film, international, media, sanjog news, vichar valonun

હૉલિવૂડ પર અસહિષ્ણુ લિબરલોનો કબજો કેમ?

(વિચાર વલોણું, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૧/૭/૧૮)

સામાન્ય રીતે ભારતના મિડિયામાં પશ્ચિમ વિશે એક જ પ્રકારનો સૂર જોવા મળે છે. કલ્ચરલ માર્ક્સિસ્ટો (આમ તો કલ્ચરલ ટેરરિસ્ટો) એવા બુદ્ધુજીવીઓ અને કલમઘસુઓ પશ્ચિમાંધપણા અને ત્યાંની વિકૃતિથી પીડાઈને અને એ વિકૃતિનો પ્રચારપ્રસાર કરવા માટે આપણા પર પોતાના કુવિચારોનો સતત મારો ચલાવતા રહે છે. પશ્ચિમમાં તો પ્રમાણિકતા બહુ, સ્વચ્છતા બહુ, ફ્રી સેક્સ, લોકો ગમે તેવાં કપડાં પહેરે તો પણ ચાલે, જાહેરમાં ભેટાભેટી કે કિસમકિસી કરે તો પણ ચાલે, બધી વૈજ્ઞાનિક શોધો ત્યાં જ થઈ, એ લોકો વૈજ્ઞાનિક અને તર્કવાદી જ્યારે ભારતના લોકો ગમાર, ગામડિયા, અંધશ્રદ્ધાળુ, જડસુ, વાનરસેના જેવા, અપ્રમાણિક, અસ્વચ્છ, સેક્સ પ્રત્યે સૂગ ધરાવે, કપડામાં અને ખાણીપીણીમાં રૂઢિચુસ્તતતા વગેરે વગેરે.

આનું કારણ એ છે કે આ બુદ્ધુજીવીઓ અને કલમઘસુઓ બહુ સંશોધનમાં પડવા નથી માગતા. તેમનો વન પૉઇન્ટ એજન્ડા જ હોય છે કે ભારતને ખરાબ ચિતરવું જેથી ભારતનું ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ ક્રીમ વિદેશ જતું રહે. આના માટે તેમને વિદેશ તરફથી ડૉલર મળતા હશે કે નહીં તે તો રામ જાણે, પણ હા, તેનાથી તેમને કેટલાંક વર્તુળોમાં વાહવાહ જરૂર મળી રહે છે. આ વર્તુળમાં રાષ્ટ્રવાદી વિચારો ધરાવતા છતાં લઘુતાગ્રંથિથી પીડાતાં સંગઠનોનો પણ સમાવેશ થાય છે જે પણ પેલા બ્રાહ્મણની મનોદશામાં આવી જાય છે કે ખભે ખરેખર કૂતરું જ છે.

હકીકતે ભારતની સંસ્કૃતિ પ્રશ્નો પૂછવાની અને તર્ક કરવાની રહી છે છતાં આપણને અંધશ્રદ્ધાળુઓમાં ખપાવી દેવામાં આવે છે. ભારતમાં તર્ક કરવો અને સંવાદ કરવો તે મુખ્ય સંસ્કૃતિ રહી છે. તેથી ખુલ્લું મન રાખવું જરૂરી છે. ભારતે અને હિન્દુ ધર્મે જેટલી નવી બાબતો સ્વીકારી, કેટલીક તો નુકસાન જાય એ હદે સ્વીકારી, (હવે તો ભગવાનની જન્મજયંતીએ કેક ધરાવાય છે!) તેટલી અન્ય કોઈ પંથે સ્વીકારી નથી, તેમ છતાં આ બુદ્ધુજીવીઓ અને કલમઘસુ આ ધર્મને-આ દેશને સતત બદનામ કરવાની પ્રવૃત્તિમાં મંડી પડ્યા છે. તમે પરંપરાનો વિરોધ કરો તો તમે પ્રગતિશીલ ગણાવ તેવી માન્યતા ઠોકી બેસાડી છે. લઘુમતીને ભડકાવો, સ્ત્રીઓને પરંપરાઓ સામે બળવો કરવા ઉશ્કેરો, કપડાં ટૂંકા પહેરો, જાતીયતાનું પ્રદર્શન કરો, પબ્લિક ડિસ્પ્લે ઑફ અફૅક્શનના નામે જાહેરમાં પ્રેમચેષ્ટાઓ કરો તો તમે ઉદાર. તમે અંગ્રેજી બોલો તો તમે આધુનિક. તમે ખભા ઉલાળીને વાત કરો તો તમે વેલ બિહેવ્ડ. જાહેરમાં પ્રેમની ચેષ્ટા કરો તો તે કુદરતી આવેગની અભિવ્યક્તિ પરંતુ કુદરતી આવેગવશ અને જાહેર શૌચાલયના અભાવે દેવીલાલ (પૂર્વ નાયબ વડા પ્રધાન) સડક પર લઘુશંકા કરે તો તેનો અખબારમાં ફોટો છાપી તેમને બદનામ કરવામાં આવે! આનું કારણ ભારતીય મિડિયામાં ભારતીયતાના વિરોધી લોકો કુંડાળું મારીને બેઠા છે. રાષ્ટ્રવાદીઓ ખુલીને બહાર આવતા નથી. તેમનામાં સંપ નથી એ પણ કડવી હકીકત છે. ફિલ્મ જગત અને શિક્ષણ જગતમાં પણ આવું જ છે.

પરંતુ માત્ર ભારતમાં જ આવું નથી, પશ્ચિમના જે લોકો શિષ્ટતામાં માને છે, જે લોકો પરંપરામાં માને છે તેમની પણ આ જ વેદના છે. પશ્ચિમમાં હૉલિવૂડ, મિડિયા અને શિક્ષણમાં આ લિબરલો-કલ્ચરલ માર્ક્સિસ્ટો કઈ રીતે ચડી બેઠા? અને તેમણે એવો તે કઈ રીતે પગદંડો જમાવી દીધો કે કોઈ રૂઢિચુસ્ત (કન્ઝર્વેટિવ) હોય (રૂઢિચુસ્તનો અર્થ નેગેટિવ ન લેવો જોઈએ, સારી પરંપરા હોય તો શું તે માત્ર પરંપરા છે એ જ કારણસર ફગાવી દેવાની?) તો તેને કામધંધાની પણ મુશ્કેલી પડી જાય?

