરંતુ તેઓ કૉંગ્રેસ સરકારની ગુડ બુકમાં તો, આ વિવાદ થયો ત્યાં સુધી હતા જ. ૧૯૬૧માં જ્યારે એનસીઇઆરટીની સ્થાપના કરાઈ ત્યારે શિક્ષણને રાષ્ટ્રની એકતા માટેનું એક અગત્યનું માધ્યમ ગણવામાં આવતું હતું પરંતુ સલીમ યાદવ ઉર્ફે યોગેન્દ્ર યાદવ જેવા સલાહકારોએ તેને હિન્દુ-મુસ્લિમોને વિભાજિત કરવાનું માધ્યમ બનાવી દીધું અને ભગતસિંહ જેવા દેશભક્તને ત્રાસવાદી ગણાવ્યા.

સલીમ યાદવ ઉર્ફે યોગેન્દ્ર યાદવ જેવા શિક્ષણ સલાહકારોને પ્રશ્ન એ પણ પૂછવો જોઈએ કે જ્યારે કોઈ આતંકવાદી ઘટના બને છે ત્યારે તમે લોકો કહો છો કે આતંકવાદીનો કોઈ ધર્મ નથી હોતો, તો પછી રમખાણોનો ધર્મ તમે કેવી રીતે નક્કી કર્યો? ગુજરાતનાં મુસ્લિમ-હિન્દુ રમખાણોને તમે મુસ્લિમ વિરોધી રમખાણો એવું લેબલ કયા આધારે આપ્યું?

તમે આવું ભણાવીને શાળાઓમાં આતંકવાદીઓ તૈયાર કરવા માગો છો કે શું? મુસ્લિમ વિદ્યાર્થી આ ભણશે તો શું વિચારશે? ગુજરાતી હિન્દુઓએ અમારા ભાઈઓ પર કેટલા અત્યાચાર કર્યા? હિન્દુ વિદ્યાર્થી આ ભણશે તો એવું જ વિચારશે ને કે અમારા હિન્દુ ભાઈઓ કેવા કે નિર્દોષ મુસ્લિમોને રહેંસી નાખ્યા?

અને આ અભ્યાસક્રમ માટે માત્ર યોગેન્દ્ર યાદવ જ નહીં, તે વખતની કૉંગ્રેસ સરકાર, માનવ સંસાધન પ્રધાન કપિલ સિબલ પણ જવાબદાર છે; પણ તે કરતાંય છેલ્લા અઢી વર્ષથી રાષ્ટ્રવાદના બણગા ફૂંકતી મોદી સરકાર વધુ જવાબદાર છે. સરકાર પાસે હજુ પણ અઢી વર્ષ છે. આવા લોકો જે આવી મહત્ત્વની સંસ્થાઓમાં બેઠા છે તેમને વિરોધની પરવા કર્યા વગર તગેડી મૂકવા જ રહ્યા.

Advertisements
film, media, politics

સંસ્કાર બાદ ભક્તિને ગાળમાં ખપાવવાનો કારસો

વચ્ચે રીતસર આયોજનપૂર્વક ટ્વિટર પર ઝુંબેશ ચાલી સંસ્કારના નામે મજાક ઉડાવવાની. ફિલ્મોદ્યોગમાં શરૂઆતમાં જેવી ભૂમિકા મળે પછી એવી જ ભૂમિકાઓ મળ્યે રાખે છે એ જાણીતી વાત છે. અભિનેતા આલોકનાથ સાથે આવું જ થયું. ‘બોલ રાધા બોલ’ને બાદ કરતાં એમણે મોટા ભાગે પિતાની ભૂમિકાઓ કરી. એટલે પહેલો શિકાર બનાવ્યા આલોકનાથને.

એ પછી બીજો શિકાર પહલાજ નિહલાની બન્યા જેમ્સ બૉન્ડ માટે. પહલાજ નિહલાનીનો પક્ષ માત્ર ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા ને તેના ગુજરાતી નવગુજરાત સમયમાં છપાયાનું યાદ છે. શિકારીઓની રજૂઆત એવી હતી કે પહલાજ નિહલાનીએ જેમ્સ બૉન્ડમાં પ્રણય પ્રચુરતાનાં દૃશ્યો પર કાતર ફેરવડાવી. પણ ઉપરોક્ત સમાચારપત્રમાં છપાયેલા પહલાજ નિહલાનીના પક્ષ મુજબ, જેમ્સ બૉન્ડના ફિલ્મકારે ‘એ’ના બદલે ‘યુએ’ સર્ટિ. માગેલું તેથી તેમને કટ કરવા પડ્યા.

ડાબેરી કમ લિબરલ ગેંગનો ત્રીજો શિકાર સૂરજ બડજાત્યા બન્યા. સૂરજ અને તેમના બાપદાદાની ફિલ્મોની વિશેષતા એ રહી છે કે તેઓ સારો સંદેશ આપતી, ઘણી હદે સ્વચ્છ, પારિવારિક અને સુમધૂર સંગીતમય ફિલ્મો આપે છે. આ ફિલ્મોમાં હિન્દુત્વ ઝળકતું હોય છે. જેનાથી આ ગેંગ સૂરજને ઝપટમાં લેવા માગે છે. ‘ગે’ સહિત અનેક વિકૃતિ ફેલાવતા શાહરુખ ખાનની ચમચી ફરાહ ખાને શાહરુખ નિર્મિત ‘ઓમ્ શાંતિ ઓમ્’માં સૂરજની મજાક ઉડાડેલી. તે પછી સૂરજની ‘પ્રેમ રતન ધન પાયો’ આવી એટલે ‘હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ’ની ચિબાવલી સમીક્ષકે લખ્યું સંસ્કારી ઑર્ગેઝમ! બીજા સમીક્ષકોએ પણ ફિલ્મને ઉતારી પાડી. (આ સમીક્ષકો યશરાજ, કરણ જોહર, વિધુ વિનોદ ચોપરા/રાજકુમાર હિરાણી, અનુરાગ કશ્યપ, વિશાલ ભારદ્વાજ, શાહરુખ ખાન, આમીર ખાન જેવા મિડિયાના ફેવરિટ લોકોની સમીક્ષામાં સમરકંદ બુખારા ઓવારી જાય છે પણ અક્ષયકુમાર, ૠત્વિક રોશન, ટાઇગર શ્રોફ જેવાની ફિલ્મોને ઉતારી પાડે છે. તાજેતરમાં આ લોકો શાહરુખની ‘ફેન’ પર આફરિન થઈ ગયા હતા જ્યારે ટાઇગરની ‘બાગી’ ને ઉતારી પાડેલી. આ જ રીતે ‘ઉડતા પંજાબ’ વિશે પણ થયું. એક સમીક્ષકે તો હેડિંગમાં લખ્યું: સોલિડ કિક! બીજી તરફ અક્ષયકુમારની ‘હાઉસફૂલ-3’ને ઉતારી પાડી. પણ દર્શકોએ ‘બાગી’ અને ‘હાઉસફૂલ-3’ બંનેને હિટ બનાવી દઈ આ બબુચકોને મોઢે તમાચો માર્યો.)

એકતા કપૂરની વાહિયાત ‘ક્યા કૂલ હૈ હમ-૩’માં પણ સૂરજ બડજાત્યા અને સંસ્કારીપણાની મજાક ઉડાવાઈ.
સૂરજ પોતે શરમાળ છે. તે પોતાની ફિલ્મનો પણ ખાસ પ્રચાર નથી કરતા તો આવા લોકોને જવાબ ક્યાંથી આપે? એટલે આ લિબરલ ગેંગની વાયડાટી ચાલે છે. આ લિબરલ ગેંગનો ચોથો શિકાર બન્યાં સચીન તેંડુલકર અને લતા મંગેશકર. તન્મય ભટ્ટ ને એના બીજા મિત્રો જેમાં એક મહેશ ભટ્ટનો થનારો કે થઈ ચૂકેલો જમાઈ રોહન જોશી પણ છે એ ભેગા થઈને ‘એઆઈબી’માં મહાન હસ્તીઓની અત્યંત બેહૂદી મજાક ઉડાવે છે. આમાંથી તન્મયે સ્વતંત્ર રીતે સચીન ને લતાજીની કનિષ્ઠતમ મજાક ઉડાવી પબ્લિસિટી મેળવી લીધી.

આ ગેંગનો ૨૦૧૪થી નિરંતર એક પ્રયાસ છે અને તે એ કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું સમર્થન કરે તેને મોદીભક્ત ગણાવી દેવા. મિડિયાની હલકાઈ જુઓ સાહેબ! તે મનમોહનસિંહ આગળ ડૉ. લખવાનું ચૂકતું નથી. મનમોહન વ્યવસાયિક ડૉ. નથી. તેમ છતાં પૂર્વ વડાપ્રધાન છે અને દસ વર્ષ રાજકીય સ્થિરતા આપી દેશ ચલાવ્યો એ સિદ્ધિ બદલ એમની આગળ ડૉ. લખાય તેમાં કોઈ વાંધો ન હોઈ શકે પણ જેણે કાશ્મીરનું ઇસ્લામીકરણ ને પાકિસ્તાનીકરણ કર્યું કે થવા દીધું તે ફારુક અબ્દુલ્લાના નામ આગળ પણ લિબરલ તંત્રી- પત્રકાર ડૉ. લખવાનું ભૂલતા નથી. એ લોકો નહેરુ આગળ પં. એટલે કે પંડિત લખવાનું ચૂકતા નથી. ઇન્દિરાનો ઉલ્લેખ કરે ત્યારે એમની કલમ આપોઆપ પાછળ જી લગાવી દે છે. સોનિયા પાછળ પણ તેઓ જી અચૂક લગાવે જ પણ મોદી વડાપ્રધાન બન્યા પછી પણ તેઓ મોદીના નામની આગળ વડા પ્રધાન તો જવા દો, પાછળ જી પણ લગાવતા નથી. સ્મૃતિ ઇરાની ભૂતકાળમાં નિપુણ અભિનેત્રી હતાં. પણ હવે તેઓ ફૂલટાઇમ પોલિટિશિયન છે અને માનવ સંસાધન વિકાસ જેવા મહત્ત્વના ખાતાના પ્રધાન પણ છે પરંતુ આ મિડિયા તેમના નામ આગળ એક્ટ્રેસ ટર્ન્ડ પોલિટિશિયન લખીને સ્મૃતિને ઉતારી પાડવાનો મોકો ચૂકતા નથી. ‘ટેલિગ્રાફ’એ તો તેમને ‘આંટી નેશનલ’નું બિરુદ આપી દીધું. પણ લિબરલ ગેંગનું સાચું નિશાન મોદી નથી, મોદી સમર્થકો છે. એ લોકો એક વાત સારી રીતે જાણે છે કે મોદીજી તેમના તમામ પ્રપંચોને નિષ્ફળ બનાવી દેશે પણ સમર્થકો નહીં હોય તો મોદીજી શું કરવાના? આજે કદાચ સંઘ કે બીજી કોઈ પણ સંસ્થા કે વ્યક્તિ કરતાં મોદીજી સૌથી લોકપ્રિય છે. લિબરલ ગેંગને એ ખબર નથી કે સંઘના સ્વયંસેવકો કરતાં બહારના લોકો વધુ મોદીસમર્થક છે. સંઘના સ્વયંસેવકો તો વ્યક્તિપૂજામાં માનતા નથી. એટલે એમને માટે ભગવાધ્વજ સિવાય કોઈ મોટું નથી. મોદી પણ નહીં.

