international, sanjog news, vichar valonun

ભાઈ ઈમરાન, ભારત હવે ‘હાર જા’ વાળું ભારત નથી!

(વિચાર વલોણું, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૦૫/૦૮/૧૮)

ઈમરાન ખાન ૧૧ ઑગસ્ટે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન પદના શપથ લેવાના છે. ઈમરાને ચૂંટણીની આ ‘મેચ’ પણ ‘શારજાહ’માં રમાતી મેચોની જેમ જીતેલી છે એ સ્પષ્ટ છે. ભારતીય બુદ્ધુજીવીઓ હજુ પણ પાકિસ્તાનની ભાટાઈમાંથી ઊંચા નથી આવતા. પાકિસ્તાન ભારત કરતાં કેટલું મહાન છે તે બતાવવાનો એક પણ મોકો નથી છોડતા. મિડિયાનો એક હિસ્સો પણ તેમાં આવી ગયો. આ હિસ્સો એવો છે જે ટીવી પર ડિબેટમાં પાકિસ્તાનના પદ પરથી ઉતરી ગયેલા ‘કોડીના કર્મચારી’ જેવા પરવેઝ મુશર્રફને મુશર્રફ સાહેબ કહીને સંબોધશે, અમેરિકા-બ્રિટન જેવા શોષણખોર દેશના કોઈ વ્યક્તિ માટે પણ ‘સર’ ‘સર’ કહેતાં તેમની જીભ થાકશે નહીં, પરંતુ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આખા નામથી બોલાવશે. તેમાં માનવાચક નહીં લગાડે. હવે તો ગુજરાતીમાં પણ આવું જ છે. નામ પાછળ ભાઈ લગાડવાનું નીકળી ગયું!

ઈમરાને સ્પષ્ટ રીતે ‘મેચ ફિક્સિંગ’ દ્વારા જ ચૂંટણી જીતી છે. કેટલાક સેક્યુલર-લિબરલ પત્રકારોએ પાકિસ્તાનની ચૂંટણી પછી ટ્વીટ કર્યું કે પાકિસ્તાનની જેમ આપણે પણ બેલેટથી મતદાન કરાવવાની પ્રણાલિ પાછી લાવીએ. જે લોકોએ ટીવી પર પાકિસ્તાનની મતગણતરીનાં દૃશ્યો જોયાં હશે તેમને ખબર હશે કે આ ચૂંટણી જાણે કોઈ શાળાના જીએસની ચૂંટણી જેવી હતી! પ્લાસ્ટિકની મતપેટી, તેમાં ઉપર, કપડાં સૂકવવાની દોરી બાંધી હોય. આની સામે જડબેસલાક સલામત અને દાયકાઓથી અમલી એવાં ઇવીએમ વિશે પોતે હારવા લાગતા વિપક્ષો (એમાં અડવાણીજી પણ આવી જાય) શંકા ઉઠાવી તેની વિશ્વસનીયતા ખોરવી નાખવા માગે છે. અમેરિકા સહિત બીજા દેશોમાં ઇવીએમથી મતદાન નથી થતું એટલે આપણે પણ ન કરવું તે ક્યાંનો ન્યાય? શું કોઈ બાબતમાં આપણે દુનિયામાં આગળ ન હોઈ શકીએ? અમેરિકાનું જ એક મેગેઝિન છે અને તે પણ લિબરલ દૃષ્ટિકોણવાળું. આ એટલે કહ્યું કે બુદ્ધુજીવી શંકા ન કરે. તેમાં એરિક વેઇનર નામના એક પત્રકારે એક લેખ લખ્યો હતો. એરિક વેઇનરની પણ ઓળખ આપી દઈએ જેથી તેની વિશ્વસનીયતા વિશે પણ શંકા ન થાય. એરિક વેઇનર ભારતપ્રેમી નથી. તે પણ ભારતને ધિક્કારે જ છે. એરિક વેઇનર ઘણાં બેસ્ટ સેલર પુસ્તકોનાં લેખક છે. તેમણે ૩૦ દેશોમાં પત્રકાર તરીકે કામ કર્યું છે. આ સ્લેટ મેગેઝિનમાં આ એરિકભાઈએ અમેરિકા ભારતની જેમ શા માટે ઈવીએમ નથી અપનાવતું તે વિશે લેખ લખ્યો છે, તે વાંચી જવો જોઈએ.

આપણા દેશના કેટલાક માનસિક દાસ લોકો હજુ પણ અંગ્રેજો-મોગલોની માનસિકતામાંથી બહાર નથી આવતા અને એટલે બિલ ક્લિન્ટન, બરાક ઓબામા, કેનેડાના જસ્ટિન ટ્રુડો કે ઈમરાન ખાન જેવા લોકોથી અંજાઈ જઈએ છીએ. ભારતમાં વિવિધ મિડિયા હાઉસ દ્વારા કૉન્ક્લેવ થાય છે તેમાં જે પત્રકાર સંચાલન કરતા હોય છે કે પછી દર્શક તરીકે જે બુદ્ધિજિવીઓ આવ્યા હોય છે તે સ્પષ્ટ પણે આવા વિદેશી મહાનુભાવોથી અંજાઈ ગયેલા જણાય છે. આપણા મનમાં એવી છબી બનાવી દેવાઈ છે કે સારું અંગ્રેજી કે સારું ઉર્દૂ બોલી શકે, સૂટ-બૂટ પહેરેલા હોય તે જ મહાન. કોઈ વ્યક્તિ દાઢીવાળી, વિખરાયેલા વાળ કે કરચલીવાળાં કપડાં પહેરેલી હોય, ગુજરાતી કે શુદ્ધ હિન્દી બોલતી હોય પરંતુ તેની પાસે ભાષા કે વિજ્ઞાન કે અન્ય કોઈ ક્ષેત્રનું અદ્ભુત જ્ઞાન હોય તો તેની કિંમત નહીં.

ઈમરાન ખાનથી પણ આ જ કારણોસર ભારતના કેટલાક બુદ્ધુજીવીઓ, જે પોતે પણ બુદ્ધુ જેવા છે, તે અંજાઈ ગયા છે. તેની ‘પ્લે બોય’ જેવી ઇમેજ ગર્વથી વર્ણવાય છે. એમાં ગર્વ હોય કે શરમ? જો ભારતીય નેતા આવો હોય તો આ જ લોકો તેને લફરેબાજ કહીને ઉતારી પાડશે. પરંતુ ઈમરાન ખાન તો પ્લે બૉય! તેમાંય તેણે ઝિન્નત અમાન, મૂનમૂન સેન જેવી સુંદરીઓનો ઉપભોગ કર્યો! આવા બુદ્ધુજીવીઓના લખાણ અને વક્તવ્યમાં ‘થ્રી ઇડિયટ્સ’ના પેલા હારેલા ચતુર રામલિંગમ જેવો બોધ જણાય છે, ‘તોહફા કુબૂલ કીજિયે’. જેમ પહેલાંના રાજામહારાજાના સમયમાં વધુ શક્તિશાળી ભીષ્મ હરણ કરીને કન્યાઓને પોતાના કુળના દીકરાઓને વરાવવા માટે લઈ આવતા, ચંદ્રગુપ્તને હેલન પરણાવાયેલી, આવું જ ઉપરોક્ત ઈમરાન ખાનના કિસ્સામાં આપણને જાણે અનુભૂતિ કરાવાય કે તમે હજુ પણ દાસ જ છો તે રીતે આપણી સમક્ષ પ્રસ્તુત થાય છે.

‘પોતે ભારતને ધિક્કારીને મોટો થયો છે’ તેમ કહેનાર ઈમરાન યેનકેન પ્રકારેણ સત્તારૂઢ થશે ત્યારે સ્વાભાવિક જ આપણને ૧૯૮૦નો ઉત્તરાર્ધ અને ૧૯૯૦નો પૂર્વાર્ધ યાદ આવી જાય. શારજાહ એટલે ‘ભારત માટે હાર જા’ એવી ઉક્તિ યાદ આવી જાય. ઈમરાન ભલે મહાન બોલર અને બૅટ્સેમેન હશે, ભલે તેઓ પાકિસ્તાનની ક્રિકેટ ટીમને વિશ્વ કપ જીતનાર સુધી પહોંચાડનારો લેખાતા, પણ આ દાયકામાં ભારતીય ટીમની બૂરી વલે થઈ તેમાં નિશ્ચિત પણે ‘મેચ ફિક્સિંગ’, અમ્પાયરોની અંચાઈ અને પાકિસ્તાનના હુલ્લડબાજ પ્રેક્ષકો (૧૯૮૯માં તો કેપ્ટન શ્રીકાંત પર પાકિસ્તાનના એક દર્શકે છરીથી હુમલો કરેલો)નો ત્રિકોણ જ હતો.

એવું નથી કે ભારત શારજાહમાં જીત્યું નથી. ૧૯૮૪ અને ’૮૫ના બંને રોથમેન કપ ભારતે જીત્યા હતા. પરંતુ ૧૯૮૬ પછી ભારતની પાકિસ્તાન સામે સતત હાર થતી આવી. અંતે ૨૦૦૦ના વર્ષ પછી ભારતની સંસદ પર ત્રાસવાદી હુમલા પછી ભારતે પાકિસ્તાનની સામે ક્રિકેટ રમવાનું જ બંધ કરી દીધું. શારજાહ કપ ભારતને હરાવવા માટે, ખાસ કરીને પાકિસ્તાન સામે, રમાતો હોય તે રીતની ‘ગોઠવણ’ જ હતી. મૂળ તો પાકિસ્તાનમાં જન્મેલા યુએઇના વેપારી અબ્દુલ રહેમાન બુખાતીરે રણમાં લીલુંછમ મેદાન બનાવીને શારજાહમાં મેચો શરૂ કરાવેલી. શારજાહની મેચોમાં મૉસ્ટ વૉન્ટેડ ત્રાસવાદી દાઉદ ઇબ્રાહિમની હાજરી, તેની સાથે ભારતીય અભિનેત્રી મંદાકિની, અનિલ કપૂર, ઋષિ કપૂર, ફિરોઝ ખાન જેવા લોકો જવા મળતા. એમાંય મારા મનગમતા કલાકારો પૈકીના એક એવા ઋષિએ તો દાઉદે ચા પીવડાવી તેમાં કોઈ દેશના રાષ્ટ્રપ્રમુખે કે મહાન સંતે ચા પીવડાવી હોય તેવા અહોભાવથી જે વાત રજૂ કરી તેનાથી તેમના પ્રત્યેના માનમાં ઘટાડો થઈ ગયો.

૧૯૮૬માં જે મેચમાં જાવેદ મિંયાદાદે ચેતન શર્માની છેલ્લી ઑવરના છેલ્લા દડા પર છગ્ગો મારી મેચ જીતાડી ત્યારથી પાકિસ્તાનની જીતનો ક્રમ શરૂ થયો. વર્ષ ૨૦૦૦માં મેચ ફિક્સિંગનું ભૂત બહાર આવેલું ત્યારે મહાન કેપ્ટન અને ક્રિકેટર કપિલ દેવ પર પણ શંકાની સોય ઉઠેલી. અંતે જોકે કોઈને ખાસ કંઈ થયું નહીં. અઝહરુદ્દિન તો કૉંગ્રેસની ટિકિટ પર ૨૦૦૯માં સાંસદ પણ બન્યો. ૨૦૧૪માં રાજસ્થાનમાંથી હારી ગયો. હવે કૉંગ્રેસ તેને તેલંગણામાંથી વિધાનસભાની ચૂંટણી લડવા ઑફર કરી રહી છે! એટલે કપિલ દેવે એ લગભગ ભારત દ્વારા જિતાયેલી લાગતી મેચમાં છેલ્લી ઑવર પ્રમાણમાં નવા અને બિનઅનુભવી એવા ચેતન શર્માને આપી તે શંકા જન્માવે તેવી બાબત છે.

૨૦૦૧માં મેચ ફિક્સિંગના આરોપોનું કેન્દ્રબિંદુ શારજાહ હતું. આઈસીસીના એન્ટી કરપ્શન યૂનિટે તેની તપાસ હાથ ધરેલી જેમાં અમ્પાયરો પણ આવી જતા હતા. ૨૦૦૧માં બીબીસીના ક્રિકેટ સંવાદદાતા જૉનાથન ઍગ્ન્યૂએ કહેલું, “હું સોગંદ પર કહી શકું છું કે ડઝન પૈકીની બે મેચો જેનો હું તે મેદાન પર સાક્ષી બન્યો છું તે ફિક્સ થયેલી હતી અને બંને પાકિસ્તાનની મેચો હતી.’