જે બુદ્ધુજીવીઓ અને કલમઘસુઓ એવી દલીલ કરે છે કે પશ્ચિમમાં તો અભિવ્યક્તિની ખૂબ જ સ્વતંત્રતા છે તેમના સુધી આ લેખ પહોંચશે અને વાંચશે તો ચોંકી જશે. આ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા માત્ર લિબરલો પૂરતી જ સીમિત છે. તમે જો લિબરલ ન હો તો તમને અભિવ્યક્તિની કોઈ સ્વતંત્રતા નથી. અને જો તમે એ સ્વતંત્રતાનો પ્રયોગ કરો તો તમારે કામધંધો ભૂલી જવાનો. તમારું જીવવાનું હરામ કરી નાખે આ લિબરલો. તેઓ ભારે અસહિષ્ણુ હોય છે, તેઓ ટોળકી જમાવીને બેસે છે. આ ટોળકીનું નેટવર્ક જબરદસ્ત હોય છે. માનો કે મિડિયાની જ વાત કરીએ તો, અલગ-અલગ ચેનલ કે અખબારમાં લિબરલો રહેલા હોય તો તેમની વચ્ચે જોરદાર સંપર્ક હોય છે. એમાં કોઈ ખોટી વાત નથી. પરંતુ તેઓ તેમના પોતાના અખબાર કે ચેનલ તો ઠીક, પરંતુ હરીફ અખબાર કે ચેનલમાં પણ કોઈ વિરોધી વિચારવાળાને ઘૂસવા નહીં દે.

અમેરિકાની જ વાત કરીએ એટલે આ દાખલા વધુ સમજાશે કારણકે આપણને પશ્ચિમનાં ઉદાહરણોની ટેવ પડી ગઈ છે. નીલ ગ્રોસ નામના સૉશિયૉલૉજીના પ્રૉફેસર છે. તેમણે સૉશિયૉલૉજી અને પૉલિટિકલ વિષયો પર અનેક પુસ્તકો લખ્યાં છે. તેમનો ‘ન્યૂ યૉર્ક ટાઇમ્સ’માં લેખ છે (અને તે પણ ગત જાન્યુઆરીનો એટલે કે તાજો જ) – ‘વ્હાય હૉલિવૂડ ઇઝ સૉ લિબરલ?’. આ લેખ વાંચવા જેવો છે. જેમ ભારતના ફિલ્મી એવૉર્ડમાં અભિનેતા-અભિનેત્રીઓ, ખાસ કરીને અભિનેત્રીઓ હવે નામ પૂરતાં કપડાં પહેરે છે, હિન્દી ફિલ્મ માટેનું ભાષણ અંગ્રેજીમાં આપે છે, વિદેશમાં પ્રશંસા મેળવવા પ્રિયંકા ચોપરા રોહિંગ્યા મુસ્લિમોને મળવા જાય છે (પરંતુ કાશ્મીરી પંડિતોને મળવા નથી જતા) તેમ હૉલિવૂડના એવૉર્ડનું પણ છે. ભારતમાં અક્ષયકુમાર અને અજય દેવગન જેવા કલાકારો ગમે તેટલી હિટ ફિલ્મો આપે તેમને એવૉર્ડ નહીં મળે. પોતાની એકેય ફિલ્મમાં હજુ સુધી કિસનું દૃશ્ય ન કરનાર સલમાનને પણ એવૉર્ડ ઓછા મળશે. આમીર ખાનને નહીં જ મળે. પરંતુ એવૉર્ડના સ્ટેજ પર ગે ચેષ્ટાઓ અને તેવા જૉક ફટકારનાર, બીજાનું અપમાન કરનાર, શાહરુખ-કરણ જોહર પર એવૉર્ડની વર્ષા થશે. નીલભાઈ લખે છે કે ગૉલ્ડન ગ્લૉબ અને ક્રિટિક્સ ચૉઇસ એવૉર્ડમાં પણ અભિનેતા-અભિનેત્રી પોતે કેટલા ‘પ્રૉગ્રેસિવ’ છે તે બતાવશે. એવૉર્ડ સ્વીકારતાં ભાષણોમાં વંશીય ન્યાય, માધ્યમોનું સ્વાતંત્ર્ય, માનવ અધિકારો વગેરેની મોટીમોટી વાતો કરશે.

આનું એક કારણ તો એ છે કે ભારતમાં જેમ મોટા ભાગના કલાકારો મુંબઈમાં રહે છે તેમ અમેરિકામાં હૉલિવૂડના ૫૭ ટકા લોકો કાં તો કેલિફૉર્નિયામાં રહે છે અથવા તો ન્યૂ યૉર્કમાં. કેલિફૉર્નિયા અને ન્યૂ યૉર્ક સામાન્ય રીતે ડેમૉક્રેટિક પક્ષના મજબૂત ગઢ છે. આથી ડેમૉક્રેટ પક્ષને નાખુશ કરીને તમે હૉલિવૂડ કે ટેલિવિઝન ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ટકી ન શકો.  ફિલ્મ જગતમાં રહેવું હોય તો યૂનિયનના સભ્ય પણ રહેવું પડે. ચાહે તે સ્ક્રીન ઍક્ટર ગિલ્ડ હોય કે ઍક્ટર્સ ઇક્વિટી ઍસોસિએશન, આ યૂનિયનો મોટાભાગનાં સામ્યવાદી છે. (ડિટ્ટો ભારતીય ફિલ્મ જગત. ત્યાં પણ સામ્યવાદીઓ પહેલેથી જ ચોકો જમાવી બેસી ગયા છે.) કોઈ ગુંડો કોઈ વ્યક્તિને એક વાર માર પડે પછી તે વ્યક્તિ હંમેશાં ગુંડાથી દબાયેલી જ રહે છે, તેમ કૉંગ્રેસે કટોકટી (ઇમર્જન્સી) લાદી અને તે વખતે ફિલ્મ કલાકારોને સંજય ગાંધીના દરબારમાં ફરજિયાત કાર્યક્રમો કરવા પડેલા. તે પછી એટલી હદે ધાક પેસી ગઈ કે તમે ૮૦ના દાયકામાં આવેલા જિતેન્દ્ર, હેમા માલિની, શ્રીદેવી અભિનિત ‘જસ્ટિસચૌધરી’ ફિલ્મમાં જસ્ટિસ ચૌધરી બનેલા જિતેન્દ્રના ઘરમાં દીવાલ પર પં. નહેરુની તસવીર જોઈ શકો. અરે! ૨૦૦૮માં આવેલી આમીર ખાન નિર્મિત ફિલ્મ ‘જાને તૂ યા જાને ના’માં પરેશ રાવલના પોલીસ મથકની દીવાલ પર ઈન્દિરા ગાંધીની તસવીર દેખાશે. નરેન્દ્ર મોદીજીના માનીતા અને ભાજપ માટે પ્રચાર પણ કરતા નિર્માતા-કલાકારોની સિરિયલ ‘તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા’માં પણ નહેરુ કે ઈન્દિરાજીની તસવીર પૉલીસ મથકમાં જોવા મળી હતી. પરંતુ જો આજે કોઈ ફિલ્મમાં દીવાલ પર અટલ બિહારી વાજપેયી કે નરેન્દ્ર મોદીની તસવીર દેખાય તો આ લિબરલો હોબાળો મચાવી દે! (આ તસવીરો પણ અચેતન મગજમાં એક સંદેશ આપતી હોય છે. જો તેમ ન હોત તો ભાજપના નેતાઓ મંચ પર નરેન્દ્ર મોદી-અમિત શાહ કે કૉંગ્રેસના નેતાઓ મંચ પર સોનિયા-રાહુલની વિશાળ તસવીરો સાથેનું બૅનર ન લગાડતા હોત)