લિબરલ ગેંગ મોદીસમર્થકોને મોદીભક્ત કહી હવે ભક્તિ શબ્દને ગાળમાં ખપાવવા જોરશોરથી પ્રયત્નશીલ છે. કોઈ વ્યક્તિ મોદીની કોઈ વાતનું સમર્થન કરે એટલે એને મોદીભક્તમાં ખપાવી તેને ઉતારી પાડવાનો જેથી એ બીજી વાર મોદીજીનું સમર્થન ન કરે.

કોઈ વ્યક્તિ સતત સારું કરે તો તેની પ્રશંસા થવાની જ. પછી તે અમિતાભ બચ્ચન હોય કે માધુરી દીક્ષિત, સચીન તેંડુલકર હોય કે લતા મંગેશકર. લાખો-કરોડો લોકો રોજ અમિતાભ-માધુરી-સચીન કે લતાના ફોટા કે તેમની વિગતો મૂકે છે. તો શું એ એમના ભક્ત થઈ ગયા? આમાંના ઘણા એવા પણ હશે જે ઉપરોક્ત હસ્તીઓની સાથે રાજેશ ખન્ના, શ્રીદેવી, સૌરવ ગાંગુલી કે આશા ભોસલેના ચાહક હશે. આ જ રીતે મોદીનું સમર્થન કરનારા મનમોહન, જયલલિતાનું સમર્થન કરનારા પણ હોઈ શકે.

જે તંત્રી-પત્રકાર સોનિયા કે પ્રિયંકાને જોઈને મોઢેથી લાળ ને નીચેથી શી***ન કરી બેસે છે કે અહેમદ પટેલના ચમચા છે તેઓ કે તેમની શેહમાં આવીને અન્યો સોનિયાના બારગર્લવાળા ભૂતકાળ વિશે  છાપવાની હિંમત ધરાવતા નથી.  સોનિયાને કઈ રહસ્યમય બીમારી છે એ જાણવા એ લોકો ઇન્વેસ્ટિગેશન કરાવી શકતા નથી. સુબ્રમણિયન સ્વામી એ બહાર પાડ્યું તો પણ નેશનલ હેરાલ્ડ કૌભાંડના સમાચાર કરતાં અન્ય સમાચારને પ્રાથમિકતા આપવી એ તેમનો ચમચાધર્મ છે. અને સમાચાર છાપશે તો મોદીજી જાણે ખોટી રીતે સોનિયાને ફસાવતા હોય એ રીતે છાપશે. કેજરીવાલે કાયદો તોડીને ૨૧ ધારાસભ્યોને સંસદીય સચિવપદની લહાણી કરી દીધી. એ સમાચાર હોય કે કેજરીવાલના મુખ્ય સચિવના કૌભાંડના કારણે સીબીઆઈના દરોડાના સમાચાર, આ ચમચાઓ કેજરીવાલ સામે મોદીજી વેરવૃત્તિથી કાર્યવાહી કરતા હોય એવાં મથાળાં બાંધશે. આ ચમચાઓ અનુગોધરા રમખાણો પછી ‘સિટ’ તપાસ, ઈશરત કેસ વગરેમાં આવાં મથાળાં બાંધતા નહોતાં.

લિબરલ ગેંગને કોઈએ પ્રશ્ન ખરેખર તો એ પૂછવા જોઈએ કે
૧. મોદીજીમાં એવા તે શું હીરામોતી ટાંગ્યાં છે કે લોકો વધુ ને વધુ મોદીસમર્થક બની રહ્યા છે?
૨. શું મોદીજી એવા હેન્ડસમ છે અથવા અમિતાભ જેવાં હાઇટ-બૉડી ધરાવે છે?
૩. શું મોદીજી સોનિયા જેવા ગોરા છે?
૪. શું મોદીજી ચિદમ્બરમ્ જેવું અંગ્રેજી કે અટલજી જેવું હિન્દી બોલી શકે છે?
૫. શું મોદીજી સંપત્તિમાંથી બધાના એકાઉન્ટમાં દર મહિને પૈસા જમા કરાવે છે?
૬. મોદીજી ગરીબ દેખાતા નથી. એ કેજરીવાલ કે મમતા બેનર્જીની જેમ સાદાં કપડાં નથી પહેરતા, આ લિબરલ ગેંગ લખે છે તેમ હવામાં સતત ઉડતા રહે છે, તો પછી સામાન્ય માનવી કેમ મોદીસમર્થક છે? જેને અમેરિકાએ નવ નવ વર્ષ વિઝાનો ઇન્કાર કર્યો તે મોદીને જ્યારે અમેરિકા બોલાવે ત્યારે સામાન્ય ભારતીય કેમ વિજય મળ્યો હોય એમ ખુશ થાય છે?
૭. લિબરલ ગેંગ જ એવું લખે છે કે મોદી યુઝ એન્ડ થ્રો કરે છે ને અરુણ શૌરી આવું બોલે છે ત્યારે એને સમાચાર તરીકે ચગાવે છે પણ પ્રશ્ન એ છે કે મોદીજી આવું કરતા હોય તો એમના સમર્થકોની સંખ્યા તો એકદમ ઘટી જવી જોઈએ? એવું કેમ નથી થતું?
૮. માન્યું કે મોદીજી પાસે આઇટી પ્રોફેશનલની સારી ટીમ છે પણ મોદીજીને જિતાડનાર (મોદીજીને યશ ન દેવો પડે એટલે સોનિયાચમચા આવાં ગતકડાં શોધી કાઢે છે) પ્રશાંત કિશોર તો હવે આ તંત્રી-પત્રકારોના માનીતા સોનિયા-રાહુલને સેવા આપે છે. કેમ એ મોદીની જેવી હવા રાહુલની તરફેણમાં ઊભી નથી કરી શકતા?
૯. લિબરલો શોધે છે કે કૉંગ્રેસ નહીં તો કોણ? એટલે નીતીશ-કેજરી-વગેરે જે મોદીવિરોધી છે તેમની પછેડી પકડી લે છે. કેજરીવાલ પાસે પણ યુવાનોની આઇટી ટીમ છે. એ કેમ કેજરીની તરફેણમાં મોજું છોડો, લહેરખી પણ સર્જી નથી શકતા?
૧૦. એવું શું કારણ છે કે આજતક, એનડીટીવી સહિતની ચેનલો ને અનેક છાપાં મોદીવિરોધી છે, રોજેરોજ તેઓ મોદીવિરોધી સમાચાર ચગાવે છે ને મોદીતરફી સમાચાર દબાવી દે છે, આ જ રીતે મોદીવિરોધીઓના સારા સમાચાર ચગાવે છે ને મોદીવિરોધીઓના ખરાબ સમાચારને દબાવી દે છે તો પણ મોદીના સમર્થકોની સંખ્યા ઘટતી કેમ નથી?
૧૧. જ્યારે જ્યારે ચીન, અમેરિકા કે પાકિસ્તાન ભારતવિરોધી કૃત્યો કરે છે ત્યારે આ લિબરલ ગેંગ દેશની દુશ્મન હોય તેમ ખુશ થઈ ‘હાથતાળી’ કેમ આપે છે? ભારતની પીછેહટ તેમને ‘મોદીના ગાલ પર તમાચો’ કેમ લાગે છે? શું તેઓ મોદીવિરોધમાં આંધળા થઈને અજાણતા મોદી = ભારત આવું સમીકરણ તો નથી બેસાડી રહ્યાને?
૧૨. ક્યાંક આ લિબરલ ગેંગના રોજેરોજ આંધળા વિરોધના કારણે જ મોદીની લોકચાહના આટલી વધી નથી રહી ને? કારણકે હંમેશાં મક્કમ મજબૂત વ્યક્તિની પાછળ દુનિયા પડે ત્યારે લોકો તેના સમર્થક બની જતા હોય છે. આથી જ ભારતમાં લોકો માટે મહારાણા પ્રતાપ હારવા છતાં અકબરથી વધુ મહાન છે. સિકંદર કરતાં પોરસ વધુ લોકપ્રિય છે. ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ માટે આજે પણ કહેવાય છે કે ખૂબ લડી મર્દાની, વો ઝાંસીવાલી રાની થી.
૧૩. દુર્યોધનો કે શિશુપાલો સત્તાના મદમાં શ્રી કૃષ્ણની ઊંચાઈ સમજી શક્યા નહોતા. (સાવધાન! આ નઠારા ક્યાંક એવું ન કહી દે કે મેં મોદીને શ્રીકૃષ્ણ સાથે સરખાવ્યા.વાતને આડે પાટે ચડાવવામાં આ લોકો હોશિયાર હોય છે.) લિબરલ ગેંગ સાથે આવું તો નથી ને?

ahmedabad, gujarat, media, politics

૭૦ ટકા જીતને વ્હાઇટવોશમાં બતાવવાની કળા

anandiben patel-hardik patel
ફોટો સૌજન્ય: પીટીઆઈ

 

 

સચીન તેંડુલકર દર વખતે મેદાનમાં ઉતરતો ત્યારે તેની પાસે તોફાની બેટિંગ, ચોગ્ગા અને છગ્ગાની અપેક્ષા રાખવામાં આવતી. તેમાંય તે મોટો સ્કોર ખડકે અને દર વખતે તે ભારતીય ટીમને જીતાડે જ એવી પણ અપેક્ષા રાખવામાં આવતી. અને સચીને ઘણી-ઘણી મેચોમાં ભારતને વિજય અપાવ્યો અને પોતાની સદીની પરવા કર્યા વગર ઘણી વાર ૭૦થી ૯૦ રન કરીને પણ તે આઉટ થયો હોય તેવું બન્યું, પરંતુ માધ્યમોમાં તેની ઇમેજ કેવી બની?