તે સમયના ક્રિકેટ ચાહકોને કૉમેન્ટેટર તરીકે ડૉ. નરોત્તમ પુરીનું નામ યાદ હશે. તેઓ દૂરદર્શનના કૉમેન્ટેટર હતા. ૨૦૦૦માં એક અંગ્રેજી સમાચારપત્રને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે સ્વીકાર્યું કે તેમણે ૧૯૭૯માં સટ્ટા વિશે સાંભળેલું. પરંતુ સટ્ટો અને મેચ ફિક્સિંગ જુદી બાબત છે. સટ્ટામાં કોઈ વ્યક્તિગત ક્રિકેટર પર રમાય કે આંકડા પર રમાય. પણ મેચ ફિક્સ કરવી એટલે પહેલેથી પરિણામ નક્કી કરી નાખવું. તેમણે ‘તહલકા’ દ્વારા થયેલા સ્ટિંગમાં સ્વીકાર્યું હતું કે તેમને તેમના એક દોસ્ત રમન કપૂર (જે અભિનેતા વિનોદ ખન્નાના સાળા અને ‘ખલીજ ટાઇમ્સ’ના પત્રકાર હતા)નો ફૉન આવ્યો કે એક રૂમમાં મીટિંગ ચાલી રહી છે, કાલે વેસ્ટ ઇન્ડિઝ અને પાકિસ્તાનની મેચમાં વેસ્ટ ઇન્ડિઝ હારવાનું છે, બોલ તારે પૈસા લગાડવા છે? તે વખતે વેસ્ટ ઇન્ડિઝમાં વિવિયન રિચાર્ડ્સ, ગૉર્ડન ગ્રીનિચ, માલ્કમ માર્શલ હતા પરંતુ તેઓ એ મેચમાં રમવાના નહોતા!

‘૮૬ની આસપાસનો જ એ સમય હતો જ્યારે વિશ્વમાં મુસ્લિમ કટ્ટરવાદ જન્મ લઈ રહ્યો હતો. ૧૯૮૪માં પાકિસ્તાનના લોકમતમાં મુહમ્મદ ઝીયા ઉલ હકે સ્થાપેલા શરિયા મુજબના શાસનને મંજૂરી આપેલી. ૧૯૭૯માં ઈરાનમાં ક્રાંતિ થયેલી અને સૈયદ રુહોલ્લાહ ખોમૈની જે આયાતોલ્લાહ ખોમૈની તરીકે પણ ઓળખાય છે તેના હાથમાં ઈરાનની ધૂરા આવી હતી. તેમણે ‘સેતાનિક વર્સીસ’ પુસ્તક માટે સલમાન રશ્દી સામે ફતવો બહાર પાડેલો. ૧૯૮૫નું જ વર્ષ હતું જ્યારે ભારતમાં સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે શાહબાનો નામનાં તે સમયે ૬૨ વર્ષનાં છૂટાછેડા પામેલાં મુસ્લિમ વૃદ્ધાને પતિ દ્વારા ભરણપોષણનો ચુકાદો આપેલો. પરંતુ તે વખતે મતો માટે થઈને બહુમતી હોવા છતાં હિંમત દાખવવાના બદલે રાજીવ ગાંધી ઉદારવાદી મુસ્લિમ આરીફ મોહમ્મદ ખાનના વિરોધ છતાં કટ્ટરવાદીઓને શરણે થઈ ગયા. (આરીફ મોહમ્મદ ખાનના કહેવા પ્રમાણે, આધુનિક એવા રાજીવને કટ્ટરવાદી મુસ્લિમોને શરણે જવા પ્રેરણા આપનાર નજમા હેપ્તુલ્લાહ હતા, જે ઘણાં વર્ષોથી ભાજપમાં છે અને મોદી સરકારમાં પહેલાં પ્રધાન અને હવે મણિપુરમાં રાજ્યપાલ છે). સલમાન રશ્દીના પુસ્તક પર રાજીવ ગાંધીએ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો! (જોકે એમાં અંગત પૂર્વગ્રહ પણ હોઈ શકે કારણકે ઈન્દિરા ગાંધીએ સલમાનના ‘મિડનાઇટ ચિલ્ડ્રન’ પુસ્તકના કારણે બ્રિટનમાં બદનક્ષીનો કેસ કરેલો, એ વાત પછી ક્યારેક.) પાકિસ્તાન જીતે તો ભારતમાં કેટલાક વિસ્તારોમાં ફટાકડા ફૂટતા અને હારે તો કાશ્મીર સહિતના કેટલાક ભાગોમાં રમખાણો થતાં.

આ જ સમય હતો જ્યારે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ત્રાસવાદ શરૂ થઈને એટલો વકર્યો કે હિન્દુઓએ રાતોરાત કાશ્મીર છોડીને નાસવું પડેલું. અનેક હિન્દુ માબહેનો પર બળાત્કાર, હત્યા સહિતના અત્યાચાર થયા.

ઈમરાન ખાનના કારણે આ પૃષ્ઠભૂમિ યાદ આવી ગઈ. પરંતુ હવે ભારત પહેલા જેવું ‘હાર જા’ વાળું ભારત નથી રહ્યું. વિશ્વ કપમાં ૧૯૯૨થી ભારતે પાકિસ્તાનને સતત હાર આપી છે. ભારતની ટીમ હોય કે વર્તમાન સરકાર, પાકિસ્તાનને ‘જેવા સાથે તેવા’ની ભાષામાં જવાબ આપવાની હવે તાકાત, ત્રેવડ અને હિંમત ત્રણેય છે. ૨૦૦૦થી બદલાયેલી નવી સદીનું ભારત જુદું જ છે. ઈમરાનમિંયા, હવે કાશ્મીરનો રાગ આલાપવાનું બંધ કરો. વાત કરવી હોય તો પાકિસ્તાને બથાવી પાડેલા કાશ્મીર, બલોચિસ્તાન, સિંધ, ગિલગિટ-બાલ્ટીસ્તાનની વાત કરો. તમારા દેશમાં હાફીઝ સઈદ જેવા ત્રાસવાદીને મળતા છૂટા દોરની વાત કરો. તમારી વિશ્વ સ્તરે બની ગયેલી ત્રાસવાદને પોષક રાષ્ટ્રની છબીની વાત કરો. મેચ કે ચૂંટણી ફિક્સ થઈ શકે, પરંતુ યુદ્ધનાં પરિણામો નહીં. અને કાશ્મીરમાં યુદ્ધ ચાલુ જ છે. રોજ તમારા મોકલેલા ત્રાસવાદીઓ મરી રહ્યા છે, એ ભૂલશો નહીં.

Advertisements
politics, religion, sarvottam karkirdee margadarshan

શરિયા કૉર્ટો ગેરબંધારણીય અને મુસ્લિમોને જ અન્યાયકર્તા છે

(સાંપ્રત, સર્વોત્તમ કારકિર્દી માર્ગદર્શન, અૉગસ્ટ ૨૦૧૮)

કેટલાક કિસ્સા વિચારો:
૧. એક મહિલા પર તેના સસરા બળાત્કાર કરે છે. ઇસ્લામિક કૉર્ટ ફતવો જાહેર કરે છે કે તેણે હવેથી તેના પિતા સમાન ઉંમરના બળાત્કારી સસરાને જ પતિ માનવાનો. કેવી મનોદશા થાય? જેણે બળાત્કાર કર્યો છે તેની રોજ સેવાચાકરી કરવાની? તેની સાથે શય્યાસંગ કરવાનો? આ ઘટના ઉત્તર પ્રદેશના મુઝફ્ફરનગરના કુકડા ગામની સત્ય ઘટના છે. દારુલ ઉલ ઉલૂમ અને ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડે આ ફતવાને સમર્થન આપ્યું હતું!

૨. એક સંગીતનો કાર્યક્રમ છે. તેમાં એક ચાહક મહિલા પોતાના માનીતા ગાયકને જાહેરમાં ભેટે છે. આ ગાયકને કંઈ નથી થતું પરંતુ ભેટનાર મહિલાને સજા થાય છે. તેની ધરપકડ કરી લેવામાં આવે છે. આ પણ સાઉદી અરબિયાની સત્ય ઘટના છે. ગાયકનું નામ માજીદ અલ મોહાનદીસ છે.

૩. પુરુષોએ ખાસ કરીને બેસતી વખતે, તેમની જાંઘ ન દેખાય તે રીતનાં કપડાં પહેરવાં જોઈએ તેવો એક ફતવો શૈખ-અબદ અલ-રહેમાન અલ-ઐજલાને બહાર પાડ્યો હતો.

૪. તમારી પ્રેમિકા નહાતી હોય ત્યારે તેને જોવામાં વાંધો નથી! પરંતુ તમારે તે પછી તેની સાથે લગ્ન કરવા જ પડશે.

૫. બુફેમાં ભોજન કરવું હરામ (ધર્મ વિરુદ્ધ) છે.

૬. તમારે રૉમેન્ટિક નવલકથા ન વાંચવી જોઈએ કારણકે તેનાથી માણસ કલ્પનાની દુનિયામાં વિહરવા લાગે છે!

૭. ૨૦૧૪માં આઈએસઆઈએસે ફતવો બહાર પાડ્યો હતો કે મહિલાઓએ ખુરશી પર ન બેસવું જોઈએ! તેનું કારણ એ કે તેનાથી તે જાતીય રીતે ઉત્તેજિત થઈ શકે છે.

૮. તમારે ચેસની રમત અને પૉકેમોનની રમત ન રમવી જોઈએ કારણકે તે ઈસ્લામમાં પ્રતિબંધિત છે.

૯. તમારે નાતાલ પર સાન્તાની ટોપી ન પહેરવી જોઈએ કારણકે તે હરામ છે તેમ ઈન્ડોનેશિયા ઉલેમા પરિષદે ફતવો બહાર પાડ્યો હતો.

૧૦. ૨૦૦૭માં અલ અઝહરના ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ હદિથના વડા ડૉ. ઈઝ્ઝત અતીયાએ તો એવો વિચિત્ર ફતવો બહાર પાડ્યો હતો કે મહિલા કર્મચારીઓએ તેમના સહકર્મચારી એવા પુરુષોને સ્તનપાન કરાવવું જોઈએ! જો દિવસમાં આવું ઓછામાં ઓછું પાંચ વાર કરવામાં આવે તો તેનાથી તેમની વચ્ચે તાલમેળ સારો રહે છે અને તેમને એકાંતમાં સાથે કામ કરવાની પરવાનગી આપી શકાય છે! જે મહિલા કર્મચારી તેના સહ કર્મચારી એવા પુરુષને સ્તનપાન કરાવતી હોય તેની સમક્ષ જ તે તેનો બુરખો ઉતારીને કે તેના વાળ ખુલ્લા કરીને જઈ શકે છે!

વિચારો કે આમાંથી કેટલાક ભારતના અને કેટલાક ફતવા, મુસ્લિમો જેમના પ્રત્યે આસ્થાથી જોતા હોય છે તે સાઉદી અરેબિયા, ઈન્ડોનેશિયા જેવા મુસ્લિમ દેશોના છે. જો આ ફતવા માનવા પડે તો? ભારતમાં શું સ્થિતિ થાય? કેટરીના કૈફ તેના વાળ ખુલ્લા રાખીને ફરી શકે? કોઈ મુસ્લિમ નવલકથા વાંચી શકે? આજે મોટા ભાગની જગ્યાએ જમવાનું બુફે જ હોય છે. ત્યાં મુસ્લિમ ભોજન કરી શકે?

તમને જે ફતવા ગાંડા જેવા લાગતા હોય તે મુસ્લિમો માટે વાસ્તવિક બની શકે છે, કારણકે ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડે દેશભરમાં શરિયા આધારિત ન્યાયાલયો ખોલવાની વાત કરી છે. આ ન્યાયાલયોમાં સિવિલ મેટર અથવા દીવાની બાબતોમાં ચુકાદાઓ આપવામાં આવશે તેમ કહેવાય છે. પરંતુ કાઝી હદીથનું અર્થઘટન તેના વિચારો મુજબ કરીને ચુકાદા આપશે ત્યારે કેવા ચુકાદા હોઈ શકે તેના નમૂના ઉપર આપેલા છે. શરિયા મુજબના કાયદા બને તો તે ક્રૂર સજા આપનારા અને મુસ્લિમ મહિલાઓને ભારે અન્યાયકર્તા બનશે.

અત્યારે આવી વાત આ બૉર્ડે કરી તેનું કારણ ત્રેવડા તલાક અંગે સર્વોચ્ચે આપેલા ચુકાદા અને હવે સરકાર આ ચોમાસુ સત્રમાં તે અંગેનો કાયદો લાવવા જઈ રહી છે તેના કારણે મૌલવીઓ, ઉલેમાઓ વગેરેના પેટમાં તેલ રેડાયું છે. આ ઉપરાંત સર્વોચ્ચમાં બહુપત્નીપ્રથા અને નિકાહ હલાલાને ગેરકાયદે કરવા માટે સમીના બેગમ જેવી મહિલાએ અરજી કરી છે. આમાં બહુપત્નીત્વ એટલે તો સમજાઈ ગયું હશે કે એક કરતાં વધુ પત્ની કરવી. પરંતુ નિકાહ હલાલા તો મહિલા માટે ખૂબ જ ક્રૂર અને પીડાદાયક પ્રથા છે. મુસ્લિમ પુરુષને તેની પત્નીને તલાક તલાક તલાક કહીને છૂટાછેડા આપી દેવાની છૂટ છે. પરંતુ જો કોઈ કારણસર પતિને પસ્તાવો થાય અને તેને, હવે પૂર્વ પત્ની થઈ ચૂકેલી, સ્ત્રીને ફરી પરણવું હોય તો તે પરણી શકે નહીં. તેની પૂર્વ પત્નીએ પહેલાં તો કોઈ બીજા વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરવા પડે. તેની સાથે શય્યા સુખ માણવું પડે! અને તે બીજો પતિ છૂટાછેડા આપે કે તે વિધવા થાય તે પછી જ તે તેના પહેલા (હવે પૂર્વ) પતિને ફરીથી પરણી શકે!