આમ, હૉલિવૂડ કે બૉલિવૂડમાં તમારે કામ કરવું હોય તો લિબરલ ટોળકીના ભાગ રહેવું જ પડે. કલાના જગતમાં કોઈ અનામત નથી હોતી કે કોઈ એવા નિયમો નથી હોતા કે જેના વિરુદ્ધ તમે કૉર્ટમાં જઈ શકો. ઈમરાન હાશ્મીને મુંબઈમાં ઘર ન મળે તો તે બૂમરાણ મચાવી શકે છે જેને મિડિયા હાઇપ પણ આપે છે પરંતુ વિવેક ઓબેરોય ઐશ્વર્યા રાયને અતિશય હેરાનગતિ કરનારા સલમાન ખાન સામે પડે તો વિવેકની કારકિર્દીને એટલું નુકસાન થાય કે તે ક્યારેય બેઠો થઈ શકતો નથી. (આમાં અભિનયક્ષમતાની જો કોઈ બુઠ્ઠી દલીલ કરે તો તે ન ચાલે કારણકે વિવેકે ‘કંપની’ જેવી હાર્ડ હિટિંગ, ‘સાથિયા’ જેવી રોમેન્ટિક ફિલ્મ કે પછી ‘મસ્તી’ જેવી સેક્સ કૉમેડી ફિલ્મો દ્વારા પોતાની અભિનય ક્ષમતા પૂરવાર કરેલી જ છે.) એટલે હૉલિવૂડમાં પણ આવું જ છે. અહીં જો તમે લિબરલોની ટોળીના ભાગ ન હો તો તમને કામ મળવું મુશ્કેલ છે. સ્ટેશી ડેશ જેવી જાણીતી અભિનેત્રી, ટીમ એલન જેવા પ્રસિદ્ધ અભિનેતા અને કૉમેડિયન, અભિનેતા કેલસી ગ્રામર, અભિનેત્રી એન્જી હાર્મન સાથે શું કર્યું આ લિબરલોએ તે આવતા અંકે. લિબરલોની દાદાગીરી અંગે ઘણીઘણી વાતો કરવાની છે. આ કૉલમ ચૂકવાનું પોસાશે નહીં.

(ક્રમશ:)

Advertisements
sanjog news, vichar valonun

હીના ખાન, પ્રિયંકા ચોપરા અને કલ્ચરલ ટેરરિઝમ

(વિચાર વલોણું કૉલમ, સંજોગ ન્યૂઝ, તા.૩/૬/૧૮)

(કલ્ચરલ ટેરરિઝમ- લેખાંક-૧)