સચીન તો પોતાના માટે જ રમે છે. સચીનની ઉંમર થઈ એટલે કાઢી મૂકો. સચીન સારું રમે છે ત્યારે ભારતને વિજય મળતો નથી.

હશે. થાય આવું. બધાના પોતપોતાના વિચાર હોય, તેને અભિવ્યક્ત કરવાની છૂટ હોય અને ભલે કરતા.

તાજેતરમાં ગુજરાતમાં ૨ ડિસેમ્બરે પરિણામો આવ્યા એમાં તો આનંદીબહેન પટેલ અને ભાજપના માથે એટલાં માછલાં ધોવાયાં જાણે તેમણે ભૂંડોભખ પરાજય મેળવ્યો હોય. આ પરિણામોના કારણો અને તારણો પહેલાં ચૂંટણી પહેલાંની સ્થિતિને સમજવાની જરૂર છે.

નરેન્દ્ર મોદી વડા પ્રધાન બનીને ગુજરાતમાંથી ગયા એટલે ઘણાને હાશ થઈ હતી. ઘણા એટલે દરેક ક્ષેત્રના ઘણા. ઉદ્યોગ-વેપાર-મનોરંજન-રમતગમત- અને ખાસ તો મિડિયાના ચોક્કસ વર્ગને. માધવસિંહ સોલંકીની સત્તા ગઈ એમાં મિડિયાનો ચોક્કસ વર્ગ અને કેટલાક પત્રકારો પોતાને કિંગમેકર અને કિંગડિસ્ટ્રોયર માનવા લાગ્યા હતા. આ જ વર્ગને ત્યારે પણ તકલીફ પડી હતી જ્યારે કેશુભાઈ પટેલની પહેલી સરકાર હતી કેમ કે એ વખતે પણ નરેન્દ્ર મોદી જ પડદા પાછળ હતા. આથી તેમને શંકરસિંહ વાઘેલા બળવો પોકારે તેમાં રસ હતો. રોજેરોજ સમાચારમાં આવતું ‘નમોને નમો તો બહુ ગમે’, ‘નેતાઓ ચૂંટાયા પછી અહંકારી થઈ ગયા છે’, ‘કાર્યકરોને ભૂલી જવાયા છે’ વગેરે વગેરે. આવી વાતો પાછળ કાર્યકરોના નામે પોતાની વેદના વ્યક્ત થતી હતી. એટલે જ જ્યારે મોદીને ગુજરાત બહાર તગેડાયા ત્યારે ઘણાએ મીઠાઈ વહેંચી હતી. પરંતુ એમની એ ખુશી બહુ ઝાઝી ચાલી નહીં.

૨૦૦૧માં મોદી પાછા ગુજરાત આવ્યા. કમનસીબે પહેલાં સાબરમતી એક્સ્પ્રેસમાં એસ-૬ ડબ્બો સળગાવાનો નૃશંસ હત્યાકાંડ બન્યો અને પછી ગુજરાતનાં અનુગોધરા રમખાણો થયાં. સેક્યુલર મિડિયાએ આ સાબરમતી કાંડ જો એકલો થયો હોત તો તેને દેશમાં અન્યત્ર થયેલી ત્રાસવાદી ઘટનાઓની જેમ તત્પૂરતો ચગાવીને ભૂલી ગયા હોત, પરંતુ રમખાણો થયાં જેમાં મુસ્લિમો સાથે હિન્દુઓ પણ મર્યા અને પોલીસ કાર્યવાહીમાં હિન્દુઓ મર્યા હતા, અનેક હિન્દુઓ જેલમાં ગયા, બાકાયદા તપાસપંચ થયું, પહેલી વાર કોઈ મુખ્યમંત્રી તપાસ પંચ સમક્ષ કલાકો સુધી ઉલટતપાસ કરાવતા રહ્યા, કોર્ટ કેસ ચાલ્યા. ફેક એન્કાઉન્ટરના કેસો બન્યા.પહેલી વાર એવું બન્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે કોઈ રાજ્યની કોર્ટના જજો પર ન્યાય માટે શંકા વ્યક્ત કરી હોય (જે જજો તેમની અંડરમાં અને કોંગ્રેસની સરકારે જ નિમેલા હતા) અને રાજ્ય બહાર કેસ ચલાવવા ગયા હોય.

૨૦૦૨માં મોદી જીત્યા. તે પછી ૨૦૦૭ આવ્યું. તે વખતે પણ મિડિયાનો આ જ વર્ગ… કેશુભાઈ પટેલ અને પટેલ ફેક્ટર મોદીને હરાવશે તેવી ચર્ચા… સોનિયા-રાહુલને તોતિંગ પબ્લિસિટી…મોદી અને અડવાણી વચ્ચે મતભેદો…૨૦૦૯માં મોદીએ સદ્ભાવના ઉપવાસ કર્યા તો તેની પણ ટીકા… ટૂંકમાં હિન્દુવાદી વલણ અપનાવે તોય ટીકા અને સદ્ભાવના રાખે તોય ટીકા. આ જ મિડિયાના એક વર્ગે ૨૦૧૨માં પણ કેશુભાઈ પટેલ અને પટેલ ફેક્ટરને અતિશય  ચગાવ્યું. લપોડશંખ અને હિટલર વગેરે વગેરે કંઈક ઉપનામો મળ્યા મોદીને. તોય મોદી જીત્યા. ૨૦૧૪માં પણ આ જ પરિસ્થિતિ.

પરંતુ તે પછી મોદી દિલ્લી ગયા અને હાશકારો થયો. કોઈ માર્ક કરે તો આ ચૂંટણી સપ્ટેમ્બર કે ઑક્ટોબરમાં યોજાવાની હતી. તેના ત્રણેક મહિના પહેલાથી અચાનક પટેલ અનામત આંદોલનની રેલીઓ શરૂ થઈ. મુખ્યમંત્રી તરીકે આનંદીબહેન પટેલ હતાં. અનેક પટેલો પણ મંત્રીઓ તરીકે હતા. ધારાસભ્યો તરીકે પણ અનેક પટેલ હતા. સરકારે મંત્રણા માટે બોલાવ્યા પરંતુ કોઈ આવવા તૈયાર નહીં. અને વાતે વાતે વાંધા પાડે. રીતસર એક જ એજન્ડા. સરકારની સામે લોકો, ખાસ તો પટેલો કેમ ઉશ્કેરાય? મિડિયાના આ એક વર્ગે ચગાવ્યું કે આંદોલન પાછળ નરેન્દ્ર મોદી છે- ઇબીસી લાવવા માગે છે. તો સંઘના મોહન ભાગવતના નિવેદનને પણ તોડીમરોડીને રજૂ કરાયું. હકીકતે ભાગવતે કહ્યું હતું કે અનામત નીતિની સમીક્ષા કરો કે જેને લાભ મળવો જોઈએ તેમને કેમ નથી મળતો? આમાં અનામત કાઢવાની વાત જ નહોતી.

ખેર, હવે તો એ જાણીતું છે કે આંદોલન પાછળ કોણ હતું. આ આંદોલન પાછળ શંકરસિંહ વાઘેલા હોવાનું તેઓ પોતે સ્વયં સ્વીકારી ચુક્યા છે. આ આંદોલનના બે હેતુ હતા. એક તો ગુજરાતમાં સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં ભાજપને હરાવવો અને સામે બિહારમાં પ્રચાર કરતા મોદીનું ધ્યાન ગુજરાતમાં કેન્દ્રિત રાખવું. જો કોંગ્રેસના નેતાઓ ગુજરાત મોડલની હવા કાઢવા જાય તો કોઈ વાતને માને નહીં, કેમ કે બધા જાણતા હતા. અરવિંદ કેજરીવાલ જેવાએ પણ પ્રયત્ન કરી જોયો પણ તેનેય કોઈએ સ્વીકાર્યા નહીં. તો એવો કોઈ ચહેરો જોઈએ જે એકદમ નવો હોય, યુવાન હોય, તેને રાજકારણ સાથે કોઈ લેવા દેવા ન હોય, અને એંગ્રી યંગમેન બની શકે તેમ હોય. આવો ચહેરો મળ્યો હાર્દિક પટેલના રૂપમાં.

૨૫ ઑગસ્ટની રેલી માટે જીએમડીસી ગ્રાઉન્ડ મફત આપ્યું, રિવરફ્રન્ટ પર પાર્કિંગની સુવિધા આપી. એ રેલી દરમિયાન હાર્દિકે પોતાના ભાષણને અનામત કરતા ઝાઝું, ફોઈ અને મોદી વિરોધી વાતો કરવામાં ઝાઝું કેન્દ્રિત કર્યું. નીતીશ અને કેજરીવાલના વખાણ કર્યા. એજન્ડા સ્પષ્ટ હતો. હવે તો બહાર આવેલી લાલજી પટેલની ટેપની વાતના લીધે એ પણ સ્પષ્ટ થઈ ચૂક્યું છે કે તોફાનો થાય અને બેચાર મરે તો વાંધો નહોતો પણ ઉશ્કેરાટ ફેલાવવો જોઈએ તેવું વાતાવરણ બનાવવું હતું. થયું. તોફાનો થયાં. એ પછીનો ઇતિહાસ બધા જાણે છે કે હાર્દિક કેટલી હદ સુધી ગયો હતો.

આ બધા દરમિયાન નેટ પર વારંવાર પ્રતિબંધ આવ્યો. એ યાદ રહે કે નેટ પર પ્રતિબંધ માત્ર મોબાઇલ પૂરતો હતો, વાઇફાઇ, બ્રોડબેન્ડ પર નહોતો. એનાથી કોઈ ધંધારોજગાર ઠપ થવાના નહોતા. કોઈ મુશ્કેલી પડવાની નહોતી, પરંતુ વાતાવરણ એવું સર્જવાનો પ્રયાસ કરાયો કે જાણે મિની કટોકટી લાદી દેવામાં આવી છે. કેટલાકે પોતાના નેટ પેકના પૈસા વસૂલ ન થવાની ફરિયાદો પણ કરી. ટૂંકમાં ૨૦૦-૩૦૦ રૂનું નેટ પેક સમાજની શાંતિ કરતાં મહત્ત્વનું બની ગયું હતું. મિડિયાનો આ જ વર્ગ રોજેરોજ….પહેલાથી છેલ્લા પાના સુધી…દરેક સમાચારમાં પાટીદાર, પટેલ, હાર્દિક પટેલ, લાલજી પટેલ…અને બદમાશી જુઓ સાહેબ…જ્યારે હાર્દિક પટેલ ચગેલો હોય અને તેને લાલજી પટેલ સાથે વાંધો હોય ત્યારે લાલજી પટેલને મહત્ત્વ નહીં આપવાનું અને જ્યારે હાર્દિક પટેલ જેલમાં હોય ત્યારે એ જ લાલજી પટેલના સમાચાર આઠ-આઠ કોલમના હેડિંગ બનાવીને છાપવાના. ટૂંકમાં, ભાજપ-સરકાર વિરોધી વાતાવરણ બનાવવાનો પ્રયત્ન મિડિયાના આ વર્ગે કર્યો.