શરિયા મુજબ, તો પતિને તેની પત્નીને મારવાનો પણ અધિકાર છે. બાળ વિવાહની પણ તેમાં છૂટ છે. ઉપરાંત પૈતૃક સંપત્તિમાં હિન્દુઓની જેમ મહિલાને સમાન ભાગ મળે તેવો કાયદો નથી. જો પત્ની વ્યભિચારિણી નીકળે તો તેને પથ્થર મારી મારીને મારી નાખી શકવાની છૂટ છે. પરંતુ હા, પુરુષ તેની દાસીઓ સાથે પરણ્યા વગર વ્યભિચાર કરી શકે છે. સજાતીય લોકોને પણ મોતની સજા શરિયા મુજબ થઈ શકે છે. ચોરી માટે હાથ કાપી નાખવાની સજા નિર્ધારિત છે. જે મુસ્લિમ પંથાંતરણ કરે તેને મૃત્યુદંડ સુધીની સજા થઈ શકે છે.
આવી સમાંતર ન્યાય પ્રણાલી ઊભી કરવાની છૂટ મુસ્લિમોના બની બેઠેલા ધર્મગુરુઓને છે ખરી? બંધારણ તો ના પાડે છે. બંધારણની કલમ ૧૪૧ મુજબ તો સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયનો ન્યાય જ દેશભરમાં લાગુ પડે છે. હિન્દુઓમાં પણ કેટલીક જગ્યાએ (ખાસ તો હરિયાણામાં) ખાપ પંચાયતો છે જે પોતાની રીતે ન્યાય તોળતી હોય છે. પરંતુ અત્યારે સર્વોચ્ચમાં તેની સામે પણ અરજી પર સુનાવણી ચાલી રહી છે.

હકીકતે પર્સનલ લૉ બૉર્ડની રચના ઈ. સ. ૧૯૭૨માં ખાનગી સૉસાયટી તરીકે થયેલી છે. તેને આવાં ન્યાયાલયો સ્થાપવાનો બંધારણે કોઈ અધિકાર આપ્યો નથી. બૉર્ડ સરકાર અને અમુસ્લિમ લોકોને સમજાવવા માટે કહે છે કે “આ તો માત્ર સમાધાનકારી કેન્દ્રો છે.” જો એવું જ હોય તો બૉર્ડ તેને મધ્યસ્થી કેન્દ્રો કે સમાધાનકારી કેન્દ્રો કેમ નથી કહેતું? તેને શરિયા કે ઇસ્લામિક કૉર્ટ કેમ કહેવામાં આવે છે? આવાં કેન્દ્રોને આદેશ આપવાની કોઈ છૂટ હોતી નથી. આવી છૂટ કોણે તેને આપી? ઉત્તર પ્રદેશમાં તો આવાં ૪૫ શરિયા ન્યાયાલય પહેલેથી છે જ! આ કેમ ચાલતાં રહ્યાં? કોઈ રાજકીય પક્ષે મતબૅંક માટે તેની સામે આંખમિચામણાં કરી મહિલાઓ સહિત અનેકોને અન્યાય કર્યા રાખ્યા? દેશના બંધારણની ઉપરવટ જઈને આવી વ્યવસ્થા ચાલી રહી છે તેની સામે કોઈ વાંધો ન ઉઠાવ્યો?
આવાં ન્યાયાલયના ચુકાદા વિરુદ્ધ ક્યાં અપીલ થઈ શકશે? કાઝીઓ તેમના સામાજિક, સાંપ્રદાયિક (મુસ્લિમોમાં પણ પેટા સંપ્રદાયો છે) અને સાંસ્કૃતિક પૃષ્ઠભૂમિ મુજબ વિવાદોનું અર્થઘટન કરીને હદીથના પોતાના અર્થઘટન મુજબ ચુકાદા આપશે. (જેનાં ઉદાહરણ આપણે ઉપર જોયાં.) શું આ આધુનિક યુગમાં ચલાવી લેવાય?

ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડને આવાં ન્યાયાલયો સ્થાપવાનો અધિકાર કોણે આપ્યો? જજની નિમણૂંક કરવાનો અધિકાર પણ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરીથી સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ અને ૨૫ અન્ય ન્યાયમૂર્તિઓ જેમની નિમણૂક આ માટે રાષ્ટ્રપતિ કરે તે મંડળ (કૉલેજિયમ)ને છે. મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડને પોતાની મુનસફીથી કાઝી (જજ)ની નિમણૂકનો હક મળી જતો નથી. કાઝી તરીકે નિમણૂક પામવા માટે શું લાયકાત હોવી જોઈએ? આ ન્યાયાલય કયા અધિકારની રૂએ સામેવાળા (ફરિયાદી સામેનો પક્ષ)ને કૉર્ટમાં બોલાવશે? માનો કે તેમણે કે સાક્ષીઓએ આવવા ના પાડી તો તેઓ કઈ રીતે શરિયા કૉર્ટમાં હાજર થવા તેમને ફરજ પાડશે? જો ફરજ પાડવી હોય તો પોલીસ દળ જોઈએ. એટલે કે શું આવી કૉર્ટ માટે થઈને મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડ પોતાની સમાંતર પોલીસ ઊભી કરશે?

જમ્મુ-કાશ્મીરના નાયબ ગ્રાન્ડ મુફ્તિ નાસીર ઉલ ઈસ્લામે તો ધમકી જ આપી દીધી કે જો ભાજપ સરકાર મુસ્લિમ લૉ બૉર્ડની આ માગણી ન માને તો મુસ્લિમો માટે અલગ દેશ આપી દો. અલગ કૉર્ટની માગણી નહીં માનવાનો અર્થ આ મુફ્તિએ એવો કાઢ્યો છે કે “ભાજપ સરકાર નથી ઈચ્છતી કે મુસ્લિમો આ દેશમાં રહે.” બોલો!

અને રાજકારણીઓ આ બાબતે શું કહે છે? શાહબાનો નામનાં વૃદ્ધાએ છૂટાછેડા પામેલી મહિલાએ પતિ તરફથી ભરણપોષણ માટે સર્વોચ્ચમાં અરજી કરી, જે મંજૂર રખાઈ તો મતબૅંક માટે થઈને તત્કાલીન રાજીવ ગાંધીની કૉંગ્રેસ સરકારે કટ્ટરવાદીઓને ખુશ કરવા બહુમતીના જોરે સંસદમાં કાયદો ફેરવી નાખી ચુકાદો રદ્દ કરી નાખ્યો. (અને આ રીતે હિન્દુ કટ્ટરવાદના પાયા પણ નાખ્યા) આ કૉંગ્રેસના કર્ણાટકના લઘુમતી બાબતોના પ્રધાન ઝમીર અહેમદ શરિયા કૉર્ટને સમર્થન આપી રહ્યા છે. તેમણે એમ કહ્યું કે આવી સમાંતર કૉર્ટોથી પરિવારના વિવાદોનું નિરાકરણ લાવવામાં મદદ મળશે! જો ૨૦૧૯માં ભાજપ સત્તામાં આવશે તો ભારત એ હિન્દુ પાકિસ્તાન બની જશે તેમ કહી મુસ્લિમોને ડરાવતી કૉંગ્રેસને શું એ વાતનો ડર નથી કે જો આવી કૉર્ટો સ્થપાશે તો ભારત સાઉદી અરેબિયા કે પાકિસ્તાન જેવું બની જશે? અરે! કૉંગ્રેસના નેતા અને જે ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદે રહી ચૂક્યા છે તેવા હમીદ અન્સારી જેઓ પીએચ.ડી. ડિગ્રી ધરાવે છે તેમણે પણ આ શરિયા કૉર્ટોનું સમર્થન કર્યું છે! આમ જો ચાલે તો તો દેશમાં બધા જ સંપ્રદાયો પોતાના અલગ કાયદા મુજબ કૉર્ટો સ્થાપિત કરવાની અને કૉર્ટ હોય એટલે પોલીસ પણ જરૂરી બને જ, તેની માગણી કરશે. શું આ ચલાવી શકાય?

સારી વાત એ છે કે મુસ્લિમોની અંદર જ આવી કૉર્ટોનો વિરોધ છે. ઉત્તર પ્રદેશના શિયા સેન્ટ્રલ વકફ બૉર્ડના વડા વસીમ રિઝવીએ પણ ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બૉર્ડના આવી કૉર્ટો સ્થાપવાના અધિકાર સામે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે સદ્ભાગ્યે આ દરખાસ્ત ફગાવી દીધી છે તે સારા સમાચાર છે.

national

હવે કંઈ ન કર્યું તો જનતા માફ નહીં કરે મોદીજી!

ભાજપે મહેબૂબા મુફ્તીના પીડીપી પક્ષને ટેકો પાછો ખેંચી લીધો. કારણ આપ્યું કે ત્રાસવાદની ઘટનાઓ, કટ્ટરવાદિતાની ઘટનાઓ વધી ગઈ હતી. કારણ ગળે ઉતરે તેવું નથી.
મહેબૂબા મુફ્તીએ રમઝાનમાં યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ કર્યો, પણ સ્વીકાર્યો કોણે? મોદી સરકારે!
પથ્થરબાજોને ભટકેલા યુવાનો કોણે કહ્યા? રાજનાથસિંહ, ગૃહ પ્રધાને!
તમારે ટેકો પાછો ખેંચવો જ હતો તો ૨૦૧૫માં કાશ્મીરી પંડિતોને વસાવવાની વાત આવી ત્યારે ખેંચી લીધો હોત તો સારું રહેત.
તમારે ટેકો પાછો ખેંચવો જ હતો તો ગયા વર્ષે ગુજરાતના અમરનાથ યાત્રીઓ પર હુમલો થયો ત્યારે ખેંચી લીધો હોત તો સારું રહેત.
તમારે ટેકો પાછો ખેંચવો જ હતો તો કઠુઆમાં હિન્દુઓને ફસાવવા અને દેશભક્ત મુસ્લિમ સમુદાયને ત્યાંથી તગેડવા બળાત્કારનો આરોપપત્ર પોલીસે તૈયાર કર્યો અને તેના વિરોધમાં ભાજપના બે પ્રધાનો ઊભા રહ્યા ત્યારે પાછો ખેંચ્યો હોત.
સીઆરપીએફના જવાનોની બસ જતી હોય, પથ્થરબાજી થતી હોય અને જવાનો તેમના ઉપરીને કહેતા સંભળાય કે સર, ઑર્ડર દીજિયે ગોલી ચલાને કા અને આ બધું વાઇરલ વિડિયોમાં કેદ થાય, ત્યારે એ ઑર્ડર ન અપાયો તે શું મહેબૂબા મુફ્તીના ઈશારે? કે રાજનાથના ઈશારે?
હવે તમે એમ કહો કે આ સરકારે બરાબર કામ ન કર્યું તો એવું નથી. બુરહાન વાની ગેંગનો સફાયો થયો તે હકીકત છે અને તેનો જશ તમે લીધો જ છે.
હવે તમે એમ કહો કે સરકારે બરાબર કામ ન કર્યું તો મહેબૂબા ૨૦૧૬માં ક્ષીર ભવાની મંદિરમાં પંડિતો માટે થઈને જાય તે ભૂલી જવાનું? તેમની શિવલિંગ પર દૂધાભિષેક કરતી તસવીર સાથે તમારા સમર્થકોએ જ મોદી સરકારને જશ આપ્યો છે.
ચાર દિવસ પહેલાં પંડિતોને મહેબૂબાએ ખાતરી આપી હતી કે પાકિ. અધિકૃત કાશ્મીરમાં શારદા મંદિરના જીર્ણોદ્ધારની વાત તેઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મળીને ઉઠાવશે.
કાશ્મીરમાં ત્રાસવાદીઓના સંખ્યાબંધ એન્કાઉન્ટર આ ત્રણ વર્ષના ગાળામાં જ થયાં છે. સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક પણ આ જ સમયગાળામાં થઈ છે. કાશ્મીરી યુવાનોને માટે પ્લેસમેન્ટના કેમ્પ આ ત્રણ વર્ષમાં લાગ્યા જ હતા. કાશ્મીરી પથ્થરબાજો ફૂટબોલના કૉચ બન્યા તે પણ આ સમયગાળામાં થયા જ હતા.
૨૦૧૪ની અને ૨૦૧૭ની દિવાળી તમે કાશ્મીરમાં સેના સાથે વિતાવી જ હતી. આવું કોઈ વડા પ્રધાને કર્યું નથી.
પૂર વખતે કાશ્મીરીઓને ઉગારવાનું કામ સેનાના જવાનો જે આ જ કાશ્મીરીઓના પથ્થર અને ગોળી ખાય છે, તેમણે સારી રીતે કર્યું જ હતું.
કિશનગંગા પ્રૉજેક્ટ પર પાકિસ્તાનને વિશ્વ બૅન્ક તરફથી ફટકો પડ્યો જ છે.
ઉધમપુર-કટરા રેલ પ્રૉજેક્ટ, ચેનાની-નસરી ટનલ પણ બનાવી છે. કાશ્મીર માટે રૂ. ૮૦૦ અબજનું પેકેજ પણ જાહેર કર્યું છે. મેજર ગોગોઈ જીપ પર પથ્થરબાજને બાંધીને લઈ જતા હોય ત્યારે સરકારે તેમને ટેકો પણ આપ્યો છે. પરંતુ તમે ટેકો પાછો ખેંચવાનો જે સમય પસંદ કર્યો છે તે આ બધું ધોઈ નાખશે કારણકે હવે તમારે જ ટેકો પાછો ખેંચી લેવા માટે કાશ્મીરમાં કંઈ થયું જ નથી તેમ કહેવું પડશે.
છૂટા પડો તો વાંધો નહીં, પણ રાજકારણીઓએ અભિનેતાઓમાંથી શીખવા જેવું છે. આમીર ખાન અને રીના દત્ત, સૈફ અલી ખાન અને અમૃતા સિંહ છૂટાં પડ્યાં પછી એકબીજા સામે કાદવ ઉછાળતા નથી. રાજકીય પક્ષોએ પણ ગઠબંધન તોડતી વખતે પરસ્પર મૌન રાખીને છૂટા પડવું જોઈએ કારણકે ભવિષ્યમાં ક્યારે હાથ મેળવવા પડે તે કંઈ કહેવાય નહીં. પરંતુ જો આક્ષેપો કરશો અને ભવિષ્યમાં હાથ મેળવશો (ભૂતકાળમાં કૉંગ્રેસ અને તમે આવું કર્યું જ છે)તો લોકોમાં પણ આવો સંદેશ જશે કે અભી બોલા અભી ફોક કરાય, તેમાં કંઈ વાંધો નહીં. લોકો પછી ધંધાઉદ્યોગ અને સંબંધોમાં આવું કરવા લાગ્યા છે કારણકે ગીતાજીમાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણે કહ્યું છે
યદ્યદાચરતિ શ્રેષ્ઠસ્તત્તદેવેતરો જન:
શ્રેષ્ઠ એટલે કે મોટા લોકો જેવું આચરણ કરે છે તેવું સામાન્ય લોકો પણ કરે છે.
હજુ પણ તમારી પાસે સમય છે અને હવે કંઈ નહીં કરો તો તમારી પાસે હવે મહેબૂબા જેવી કોઈ આડશ નથી જેના પર તમે આક્ષેપ કરીને છૂટી જાવ કે તેણે કંઈ કરવા ન દીધું. એટલે હવે બાકીના ૧૦ મહિનામાં કાશ્મીરમાં કંઈક નક્કર કરી બતાવો તો આવતા મે મહિનામાં તમારી સરકાર પાકી. નહીં તો…