તાજેતરમાં ચાર ઘટનાઓ ધ્યાન દેવા લાયક બની. ત્રણ ઘટનાઓમાં કેન્દ્રમાં મહિલા હતી. એક આપણે ત્યાં, બીજી બાંગ્લાદેશમાં અને ત્રીજી ઇંગ્લેન્ડમાં. આપણે ત્યાં ‘યે રિશ્તા ક્યા કહલાતા હૈ’ની નાયિકા અક્ષરા બનેલી હીના ખાને તાજેતરમાં પોતાના ફૉટો શૂટ કરેલી તસવીર અને વિડિયો મૂક્યા. આનાથી સૉશિયલ મિડિયા પર કેટલાક મુસ્લિમો ભડકી ઊઠ્યા. તેમણે હીનાને સલાહ આપી દીધી કે રમઝાન મહિના દરમિયાન તેણે આવું કામ કરવું જોઈતું નહોતું. પોતાને પાક (પવિત્ર) કરી લે.
આ ઘટનાની કારણરૂપ વ્યક્તિ જો હિન્દુ હોત તો કથિત સેક્યુલર, લિબરલ, બુદ્ધુજીવીઓ (જેમની કલમ હંમેશાં હિન્દુઓને શિખામણ આપવા જ ચાલે છે) અને ફેમિનિસ્ટોએ ફેસબુક અને ટ્વિટર પર કેમ્પેઇન ચલાવ્યું હોત; જેમ અગાઉ ‘કિસ ઑફ લવ’ અને ‘પિંક ચડ્ડી’ કેમ્પેઇન ચલાવેલું. પરંતુ અહીં જે લોકો સલાહ આપનારા હતા તેમના પંથના કારણે આ લોકોની હિંમત ચાલી નહીં. અહીં વાત એ નથી કે મુસ્લિમ બંધુઓની લાગણી ખોટી હતી કે સાચી. અહીં વાત સેક્યુલર, લિબરલ અને બુદ્ધુજીવીઓનાં બેવડાં વલણોની છે.
ઈંગ્લેન્ડમાં લંડનના હેમ્પસ્ટેડ ગામડામાં એક વિચિત્ર ઘટના બની. સામાન્ય રીતે સ્વિમિંગ પૂલમાં પુરુષો અને મહિલાઓનો સમય અલગ-અલગ હોય છે. મહિલાઓના સમયમાં પુરુષો જઈ શકતા નથી અને પુરુષોના સમયમાં મહિલાઓ. આનું કારણ સ્વાભાવિક છે કે તરણ વખતે જે પોશાક પહેરવામાં આવે છે તેમાં ભદ્રતા જળવાય, મહિલાઓની પોતાની ગરીમા જળવાય તેથી આવું કરવામાં આવે છે. પરંતુ ત્યાંની કેટલીક મહિલાઓને તેનો વિરોધ હતો. તેઓ કથતિ પુરુષ તરફી કાયદાઓનો વિરોધ કરવા ત્યાં પહોંચી ગઈ. આ મહિલાઓએ શું ભદ્રતા જાળવી? ના!
તેમાં કોઈ મહિલાએ નકલી દાઢી-મૂછ લગાડેલી. તો કોઈએ ‘મેન્કિની’ પહેરી હતી. (પુરુષો માટેની બિકિનીને મેન્કિની કહે છે!) અને મેન્કિનીમાં ભારે અંગપ્રદર્શન થાય છે. ઈંગ્લેન્ડ જેવા દેશોને બુદ્ધુજીવીઓ બહુ એડવાન્સ માને છે અને બધી જ છૂટછાટોવાળો માને છે પરંતુ ત્યાં પણ ભદ્રતાના કેટલાક નિયમો હોય છે. હેમ્પસ્ટેડમાં મહિલાઓએ આવું કર્યું એટલે પોલીસ આવી અને શાંતિનો ભંગ ન થાય તે માટે મહિલાઓને પકડીને બહાર લઈ ગઈ. હેમ્પસ્ટેડમાં મહિલાઓએ આ જે કર્યું તે ત્યાં ચાલી રહેલા ‘ManFriday’ નામના અભિયાનનો ભાગ હતો. આ અભિયાનમાં મહિલાઓ પોતાને પુરુષ જેવી ગણાવે છે. દક્ષિણ લંડનના ડલવિચ લૅઝર સેન્ટર જેવી જગ્યાએ પુરુષો માટેના કપડાં બદલવાના ઓરડામાં જઈ પોતે કપડાં બદલે છે!
ઈંગ્લેન્ડમાં એક કાયદો છે- સમાનતા કાયદો. તેમાં ફેરફારની વાત ચાલી રહી છે. સૂચિત ફેરફારો હેઠળ જે પુરુષો મહિલા બનવાની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈ રહ્યા હોય તેમને મહિલાઓ માટેની જગ્યા વાપરવા મળે છે! મહિલાઓ આ કાયદાનો વિરોધ કરી રહી હતી. આ મહિલાઓનું કહેવું છે કે આ સૂચિત સુધારાથી પુરુષો પોતાને મહિલા ગણાવી મહિલાઓ માટેની જગ્યા વાપરી શકશે. તેનાથી મહિલાઓની છેડતી, બળાત્કાર જેવી ઘટનાઓ બનશે.
આ મહિલાઓની વાત સાચી છે પરંતુ જે પ્રકારે તેમણે વિરોધ કર્યો તે રીત શું વાજબી છે? કોઈ સજ્જન આ વાત સાથે સહમત ન થઈ શકે. વિરોધની રીત વાજબી નથી. પરંતુ આ ઈંગ્લેન્ડની આ ઘટનાના સમાચાર ભારતમાં પ્રાદેશિક મિડિયામાં જોવા મળ્યા? ના. કારણકે પશ્ચિમી દેશોની છબી ખરડાય તેવા સમાચાર આપણે ત્યાં છપાતા નથી. બધા જ અખબારોમાં કંઈ આવું નથી હોતું પરંતુ જે ચારપાંચ નેશનલ મિડિયા છે તે નથી છાપતાં, ટીવી પર બતાવતાં કે વેબસાઇટ પર મૂકતાં અને પરિણામે પ્રાદેશિક મિડિયા પણ (જેના સૉર્સ મોટા ભાગે હિન્દી છાપાં/ચૅનલ/વેબસાઇટ હોય છે) જે તે દેશના વિવિધ અંગ્રેજી અખબારોની વેબસાઇટ પર જઈને સમાચાર જોવાની તસદી નથી લેતા કારણકે ત્યાંના અખબારોનું અંગ્રેજી સમજાવવું જોઈએ ને. એ બધી લપમાં કોણ પડે?
ત્રીજી ઘટના એટલે પ્રિયંકા ચોપરાનું યુનિસેફના ગુડવિલ એમ્બેસેડર તરીકે બાંગ્લાદેશના રૉહિંગ્યા મુસ્લિમોના શિબિરમાં જઈ બાળક સાથે સુંદર તસવીર ખેંચાવવી. પ્રિયંકા ચોપરા ક્યારેય કાશ્મીરી પંડિતોના બાળકો સાથે તસવીર પડાવવા પહોંચી નથી, તેથી તેનો સૉશિયલ મિડિયા પર આકરો વિરોધ થયો. જમ્મુ-કાશ્મીરના કઠુઆ કાંડમાં રૉહિંગ્યાઓનો હાથ હોવાનું મનાય છે. રૉહિંગ્યાઓએ મ્યાનમારમાં બૌદ્ધોનું જીવવાનું હરામ કરી નાખ્યું હતું તેથી તો તેમની સામે બૌદ્ધ પ્રજા ઉશ્કેરાઈ. (શ્રીલંકામાં પણ થોડા મહિના પહેલાં બૌદ્ધો અને મુસ્લિમોના પંથાંતરણ માટે હિંસક લડાઈ થઈ ગઈ.)
ચોથી ઘટના જમ્મુ-કાશ્મીરની છે. કહેવાતી હિન્દુવાદી નરેન્દ્ર મોદી સરકારે મહેબૂબા મુફ્તિની વાત માનીને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં રમઝાનમાં યુદ્ધવિરામ જાહેર કર્યો. પરંતુ જે લોકો માત્ર કહેવા પૂરતા ઇસ્લામી છે તેવા પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સમર્થિત ત્રાસવાદીઓ રમઝાનને પવિત્ર મહિનો જુદી રીતે ગણે છે. તેઓ માને છે કે આ મહિનામાં પણ તેમની જેહાદ તો ચાલુ રાખી જ શકાય છે. તાલિબાનના એક પ્રવક્તાએ ગત વર્ષે ૩૦ મેએ જ નિવેદન આપેલું કે ‘રમઝાનના મહિનામાં તો જેહાદ ચાલુ રાખવી જ જોઈએ. તેનાથી તો જિહાદનું ફળ અનેક ગણું મળે છે!’ એટલે પાકિસ્તાને યુદ્ધવિરામ ભંગ કર્યો અને તેની ગોળીથી આઠ મહિનાના એક નાનકડા બાળકનું મૃત્યુ થયું.