નરેન્દ્ર મોદી-અમિત શાહના નેતૃત્વમાં ભાજપે મહારાષ્ટ્ર, છત્તીસગઢ, હરિયાણા અને કાશ્મીરની ચૂંટણી જીતી- ત્યાં સરકાર બનાવી, વસુંધરા રાજેના લલિત મોદી સંદર્ભે ઉછાળાયેલા ભ્રષ્ટાચાર કેસ છતાં રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાં વ્યાપમના હોબાળા છતાં સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં જીત મેળવી, કેરળ જેવા સામ્યવાદી અને કોગ્રેસી શાસનના ઇતિહાસવાળા રાજ્યમાં ભાજપની પહેલી વાર નોંધપાત્ર આગેકૂચ, લેહલદ્દાખની સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં ઝળહળતી સફળતા આ બધું ઈરાદાપૂર્વક દબાવી દેવાયું પણ. દિલ્હીમાં હારી ગયા અને તે પછી બિહારમાં રાજકીય પક્ષો, મિડિયાના આ વર્ગ અને અસહિષ્ણુ સેક્યુલર બુદ્ધિજીવીઓના કારણે હાર થઈ. તેના પરિણામે મોદી પર છાજિયા એટલા લેવાયા કે વાત ન પૂછો. એ જ વાતો. અહંકાર…વિદેશ પ્રવાસ…સૂટ બૂટ…પરંતુ મોદીએ લોકસભામાં તેમના વિદેશ પ્રવાસની એકએક મિનિટનો હિસાબ આપેલો તે ભૂલી જવાયો. વિદેશમાં તેમણે કેટકેટલી મહત્ત્વની સમજૂતી કરી તે ભૂલી જવાઈ. યુએને યોગ દિવસ મનાવવા મંજૂરી આપી, કેનેડા યુરેનિયમ આપવા તૈયાર થયું, યુએઇ જેવા કટ્ટર ઈસ્લામી દેશના અબુધાબીમાં મંદિર બનાવવા માટે જમીન આપવા સરકાર તૈયાર થઈ, દાઉદ મુદ્દે સહકાર કરાયો, જીડીપીમાં સતત વધારો, મેક ઇન ઇન્ડિયામાં સતત પ્રગતિ…ચીન કરતાં વધી રહેલું એફડીઆઈ…જાપાને અમદાવાદ-મુંબઈની બુલેટ ટ્રેન માટે કરેલી સમજૂતી…યુકેએ શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માને આપેલી સનદ…અમદાવાદ-લંડન વચ્ચે યુપીએ સરકારે બંધ કરી દીધેલી સીધી ફ્લાઇટ ફરી શરૂ કરવી…બધા જ પ્રવાસોમાં યુનોની સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતને સ્થાન આપવા મોદીનો હકપૂર્વકનો (મનમોહનની જેમ મીંદડી અવાજે નહીં, ખુમારી સાથે) દાવો…શું આ સુરક્ષા પરિષદને કાયમી સ્થાન મળશે તો તે મોદીને અંગત ફાયદો છે? કાલે સવારે મોદીની જગ્યાએ કોઈ પણ વડા પ્રધાન બનશે તો ભારત પોતાની વાત હકપૂર્વક રજૂ નહીં કરી શકે?

તો અહીં આનંદીબહેન પહેલાં મુખ્યપ્રધાન બન્યા એટલે મિડિયાના આ વર્ગને તો જે નારાજગી હતી તે રહી જ, પણ ભાજપના કેટલાક અસંતુષ્ટ મંત્રીઓ, જેમને મુખ્યપ્રધાન બનવાના અભરખા હતા તે પણ સહન ન કરી શક્યા. ઘણા હિન્દુવાદીઓનો પણ આનંદીબહેન સામે પહેલેથી જ વિરોધ હતો. ભલે સ્ત્રી સ્વતંત્રતાની વાતો કરીએ, પણ સ્ત્રીને બોસ તરીકે સ્વીકારવી અઘરી જ છે,  ઈન્દિરા ગાંધી સામે પણ કૉંગ્રેસમાં ખુલ્લેઆમ વિરોધ થયો હતો અને કૉંગ્રેસના બે ભાગલા પડી ગયા હતા…આનંદીબહેને પહેલી વાર સ્ત્રી તરફી બજેટ આપ્યું, ૫૦ ટકા અનામત લાગુ કરી, શૌચાલય હોય તો જ ચૂંટણી લડી શકાય તેવો નિયમ લાવ્યા, જમીનનો રેકોર્ડ બાબતે મહત્ત્વનાં કાર્યો કર્યા…ગરીબોને ઘર આપવા માટે યોજના આગળ વધારી,આવી તો અનેક વાતો હતી. મોદીકાળમાં જે ભપકાવાળા કાર્યક્રમો થતા હતા તે બંધ કર્યા. સૌથી મોટી વાત એ હતી કે પોતે પટેલ છે તેથી પટેલ અનામત આંદોલન જ્યાં સુધી શાંતિથી ચાલ્યું ત્યાં સુધી જીએમડીસી ગ્રાઉન્ડ મફત આપવા સહિતની સુવિધાઓ આપી, પરંતુ જ્યારે તોફાને ચડ્યા ત્યારે રાજધર્મ નિભાવી કડક પગલાં લીધાં. અનામત આપવાની ચોખ્ખી ના પાડી. આના કારણે જો આ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં સાવ સફાયો થયો હોત તો ખુરશી જવાની શક્યતા હોત. (હજુ પણ આ ૩૦ ટકા પરાજયને વ્હાઇટ વોશ બતાવી તેમને કાઢવાની પેરવીઓ થઈ જ રહી છે) પરંતુ તેમણે એ જોખમ લઈને પણ છેક ચૂંટણી સુધી અનામત આપવાની માગણી ફગાવતા જ રહ્યા. બીજી તરફ, જરૂરિયાતાર્થી સવર્ણો માટે અભૂતપૂર્વ એવું પેકેજ જાહેર કર્યું. માત્ર પટેલને જ શા માટે પેકેજ મળે? બધા જરૂરિયાતવાળા સવર્ણોને કેમ ન મળે?

અને મિડિયાના જે વર્ગને નારાજગી હતી તે રોજેરોજ કોઈને કોઈ રીતે, ક્યારેક લાલજી પટેલના નામે (કારણ હાર્દિક પટેલ તો જેલમાં હતો), ક્યારેક ચૂંટણી  પંચ પર પ્રહારો કરીને આનંદીબહેન પટેલ સરકારને નિશાન બનાવતો હતો. ચૂંટણી પંચની ભૂલો દર વખતે થતી હોય છે. મતદાર યાદીમાંથી નામ દર વખતે દૂર થતા હોય છે જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી મુખ્યપ્રધાન હતા અને ચૂંટણી પંચ કેન્દ્નની કૉંગ્રેસ સરકારના હાથમાં હતું ત્યારે પણ આમ થતું જ હતું. પરંતુ આ વખતે જે નામો દૂર થયા તેમાં કેટલાક પટેલ નામો હતાં, અને કેટલાક તો સરનામા બદલાવાના કારણે ભૂલી ગયા હતા. મંત્રી રમણલાલ વોરાના કેસમાં જ આવું થયું તો પછી સામાન્ય નાગરિકના કેસમાં આવું ન થાય? આથી મિડિયાએ ‘અમે પાટીદાર છીએ કે પાકિસ્તાની’ કહીને તેમને ભડકાવ્યા. ચૂંટણી પંચ જાણે રાજ્ય સરકાર કહે તેમ કરતું હોય તેવી છાપ ઉપસાવી. આ જ મિડિયા જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી ચૂંટણી પંચના કમિશનર લિંગદોહ સામે બોલતા હતા ત્યારે શાંતિથી તમાશો જોતું હતું.

આ પરિસ્થિતિમાં પણ છ મહાનગરોમાં મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનમાં ભાજપે જીત મેળવી છે. પરંતુ તેને કઈ રીતે અંડરમાઇન (નબળી અંકાય) કરાય છે? ભાજપની જીત પરંતુ બેઠકો ઘટી… રાજકોટમાં ભાજપ માંડમાંડ જીત્યું… અરે ભાઈ! તમે જ ઉછળી ઉછળીને રોજ લખતા હતા કે પટેલ ફેક્ટર કામ કરશે. ભાજપ અત્ર-તત્ર-સર્વત્ર હારશે. એકેય સમાચાર એવા નહોતા કે તમે પટેલનો પ ન લખ્યો હોય. અને પરિણામ બુધવારે (૨ ડિસેમ્બરે) આવી ગયું. ગુરુવારના છાપામાં વિશ્લેષણ પણ આપી દીધું, પરંતુ સતત બીજા દિવસે- શુક્રવારે (આજે, ૪ ડિસેમ્બર ૨૦૧૫)ના રોજ પણ વિશ્લેષણ! તેમાં સતત એક જ વાત- આનંદીબહેન અને ભાજપના નેતાઓનો અહંકાર નડ્યો, પટેલ પાવર ચાલી ગયો…જે ન કરવા જેવાં કામો હોય તે ન કરે તો આનંદીબહેન અહંકારી? મિડિયાને ઇન્ટરવ્યૂ ન આપે તો અહંકાર? સચિવાલયમાં મિડિયા પરનો બાન ન ઉઠાવે એટલે અહંકાર? અને જો ગામડામાં પટેલ ફેક્ટર ચાલ્યું તો શહેરમાં કેમ ન ચાલ્યું? અમદાવાદ, સુરત, ભાવનગર અને રાજકોટ…એમાંય અમદાવાદ સુરત અને રાજકોટમાં તો કેટલાક પટેલોએ સૌથી વધુ તોફાનો કર્યાં હતાં. બોપલ ઘૂમા જેવા પટેલ પ્રભુત્વવાળા વિસ્તારોમાં તો કોંગ્રેસ અને બોપલ-ઘૂમા વિકાસ પરિષદના નામે ચૂંટણીમાં ઊભા રહેલા પાટીદારો ભાજપના કાર્યકરો-ઉમેદવારોને કેટલાક વિસ્તારોમાં આવવા પણ નહોતા દેતા. અનેક જિલ્લાઓમાં તો પટેલોએ બોર્ડ માર્યા હતા- અમે મત નહીં આપીએ, અહીં રાજકારણીઓએ આવવું નહીં. આવું વલણ હોય તો પછી મતદાર યાદીમાં નામ નથીની બૂમરાણ શા માટે? એક બાજુ કહેવું કે મત નહીં આપીએ અને બીજી બાજુ મતદાર યાદીમાં નામ દૂર થવાની વાત ચગાવીને રાજ્ય સરકારને અને તે રીતે કેન્દ્રમાં મોદીને ભાજપને દુનિયાભરમાં બદનામ કરવી આ જ ઉદ્દેશ હતો કે બીજો કોઈ?  અને એ વાતેય સિફતપૂર્વક ભૂલી જવાઈ કે મિડિયાનો આ વર્ગ પટેલ પાવર, પટેલ ફેક્ટર, પાટીદાર શક્તિ…કહીને ચગાવતો હતો તે હાર્દિક પટેલના ત્રણ ગઢ- વિરમગામ, બોપલ-ઘૂમા અને સુરત ત્રણેયમાં ભાજપ મોટા પાયે સારો દેખાવ કરી શક્યો.