media, national

જાત ન પૂછો પીડિતોં કી

ઉન્નાવ (https://www.indiatoday.in/india/story/what-is-unnao-rape-case-and-why-cbi-is-probing-it-1211230-2018-04-13) હોય કે કઠુઆ, આરોપીઓ હિન્દુ હોય કે મુસ્લિમ, સજા થવી જ જોઈએ, પરંતુ આપણે ત્યાં ગુનામાં આરોપી અને પીડિત કયા રાજકીય પક્ષના છે, કયા પંથના છે કે કઈ જ્ઞાતિના છે તેના આધારે જ હોબાળો મચે છે. આપણે સજ્જન વિરુદ્ધ દુર્જન એ રીતે વિચારીને હોબાળો મચાવતા નથી. આપણે અખલાકના મૃત્યુ વખતે હોબાળો મચાવીએ જે ન્યાયસંગત છે પણ તેટલો જ હોબાળો ગોસેવક પ્રશાંત પૂજારીની હત્યા વખતે મચતો નથી. જેટલો ઉકળાટ દિલ્લીની પેરા મેડિકલ વિદ્યાર્થિની પર નિર્મમ અને શબ્દોમાં ન વર્ણવી શકાય તે રીતનો સામૂહિક બળાત્કાર અને હત્યાના પગલે થયો તેટલો જ, ઉલટાનું તે કરતાં વધારે ઉકળાટ કઠુઆની આઠ વર્ષની બાળકી પર બળાત્કાર બાબતે થવો જ જોઈએ.

આ લખ્યા પછી એ કહેવાનું કે કઠુઆ જમ્મુનો ભાગ છે અને જમ્મુ-કાશ્મીરની વાત આવે ત્યારે તેની સ્વતંત્રતા પૂર્વેની સદીઓથી ચાલી આવતી પરિસ્થિતિનો વિચાર કરીને આખી વાતને જોવી જરૂરી બની જાય છે. જમ્મુ-કાશ્મીર પર આખી શ્રેણી ‘મુંબઈ સમાચાર’ની રવિવારે આવતી કૉલમ ‘સિક્કાની બીજી બાજુ’માં (https://wp.me/phzA7-v6) લખી છે અને કાશ્મીરમાંથી કઈ રીતે ૧૯ જાન્યુઆરી ૧૯૯૦ના રોજ પંડિતોને ષડયંત્રપૂર્વક કાઢી મૂકાયા તે લખતી વખતે રૂંવાડા ઊભા થઈ ગયા હતા. કેટલીય રાતોની ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ હતી. પંડિતોની મિલકતો લૂંટી લેવાઈ, તેમના ભાઈ જેવા પડોશી મુસ્લિમોએ જે વર્તન કર્યું, દગો કર્યો, તેમની મા-બહેન-દીકરીઓ પર બળાત્કાર, હત્યા, અંગ વિકૃતિ સહિતના જે ગુના નરાધમોએ આચર્યા તે યહુદીઓ પર હિટલરે કરેલી યાતનાઓથી કમ નથી. (http://www.bombaysamachar.com/frmStoryShow.aspx?sNo=192530)

અને હિન્દી ફિલ્મ ઉદ્યોગનાં કલાકાર સુહાસિની મૂલે સહિત ચાર સ્ત્રીઓની બનેલી એક કમિટીએ જે અહેવાલ આપ્યો હતો તે દાઝ્યા પર ડામ નહીં, તેજાબ રેડવા જેવો હતો. એ વખતે કૉંગ્રેસે મધરાત્રે કોઈ રેલી નહોતી કાઢી. ન તો મિડિયાએ આટલો હોબાળો મચાવ્યો? ક્યાંથી મચાવે? મિડિયા હતું જ મુઠ્ઠીભર. ટીવી ચેનલમાં ગણીને દૂરદર્શન હતું જે તે વખતે રાજીવદર્શન તરીકે ઓળખાતું હતું. પ્રિન્ટ મિડિયામાં પણ સેક્યુલર પત્રકારો આજેય છે અને ત્યારે પણ હતા, જેમના ઉપર કહ્યા પ્રમાણે, ગુનાઓમાં આરોપી અને પીડિતના પંથ અને જાતિ જોઈને હોબાળો મચાવવાની અગ્રતા નક્કી થતી અને આજેય થાય છે.

કૉંગ્રેસના વર્તમાન અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીના પિતાજી રાજીવ ગાંધી ત્યારે સત્તારૂઢ હતા અને સત્તાના કેફમાં ત્યાં તેમની માતા તત્કાલીન વડાં પ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીએ જ નિયુક્ત કરેલા રાજ્યપાલ જગમોહનની જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ત્રાસવાદ અને આઈએસઆઈ એજન્ટોના સરકારી તંત્રમાં પગપેસારા અંગેની સત્તાવાર ચેતવણી બાબતે આંખ આડા કાન કરી રહ્યા હતા. અને આથી જ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પોલીસ પર અપવાદને બાદ કરતાં સંદેહ ઊભો થવો સ્વાભાવિક છે. સેના ન હોય તો જમ્મુ-કાશ્મીરની શી હાલત થાય તે કલ્પવું મુશ્કેલ છે. અને સૌથી મોટી વાત તો એ છે કે નેશનલ કૉન્ફરન્સના વડા ફારુક અબ્દુલ્લા અને તેમના પિતા શૈખ અબ્દુલ્લાનો ઇતિહાસ કહે છે કે તેઓ સત્તાથી બહાર હોય ત્યારે કોઈ પણ હદે જમ્મુ-કાશ્મીરમા પરિસ્થિતિ વણસાવી શકે છે.

તત્કાલીન વડા પ્રધાન પં. નહેરુએ જ્યારે શૈખને જેલમાં પૂર્યા હતા ત્યારે, કૉંગ્રેસના જ તત્કાલીન નેતા સૈયદ મીર કાસીમે તેમના પુસ્તકમાં લખ્યા પ્રમાણે, શૈખે હજરત બાલમાંથી વાળ ચોરાવી હિંસા ભડકાવી હતી. તેમાં રેડિયો સ્ટેશનોનો ફાળો પણ ઓછો નહોતો. (https://wp.me/phzA7-wa)

અને એટલે કઠુઆની કાળજુ કંપાવી નાખે તેવી બળાત્કારની ઘટનામાં જમ્મુના બાર કાઉન્સિલના વકીલોનો આરોપપત્ર સામે વિરોધ પણ ધ્યાને લેવા જેવો છે. પોલીસના આરોપપત્રમાં એવી વાત છે કે મુસ્લિમ પરિવારને ત્યાંથી કાઢવા માટે આ બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે વકીલોનો આક્ષેપ છે કે ડોગરા સમુદાયને બદનામ કરવાના ઈરાદે આરોપપત્ર ઘડવામાં આવ્યો છે. જેમને નથી ખબર તેમના માટે, જમ્મુ-કાશ્મીર તો અફઘાનિસ્તાન તરફથી આવેલા આક્રમણખોર સિકંદર બુટશિકનના વખતથી અત્યાચારી મુસ્લિમ શાસકોના હાથમાં હતું, પરંતુ પંજાબના મહારાજા રણજીતસિંહના સેનાપતિ ગુલાબસિંહ ડોગરા હતા, જેમણે જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખને ફરીથી જીતી લીધું હતું. ભારત સ્વતંત્ર થયું ત્યારે તેમના જ વંશજ હરિસિંહ રાજા હતા.

આ પૃષ્ઠભૂમિમાં કઠુઆની ઘટનાને જોવી જોઈએ. ફરીથી લખું કે બાળકી પર બળાત્કાર માટે જે કોઈ પણ દોષી હોય તેને આકરામાં આકરી સજા થવી જોઈએ, પરંતુ યાદ રહે, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં તંત્રમાં વર્ષોથી પાકિસ્તાનના પીઠ્ઠુઓ છે. અને તેમાં પોલીસ પણ આવી ગઈ. નહીંતર આખો વકીલ સમાજ શા માટે આરોપપત્રનો વિરોધ કરે? રામ જેઠમલાણી, કપિલ સિબલ, અરુણ જેટલી સહિતના વકીલો તો પૈસા મળતા હોય તો આરોપીઓના કેસો પણ લડતા હોવાનું પુરવાર થયેલું છે ત્યારે આ ઘટનામાં તેમનો સામૂહિક વિરોધ કેમ?

હજુ માર્ચ ૨૦૧૮ના છેલ્લા સપ્તાહમાં જ બોટાદમાં એક યુવતીનું અપહરણ કરી તેના કાન કાપી નખાયા, તેનો અંગૂઠો કાપી નખાયોના સમાચાર આવ્યા હતા, તેવી યુવતીએ ફરિયાદ કરી, પછી બહાર આવ્યું કે તેણે પોતાનું પ્રેમ પ્રકરણ છુપાવવા તરકટ રચ્યું હતું. (https://gujarati.news18.com/news/kutchh-saurastra/botad-botad-attack-on-girl-police-claim-girl-make-story-to-hide-love-matter-vz-750009.html) ભાવનગર જિલ્લાના ટીંબી ગામમાં ઘોડી રાખવા બદલ દલિત યુવકની હત્યા જેવા ખોટા સમાચાર મિડિયાએ ચગાવી દીધા કારણકે યુવકના પિતાએ ફરિયાદમાં આવું લખાવ્યું હતું, પરંતુ પછી સાબિત થયું કે સાવ આવું કારણ નહોતું, યુવક પણ યુવતીઓની છેડતી સહિત તેના અસભ્ય વર્તન માટે કુખ્યાત હતો. તે શાળામાં ભણતો હતો ત્યારે પણ તેની સામે તે અનુસૂચિત જાતિના સભ્યો સહિતના વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને હેરાન કરતો હોવાની શાળાના શિક્ષકો અને વાલીઓએ જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીને ફરિયાદ કરેલી. આનાથી હત્યા ઉચિત ન ગણાવી શકાય, પરંતુ જે રીતે પહેલાં મિડિયાએ ચગાવી દીધું કે ‘ઘોડી રાખવા માટે’ યુવકની હત્યા થઈ તે નુકસાનની ભરપાઈ ન થઈ શકે કારણકે સામાન્ય રીતે એક વાર સમાચાર આવી ગયા પછી ખુલાસા એ જ પ્રમાણમાં છાપવા કે દર્શાવવાની તસદી કોઈ મિડિયા લેતું નથી. તેથી દલિતોના મનમાં સવર્ણો પ્રત્યે જે રોષ, મનદુઃખ છે તેમાં વધારો કરવાનું જ કામ થાય. (http://sandesh.com/youth-killed-for-keeping-horse-bhavnagar-sp-rejects-claimsays-there-may-be-matter-of-molestation/)

કઠુઆની ઘટના જેવા કોઈ પણ સમાચાર આવે ત્યારે સ્વાભાવિક જ તેની વિગતો જાણીને ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા આવે. કોઈ પણ સંવેદનશીલ માણસનું હૃદય કાંપી ઊઠે, લોહી ઊકળી ઊઠે અને આરોપીઓ સામે હોય તો કદાચ ધોકે ધોકે મારવાનું મન પણ થઈ આવે, પરંતુ ઘણા એવા કિસ્સા બની ચૂક્યા છે જેમાં પછી કોથળામાંથી બિલાડું જ નીકળે છે. અહીં વાત પોલીસ દ્વારા થતા ઢાંકપિછોડાની નથી. સાચા કેસની છે. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ત્રાસવાદીઓ દ્વારા સ્ત્રીઓ પર અત્યાચાર અજાણ્યો નથી અને પાકિસ્તાનમાં પણ નેશનલ એસેમ્બલીની ચૂંટણી યોજાવાની છે અને જમ્મુ-કાશ્મીરનાં મુખ્યપ્રધાન મહેબૂબા મુફ્તિ પણ ધૂંધવાયેલા છે કારણકે સેનાની ત્રાસવાદીઓને વીણીવીણીને ઠાર મારવાની કાર્યવાહીમાં સ્થાનિક નાગરિકો કવર તરીકે પથ્થરમારો કરે તો તેને સાંખી લેવામાં નથી આવતો. તેથી નાગરિકોનાં પણ મૃત્યુ આવી ઘટનાઓમાં થઈ રહ્યા છે. મહેબૂબા કરતાંય ફારુક અબ્દુલ્લા તો લુચ્ચી લોમડીની જેમ સત્તા પર પુનરાગમન કરવા તત્પર બનીને બેઠા છે અને ઘણી વાર પાકિસ્તાન તરફી ઉચ્ચારણો કરી સ્થાનિક જનતાને પણ ભડકાવતા રહ્યા છે. આ આખી પૃષ્ઠભૂમિ સાથે કઠુઆની ઘટનાને જોવામાં આવે તેવી અભ્યર્થના છે. પીડિત બાળકીના આત્માને શાંતિ મળે, તેના પરિવારને સાચો ન્યાય મળે તેવી પ્રાર્થના.

international, national, sanjog news, vichar valonun

વિદેશમાં વાહ વાહ, પણ કાશ્મીર ભડકે બળે છે તેનું શું?