જો આ બાળકનો પંથ મુસ્લિમ કે ખ્રિસ્તી હોત તો સમગ્ર દુનિયામાં તેની તસવીર ચાર-ચાર કૉલમમાં છપાત. તેની હૃદયસ્પર્શી ફૉટો કૅપ્શન લખાઈ હોત. આવી તસવીર ખેંચવાવાળાને બેસ્ટ ફૉટૉગ્રાફીનું ઈનામ મળ્યું હોત. પરંતુ આ બાળકનું નામ નીતિન કુમાર હતું. તે તેનો વાંક. આ બાળકની કોઈ તસવીર ન છપાઈ કે તેનાં અપમૃત્યુના સમાચાર જોરશોરથી બતાવાયા કે છપાયા.
સિરિયાના યુદ્ધના કારણે એક બાળકની લાશ દરિયાકિનારે પડી હતી તેની તસવીરે દુનિયાભરમાં કેવી કરુણા-અનુકંપા પેદા કરેલી? કારણ મિડિયા! પરંતુ ભારતીય મિડિયાની સહાનુભૂતિ માત્ર એક ચોક્કસ પંથ માટે જ કેમ હોય છે? શું હિન્દુ, જૈન, બૌદ્ધ, પારસી, યહૂદી, વગેરે કરુણા-અનુકંપાને પાત્ર નથી? શું આ લોકો જુલ્મી જ છે?
હમણાં સ્ટાર, ઝી જેવી ચેનલો પર સિરિયલોની એવી જાહેરખબરો બને છે કે તે જોઈને આપણને હિન્દુ હોવા પર શરમ આવે. સ્ટાર પ્લસ પર પહેલાં ‘સીયા કે રામ’ ધારાવાહિકમાં એવી જાહેરખબર બતાવાતી હતી કે સીતાજી લક્ષ્મણને કહે છે કે શૂર્પણખાનાં નાક-કાન કાપીને તેં નારીની ગરીમાને ઠેસ પહોંચાડી છે. (પરંતુ શૂપર્ણખાએ જે રીતે રામ અને લક્ષ્મણને પોતાની જાળમાં લપેટી કામુકતા સંતોષવા પ્રયાસ કર્યો તેનાથી નારીની ગરીમા વધી જતી હતી?) શું સીતાજી ખરેખર આવું બોલ્યાં હોય? આ સિરિયલમાં નીચે ડિસ્ક્લેમર મૂકી દેવાતું કે આ કાલ્પનિક કથા છે. શું આવું અન્ય કોઈ પંથના ગ્રંથ વિશે લખીને ગમે તે બતાવી શકાય?
મહેશ ભટ્ટની આત્મકથા પર બનેલી સિરિયલ ‘નામકરણ’માં એક નાનકડી છોકરીને એવો પ્રશ્ન પૂછતી બતાવે છે કે ‘કન્યાદાન શું હોય છે? પહેલાં પિતાનું નામ અને પછી પતિનું નામ પાછળ કેમ લાગે છે?’ આ સિરિયલની માત્ર જાહેરખબર જ આવી હતી, બાકી સિરિયલમાં સાસુ-વહુના ડ્રામા સિવાય બીજું કંઈ નહોતું.
અત્યારે ઝી ગ્રૂપની એન્ડ પિક્ચર્સ પર ‘લક્ષ્મણરેખા’નો પ્રૉમો ચાલે છે. તેમાં મોડી રાત્રે પુરુષ બાઇક પર નીકળે છે ત્યારે સ્ત્રીઓને પત્તા રમતી અને પુરુષને છેડતી બતાવાય છે. નાયિકાના મુખે કહેવાયું છે કે તે રાવણ સામે લડવા લક્ષ્મણરેખા શા માટે ન ઓળંગે?
ટૂંકમાં, ભારતની મનોરંજન ચેનલો, ફિલ્મો, વેબસીરિઝો, મિડિયા અને અમુક અંશે રાજકારણ પણ આજકાલ આ છદ્મ મહિલાવાદને સમર્થન આપે છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે આ ફેમિનિઝમ પણ કોઈ ચોક્કસ પંથો પૂરતું સીમિત કેમ છે? ઈસ્લામ પંથની વાત આવે, તીન તલાકની વાત આવે ત્યારે ફેમિનિસ્ટો ક્યાં ખોવાઈ જાય છે? (બાય ધ વે, સાઉદી અરેબિયા જેનો તાજેતરમાં ખૂબ જ પ્રચાર થયો કે ત્યાં મહિલાઓ તરફી સુધારા થઈ રહ્યા છે, ત્યાં હવે એ મહિલાવાદીઓને પકડીપકડીને જેલમાં પૂરવામાં આવી રહ્યા છે અને તેમને વકીલો પણ પૂરા પાડવામાં આવતા નથી.) ઉપર લખેલી ઘટનાઓ પાછળ એક કારણ કલ્ચરલ માર્ક્સિઝમ પણ છે.
પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ પહેલાં માર્ક્સવાદીઓ (મૂળ તો સામ્યવાદીઓ) એમ માનતા હતા કે યુરોપમાં યુદ્ધ થશે તો મજૂરો, મૂડીવાદી મધ્યમ વર્ગ (જેને સામ્યવાદીઓ બુર્જુઆ કહે છે) સામે યુદ્ધે ચડશે અને આ સંઘર્ષથી સામ્યવાદી ક્રાંતિ થશે. જોકે ૧૯૧૪ના યુદ્ધમાં આવું કંઈ થયું નહીં. શ્રમિક વર્ગ પણ લશ્કરી ગણવેશ પહેરીને યુદ્ધમાં જોડાઈ ગયો.
આ પછી સામ્યવાદીઓમાં પ્રશ્ન ઉદ્ભવ્યો કે આપણું ધારેલું તો કંઈ થયું નહીં. તો શું કરવું? બે અગ્રણી માર્ક્સવાદી- ઈટાલીના ઍન્ટૉનિયો ગ્રામ્સ્કી અને હંગેરીના જ્યૉર્જ લ્યુકાસને અલગ-અલગ રીતે પણ એકસરખો વિચાર આવ્યો કે યુરોપનો શ્રમજીવી વર્ગ પશ્ચિમની લોકશાહી અને મૂડીવાદથી પ્રભાવિત છે. જ્યાં સુધી આ બંનેનો નાશ નહીં થાય ત્યાં સુધી સામ્યવાદી ક્રાંતિ નહીં થાય. ગ્રામ્સ્કીને તો મુસોલિનીએ જેલમાં પૂરી દીધો, પરંતુ લ્યુકાસ ૧૯૧૮માં બૉલશેવિક હંગેરીમાં સંસ્કૃતિ મંત્રી બની ગયો. આ સમય દરમિયાન તેને થયું કે જો કુટુંબ પ્રથા અને સેક્સ અંગેની નીતિમત્તાને નાબૂદ કરવામાં આવે તો સમાજ પડી ભાંગશે. આ બંને હેતુ સાથે લ્યુકાસે ‘કલ્ચરલ ટેરરિઝમ’ નામની નીતિ અમલમાં મૂકી. તેના ભાગરૂપે નક્કી થયું કે લેક્ચરો દ્વારા બાળકોનું બ્રેઇનવૉશ કરવું જેથી તેઓ ખ્રિસ્તી સિદ્ધાંતોને ફગાવી દે. (આપણે ત્યાં શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં ઘૂસી ગયેલા-અભિનેત્રી સ્વરા ભાસ્કરની માતા-ઈરા ભાસ્કર જેવા લોકો આ જ કામ હિન્દુત્વ અને ભારત બાબતે કરી રહ્યાં છે).
આ લેક્ચરમાં ચિત્રો સાથે સેક્સની ઈચ્છા ભડકે તેવી સામગ્રી બાળકો સામે મૂકાતી અને તેમને શિખવાડાતું કે સેક્સમાં કોઈ ખરાબી નથી. (આપણે ત્યાં ઘણા કલમઘસુઓ આ કામ કરીને કલ્ચરલ ટેરરિઝમનો જાણેઅજાણે હાથો બની રહ્યા છે).
જોકે જેમ ભારતમાં બને છે તેમ હંગેરીમાં પણ બન્યું. લોકો લ્યુકાસના આ પ્રૉગ્રામ સામે રોષે ભરાયા. રોમાનિયાએ હંગેરી પર ૧૯૧૯માં હુમલો કર્યો ત્યારે આ કાયર લ્યુકાસ (આવા બુદ્ધુજીવીઓ પાછા કાયર જ હોય, ભગતસિંહ જેવા ન હોય જે સામે ચાલીને પોતાની ધરપકડ થવા દે.) હંગેરીમાંથી ભાગી ગયો.
તો આ કલ્ચરલ ટેરરિઝમ અથવા કલ્ચરલ માર્ક્સિઝમની થિયરી ફરીથી બેઠી કેવી રીતે થઈ? તેની વાત આવતા અંકે.