હકીકતે બધા પટેલો હાર્દિક પટેલની સાથે હતા તે વાત જ મૂર્ખામીભરી હતી જે મિડિયાના વર્ગે વાચકોના મનમાં ઠસાવવા પ્રયાસ કર્યો હતો. આંદોલન દરમિયાન પણ અનેક સમજદાર પટેલોએ વિડિયો સાથે, સમાજના બહિષ્કારની સાડાબારી રાખ્યા વગર વૉટ્સએપ અને ફેસબુક પર મેસેજ વહેતા કર્યા હતા કે હાર્દિક જે કરે છે તે ખોટું છે. પણ એને આ મિડિયાના વર્ગે કોઈ જગ્યાએ સ્થાન ન આપ્યું. આ બધા છતાં છ એ છ મહાનગરપાલિકામાં ભાજપ જીત્યો. નગરપાલિકાઓમાં પણ તેણે ખૂબ જ સારો દેખાવ કર્યો છે. હા, ગામડાઓમાં ફટકો જરૂર પડ્યો છે, પરંતુ તેને પાટીદાર ઇફેક્ટ કહીને ગજવી મૂકવી તે જે કેટલાક જ્ઞાતિવાદી પટેલો છે તેના અહંકારને-જ્ઞાતિવાદને પોષવા જેવું કામ છે. કેમ કે, છેલ્લા કેટલાક વખતથી આંદોલનના કારણે કેટલાક જ્ઞાતિવાદી પટેલોમાં એવી ‘હવા’ ભરાઈ ગઈ હતી, કે સરકાર તો અમે જ બનાવીએ. અમે ધારીએ તે જ સરકાર ચૂંટાય. છએ છ મહાનગરોમાં આવા અહંકારી અને ઘોર જ્ઞાતિવાદી ‘પટેલો’ની હવા મતદારોએ ફુસ્સ કરતી કાઢી નાખી છે.

તો ગામડાઓમાં ભાજપ હાર્યો તેનું કારણ શું? કારણ ૧. મોંઘવારી. કારણ ૨. સરકાર વિરોધી લાગણી જે દર વખતે સરકારને નડતી હોય છે (એન્ટી ઇન્કમબન્સી ઇફેક્ટ). કારણ ૩. અમરેલી, ઉત્તર ગુજરાતમાં પુષ્કળ વરસાદ-પૂર અને તેમાં નરેન્દ્ર મોદી સરકારે કરેલી ગુજરાતની ઉપેક્ષા. કારણ ૪. જે મોદી ગુજરાતના મુખ્યપ્રધાન હતા ત્યારે કપાસના ભાવો માટે કોંગ્રેસની સરકારની સામે ઉછળી ઉછળીને બોલતા હતા તે જ જ્યારે વડા પ્રધાન બન્યા ત્યારે કપાસનો પૂરતો ભાવ ન અપાવી શક્યા. અને સામે પક્ષે આનંદીબહેન પટેલ પણ ભાવ લાવી ન શક્યા. ચૂપચાપ જે આપ્યું તે સ્વીકારી લીધું. ૪. નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુ્ખ્યપ્રધાન હતા ત્યારે તેમના તરફી વોટ્સએપ-એફબી સંદેશાઓ ફરતા, તેમનો સીધો સંપર્ક જનતા સાથે રહેતો, પરંતુ આનંદીબહેનની પોતાની વેબસાઇટ પર પણ પૂરતી પ્રચાર સામગ્રી મૂકાતી નથી. ગુજરાત સરકારના કાર્યક્રમો રોજેરોજ કેમ એફબી પર ન મૂકાય? (ટીવી ચેનલોનો એક વર્ગ અને પ્રિન્ટ મિડિયાનો એક વર્ગ તો તે નથી જ બતાવો તેમ માનીને)આનંદીબહેનના ભાષણો કેમ યૂટ્યૂબ પર ન મૂકાય?

એટલે આ ચૂંટણીઓના કારણે આનંદીબહેન કે ભાજપના કોઈ સમર્થકે હતાશ થવા જેવું નથી. હજુ ૨૦૧૭ને બે વર્ષની વાર છે. એટલા સમયમાં ગામડાઓ ફેંદી વળો. જે મંત્રીઓ સહકાર ન આપતા હોય તેમને વટથી પડતા મૂકો. વડા પ્રધાન મોદી પાસે પણ ગુજરાતના હક માટે લડત આપો. એવું ન લાગવું જોઈએ કે તમે નબળા મુખ્યપ્રધાન છો. જો આવી સ્થિતિમાં પણ ૬૦-૭૦ ટકા જીત મળી શકતી હોય તો બે વર્ષમાં તો પરિસ્થિતિ ઘણી સુધારી શકાય છે. જય જય ગરવી ગુજરાત.

gujarat guardian, national, religion, sangh parivar

હોય નહીં, આરએસએસ અને ઇફ્તાર પાર્ટી?

પ જુલાઈ ને રવિવારના છાપામાં એક સમાચાર ચોંકાવનારા ચમક્યા. તેનું મથાળું હતું: આરએસએસે પ્રથમ વખત સમગ્ર દેશમાં ઇફ્તાર પાર્ટી યોજી. ઘણી વાર છાપામાં સમાચારમાં બદમાશી કરવામાં આવતી હોય છે. પીટીઆઈ સંસ્થા કે યુએનઆઈમાં વર્ષોથી સેક્યુલર અને સામ્યવાદી વિચારસરણીના લોકો હોવાથી તેઓ આવી બદમાશીભર્યા સમાચાર આપે છે અને તેના આધારે પ્રાંતીય ભાષાનાં અખબારો પણ તે મુજબ જ સમાચાર અનુવાદિત કરીને છાપતા હોય છે. તો ઘણી વાર સનસનાટી માટે હેડિંગમાં ચેડા કરવામાં આવતા હોય છે. દા. ત. હમણાં એક સમાચાર હતા કે જાસૂસી સંસ્થા રોના પૂર્વ પ્રમુખ દુલતે કહ્યું કે પૂર્વ વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયી માનતા હતા કે વર્ષ ૨૦૦૪માં ભાજપ ચૂંટણી હાર્યો તેનું કારણ ગોધરાકાંડ પછી ગુજરાતમાં થયેલાં રમખાણો હતા. હવે આ સમાચારનું મથાળું આપી દેવામાં આવે કે ભાજપ હાર્યો તેનું કારણ નરેન્દ્ર મોદી હતા તેમ વાજપેયી માનતા હતા તો સનસનાટી મચી જાય.

આ જ રીતે આરએસએસે ઇફ્તાર પાર્ટી યોજી તેવા સમાચારમાં પણ ક્યાં તો બદમાશી છે અથવા તો સનસનાટી મચાવવાનો પ્રયાસ. સમાચાર વાંચો તો ખબર પડે કે મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મોરચાએ સમગ્ર દેશમાં ઇફ્તાર પાર્ટી આપી. ઇફ્તાર પાર્ટી એટલે મુસ્લિમોના પવિત્ર મહિના રમઝાનમાં સાંજે રોજું ખોલવા માટે મુસ્લિમ બંધુઓને બોલાવીને જમાડવામાં આવે તે. અત્યાર સુધી કૉંગ્રેસ તેમજ અન્ય સેક્યુલર પક્ષો આવી ઇફ્તાર પાર્ટી યોજતી આવી હતી. તેની આરએસએસ અને ભાજપ તેમજ વિહિપ જેવા હિન્દુવાદી સંગઠનો ટીકા કરતાં હતાં. હવે સ્વાભાવિક છે કે આરએસએસે ઇફ્તાર પાર્ટી યોજી તેવા સમાચાર વાંચીને સંઘના સમર્થકો ઉકળી ઊઠે. તો બીજી તરફ, સેક્યુલરો મલકાઈ ઉઠે કે આરએસએસ પણ લાઇનમાં આવી ગયો. તો આ મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મોરચો વળી કઈ સંસ્થા છે અને તેની સાથે સંઘનું નામ કેમ જોડવામાં આવે છે?