(વિચાર વલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૧૮/૨/૧૮)

તમે ક્રિકેટર હો અને કોઈ વિશ્વવિક્રમ તોડો તે જ દિવસે તમારા બીમાર પિતાજીનું અવસાન થાય ત્યારે એક તરફ આનંદ-ઉત્સાહની લાગણી અને બીજી તરફ ઘેરા અવસાદની-દુઃખની લાગણી આમ બંને લાગણી ઘેરી વળે. એક તરફ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની પેલેસ્ટાઇન, યુએઇ અને ઓમાનની સફળ મુલાકાત અને બીજી તરફ ઘર આંગણે કાશ્મીરમાં એક જ અઠવાડિયામાં એક પછી એક એમ ચારથી પાંચ ત્રાસવાદી હુમલાઓ અને પાંચથી સાત જવાનોની શહીદી!

એક તરફ, પેલેસ્ટાઇન હવે અમેરિકાના બદલે કે બીજા કોઈ દેશના બદલે ભારત પાસે ઈઝરાયેલ સાથે શાંતિ સ્થાપવા માટે આશા રાખે, વડા પ્રધાન મોદીને ત્યાંનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર (ગ્રાન્ડ કૉલર ઑફ ધ સ્ટેટ) આપે તે ઘટના નાનીસૂની નથી. આ ઘટના પેલેસ્ટાઇનના સમર્થનમાં મોદીની ઈઝરાયેલ મુલાકાતના વિરોધમાં ભારતમાં છાજિયા લેતી સેક્યુલર ગેંગના મોઢે કચકચાવીને પેલેસ્ટાઇને જ મારેલો તમાચો છે. ઈઝરાયેલની પહેલી મુલાકાત લેનારા ભારતીય વડા પ્રધાન બન્યા પછી ત્યાંના વડા પ્રધાન બેન્જામીન નેતાન્યાહુની લાગણીસભર સરભરા કરીને ઇઝરાયેલ સાથે અનેક કરારો કરીને પછી પેલેસ્ટાઇન સાથે પણ એટલી જ હૂંફાળી દોસ્તી કરવી એ તંગ દોરડા પર ચાલવા જેવો ખેલ છે, જે આજ સુધીના ભારતના કોઈ નેતાએ દેખાડ્યો નથી.

ઈઝરાયેલના વડા પ્રધાન મુંબઈ આવે ત્યારે તેમના માનમાં યોજાયેલી પાર્ટીમાં કહેવાતા સુપરસ્ટાર ખાન કલાકારો ગેરહાજર રહીને પોતાની અસલિયત દેખાડે પણ તેનાથી પાકિસ્તાન સિવાય કોઈ મુસ્લિમ સમુદાયને ફેર નથી પડતો તે સાબિત થઈ ગયું. ભારતના કેટલાક મુસ્લિમો સાવ અલગ દુનિયામાં જ વસે છે તે ફરી એક વાર દેખાઈ આવ્યું. અહીં ઇસ્લામની રીતે મસ્જિદ ન ગણાય તેવી જગ્યા છોડવા પણ કેટલાંક મુસ્લિમ સંગઠનો તૈયાર નથી અને આજે પણ દર છ ડિસેમ્બરે સેક્યુલર હિન્દુઓ છાજિયા લે છે ત્યારે યુએઇમાં હિન્દુ મંદિરનો શિલાન્યાસ થાય, અહીંના મુસ્લિમોમાંનો એક વર્ગ વંદેમાતરમ્ અને ભારત માતા કી જય બોલવામાં હિણપત અનુભવે જ્યારે યુએઇમાં દુબઈનું ઑપેરા હાઉસ ‘ભારત માતા કી જય’થી ગૂંજી ઊઠે તે બતાવે છે કે અત્યાર સુધી કૉંગ્રેસ, ડાબેરી પક્ષો, મમતા બેનર્જી, રાષ્ટ્રીય જનતા દળ, સમાજવાદી પક્ષ, બસપ, વગેરે સેક્યુલર પક્ષોએ જે રીતે મુસ્લિમ તુષ્ટીકરણ કરી કરીને મુસ્લિમોને મુખ્ય પ્રવાહમાં ભળતા રોક્યા તેના લીધે જ આ અલગાવવાદ મુસ્લિમોમાં સર્જાયો છે અને તેના મૂળ ગાંધીજી દ્વારા એકપક્ષીય રીતે ખિલાફત આંદોલનને ટેકો દેવામાં રહેલા છે.

એ પણ ઐતિહાસિક વાત રહી કે વડા પ્રધાન મોદીની પેલેસ્ટાઇન મુલાકાત દરમિયાન ચૉપર જૉર્ડન સરકારે પૂરું પાડ્યું અને તેની સુરક્ષા ઈઝરાયેલની વાયુ સેનાના ચૉપરો કરી રહ્યા હતા! મતલબ કે ઈઝરાયેલને પણ વડા પ્રધાન મોદીની પેલેસ્ટાઇન મુલાકાત સામે કોઈ વાંધો નહોતો. જ્યારે મોદી વડા પ્રધાન નહોતા બન્યા ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે ભારત ઘણી મોટી તાકાત છે, ઘણું મોટું બજાર છે. તે ધારે તો દુનિયાને ઝુકાવી શકે છે. મોદી આ વાતને સિદ્ધ કરી રહ્યા છે.

પરંતુ ઘર આંગણે કાશ્મીર ભડકે બળી રહ્યું છે. ૪ ફેબ્રુઆરીથી ૧૨ ફેબ્રુઆરી સુધીમાં ત્રાસવાદીઓએ ચારથી પાંચ હુમલા કર્યા છે જેમાં એકમાં તો હૉસ્પિટલમાંથી પાકિસ્તાનના ત્રાસવાદીને છોડાવીને લઈ ગયા છે. ગયા રવિવારે આ જ વિષય પર લેખ લખી સેના અને મોદી સરકારની પીઠ થાબડી હતી. મોદી સરકારની નિષ્ઠા બાબતે કોઈ શંકા નથી. પરંતુ એક જ અઠવાડિયામાં આટલા હુમલા થયા તેના પરિણામે હવે જમ્મુ-કાશ્મીર સરકાર પર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. ચારેક વર્ષના શાસન દરમિયાન તંત્ર બદલવામાં કોઈ મોટી સફળતા મળી નથી તેનું ઉદાહરણ ત્રાસવાદીઓ હૉસ્પિટલમાંથી પાકિસ્તાનના ત્રાસવાદીને છોડાવીને લઈ ગયા તેમાં ઝળકે છે. આ સફળતા પાછળ સૌથી મોટું કારણ ભારતની અંદરના- કાશ્મીરની અંદરના લોકો જ છે અને તેમાં પોલીસ પણ ઘણું કૂણું વલણ ધરાવે છે. ફારુક અબ્દુલ્લાના શાસન દરમિયાન પોલીસ સહિત ત્યાંના સરકારી તંત્રમાં પાકિસ્તાન પ્રેમી લોકો ઘણી હદે ઘૂસી ગયા છે. પરિણામે ૧૯૯૦થી આટલા બધા હુમલા થતા આવ્યા છે. ભારતના પક્ષે ત્રાસવાદી હુમલાથી થયેલી ખુવારી અનહદ છે. આટલી ખુવારી અમેરિકા, ઈઝરાયેલ કે બીજા કોઈ દેશના પક્ષે થઈ હોત તો પાકિસ્તાન જેવા મગતરા દેશનું નામોનિશાન ન રહ્યું હોત.

એક તરફ સેનાના મેજર આદિત્યકુમાર સામે ગોળીબારમાં ત્રણ નાગરિકોનાં મૃત્યુ માટે જમ્મુ-કાશ્મીર સરકાર એફ.આઈ.આર. કરે અને બીજી તરફ, ૯,૭૩૦ પથ્થરબાજો સામેના કેસો પાછા ખેંચી લે! આ કેવું દુર્ભાગ્ય! અને જો સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકનો જશ મોદીને-ભાજપને ખાટવો હોય તો ઉપરોક્ત બંને બાબતોએ અપજશ પણ મોદીને-ભાજપને જ મળે કારણકે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પીડીપી-ભાજપની મિશ્ર સરકાર છે. આટલા બધા હુમલા પછી હવે આ રાજ્ય સરકારને રહેવાનો કોઈ અધિકાર નથી. જો ભાજપ વિપક્ષમાં હોત તો તેણે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મહેબુબા મુફ્તી અને નિર્મલસિંહનાં રાજીનામાંની માગણી સાથે સંસદ ખોરવી નાખી હોત. પરંતુ દુર્ભાગ્યે કૉંગ્રેસના લોકો હજુ પણ ‘રામાયણ’ સિરિયલની શુર્પણખા જેવા અટ્ટહાસ્યમાંથી બહાર નથી આવી રહ્યા. તેમનું ગુમાન હજુ પણ જતું નથી. તેના સસ્પેન્ડેડ નેતા મણિશંકર અય્યર પાકિસ્તાન જઈને ત્યાંના લિટરેચર ફેસ્ટિવલમાં જઈને ‘આઈ લવ પાકિસ્તાન’ કહે અને ‘પાકિસ્તાનના નેતાઓ ભારત સાથે શાંતિ ઈચ્છે છે પણ ભારત પાકિસ્તાન સાથે શાંતિ નથી ઈચ્છતું’ જેવું કહી ભારતનો આખો કેસ બગાડે અને સરકારના કર્યા-કારવ્યા પર પાણી ફેરવી નાખે, તેનાથી ભાજપને ‘મેરે દાગ ઉનકે દાગ સે અચ્છે હૈ’ કહેવાનો મોકો મળી જાય છે.

આવામાં સંઘના વડા મોહન ભાગવત ‘સેનાને તૈયાર કરવામાં છ મહિના લાગશે, સંઘના સ્વયંસેવકને તૈયાર કરતા માત્ર ત્રણ દિવસ જ લાગશે’ કહીને વિવાદ છંછેડી દે તેનાથી વિપક્ષોને ફાવતું જડી જાય છે. સંઘનો ઇતિહાસ જોતાં, તેણે ૧૯૪૭માં પાકિસ્તાન હુમલા વખતે સેનાને કરેલી મદદ, કોટલીમાં તેના યુવાનોએ નાળાની પેલે પારથી દારૂગોળો લાવવામાં વહોરેલી શહીદી, નહેરુએ ૧૯૬૩ની ગણતંત્ર દિવસની પરેડમાં સ્વયંસેવકોને પરેડ કરવાની આપેલી છૂટ, લાલબહાદુર શાસ્ત્રીએ ૧૯૬૫ના યુદ્ધ વખતે સર્વપક્ષીય બેઠકમાં સંઘના દ્વિતીય વડા મા.સ. ગોળવળકરને આપેલું આમંત્રણ, આ બધું જોતાં સંઘની દેશભક્તિ પર કોઈ પ્રશ્ન ન ઉઠાવી શકે, પરંતુ તેમ છતાં આવા વિવાદો સર્જાય જાય છે- સર્જવામાં આવે છે. (હકીકતે તો એ પ્રવચન સંઘના સ્વયંસેવકો માટે મૌખિક ગાઇડલાઇન જેવું હતું જેમાં મોહનજીએ પૂર્ણ ગણવેશના નિયમોથી માંડીને સંઘમાં નેતા પર પુષ્પવૃષ્ટિ કરવી કે ચરણસ્પર્શ કરવા જેવું કેટલાક કરે છે તે મુદ્દે સ્વયંસેવકોએ શું કરવું જોઈએ- શું નહીં તેના નિર્દેશો આપ્યા હતા.)