(ક્રમશઃ)

ભાગ-૨ઃ અમેરિકામાં ફેમિનિઝમ અને સેક્સ ક્રાંતિનો પ્રણેતા- કલ્ચરલ ટેરરિઝમ વાદ!

crime, gujarat, sanjog news, satsanshodhan

ગુજરાતની યુવા પેઢીને ખોખલી બનાવી દેવાનું આ ષડયંત્ર તો નથી ને?

(સંજોગ ન્યૂઝમાં સત્સંશોધન કોલમમાં તા.૧૮/૧૦/૧૭ના રોજ પ્રકાશિત લેખ.)
આપણા મિડિયામાં મોટા ભાગે આંખ મીંચીને રાજકીય અથવા સનસનાટીભર્યા અપરાધિક સમાચારોને પહેલાં પાને ચમકાવવાનો વર્ષો જૂનો શિરસ્તો છે. એ ચીલાચાલુ રસ્તેથી હટવા કોઈ તૈયાર નથી, કારણકે બધાને ડર છે કે બીજા બધા આવું નહીં કરે અને આપણું છાપું એકલું પડી જશે અને કાલે સવારે આપણને શેઠ તરફથી ઠપકો મળશે. ટીવી પર જે ટોપ ટેન કે ટોપ ફિફ્ટીન સમાચારો બહુ ચગ્યા હોય (અલગ-અલગ ચેનલોનો લ.સા.અ. કાઢી લેવાનો) તે સમાચાર છાપામાં છાપી નાખવાના. માથાકુટ જ નહીં. પરિણામે નેધરલેન્ડ અને તુર્કી વચ્ચે લગભગ યુદ્ધની કક્ષાએ રાજકીય તણાવ વ્યાપી જાય, નેધરલેન્ડ તુર્કીના વિદેશ પ્રધાનને પોતાના દેશમાં રાજકીય રેલી સંબોધવા આવવા દેવાની પરવાનગી ન આપે તે સમાચાર આપણા મિડિયામાં ચમકતાં જ
નથી.

જર્મનીમાં બે વર્ષ પહેલાં ૩૧ ડિસેમ્બર આસપાસ ૨૪ મહિલાઓ પર બળાત્કાર થાય, ૧,૨૦૦ મહિલાઓ પર જાતીય હુમલાઓ થાય અને તે પણ ત્યાં અફઘાનિસ્તાન, ઈરાક વગેરે જગ્યાએથી આવેલા મુસ્લિમ શરણાર્થીઓ દ્વારા તે સમાચાર આપણા મિડિયામાં ચમકતા જ નથી.