ખરેખર હકીકત એ છે કે સંઘની ઇમેજ વર્ષોથી મુસ્લિમ વિરોધી બનાવી દેવામાં આવી. અલબત્ત, એમાં ઘણા અંશે સંઘનો પણ વાંક ખરો કે તેના સ્વયંસેવકોના મનમાં આઝાદી પહેલાં અને પછી થયેલા રમખાણો, તેમાં સૌથી મોટા તો વિભાજન વખતનાં રમખાણો, તેના કારણે મુસ્લિમો પ્રત્યે દ્વેષ પેદા થયો. મોટા ભાગના લોકો સંઘનો ઉદ્દેશ હિન્દુ ધર્મના ફેલાવાનો માને છે પરંતુ હકીકતે સંઘનો ઉદ્દેશ મુખ્યત્વે રાષ્ટ્રભક્તિનો છે. સંઘના બીજા પ્રમુખ મા.સ. ગોળવળકર ઉર્ફે ગુરુજીએ મંત્ર આપેલો: “ઓમ્ રાષ્ટ્રાય સ્વાહા, ઈદમ્ રાષ્ટ્રાય, ઈદમ્ ન મમ્” સંઘે કોઈ વ્યક્તિને ગુરુ સ્થાને નથી રાખ્યા કારણકે આસારામ સહિતના અનેક કિસ્સાઓમાં આપણે જોઈએ છીએ તેમ ગુરુ તરીકે જેમને માન્યા હોય તેનું પતન થાય એટલે મનોબળ ડગી જાય, વિશ્વાસ ઊઠી જાય. આથી જ અનેક લોકોના આવાગમન, શંકરસિંહ વાઘેલાનો ખજૂરાહો કાંડ વગેરે અનેક કિસ્સાઓ છતાં સ્વયંસેવકોના મનમાંથી સંઘ પ્રત્યેની નિષ્ઠા અને સરવાળે દેશભક્તિ ટકી રહી. આ વિચારીને સંઘે ભગવા ધ્વજને ગુરુ તરીકે રાખ્યા. ભગવો રંગ શૌર્ય, ત્યાગ અને બલિદાનનું પ્રતીક ગણાય છે. તેથી તે પ્રેરણારૂપ છે તેમ સ્વયંસેવકો માને છે. સંઘના સ્વયંસેવકોએ ગાંધીજીની હત્યા (નથુરામ ગોડસે પહેલાં)ના ષડયંત્ર વખતે ગાંધીજીની રક્ષા કરી હતી. ગાંધીજી પણ સંઘની શાખામાં આવેલા અને જે રીતે ત્યાં નાતજાતના ભેદભાવ (જે એ વખતે બાકીના સમાજમાં ખૂબ જ પ્રબળ હતા) હટેલા તે જોઈને સંઘની પ્રશંસા કરી હતી. કાશ્મીર પર પાકિસ્તાને આક્રમણ  કર્યું અને તે પછી ચીન-ભારત વચ્ચે યુદ્ધ થયું ત્યારે સ્વયંસેવકોએ ભજવેલી ભૂમિકાથી પ્રભાવિત થઈ દેશના પ્રથમ વડા પ્રધાન પં. જવાહરલાલ નહેરુએ સંઘને ૨૬ જાન્યુઆરીની કૂચમાં ભાગ લેવા આમંત્રણ આપેલું. મચ્છુની હોનારત કે ૨૦૦૧ના કચ્છ ભૂકંપ વખતે પણ સંઘના સ્વયંસેવકોએ સારી રાહત કામગીરી કરી હતી. એ તો સમજી શકાય, પણ હરિયાણામાં ૧૨ નવેમ્બર ૧૯૯૬ના રોજ ચરખી દાદરી ગામમાં સાઉદી અરેબિયા જતું વિમાન તેમજ કઝાખસ્તાનથી દિલ્હી આવતું વિમાન અથડાઈને જે દુર્ઘટના થઈ તેમાં સંઘના સ્વયંસેવકોએ સારી રાહત કામગીરી કરી હતી. તે વખતની ઘટનાઓની સ્મૃતિ મુજબ, તે વખતે મુસ્લિમો સ્વંયસેવકોથી પ્રભાવિત થયા હતા અને તેમને સંઘના ગણવેશ-ખાખી ચડ્ડીમાં મસ્જિદોમાં પ્રવેશ આપ્યો હતો.

સંઘના નેતાઓ દ્વારા મુસ્લિમોને રાષ્ટ્રીય પ્રવાહમાં તેમની રીતે જોડવા પ્રયાસો ચાલુ હતા. , ડૉ. હેડગેવાર જેમણે સંઘની સ્થાપના કરી હતી તેઓ ક્રાંતિકારી તરીકે દેશની સ્વતંત્રતા માટે કામ કરતા હતા ત્યારે તેમના એક ક્રાંતિકારી મિત્ર મુસ્લિમ (મોટા ભાગે અશફાકુલ્લાખાન) હતા જેમણે મુસ્લિમ ટોપી છોડીને સ્વદેશી ટોપી પહેરવા લાગી હતી. કટોકટી પછી સંઘના પ્રમુખ બાળાસાહેબ દેવરસને મળવા મુસ્લિમ નેતાઓ આવ્યા હતા. સંઘની શાખાઓમાં પણ આજુબાજુ રહેતા મુસ્લિમો આવતા. ભાજપમાં સ્વ. સિકંદર બખ્ત, શાહનવાઝ હુસૈન અને મુખ્તાર અબ્બાસ નકવી જેવા નેતાઓ તો હતા જ. પરંતુ આ બધા પ્રયાસોથી કંઈ નક્કર થતું નહોતું.

સંઘને લાગ્યું કે કંઈક નક્કર કરવું પડશે. એ વખતે સંઘના પ્રમુખ (જેને સંઘની ભાષામાં સરસંઘચાલક કહે છે) સ્વ. કે. એસ. સુદર્શન હતા. તેમની મુસ્લિમ નેતાઓ સાથે નિયમિત બેઠક થતી હતી. ૨૦૦૨નું (કુખ્યાત બની ચુકેલું) વર્ષ હતું. એ વર્ષે જ સંઘની એક મુસ્લિમ સંસ્થાએ જન્મ લીધો. તેનું નામ હતું- મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મંચ! અલબત્ત, હિન્દુદ્વેષી મિડિયાએ ૨૦૦૨નાં ગોધરા કાંડ પછીનાં રમખાણોને જેટલા ચગાવ્યા તેના એક ટકા જેટલું મહત્ત્વ પણ આ સમાચારને આપ્યું નહીં. હિન્દુ-મુસ્લિમોને અલગ રાખવામાં મિડિયા, ખાસ કરીને અંગ્રેજી મિડિયા પણ આટલું જ દોષી ગણાય.

કેવી રીતે એ સંસ્થા જન્મી તેના અનેક કિસ્સાઓમાં એક રસપ્રદ કિસ્સો આવો છે. ડિસેમ્બર ૨૦૦૨માં સુદર્શને દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રીય મહિલા પંચનાં સભ્ય એવાં નફીસા હુસૈનના ચાણક્યપુરીમાં આવેલા નિવાસસ્થાને કેટલાક લોકોને સંબોધ્યા હતા અને તેમની સાથે વિચારવિમર્શ કર્યો હતો. તેમાં તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે ત્રાસવાદીઓ જે રીતે જેહાદનું અર્થઘટન કરે છે તે ઈસ્લામ પ્રમાણે ઉચિત નથી. આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહેલા ઇથોપિયાની મેકેલે યુનિવર્સિટીના ભૂગોળના પ્રાધ્યાપક ડૉ. તાહીર હુસૈન સહિતના લોકોએ એકબીજાના ધર્મ પ્રત્યેની ખોટી ધારણાઓ ભાંગવા પ્રયત્ન કર્યો અને ‘માઇ હિન્દુસ્તાન’ (ભારત માતા) નામનું સંગઠન બનાવવા નિર્ણય કર્યો. આ સંસ્થાનું નામ બદલી બાદમાં રાષ્ટ્રીય મુસ્લિમ મંચ અને તે પછી મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મોરચા કરાયું.

દિલ્હીની જામિયા મિલિયા યુનિવર્સિટીમાં તે વખતે પીએચ.ડી. વિદ્યાર્થી ઈમરાન ચૌધરીએ દેશના ૬૫મા સ્વાતંત્ર્યદિનના સપ્તાહ પૂર્વે જૂની દિલ્હીના તેના પડોશમાં કરેલી હરકતથી તેની આજુબાજુ કેટલાક કટ્ટર તો કેટલાક સંઘ પ્રત્યે શંકા ધરાવતા લોકો ચોંકી ઉઠ્યા. ઈમરાને પોસ્ટર ચોંટાડ્યાં હતાં જેમાં સંઘના પ્રચારક ઈન્દ્રેશકુમાર ૧૫ ઓગસ્ટે તેમના વિસ્તારમાં સભા સંબોધશે તેવી માહિતી હતી. કલાકોની અંદર આની વિરુદ્ધમાં પોસ્ટરો ચોંટાડાઈ ગયાં. તેમાં લખાયું હતું જે લોકો મુસ્લિમોના ખૂનના તરસ્યા છે તેઓ જ અહીં આવી રહ્યા છે. ચૌધરીને એક મુસ્લિમ ધર્મગુરુએ ખાનગીમાં સમજાવ્યું કે તું ભાજપને સમર્થન કરે એ સમજાય, પણ આરએસએસને?

મુસ્લિમો સાથે સેતુ બાંધવાની કોશિશ કોણ કરી રહ્યું હતું? સંઘના આદેશથી આ કોશિશ એ જ કરી રહ્યા હતા જેમના માથે કૉંગ્રેસની સરકારે સમજૌતા વિસ્ફોટ તેમજ હૈદરાબાદની મક્કા મસ્જિદ વિસ્ફોટનું આળ ચડાવી ભગવા આતંકવાદ નામનો શબ્દ વહેતો કર્યો હતો. અને જોવાની વાત એ છે કે જ્યારે આવું થયું ત્યારે આ મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મંચના ઈમરાન ચૌધરી સહિત અનેક મુસ્લિમો ઈન્દ્રેશકુમારના સમર્થનમાં આગળ આવ્યા હતા.

એમઆરએમ તરીકે ટૂંકમાં ઓળખાતું આ સંગઠન હવે તો ૨૭ રાજ્યોના ૨૦૦ જિલ્લાઓમાં હાજરી ધરાવે છે. તેના સભ્યો કંઈ સંઘની શાખામાં ખાખી ચડ્ડીમાં કૂચ (સંઘ તેને પથસંચલન કહે છે) કરતા નથી. આ સંગઠનને પણ સંઘની જેમ સાંસ્કૃતિક સંગઠન ગણાવાય છે. જોકે સંઘના શિબિરોમાં જેને સ્વેચ્છાએ જવું હોય તે જઈ શકે છે. દા. ત. ડૉ. તાહિર હુસૈન ભોપાલમાં યોજાયેલા સંઘના શિબિરમાં એક વાર ગયા હતા અને તે પણ રમઝાનના મહિનામાં! તેમને એક પ્રચારકે સૂર્યોદય પહેલાં ઉઠાડી દીધા જેથી તેઓ શેહરી (રોજું શરૂ થાય તે પહેલાં ખાઈ લેવું) લઈ શકે. તાહિર હુસૈનને સંઘના લોકો ધરતી સાથે જોડાયેલા નમ્ર લોકો લાગે છે. ઈમરાન ચૌધરી જ્યારે સંઘના હાલના પ્રમુખ મોહન ભાગવતને મળ્યો તે પછી તેને પણ લાગ્યું કે તેણે સંઘ પરિવારની અંતિમવાદી વિચારધારા વિશે જે સાંભળ્યું હતું તે બધું ખોટું છે. મોહન ભાગવત તેને ભેટ્યા. તેમણે ઈમરાનને હિન્દુ બનવા સહેજે દબાણ ન કર્યું. ઈમરાન કહે છે કે સંઘ- વિહિપ વિશે જે મુસ્લિમોના ધર્મપરિવર્તનની ધારણાઓ ફેલાવાઈ છે તે સાવ બોગસ છે.