આના પરિણામે વિપક્ષોને કહેવાનો મોકો મળી ગયો છે કે સંઘના સ્વયંસેવકોએ સરહદ પર જવું જોઈએ, શ્રીનગરમાં રેલી કાઢવી જોઈએ…વગેરે વગેરે. આમ, એક તરફ પાકિસ્તાન ભારતીય જવાનોની ખુવારી કરવામાં વ્યસ્ત છે ત્યારે ભારત આંતરિક રીતે શાબ્દિક યુદ્ધ કરવામાં વ્યસ્ત છે અને કૉંગ્રેસના નેતા પાકિસ્તાન ભક્તિ કરવામાં. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં વસેલા રોહિંગ્યા મુસ્લિમોને હટાવીને પાછા મ્યાનમાર ભેગા કરવાની ત્રેવડ અને રાજકીય ઈચ્છા શક્તિ કોઈ પક્ષમાં જણાતી નથી. ૨૦૧૫માં માત્ર દેખાવ પૂરતો કાશ્મીરી પંડિતોને પાછા વસાવવાનો મામલો ઊઠેલો-ઊઠાવાયેલો જેથી કોઈ કહી ન શકે કે ભાજપને કાશ્મીરી પંડિતોની પડી નથી, પરંતુ તે પછી આ મામલે આગળ વધી શકાયું નથી. કલમ ૩૭૦ અને ૩૫-એનું પણ આવું જ છે. પરંતુ હવે જો મોદી સરકાર કાશ્મીર બાબતે કડક પગલાં નહીં ભરી શકે તો તેની કૉર વૉટ બૅન્ક જે દેશભક્તિના નામે મોંઘવારી, બજેટમાં મધ્યમ વર્ગની ઉપેક્ષા વગેરે સહન કરી લેતી આવી છે, તે પણ મોઢું ફેરવી લેશે. માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય વાહ વાહથી કામ નહીં ચાલે, કાશ્મીરમાં જેટલું કરીને દેખાડ્યું છે તે સેનાને આભારી છે. અલબત્ત, એમાં રાજકીય છૂટો દોર પણ જવાબદાર છે જ અને કૉંગ્રેસની સરકારો કરતાં પ્રમાણમાં વધુ ત્રાસવાદીઓ મરાયા છે- પાકિસ્તાની સૈનિકો મરાયા છે તે પણ હકીકત છે (જે ગયા અઠવાડિયે લખેલું પણ ખરું), પરંતુ એક અઠવાડિયામાં ચારથી પાંચ હુમલાઓથી ઉપસેલું ચિત્ર ચિંતાજનક છે.

પાકિસ્તાન ભારતમાં ત્રાસવાદને વકરાવે છે અને કાશ્મીરમાં સ્વાતંત્ર્યના નામે ચાલતી ચળવળને ખુલ્લેઆમ ટેકો આપે છે, બુરહાન વાનીને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની ગણાવે છે, ત્યારે પાકિસ્તાનના બલુચિસ્તાન, ગિલગિટ-બાલ્ટીસ્તાન, પાકિસ્તાને પચાવી પાડેલા કાશ્મીર, સિંધમાં પાકિસ્તાન સામે અસંતોષનો ઉકળતો ચરુ છે. ભારત શા માટે તેને ખુલ્લેઆમ સમર્થન આપી તેને ભડકાવી ન શકે? પાકિસ્તાનમાં ખૂંખાર ત્રાસવાદી હાફીઝ સઈદ હવે રાજકારણમાં પ્રવેશી ચૂક્યો છે. શું ભારતના નેતાઓ એ રાહ જોઈને બેઠા છે કે હાફીઝ સઈદના હાથમાં સત્તા આવી જાય અને પરમાણુ શસ્ત્રોનું બટન તેના હાથમાં હોય? યાદ રહે કે પાકિસ્તાનમાં આ વર્ષે જુલાઈ ૨૦૧૮માં સંસદની ચૂંટણી યોજાવાની છે. એ ઈચ્છનીય રહેશે કે મોદી માત્ર નહેરુની જેમ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રશંસા મેળવવા પૂરતા સીમિત રહી જમ્મુ-કાશ્મીર બાબતે ગાફેલ પુરવાર ન થાય.

international, sanjog news, vichar valonun

પાકિસ્તાનની નાપાક હરકતોની સામે સૈન્ય કાર્યવાહીને મોળી ન આંકો

(વિચાર વલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૧૧/૨/૧૮)

ગત રવિવારે (૪ ફેબ્રુઆરીએ) જમ્મુ-કાશ્મીરના રાજૌરી જિલ્લામાં પાકિસ્તાનના તોપમારામાં ભારતના ચાર જવાનો શહીદ થયા. સ્વાભાવિક જ આના ઉગ્ર પ્રત્યાઘાતો પડ્યા. ફરીથી પડી રહેલી ઠંડીની વચ્ચે લોકોનું લોહી ફરી ઉકળી ઊઠ્યું. ભારતના ગૃહ પ્રધાન રાજનાથસિંહ તો માત્ર વાણી વિલાસ જ કરે છે ને નરેન્દ્ર મોદી તો માત્ર વિરોધ પક્ષમાં હતા ત્યારે જ એક સામે દસ જવાનોને મારવાની વાત કરતા હતા તેવી વાતો ફરી વહેતી થઈ.

આ બધી ટીકાથી સૈન્યનું મનોબળ કેટલું ઘટે છે તે આપણે વિચારતા નથી. સૈન્ય જડબાતોડ જવાબ આપે જ છે, પરંતુ આપણે વિચારીએ એટલે તેવું ન બને કે સૈન્ય તરત જ બદલો લે. આપણે ભૂલી જઈએ છીએ કે આ સૈન્ય મોદી સરકારમાં બે વાર સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કરી ચૂક્યું છે. આ જ બહાદુર સૈનિકોએ ગત ૧૫ જાન્યુઆરીએ પૂંચમાં જડબાતોડ જવાબમાં પાકિસ્તાનના સાત જવાનો મારી નાખ્યા હતા. આ ઉપરાંત ગત ૨૫ ડિસેમ્બરે સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કરી ત્યારે પાકિસ્તાનના ત્રણ સૈનિકો મારી નાખ્યા હતા.

એટલે આપણે હાથ પર હાથ ધરીને બેઠા છીએ તેવી છાપ અત્યારના સંજોગોમાં ઉપસાવવી એ પ્રજા અને પ્રસાર માધ્યમો (મિડિયા) બંને પક્ષે ખોટું છે. વિપક્ષની તો વાત કરવા જેવી જ નથી કારણકે અત્યારનો વિપક્ષ મોદી સરકારના વિરોધમાં પાકિસ્તાનની પડખે બેસી જાય તેવો દાખલો બેસાડતો રહ્યો છે. જે  વિપક્ષ (કૉંગ્રેસ) દેશના સંકટ સમયે (ડોકલામ મડાગાંઠ) ચીનના રાજદૂત સાથે વાટાઘાટ કરે કે પાકિસ્તાન જઈને ‘મોદી સરકારને પછાડવા અમને ટેકો આપો’ એવી ભીખ માગે કે પછી જે વિપક્ષના સાંસદ (સમાજવાદી પક્ષના નરેશ અગ્રવાલ) કુલભૂષણ જાદવને ત્રાસવાદી કહી પાકિસ્તાનના તેના અને તેના પરિવાર પ્રત્યેના વ્યવહારને ઉચિત ઠેરવે તેની શું વાત કરવી? જે વિપક્ષ (કૉંગ્રેસ)ના સાંસદ (સંદીપ દીક્ષિત) સૈન્યના વડા તો ગુંડાની ભાષા બોલે છે તેમ કહી સૈન્યનું મનોબળ ઘટાડે તેની શું વાત કરવી?

અને આંકડા પર પણ નજર નાખવા જેવી છે. મોટા ભાગના મિડિયાના અહેવાલો જોતાં સામાન્ય છાપ એવી ઉપસે કે કાશ્મીરમાં ભારતીય પક્ષે જ બહુ ખુવારી થાય છે. પરંતુ રક્ષા વિશેષજ્ઞો કહે છે કે મોદી સરકારમાં સૈન્યને જે ખુલ્લી છૂટ મળેલી છે તે અગાઉ એકેય સરકારમાં મળી નહોતી. રક્ષા વિશેષજ્ઞો એમ પણ કહે છે કે અત્યાર સુધી કાશ્મીરમાં ઘૂસી આવતા ઘૂસણખોર ત્રાસવાદીઓને જ ભારત મારતું હતું (તેમાંય મસૂદ અઝહર, કસાબ વગેરેને તો પકડીને જેલમાં પૂરી દેવાતા અને બિરયાનીઓ ખવડાવાતી) પરંતુ પહેલી વાર ભારત પાકિસ્તાનના સૈનિકોનેને મારી રહ્યું છે. અર્થાત્ તીર દુશ્મનની નાભિમાં મરાઈ રહ્યું છે કેમ કે ત્રાસવાદીઓને ભારતમાં ઘૂસાડવા પાકિસ્તાનનું હરામખોર સૈન્ય જ કવર ફાયરિંગ કરતું હોય છે.

કૉંગ્રેસનો આક્ષેપ છે કે ત્રણ વર્ષમાં ૧૭૨ ત્રાસવાદી હુમલા થયા છે તેમાં માત્ર કાશ્મીરમાં ૨૦૩ જવાનો છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં શહીદ થયા છે. પરંતુ એની સામે એકલા વર્ષ ૨૦૧૭માં ૨૦૦થી વધુ ત્રાસવાદીઓ જેમાં બુરહાન વાની, યાસીન યતૂ જેવા હિઝબુલ મુજાહિદ્દીનના ટોચના કમાન્ડર પણ સામેલ છે. ઉપરાંત ૧૩૮ પાકિસ્તાની સૈનિકો પણ માર્યા ગયા છે.

એની સામે વર્ષ ૨૦૧૨માં તત્કાલીન સંરક્ષણ પ્રધાન એ. કે. એન્ટોનીએ સંસદમાં આપેલી માહિતી પર નજર કરવા જેવી છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે ૨૦૦૦થી ૨૦૧૨ સુધીમાં આપણા ૩,૯૮૭ સૈનિકો શહીદીને વહોર્યા હતા. યુપીએ સરકારમાં સૈનિકોનું મનોબળ કેટલું નિમ્ન સ્તરે પહોંચ્યું હતું તેની કલ્પના કરો. ૨૦૦૯થી ૨૦ નવેમ્બર ૨૦૧૨ સુધીમાં ૩૯૪ જવાનોએ આત્મહત્યા કરી હતી. ૨૦૦૪થી ૨૦૧૪ સુધીના યુપીએ-૧ અને યુપીએ-૨ એટલે કે સોનિયા ગાંધીના કૉંગ્રેસી શાસનમાં કુલ ૧,૧૭૭ જવાનો શહીદ થયા હતા, પરંતુ કૉંગ્રેસ પ્રભાવિત મિડિયાએ આ દસ વર્ષમાં આપણી સમક્ષ ક્યારેય આ આંકડા પહોંચાડ્યા જ નહીં.

સામાન્યત: કોઈ પણ પક્ષની સરકાર હોય ત્યારે વર્ષોથી ચાલી આવતા વલણના કારણે રિવાજ છે કે સરકારનો આંધળો વિરોધ કરવો. પરંતુ બધા મુદ્દાઓ સર્વગ્રાહી રીતે ચકાસ્યા પછી આ વિરોધ થાય તો વાજબી છે. કાશ્મીરના ઊડીમાં હુમલો થયા પછી જ્યારે કેરળના કોઝીકોડમાં નરેન્દ્ર મોદીએ પાકિસ્તાન સામે નરમ વલણ અપનાવ્યું હોય તેવું ભાષણ કર્યું હતું કે આવો આપણે ગરીબી સામે લડીએ. તે પછી તરત જ આ લેખકે તીવ્ર કટાક્ષરૂપે એક બ્લૉગ પૉસ્ટ લખેલી કે આપણે માત્ર ‘બેબી’ જેવી ફિલ્મમાં જ હાફીઝ સઈદ જેવા ત્રાસવાદીને ભારત લઈ આવીને સંતોષ માનવાનો છે. એ સમયે આ આલોચના બરાબર હતી, પરંતુ તે પછી કેટલાં પાણી વહી ગયાં છે તે પણ ચકાસવું જરૂરી છે.

પહેલેથી વાત માંડીએ. નરેન્દ્ર મોદીએ સત્તામાં આવ્યા તે પહેલા દિવસથી જ તેમની પાકિસ્તાન અને પડોશી દેશોની નીતિને સૌથી પહેલી પ્રાથમિકતા આપી હતી. તેમની શપથવિધિમાં પાકિસ્તાનના તત્કાલીન વડા પ્રધાન નવાઝ શરીફ અને સાર્ક સંગઠનના સભ્ય દેશોના વડાઓને આમંત્રણ આપ્યું હતું. એટલું જ નહીં, પરંતુ શપથવિધિના બીજા દિવસે શરીફ સાથે દિલ્લીના હૈદરાબાદ હાઉસમાં મંત્રણા પણ તેમણે કરી હતી. તેના એક વર્ષ પછી અફઘાનિસ્તાનથી પરત ફરતી વખતે ઓચિંતા તેમણે લાહોર ઉતરીને નવાઝ શરીફને જન્મદિવસની અને તેમની પૌત્રી મહેરુન્નિસાના લગ્નના વધામણાં આપ્યાં હતાં.