અમેરિકા-ઉત્તર કોરિયાના હાકલા પડકારા કે ચીનની ધમકી પુનરાવર્તનના ભય છતાં સતત રોજેરોજ છપાય છે. ભાજપ-કૉંગ્રેસની હુંસાતુંસી વચ્ચે સાચા સમાચારો ક્યાં દબાઈ જાય છે તે ખબર પડતી નથી. અત્યારે ચૂંટણીનો માહોલ છે ત્યારે આવા જ એક મહત્ત્વના સમાચાર ધ્યાન બહાર ચાલ્યા ગયા. સમાચાર કલા અને સંસ્કારી નગરી ગણાતા વડોદરા શહેરના હતા. વડોદરા શહેરમાં મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ યુનિવર્સિટી છે. તેમાં તાજેતરમાં લેડિઝ હૉસ્ટેલમાં ગાંજો પીવાનું પ્રકરણ બહાર આવ્યું છે.

ગત ૧૫ ઑક્ટોબરના એક દૈનિકમાં એક ચોંકાવનારા સમાચાર છપાયા છે. અલબત્ત, તેને કદાચ સ્થાનિક સ્તરે જે મહત્ત્વ મળવું જોઈએ તે મળ્યું હશે પરંતુ અન્યત્ર એડિશનોમાં ખાસ મહત્ત્વ અપાયું નથી. આ સમાચાર આ ગાંજા પ્રકરણને લગતા જ છે. ફાઇન આર્ટ્સના એક વિદ્યાર્થીએ અનામ રહેવાની શરતે કહ્યું છે કે ફેકલ્ટીમાં સિનિયર વિદ્યાર્થીઓ, પાસ થઈ ગયેલા વિદ્યાર્થીઓ ભણી રહેલા વિદ્યાર્થીઓને ગાંજા, ચરસની લત લગાડે છે. આ માટે પાવાગઢ, સાપુતારાની સ્ટડી ટૂર હેઠળ સિનિયર વિદ્યાર્થીઓ લઈ જાય છે અને ધીમે ધીમે જુનિયર વિદ્યાર્થીઓને તેની ટેવ પાડે છે. તેમને નોકરી શોધી અપાવવામાં મદદ કરે છે. આથી જુનિયર વિદ્યાર્થીઓ તેમને વશ થઈ જાય છે. નોકરી અપાવવામાં મદદ કરતા હોવાથી જુનિયર વિદ્યાર્થીઓ સિનિયર વિદ્યાર્થી વિરુદ્ધ આવી મોટી ગુનાલક્ષી વાત જાહેર કરતા ખચકાય છે. આ સિનિયર વિદ્યાર્થીઓ મોટા ભાગે ગુજરાત બહારના હોય છે.

તો, ગત વર્ષે ઑક્ટોબર માસમાં જ સમાચાર આવ્યા હતા અને તે સમાચાર અમદાવાદના હતા. સમાચાર સારા નહોતા. યુનિવર્સિટી વિસ્તારમાં ડ્રગ્ઝનું ખુલ્લેઆમ વેચાણ થાય છે તેવી સંખ્યાબંધ ફરિયાદના આધારે નાર્કોટિક્સ બ્યુરોએ સેપ્ટ યુનિવર્સિટી અને તેની હૉસ્ટેલમાં દરોડા પાડ્યા હતા. જોકે તે સમયે વિદ્યાર્થીઓ ગરબા રમવા ગયા હોવાથી હૉસ્ટેલમાં કંઈ હાથ લાગ્યું નહોતું.

વડોદરાની બાબતમાં ડ્રગ્ઝના સમાચાર પહેલી વાર નથી આવ્યા. વર્ષ ૨૦૧૫માં વડોદરાના ધો. ૧૨ના એક તેજસ્વી વિદ્યાર્થીએ ડ્રગ્ઝનો કારોબાર કરનારા બદમાશનું સ્ટિંગ ઑપરેશન કરી માહિતી જાહેર કરવાની હિંમત કરી હતી. આ વિદ્યાર્થી પોતે પણ ડ્રગ્ઝનો ભયંકર વ્યસની બની ગયો હતો તેવું તે સમયે રિપોર્ટમાં જણાાવાયું હતું. જો ડ્રગ્ઝ લેવા પૈસા ન મળે તો ઘરમાં ચોરી પણ
કરતો હતો!

હવે આ સમાચાર પર નજર નાખો. એક વર્ષ પહેલાં ગુજરાત યુનિવર્સિટીના માસ્ટર ઑફ સૉશિયલ વર્ક (એમએસડબ્લ્યૂ)ના વિદ્યાર્થીઓએ નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરોના હેલ્થી કેમ્પસ ઇનિશિએટિવના ભાગરૂપે એક અભ્યાસ કર્યો હતો. અભ્યાસમાં શહેરની ૧૨ કૉલેજોને આવરી લેવામાં આવી હતી. આમાં જેમની સાથે પ્રશ્નોત્તરી કરાઈ તેવા વિદ્યાર્થીઓએ સ્વીકાર્યું કે તેમના વર્ગમાં ઘણા ડ્રગ્ઝના વ્યસનીઓ છે.

પોરબંદર દરિયા કાંઠે ગત ઑગસ્ટ માસમાં ૧,૪૦૦ કિલો હિરોઇન પનામાનિયન શિપમાંથી પકડાયું હતું. આ વાત પોતે પણ ચોંકાવનારી છે. પંજાબ જેવા સરહદી રાજ્યના યુવાનોને ડ્રગ્ઝના શિકાર બનાવ્યા પછી ગુજરાત જેવા સરહદી અને સમૃદ્ધ રાજ્યના યુવાનોને ડ્રગ્ઝના શિકાર બનાવવાનું ષડયંત્ર તો નથી ને? ગુજરાત જે હિન્દુત્વની પ્રયોગશાળા કહેવાય છે, જ્યાં હિન્દુઓ બહુમતીમાં છે તેમની નવી પેઢીને ખોખલી કરવાનું ષડયંત્ર તો નથી ને? પોરબંદરમાં જે જહાજમાંથી ડ્રગ્ઝ પકડાયું તે પાકિસ્તાન થઈને આવ્યું હતું. આ વાત ખાસ નોંધવા જેવી છે. વડોદરાની ઘટના તરફ ફરી નજર કરીએ તો ગાંજા પ્રકરણ અંગે જેણે ફરિયાદ કરી છે તે પૂર્વી નામની વિદ્યાર્થિનીના કહેવા પ્રમાણે, ઘણી વિદ્યાર્થિનીઓ ડ્રગ્ઝ પીતી હતી, પરંતુ સજા માત્ર એક વિદ્યાર્થિનીને જ થઈ છે. આ વિદ્યાર્થિની પૂર્વીએ તો ગાંજો પીવાતો હોવાનો મોબાઇલ વિડિયો રેકોર્ડિંગ કરીને પુરાવા સાથે ફરિયાદ કરી હતી. તો ગુજરાત બહારના સિનિયર વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા જુનિયર વિદ્યાર્થીઓને યેનકેન પ્રકારેણ પોતાની જાળમાં ઘેરી તેમને ડ્રગ્ઝના લતવાળા બનાવવાના અહેવાલ પણ ચોંકાવનારા છે.