નવાઈની વાત લાગશે, પરંતુ હિન્દુ-મુસ્લિમ વચ્ચે જે વર્ષોથી ખાઈ પડેલી છે તેને તોડવા માટે મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મોરચો પ્રશંસનીય કાર્ય કરી રહ્યો છે. ઑગસ્ટ ૨૦૦૮માં મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મોરચાએ અમરનાથ યાત્રા માટે જમીન ફાળવાય તે માટે દિલ્હીના લાલ કિલ્લાથી કાશ્મીર સુધીની પૈગામ-એ-અમનની યાત્રા કાઢી હતી. જોકે એ યાત્રાને શરૂઆતમાં જમ્મુ-કાશ્મીર સરહદ પર જ અટકાવી દેવાઈ હતી પરંતુ બાદમાં જમ્મુમાં તેમને જવા દેવાયા હતા. નવેમ્બર ૨૦૦૯માં એમઆરએમે મુંબઈમાં કસાબ આણિ મંડળીએ પાકિસ્તાનના ઈશારે કરેલા હુમલાના વિરોધમાં તિરંગા યાત્રા કાઢી હતી. તેમાં એક હજાર સ્વયંસેવકોએ ત્રાસવાદ સામે લડવા અને પોતપોતાના જિલ્લામાં તેની સામે અભિયાન ચલાવવા પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી. ઑક્ટોબર ૨૦૧૩માં ડૉ. તાહિર હુસૈને હરિયાણામાં ૧૨ ગામોની પંચાયત બોલાવી હતી જેમાં ગાયના માંસ પર પ્રતિબંધ મૂકતો ઠરાવ પસાર થયો હતો. નવેમ્બર ૨૦૦૯માં જમિયત ઉલેમા-એ-હિન્દે વંદેમાતરમ્ ગાવાનો વિરોધ કરતો ઠરાવ કર્યો તો મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મોરચાએ તેનો વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે જે લોકો વંદેમાતરમ્ નથી ગાતા તેઓ ઈસ્લામ અને ભારતના વિરોધી છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨માં એમઆરએમે કાશ્મીરના વિકાસને અટકાવનારી કલમ ૩૭૦ને દૂર કરવા માગણી કરતી સહીઝુંબેશ ચલાવી હતી જેમાં સાત લાખ લોકોએ સહી કરી હતી.

જોકે એમઆરએમમાં જોડાતા મુસ્લિમોને તેમના સમાજના કેટલાક બની બેઠેલા કટ્ટર આગેવાનો અને સંસ્થાઓમાં વિરોધ તેમજ તેના કારણે હાનિનો સામનો કરવો પડે છે. જેમ કે ડૉ. તાહિર હુસૈન જામિયા માલિયા યુનિવર્સિટીમાં રિસર્ચ એસોસિએટ પણ છે. તેઓ કહે છે કે તેઓ આ એમઆરએમ સાથેના સંબંધના કારણે તેમને આ યુનિવર્સિટીમાં કાયમી નોકરી મળતી નથી. જોકે તેમને તેનો કોઈ વાંધો નથી.

પક્ષના રાષ્ટ્રીય સંયોજન મોહમ્મદ અફઝલ છે. સ્વાભાવિક છે કે આરએસએસ સાથે જોડાયેલી સંસ્થા હોવાથી તેમની સમક્ષ ૨૦૦૨નાં ગોધરા કાંડ પછીનાં રમખાણો અને ભાજપનો પ્રશ્ન ઉઠવાનો જ. પરંતુ તેઓ કહે છે કે કૉંગ્રેસે શીખો વિરુદ્ધ ૧૯૮૪માં રમખાણો કર્યાઁ હતાં તેના કારણે શીખોએ કૉંગ્રેસ પક્ષ છોડી દીધો નહોતો. તેઓ મુખ્યપ્રવાહમાં રહ્યા. તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે ડૉ. મનમોહનસિંહ વડા પ્રધાન બન્યા. તો મુસ્લિમોએ પણ ગોધરા પછીનાં રમખાણોના કારણે શા માટે ભાજપ છોડવો જોઈએ?

મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મોરચા દ્વારા ઈફ્તાર પાર્ટી આ કંઈ પહેલી વાર નહોતી અપાઈ, પરંતુ તેની નોંધ વ્યાપક પણે પહેલી વાર લેવાઈ. ગયા વર્ષે ગુજરાતમાં પણ આ સંસ્થાએ ઈફ્તાર પાર્ટી આપી હતી. આ વખતે મિડિયાનું ધ્યાન કદાચ એટલે પણ ગયું કારણકે સંસદભવનના પરિસરમાં આ પાર્ટી હતી અને તેમાં ૭૦ ઇસ્લામિક દેશોના રાજદૂતો પણ હાજર હતા.

(ગુજરાત ગાર્ડિયન દૈનિકની બુધવારની પૂર્તિમાં ‘વિશેષ’ કૉલમમાં તા. ૮/૭/૧૫ના રોજ આ લેખ છપાયો.)

film, national

‘હૈદર’ના કથા લેખક બશરત પીર યાસીન મલિક કરતાં ઓછા અલગતાવાદી નથી!

અગાઉ કહ્યું તેમ, વિશાલ ભારદ્વાજની ફિલ્મ, જેને ‘દેશદ્રોહી’ ફિલ્મ કરતાં ઓછું કોઈ બિરુદ આપી શકાય તેમ નથી, તેના લેખક બશરત પીર છે. (આ પણ વાંચો : ફિલ્મ હૈદર અને અલ્પમતિઓ : કુમતિ નિવાર સુમતિ કે સંગી!) તે પોતાને કાશ્મીરી તો ગણાવે છે, પણ કયા દેશના વાસી? તેવા પ્રશ્નના જવાબમાં કહે છે, તે વિવાદની વાત છે. હવે જમ્મુ અને કાશ્મીરની જ કોઈ વ્યક્તિ બહાર જઈને, અમેરિકાના સમાચારપત્રમાં એવું કહે કે તેની રાષ્ટ્રીયતા વિવાદનો વિષય છે તો વિદેશીઓ, ખાસ કરીને, અમેરિકા અને બ્રિટનને તો ફાવતું જડે ને? એ દૃષ્ટિએ બશરત પીરને જમ્મુ-કાશ્મીરના અલગતાવાદીઓ યાસીન મલિક, મીરવાઈઝ ઉમર ફારુક, સૈયદ અલી શાહ ગિલાની વગેરે કરતાં સહેજ પણ ઓછા દરજ્જાના આંકી ન શકાય અને ભલે પીર લેખક રહ્યા, પણ તેમની સામે એવું જ વર્તન સરકારે કરવું જોઈએ જેવું યાસીન મલિક વગેરે સામે કરવામાં આવે છે. પણ નવા નવા પૂજારી થયા હોય તો પૂજા વધુ વખત કરે, તેમ કેન્દ્રમાં નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર બની તે પછી શરૂઆતમાં ૩૭૦મી કલમ દૂર કરવાનો રાગ આલાપવામાં તો આવ્યો પણ પછી બધું ભૂલી ગઈ છે. જો એમ ન હોત તો ‘હૈદર’ ફિલ્મ રિલીઝ જ ન થવા દેત.

બશરત પીરની વાત પર પાછા ફરીએ તો, પીર એક લેખક છે અને અમેરિકાના ન્યૂ યોર્કમાં રહે છે. તેમણે ‘કર્ફ્યૂડ નાઇટ’ નામનું પુસ્તક કાશ્મીરના સંદર્ભમાં લખ્યું છે. તેમનો દાવો છે કે કાશ્મીરીઓના સંઘર્ષનો આ આંખે દેખ્યો ચિતાર છે.  અગાઉ મેં “કૈલાસ સત્યાર્થી માટે હરખાવા જેવું નથી : નોબેલ પાછળના છળકપટ” શીર્ષકવાળી પોસ્ટમાં લખ્યું હતું કે અમેરિકા, બ્રિટન આણિ મંડળી, ત્રીજા વિશ્વના ગણાતા દેશોમાંથી એવા લોકોને જ તેમના આધિપત્યવાળા પુરસ્કારો આપે છે, જે તેમના દેશ વિરોધી હોય. આ રીતે, બશરત પીરના પુસ્તક ‘કર્ફ્યૂડ નાઇટ’ને ક્રોસવર્ડનું ઈનામ મળ્યું છે અને અંગ્રેજી વિદેશી અખબારો ‘ધ ઇકોનોમિસ્ટ’ અને ‘ધ ન્યૂયોર્કર’એ તેને બુક ઑફ યર ગણાવી હતી.