વિપક્ષો જ્યારે પાકિસ્તાન અને નરેન્દ્ર મોદીની વાત નીકળે ત્યારે આ વાત અચૂક કરતા હોય છે, પરંતુ તેઓ ક્રમને ખોટો દર્શાવે છે, કેમ કે મોદીએ શાંતિની આ પહેલ શરૂઆતમાં કરી દીધી હતી, પરંતુ ઊડીના હુમલા પછી પાકિસ્તાન સાથે વાતચીત બંધ કરી દેવામાં આવી છે. ક્રિકેટ મેચ પણ રમાતી નથી. જ્યારે યુપીએ સરકારમાં ૨૦૧૩માં ભારતના બે સૈનિકોનાં માથાં વાઢીને પાકિસ્તાનના જવાનો ચાલ્યા ગયા પછી તત્કાલીન વડા પ્રધાન રાજા પરવેઝ અશરફ અજમેરની દરગાહના દર્શન કરવા આવ્યા ત્યારે તત્કાલીન વિદેશ પ્રધાન સલમાન ખુર્શીદે ‘મેરા પિયા ઘર આયા’ની ભાવનાથી તેમના માનમાં ભોજનનું આયોજન કર્યું હતું. અરે! તે સમયે અજમેર દરગાહના દીવાન સૈયદ ઝૈનુલ અબેદીન અલી ખાને પણ રાજા પરવેઝ અશરફનો વિરોધ અને બહિષ્કાર કર્યો હતો પરંતુ સલમાન ખુર્શીદ અને વડા પ્રધાન મનમોહનસિંહ જેમણે કહેલું કે આ દેશનાં સંસાધનો પર પહેલો હક મુસ્લિમોનો છે તેઓ પોતાના મતદારોને ખુશ કરવા માટે આ હદે ગયા હતા.

જ્યારે મોદીએ ઊડીના હુમલા પછી પાકિસ્તાન પ્રત્યે એકધારું કડક વલણ અપનાવ્યું છે. હકીકતે, ભાજપની બીજી કોઈ પણ બાબતે ટીકા કરી શકાય પરંતુ જ્યારે પાકિસ્તાન-કાશ્મીરની વાત આવે ત્યારે તેની નિષ્ઠા અને કડક વલણની ટીકા થઈ શકે તેમ નથી. ‘સાઉથ એશિયા ટેરરિઝમ’ પૉર્ટલ અનુસાર અટલ બિહારી વાજપેયીના શાસનમાં વર્ષ ૨૦૦૧માં ૨,૮૫૦ ત્રાસવાદીઓ મરાયા હતા. ભારતના ઇતિહાસમાં કોઈ એક વર્ષમાં સૌથી વધુ ત્રાસવાદી મરાયા હોય તો તે વર્ષ ૨૦૦૧માં મરાયા હતા.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, વિદેશ પ્રધાન સુષમા સ્વરાજ, ગૃહ પ્રધાન રાજનાથસિંહ અને પૂર્વ સંરક્ષણ પ્રધાન મનોહર પાર્રીકરની ટીમે આ બાબતે ખૂબ જ પ્રશંસનીય કાર્ય કર્યું છે. સુષમા સ્વરાજે સંયુક્ત રાષ્ટ્રોમાં પાકિસ્તાનને જડબાતોડ શાબ્દિક જવાબ આપવાનાં કાર્યો કર્યાં છે અને સાથેસાથે માનવીય રીતે પાકિસ્તાનના નાગરિકોને આરોગ્ય કે બીજી મદદ કરવાનું કાર્ય કર્યું છે. રાજનાથસિંહે સુરક્ષા દળો અને મનોહર પાર્રીકરે સેનાનું મનોબળ અને સુવિધા વધારવાનું કામ કર્યું છે, જે હવે સંરક્ષણ પ્રધાન તરીકે નિર્મલા સીતારમણ પણ કરી રહ્યાં છે. વડા પ્રધાને તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર પાકિસ્તાનને તમામ રીતે એકલું પાડવાનો સફળ પ્રયાસ કર્યો છે. ગત સપ્ટેમ્બરમાં બ્રિક્સમાં બળુકા ચીનના વિરોધ છતાં પાકિસ્તાન સ્થિત ત્રાસવાદી જૂથોનો બ્રિક્સના ઘોષણા પત્રમાં સમાવેશ એ ભારતનો મોટો રાજદ્વારી વિજય હતો. મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતની અમેરિકા સાથે વધતી ગાઢ દોસ્તીના કારણે અમેરિકાએ પાકિસ્તાનને ૨૫.૫ કરોડ ડૉલરની સહાય અટકાવી દીધી છે. અમેરિકા પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનાં નિવેદનો એવું સૂચવે છે કે ત્રાસવાદીઓ સામે લડવાના બહાને સહાય પડાવીને પાકિસ્તાને અમેરિકાને અત્યાર સુધીમાં મૂર્ખ જ બનાવ્યું છે.

અમેરિકા અને રશિયા જેવી પરસ્પર વિરોધી ધરીનો ત્રાસવાદ અને પાકિસ્તાન બાબતે ટેકો મેળવવામાં ભારત સફળ થયું છે અને ‘ફાઇનાન્શિયલ ઍક્શન ટાસ્ક ફૉર્સ’ની ગત નવેમ્બરમાં આર્જેન્ટિનામાં બેઠક હતી તેમાં આ સંગઠને પાકિસ્તાનને સ્પષ્ટ રીતે ત્રાસવાદીઓને ભંડોળ અટકાવવા સૂચના આપી છે.

એ ઉપરાંત, સૌથી મોટી જરૂરિયાત કાશ્મીરમાં રહીને ભારતના પૈસે ખાઈને ભારતનું ખોદતા અલગાવવાદીઓ પર સંકજો કસવાની હતી. અત્યાર સુધીની તમામ સરકારો (એમાં વાજપેયી સરકાર પણ આવી ગઈ) આ અલગાવવાદીઓને પોષતી હતી, એમ માનીને કે પાકિસ્તાન સાથે મધ્યસ્થી કરવામાં અને કાશ્મીરીઓનું દિલ જીતવામાં તેઓ આપણને મદદ કરશે, પરંતુ આ અલગાવવાદીઓએ હંમેશાં પાકિસ્તાન પ્રત્યે જ નમકહલાલી કરી છે. એટલે મોદી સરકારે આ અલગાવવાદીઓને કાશ્મીરમાં અશાંતિ ફેલાવવા માટે તિહાડ જેલમાં પૂરી દીધા છે.

કેટલાક ભલે ન માને, પણ નોટબંધીથી કાશ્મીરમાં પથ્થરમારાને અને ત્રાસવાદીઓને મોટો ફટકો પડ્યો છે. (જોકે ભવિષ્યમાં તેઓ કદાચ નવો રસ્તો શોધી પણ લે-જેમ બીજા બધા કાયદામાં છટકબારી શોધી લેવાતી હોય છે તેમ) તો એન્ફૉર્સમેન્ટ ડાયરેક્ટોરેટે કાશ્મીર અને દિલ્લીમાં બદામના વેપારીઓ પર દરોડા પાડીને ત્રાસવાદીઓને અને કાશ્મીરના પથ્થરબાજોને જે માર્ગે પૈસા પૂરા પડાતા હતા તે માર્ગ પણ બંધ કરી દીધો છે.

મોદી સરકારને અત્યારે જરૂર છે વિપક્ષોના અને પ્રજાના સમર્થનની. સૈન્ય ત્રાસવાદીઓને પકડવા જાય ત્યારે પથ્થરબાજો પથ્થરમારો કરી ત્રાસવાદીઓને ભગાડવાનું કામ કરતા હોય છે. આવા પથ્થરબાજો સૈન્ય કાર્યવાહીમાં માર્યા જાય તો આપણું સેક્યુલર મિડિયા Army kills two stone pelters એમ લખે અને એટલું જ નહીં સાથે એમ પણ લખે કે Setback to peace process! અરે! શાંતિપ્રક્રિયાને ફટકો પથ્થરમારાથી પડે છે કે સૈન્ય કાર્યવાહીથી? આ મિડિયા તો એ હદ સુધી જાય તેમ છે કે જો ભવિષ્યમાં ભારતીય સૈન્ય પાકિસ્તાનના જવાબમાં કાર્યવાહી કરશે તો પણ લખશે કે સેટબૅક ટૂ પીસ પ્રૉસેસ. આપણા હિન્દી ફિલ્મ જગત અને ક્રિકેટ ક્ષેત્રમાં અત્યારે તો પાકિસ્તાન પ્રત્યેના પ્રેમમાં ઓટ આવી છે પરંતુ પાકિસ્તાન પ્રેમના જીવાણુઓ હજુ પણ ઘણાના શરીરમાં ખદબદી રહ્યા તો હશે જ. આવા જીવાણુઓ ધરાવતા એક-એક જણને જ્યાં સુધી ભારતની બહારનો દરવાજો અથવા જેલનો દરવાજો નહીં બતાવવામાં આવે ત્યાં સુધી પાકિસ્તાન આપણને આમ ને આમ કનડતું જ રહેશે

international, sanjog news, terrorism, vichar valonun

સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાનનો ટકરાવ ત્રીજું વિશ્વ યુદ્ધ છેડશે?

(વિચાર વલોણું, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૩/૧૨/૧૭)

 ગયા રવિવારે ૨૬ નવેમ્બર હતી, પરંતુ આપણે મુંબઈ પર નવ વર્ષ પહેલાં થયેલો ભયાનક હુમલો ભૂલી ગયા. મીણબત્તી ગેંગ ક્યાંક ગૂમ થઈ ગઈ! ભારતની પ્રજા જૂના ઇતિહાસને પણ ભૂલી જાય છે અને નજીકનાને પણ. એવું ન હોત તો મુંબઈમાં ત્રાસવાદી હુમલા પછી તરત જ ૨૦૦૯માં થયેલી લોકસભાની ચૂંટણી અને મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ-એનસીપીનું ગઠબંધન કઈ રીતે વિજેતા બન્યું હોત કેમ કે ૨૦૦૮ના એ હુમલા દરમિયાન ન માત્ર સરકારનું જાસૂસી તંત્ર ઉંઘતું ઝડપાયેલું પરંતુ સુરક્ષાના પણ લીરા ઉડ્યા હતા. એ તો ઠીક, પણ આ હુમલાઓ પછી ઘા પર મીઠું ભભરાવતા હોય તેમ એનસીપીના નેતા અને મહારાષ્ટ્રના તત્કાલીન ગૃહ પ્રધાન આર. આર. પાટીલે ‘દિલવાલે દુલ્હનિયા લે જાયેંગે’ના શાહરુખ ખાન જેવો ડાયલોગ મારતા કહેલું, ‘મોટાંમોટાં શહેરોમાં આવી નાનીનાની ઘટનાઓ બનતી રહે છે’!

તે વખતે કૉંગ્રેસના કેન્દ્રીય સરકારના ગૃહ પ્રધાન શિવરાજ પાટીલે પોતાને એનએસજીના કમાન્ડો સાથે આવવાનું હતું અને ફ્લાઇટને મોડી કરાવી હતી તેવા બિનસત્તાવાર અહેવાલો હતા, પરંતુ સત્તાવાર વાત એ હતી કે આ પછી તેમને ગૃહ પ્રધાન પદેથી દૂર કરાયા હતા.

સારી વાત એ છે કે છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં મોદી સરકારમાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ત્રાસવાદીઓના હુમલા, પઠાણકોટના સેના ડેપો પર હુમલો આ બનાવોને બાદ કરતાં દેશમાં અન્યત્ર આતંકવાદીઓએ ત્રાટકવાની હિંમત કરી નથી. પરંતુ એનાથી નિશ્ચિંત થઈને ઊંઘી જવા જેવું નથી, કેમ કે આ દેશમાં હજુ પણ ત્રાસવાદીઓને સમર્થન આપનારાં તત્ત્વો છે જ…

પાકિસ્તાન સમર્થિત લશ્કર-એ-તોઇબાના ત્રાસવાદી હાફીઝ સઈદને છોડી મૂકાયો તે વાત પર ઉત્તર પ્રદેશના લખીમપુર શહેરમાં ઉજવણી કરાઈ હોવાના સમાચાર છે. ૨૪ નવેમ્બર ને શુક્રવારે સવારે શિવપુરી વિસ્તારની બેગમબાગ કૉલોનીના કેટલાક રહેવાસીઓએ પોતાનાં ઘરોને લીલા ધ્વજથી શણગાર્યા હતાં અને ‘હાફીઝ સઈદ ઝિંદાબાદ’ તથા ‘પાકિસ્તાન ઝિંદાબાદ’ જેવાં સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હોવાની જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને જાણ કરવામાં આવી હતી. પોલીસને આ વાતની ખબર હતી જ, પરંતુ પોલીસે તેને ગંભીરતાથી ન લીધી! જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને જાણ થતાં તેમણે પોલીસને તાકીદ કરી. તેથી પોલીસ ઊંઘમાંથી જાગી.

દરમિયાનમાં સાઉદી અરેબિયાથી સમાચાર મળી રહ્યા છે કે તેણે ૨૬ નવેમ્બર ને રવિવારે ૪૦ ઇસ્લામિક દેશો સાથે ઇસ્લામિક મિલિટરી કાઉન્ટર ટેરરિઝમ એલાયન્સ (આઈએમસીટીસી)ની પહેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજી હતી. આપણને ખુશી થાય તેવા સમાચાર એ છે કે આ બેઠક જેની હતી તેનું નામ ઇસ્લામિક કાઉન્ટર ટેરરિઝમ એલાયન્સ છે! ભારતમાં બુદ્ધુજીવીઓ અને સેક્યુલરો કહે છે કે શીશશશ…ત્રાસવાદ જ કહો. તેને ધર્મનું નામ ન આપો. પણ સાઉદી અરેબિયા કહે છે કે અમે પણ ઇસ્લામિક ત્રાસવાદથી પીડિત છીએ. સાઉદીમાં રિયાધમાં ૨૦૦૦ના વર્ષમાં કાર બૉમ્બ વિસ્ફોટમાં બ્રિટિશ નાગરિક ક્રિસ્ટૉફર રૉડવે અને તેની પત્નીનું મૃત્યુ થયું હતું. ત્યારથી લઈને આ વર્ષ સુધી સાઉદી અરેબિયામાં અનેક ત્રાસવાદી હુમલાઓ થયા છે. અરે! મુસ્લિમો માટે તીર્થ જેવા મદીનામાં મોહમ્મદ સાહેબની મસ્જિદ બહાર મગરીબ (સાંજ)ની નમાઝના થોડા સમય પહેલાં હુમલો થયો હતો જેમાં ચાર પોલીસ અધિકારી માર્યા ગયા હતા!

આ સાઉદી અરેબિયાએ ૪૦ દેશો સાથે મળીને ઇસ્લામિક મિલિટરી કાઉન્ટર ટેરરિઝમ એલાયન્સ બનાવ્યું છે. હસવું આવે તેવી વાત એ છે કે તેમાં ચોરને જ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર બનાવાયા છે એટલે કે પાકિસ્તાનના સેનાના પૂર્વ અધ્યક્ષ રાહીલ શરીફને આ એલાયન્સના પહેલા કમાન્ડર ઇન ચીફ બનાવાયા છે! ચોરો મળીને એમ કહે કે અમે ચોરી અટકાવવા સક્રિય બનશું તેમ સાઉદી અરેબિયાના નેતૃત્વમાં રિયાધમાં મળેલી આ એલાયન્સની બેઠકમાં સાઉદી અરેબિયાના યુવરાજ મોહમ્મદ બિન સલમાને સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો કે “જ્યાં સુધી પૃથ્વી પરથી ત્રાસવાદીઓનો સફાયો ન થઈ જાય ત્યાં સુધી અમે તેમનો પીછો કરીશું.”

જોકે અહીં એ અર્થ નિહિત છે કે આ ત્રાસવાદીઓ એટલે ઈરાન પોષિત શિયા ત્રાસવાદીઓ કારણકે આ મોરચામાં ઈરાન, ઈરાક કે સિરિયાને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. કતારે પણ પોતાના કોઈ પ્રતિનિધિને આ નાટકમાં જોડાવા મોકલ્યો નહોતો. આવાં ૧૦૦થી વધુ ત્રાસવાદી જૂથો હોવાનું કહેવાય છે. પરંતુ તેઓ સુન્ની ત્રાસવાદીઓ જેટલા ખતરનાક નથી, અને તે મધ્ય પશ્ચિમ (મધ્યપૂર્વ તો અમેરિકા વગેરે પશ્ચિમી દેશો માટે થયું, આપણે શા માટે મધ્ય પૂર્વ કહેવું જોઈએ?)ના દેશોમાં વધુ સક્રિય છે. જ્યારે સુન્ની ત્રાસવાદી સંગઠનો તો સમગ્ર વિશ્વમાં હાહાકાર મચાવી રહ્યા છે.

સાઉદી અરેબિયાએ આ કંઈ પહેલી વાર ત્રાસવાદીઓને નિર્મૂળ કરવાની વાત નથી કરી. ૨૦૧૫માં જ્યારે આ મોરચો રચાયો ત્યારે પણ સાઉદી અરેબિયાએ આવી જ ડાહીડાહી વાતો કરી હતી. આ મોરચાનો ઉદ્દેશ પશ્ચિમી દેશોના ટીકાકારોને શાંત પાડવાનો છે. આટલા બધા ત્રાસવાદી હુમલા અને તે પણ પશ્ચિમી દેશોમાં થવા લાગ્યા હોય ત્યારે સ્વાભાવિક છે કે પશ્ચિમી દેશોની જનતા પણ તેમના સાઉદી અરેબિયા સાથેના સંબંધો અંગે જાગે અને તેની ટીકા પણ કરે.

અમેરિકાની જનતા તેના દેશના સાઉદી અરેબિયાની સાથે અનૈતિક સાંઠગાંઠથી દુઃખી હતી, તેનો લાભ ઉઠાવવા ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ પોતાના પ્રમુખ પદ માટેના પ્રચારમાં ન્યૂ યૉર્કમાં ૧૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૧ના હુમલા માટે સાઉદી અરેબિયાની સરકારને જવાબદાર ઠરાવી હતી, પરંતુ જે રીતે ભારતમાં વિરોધ પક્ષમાં હોય ત્યારે પાકિસ્તાનને ગાળો દેતો ભાજપ સરકારમાં આવી ગયા પછી પાકિસ્તાનને તેની ભાષામાં જવાબ દેવાનું ભૂલી જાય છે તેમ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાનો પહેલો જ વિદેશ પ્રવાસ સાઉદી અરેબિયાનો કર્યો હતો જેમાં સાઉદી અરેબિયાએ તેમને ૮૩ જેટલી મોંઘીમોંઘી ભેટો આપી હતી. આમ તો આ પ્રવાસ ગત મે મહિનામાં થયો હતો પરંતુ વાત બહાર આવી ગત સપ્ટેમ્બરમાં, આપણા આરટીઆઈની જેમ ત્યાં ફ્રીડમ ઑફ ઇન્ફૉર્મેશન છે તેના દ્વારા.

જોકે એક સારી વાત એ બની કે મે મહિનાના પોતાના પ્રવાસ દરમિયાન સાઉદી અરેબિયાની ધરતી પર ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પે માન્યું કે ભારત ત્રાસવાદનો ભોગ બનેલું છે. અગાઉ તો ભારતની સરકારો કહી કહીને થાકી ગઈ પણ અમેરિકા માનવા જ તૈયાર નહોતું કે ભારત સરહદ પારના ત્રાસવાદનો શિકાર છે. જ્યારે અમેરિકાના નાક નીચે પાણી પહોંચ્યું ત્યારે તેણે સ્વીકાર્યું.

અમેરિકાના સાઉદી અરેબિયા સાથેના સંબંધો નિતાંત સ્વાર્થના છે. આ સંબંધોની શરૂઆત ૧૯૪૫થી થઈ હતી જ્યારે અમેરિકાના પ્રમુખ ફ્રૅન્કલીન ડી. રૂઝવેલ્ટ સાઉદી અરેબિયાના સ્થાપક રાજા અબ્દુલ અઝીઝને મળ્યા હતા. એ વખતે બંને વચ્ચે એક સોદો થયો હતો- અમેરિકા તેને સુરક્ષા આપશે જ્યારે સાઉદી બદલામાં તેને તેલ (ઑઇલ) આપશે. અમેરિકાના કોઈ પ્રમુખે આ લાઇન છોડી નથી. અમેરિકા જેમાંથી જન્મ્યું તે બ્રિટનને પણ સાઉદીમાં રસ છે અને તેનું કારણ એ છે કે સાઉદી અરેબિયા યુકેનાં શસ્ત્રોનો સૌથી મોટા ખરીદનારા પૈકીનું એક છે. એટલે જ વડાં પ્રધાન થેરેસા મેએ એક સત્તાવાર અહેવાલ દબાવી દીધો હતો જેમાં ત્રાસવાદીઓને નાણાં ભંડોળ પૂરું પાડવામાં સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મોટી ભૂમિકા હોવાની વાત સ્પષ્ટપણે જણાવાઈ હતી. ૧૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૧ના ન્યૂ યૉર્ક હુમલાના ૧૯ અપહરણકારો પૈકી ૧૫ સાઉદી નાગરિકો હતા તો પણ અમેરિકાને કોઈ વાંધો નથી. આ બાબતે તે ગાંધીજીના ત્રણ વાંદરા જેવી ભૂમિકામાં આવી જાય છે. અમેરિકાના વિદેશ વિભાગના એક દસ્તાવેજમાં પણ એ વાત જાહેર થઈ હતી કે સાઉદી જ ત્રાસવાદીઓને સૌથી વધુ નાણાં ભંડોળ પૂરું પાડે છે, પરંતુ અમેરિકાને તેનાથી કોઈ ચિંતા નથી.

જોકે અમેરિકા નાક દબાવવા માગતું હોય કે પછી હવે તેનું પોતાનું ઑઇલ પ્રૉડક્શન વધતાં ગરજ ઓછી થઈ હોય, અમેરિકામાં સાઉદી અરેબિયાને શસ્ત્રો વેચવા સામે સાંસદોનો વિરોધ વધી રહ્યો છે. ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં ૧ અબજ ડૉલરની કિંમતની અમેરિકાની બનાવટની ટૅન્ક અને અન્ય શસ્ત્રો વેચવા સામે સેનેટમાં ખરડો લાવવામાં આવ્યો હતો, તે ૭૧ વિરુદ્ધ ૨૭ મતે પરાસ્ત થયો હતો, પરંતુ આ વર્ષે જૂનમાં ૫૧ કરોડ ડૉલરના પ્રિસિશન ગાઇડેડ મ્યુનિશન સાઉદીને વેચવા સામેનો ખરડો ૫૩ વિરુદ્ધ ૪૭ મતે પરાજય પામ્યો હતો. આ બિલના કૉસ્પૉન્સર અને ડેમોક્રેટિક સેનેટર ક્રિસ મર્ફીનું કહેવું છે કે “હું સાઉદી અરેબિયાને બિનલોકશાહી દેશ માનું છું જે વિશ્વ ભરમાં ત્રાસવાદનું સમર્થન કરી રહ્યું છે.”

દરમિયાનમાં, તાજેતરમાં રિયાધ ઍરપૉર્ટ પર ઈરાને બેલિસ્ટિક મિસાઇલથી હુમલો કર્યાનો સાઉદીએ આક્ષેપ કર્યો છે. મિસાઇલોને વચ્ચે જ આંતરી લેવાઈ હતી. પરંતુ સાઉદી અરેબિયા કહે છે કે “અમે આને યુદ્ધની જાહેરાતરૂપે ગણીએ છીએ.” નિષ્ણાતો માને છે કે આ બાબત ત્રીજા વિશ્વ યુદ્ધની શરૂઆત માટેનો મુદ્દો હોઈ શકે છે અને તે માત્ર મધ્ય પશ્ચિમ માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે ચિંતાજનક હોઈ શકે છે. સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાન યમન, સિરિયા, કતાર અને લેબેનોનના કારણે ટકરાઈ રહ્યા છે. લેબેનોનમાં ઈરાન સમર્થિત ત્રાસવાદી જૂથ હિઝબુલ્લાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે ત્યાંના વડા પ્રધાન સાદ અલ હરીરીએ સાઉદીના દબાણથી રાજીનામું આપવું પડ્યું છે અને સાઉદીએ તેના પર યુદ્ધ જાહેર કર્યું છે.

આ તરફ, પાકિસ્તાનમાં ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારોએ લેવાના શપથમાં સુધારો કરાયાના વિરોધમાં લોકો રસ્તા પર નીકળી પડ્યા છે. આ વિરોધ સાવ ખોટેખોટો છે કારણકે શપથમાં સુધારો કરાયો પરંતુ તે પાછો ખેંચી લેવાયો છે. એટલે ઈશનિંદા થઈ હોવાની વાત પૂરી થઈ ગઈ છે, પરંતુ વિરોધીઓની પિન કાયદા પ્રધાન ઝહીદ હમીદના રાજીનામા પર ચોંટી ગઈ છે. આ વિરોધ પાકિસ્તાનના એક રાજકીય પક્ષ તહેરીક-એ-લબાયક પાકિસ્તાન નામના પક્ષ દ્વારા પ્રેરિત છે. તે પાકિસ્તાનમાં શરિયતના કાયદાનું શાસન ઈચ્છે છે. ૨૦૧૮માં પાકિસ્તાનમાં લોકસભાની ચૂંટણી છે. જેમ ગુજરાતમાં ૨૦૧૫માં અચાનક આંદોલનો ફૂટી નીકળ્યાં તેમ પાકિસ્તાનમાં પણ આ ઈશનિંદાનો લાભ લઈ આ વિરોધને વધુ ભડકાવવામાં અને હિંસક બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. તહેરીક-એ-લબાયક આ વિરોધનો લાભ લઈ ૨૦૧૮ની ચૂંટણી જીતવા માગે છે અને નવાઝ શરીફના પક્ષ મુસ્લિમ લીગ (એન)ની સરકાર વિરોધીઓ પર પોલીસને છોડીને આંદોલન બંધ કરવાથી તે વધુ ભડકશે તેવી બીકથી ફૂંકી ફૂંકીને છાશ પીવા માગે છે. ભારતની સરકારથી લઈને નિષ્ણાતોને ભય છે કે આ સ્થિતિનો લાભ લઈ પાકિસ્તાનમાં લશ્કરી શાસન સ્થપાઈ શકે છે અને હાફીઝ સઈદ જેલમાંથી છૂટ્યો છે તે જોતાં ત્રાસવાદીઓના હાથમાં પણ સત્તા આવી શકે છે.

આમ, ૨૦૧૭ના અંતના સંકેત સારા જણાતા નથી.