જેમ અમેરિકા, બ્રિટન આણિ મંડળી દેશ વિરોધી લોકોને પુરસ્કાર આપે છે, તેમ તેમના જે પ્રસાર માધ્યમો, જેમ કે સમાચારપત્રો, ટીવી સમાચાર ચેનલો, ઇન્ટરનેટ સમાચાર વેબસાઇટ વગેરે હોય તેમાં આવા દેશવિરોધી પત્રકારો જ મોટા ભાગે રાખતા હોય છે. એ રીતે બશરત પીર ‘ધ ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ’માં ‘ઇન્ડિયા ઇન્ક’ નામનો બ્લોગ લખે છે. આ બ્લોગમાં એક પોસ્ટ છે “બીઇંગ મુસ્લિમ અંડર નરેન્દ્ર મોદી”. એમાં પહેલાં તો તેમણે (ખોટું) લખી નાખ્યું કે મોદીએ ક્યારેય ૨૦૦૨ના રમખાણ પીડિત મુસ્લિમોની મુલાકાત લીધી નહોતી. પરંતુ પછી સૌથી નીચે ફૂટનોટ જેવો ‘સુધારો’ લખી નાખ્યો કે હા, તેમણે એક વાર મુલાકાત લીધી હતી. ખરેખર તો આ સુધારો તેમણે લેખમાં જ કરી નીચે તેની વિગત લખી નાખવાની જરૂર હતી, પરંતુ તેમણે ઈરાદાપૂર્વક પેલી લીટી કે મોદીએ ક્યારેય મુલાકાત લીધી નથી, તે રહેવા દીધી છે. બશરત પીર મુસ્લિમ છે અને તેઓ મુસ્લિમની જ કથાવ્યથા રજૂ કરવામાં માને છે. આપણા છદ્મ સેક્યુલરો પણ આવું જ કરતા હોય છે, તેઓ જન્મે તો હિન્દુ હોય છે, પરંતુ તેમની દૃષ્ટિએ જો કોઈ લઘુમતી આ દેશની અંદર પીડિત હોય તો તે માત્ર મુસ્લિમ જ છે (અને જો તેમ હોય તો તે શા માટે અને કેટલાક મુસ્લિમો શા માટે હિન્દુ વિરોધ છોડી શકતા નથી તેનાં કારણોમાં પડતાં નથી). બશરત પીરને પણ ગોધરાકાંડના જે રામભક્તોને વિના વાંક સળગાવી દેવાયા હતા અને તે પણ એક કાવતરાના ભાગરૂપે, તેમના પરિવારોની વ્યથા જાણવાની ફૂરસદ મળી નથી. અને માઇન્ડ વેલ, તેઓ આ ક્યાં લખે છે? ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ જેવા અમેરિકન મીડિયામાં!

હવે બશરત પીરે વોલસ્ટ્રીટ જર્નલને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂની વાત.

આ ઇન્ટરવ્યૂ સુભદીપ સિરકારે લીધો છે અને તે પણ છદ્મ સેક્યુલર હશે જ તેમ માનવાનું મન થાય છે. તેમણે પહેલું જ વાક્ય પ્રસ્તાવનામાં લખ્યું છે કે બશરત પીરને હંમેશાં લાગતું આવ્યું છે કે ‘ભારતીય શાસન’ (આ શબ્દો નોંધવા જેવા છે) હેઠળ જીવતા કાશ્મીરીઓની વાત પણ પેલેસ્ટિનિયનો, બોસ્નિયનો અને કુર્દો જેવી છે. એટલે બશરત પીર કાશ્મીરના પ્રશ્નને પેલેસ્ટાઇનના પ્રશ્ન સાથે સરખાવે છે તે નોંધવું રહ્યું! સુભદીપ સરકાર આગળ વધે છે અને યાદ રહે, આ શબ્દો સુભદીપના છે. તેઓ કાશ્મીર વિશે લખતા કાશ્મીરમાં ઘૂસતા પાકિસ્તાનના ત્રાસવાદીઓ, ત્યાંથી યાતનાપૂર્વક ખદેડી દેવાયેલા કાશ્મીરી પંડિતો અને પાકિસ્તાનના ત્રાસવાદીઓને મળતો સ્થાનિક ટેકો આ બધું નોંધતા નથી, પરંતુ એવું લખે છે કે છેલ્લા બે મહિનામાં (એટલે કે જૂન, ૨૦૧૦થી જુલાઈ, ૨૦૧૦) ૫૦ લોકો મરી ગયા છે. બશરત પીર ન્યૂયોર્કની ઓપન સોસાયટી ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં જોડાયેલા છે. આ સંસ્થા પણ સરકારી નીતિ, માનવ અધિકારોના હનન, વગેરે બાબતે કામ કરે છે.

સુભદીપ સરકારે ઇ-મેઇલ દ્વારા લીધેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં બશરત પીર કહે છે કે, લડત (પીર તેના માટે મિલિટન્સી શબ્દ વાપરે છે, ટેરરિઝમ નહીં, મિલિટન્સી એટલે આક્રમક લડત થાય, જ્યારે ટેરરિઝમ એટલે ત્રાસવાદ.) એ તો ભારત સરકારે કાશ્મીરની સ્વાયત્તતા નાબૂદ કરી, અને લોકશાહી પણ નાબૂદ કરી તેનો રાજકીય જવાબ છે. વાહ! હકીકતે, તો જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લોકશાહી ઢબે, ત્રાસવાદીઓની ધમકી છતાં ચૂંટણી થાય છે, તે બશરત પીર સિફતપૂર્વક ભૂલી જાય છે અને પોતાનો તર્ક આગળ વધારતા કહે છે, કાશ્મીરીઓ એટલે જ આઝાદીની માગણી કરે છે! પથ્થરમારો એટલા માટે થાય છે કે કાશ્મીરમાં વધુ પડતું સૈન્યકરણ કરી નાખવામાં આવ્યું છે અને સેનાના દળો દ્વારા માનવ અધિકારોના સતત ચાલુ રહેતા હનનની તે પ્રતિક્રિયા છે. (આ જ બશરત પીર, ‘બીઇંગ મુસ્લિમ અંડર નરેન્દ્ર મોદી’માં નરેન્દ્ર મોદીની ટીકા કરે છે કે તેમણે અનુગોધરાકાંડ એટલે કે સાબરમતી એક્સપ્રેસના ડબ્બાને સળગાવી દેવાયા બાદ ફાટી નીકળેલાં રમખાણોને એક્શનનું રિએક્શન ગણાવ્યું હતું, પરંતુ બશરત પીર કાશ્મીરીઓની વાત કરતી વખતે પોતે આ જ દલીલ ટાંકે છે.)

તેઓ ખુલ્લેઆમ સ્વીકારે છે કે કાશ્મીરના જે યુવાનો પથ્થરમારો કરે છે તે પેલેસ્ટાઇનના ઇન્તિફાદા નામના સંગઠનથી પ્રભાવિત છે.

જ્યારે બશરત પીરને ત્યાંની રાજ્ય સરકાર જે ઓમર અબ્દુલ્લાના નેશનલ કૉન્ફરન્સ અને કૉંગ્રેસની મિશ્ર સરકાર છે, તેના વિશે પૂછવામાં આવે છે ત્યારે તે આ સરકારને તો અક્ષમ ગણાવે જ છે, પણ મુફ્તિ મોહમ્મદ સૈયદનો પક્ષ પીડીપી જ્યારે વિરોધ પક્ષમાં હોય છે ત્યારે જ માનવ અધિકારોના ભંગની વાત કરે છે, તેમ બશરત પીર કહે છે, એટલું જ નહીં, તેમને તો અલગતાવાદીઓ- સૈયદ અલી શાહ ગિલાની અને મીરવાઇઝ ઉમર ફારુકમાં પણ ખામી દેખાય છે. તો પછી કોણ બરાબર છે? પાકિસ્તાન અને તેના સમર્થિત ત્રાસવાદીઓ? વળી, આગળ, પીર એમ કહે છે કે, ત્યાં જે હડતાળો અને વિરોધ થાય છે તે આપમેળે આયોજિત અને સ્વયંભૂ હોય છે. બધાને ખબર છે કે કાશ્મીરનો મોટો વર્ગ પાકિસ્તાનીઓને પસંદ નથી કરતો અને તે હડતાળો વગર શાંતિથી જીવવામાં માને છે અને જે આંદોલનો કે વિરોધ થાય છે તે પાકિસ્તાનના ઈશારે થાય છે, પણ પીર તેને સ્વયંભૂ ગણાવી પાકિસ્તાનનો બચાવ કરે છે.

જ્યારે ભારતીય મુસ્લિમો અને કાશ્મીરીઓ વચ્ચે સરખામણીની વાત પૂછવામાં આવે છે ત્યારે બશરત પીર કહે છે કે કાશ્મીરીઓ ભારતના શાસનને પસંદ નથી કરતા અને તેઓ આઝાદ થવા માગે છે (પીરને પૂછવું જોઈએ કે તો પછી લોકશાહી ઢબે, ત્રાસવાદીઓની ધમકી છતાં જે લોકો હિંમતપૂર્વક મત આપવા બહાર નીકળે છે તે કોણ છે?) જ્યારે ભારતીય મુસ્લિમો તો અન્યાયોનો સામનો કરે છે, તેઓ ભારતના વિભાજનનો વારસો (લિગેસી) એટલે કે તેનાં પરિણામો ભોગવે છે. આમ, પીરનું કહેવું એમ છે કે ભારતના મુસ્લિમો સાથે અન્યાય થાય છે, પરંતુ પીર ભૂલી જાય છે કે અહીં ઝાકિર હુસૈન રાષ્ટ્રપતિ બની શકે છે, મોહમ્મદ હામીદ અન્સારી ઉપરાષ્ટ્રપતિ બની શકે છે, ખેલ જગત હોય કે કલા જગત, કે પછી અન્ય કોઈ ક્ષેત્ર, તેમાં મુસ્લિમો આગળ આવેલા જ છે અને તેઓ ટોચના સ્થાને બિરાજેલા છે અથવા બિરાજે છે. બશરત પીરને જાવેદ અખ્તરનો આ ઇન્ટરવ્યૂ દેખાડવો જોઈએ (http://www.youtube.com/watch?v=qK8S254AUS8) જેમાં જાવેદ અખ્તર પાકિસ્તાની ટીવી ચેનલના રિપોર્ટર સમક્ષ છાતી ઠોકીને કહે છે કે ભારતમાં કોઈ પણ ઈસ્લામી દેશ કરતાં મુસ્લિમો વધુ ધાર્મિક સ્વાયત્તતા ભોગવે છે.

અને છેલ્લા પ્રશ્નમાં આ ભાઈ- બશરત પીરનું સત્ય છતું થાય છે. અને તે એ કે આ ભાઈ અમેરિકા વગેરે જગ્યાએ તો ભારતના પાસપોર્ટ પર જાય છે, પરંતુ સાથે-સાથે એમ કહે છે કે “એ તો મજબૂરી છે. એનાથી કંઈ હું ભારતીય નથી થઈ જતો. મારી રાષ્ટ્રીયતા તો વિવાદિત છે. હું તો મારી જાતને માત્ર કાશ્મીરી જ માનું છું.”

વિશાલ ભારદ્વાજે બશરત પીરની કથા પરથી ‘હૈદર’ બનાવીને તેમની ફિલ્મ કારકિર્દીની સૌથી મોટી ભૂલ, બ્લંડર કર્યું હોય તેમ તમને નથી લાગતું?