અમદાવાદ, વડોદરા વગેરે શહેરોમાં મેડિકલ, એન્જિનિયરિંગ, આર્કિટેક્ટ, એમબીએ જેવા ઉચ્ચ અભ્યાસક્રમોથી લઈને નાના અભ્યાસક્રમોમાં વિદ્યાર્થી તો ઠીક, વિદ્યાર્થિની હવે સિગરેટ પીતી જોવા મળે છે. છાશવારે સમાચાર છપાય છે કે ગુજરાતની વિદ્યાર્થિનીઓ પણ બહારની વિદ્યાર્થિનીઓ-વિદ્યાર્થીઓ સાથે દારૂની મહેફિલ માણતી પકડાય છે. આ ઘટનાક્રમ-આ વલણ બહુ જૂનું નથી. પરંતુ હવે જો યુવા પેઢીને સંસ્કારની સલાહ આપવા જાવ તો બોલકા વર્ગની એક મોટી ટોળી તૂટી પડે છે. સલાહ આપનારા તમે કોણ? પહેલાં તો કોઈ યુવતી યુવાન સાથે જાહેરમાં ઊભી હોય અને કોઈ પોતાની શેરી કે ગામના વડીલ નીકળે તો પણ યુવતીની આંખો ઝૂકી જતી હતી. વડીલો યુવા પેઢીને પ્રેમથી કે ક્યારેક ઠપકાથી સલાહ પણ આપી શકતી હતી અને ક્યારેક સંબંધના નાતે ખરાબ રસ્તે જતા હકથી વાળી શકતી હતી પરંતુ આજે યુવા પેઢીને બળવાખોર બનાવી દેવાઈ છે અને તેની પાછળ એક મોટી ટોળી રહેલી છે.

ગુજરાતની સમૃદ્ધિ, ગુજરાતની સંસ્કારશીલતા, ગુજરાતના લોકોનો ધર્મપ્રેમ આમ પણ અનેક બદમાશોની આંખોમાં ખટકે છે અને અનેક માર્ગે ગુજરાતની જનતાને ધર્મથી દૂર વાળવા, સંસ્કારોના માર્ગેથી ભટકાવવા, ખાસ કરીને યુવાનોને બહેકાવવા, સેક્સ અને ડ્રગ્ઝના માર્ગે ચડાવવા એક મોટી ટોળકી સક્રિય હોય તેમ જણાય છે. હિન્દુ ધર્મમાંથી માત્ર સેક્સના સંદર્ભો જ શોધવા, દેવો પણ સોમપાનના બદલે દારૂ પીતા હતા તેવા રેફરન્સ આપવા, નવરાત્રિ જેવા હિન્દુ તહેવારોને સેક્સના તહેવારો ગણાવી તેની વિકૃત બની ગયેલી ઉજવણીને વધુ વિકૃત કરવી અથવા દિવાળી-મકરસંક્રાંતિ- હોળી જેવા રંગબેરંગી અને પ્રકાશના તહેવારો આનંદના તહેવારના બદલે શોક-માતમના તહેવારો બની જાય તે માટે માનસિક રીતે પર્યાવરણ અને પ્રદૂષણ સાથે જોડી તેની ઉજવણીને ફિક્કી પાડી દેવી, ગુજરાતની સ્ત્રી ધર્મ સાચવીને બેઠી હતી તેમને ધર્મનું વિકૃત અર્થઘટન કરી ભટકાવવી…ક્યાંક આ બધા તાર જોડીને જુઓ તો આખું ભયાવહ ચિત્ર સમજાશે. અને માત્ર કૉંગ્રેસ-ભાજપની લડાઈમાં જ ગુજરાતને જોવાથી ક્યાંક એવું ન બને કે પાંચ-દસ વર્ષ પછી પંજાબની જેમ ગુજરાતના યુવાનો પણ સેક્સ અને ડ્રગ્ઝના રવાડે ચડીને ખોખલા ન બની ગયા હોય. ગુજરાતની સ્ત્રીઓ ભટકીને અધર્મના માર્ગે ન ચાલી ગઈ હોય.

ગુજરાતી ભાષાનું સત્યાનાશ કાઢવા તો ઘણા લોકો પ્રયત્નશીલ છે જ. ગુજરાતીઓની છબી પણ સિરિયલો અને ફિલ્મોમાં ખરાબ રીતે રજૂ કરાય છે અને ગુજરાતીઓ માત્ર લક્ષ્મીપૂજક છે તેવી છાપ ઉપસાવાઈ રહી છે. ગુજરાતીઓ કળાના એટલા જ પૂજક છે જેટલા લક્ષ્મીજીના. એવું ન હોત તો હિન્દી ફિલ્મોની શરૂઆતથી અત્યાર સુધી ગુજરાતીઓનો દબદબો ન હોત. ઉત્તર પ્રદેશના પૂર્વ મુખ્યપ્રધાન અખિલેશ યાદવ કહે છે કે ગુજરાતીઓ સરહદે લડીને શહીદ થતાં નથી! આનાથી મોટું જૂઠાણું બીજું કયું હોઈ શકે? સરહદે લડવામાં પણ ગુજરાતીઓ પાછળ નથી. જો ગુજરાતીઓ માત્ર લક્ષ્મીપૂજકો જ હોત તો આટલાં (ઉત્તમ સાથે વાહિયાત) પુસ્તકો વેચાતાં ન હોત. રમત ક્ષેત્રે પણ હાર્દિક પંડ્યા, લજ્જા ગોસ્વામી સહિત અનેક ગુજરાતીઓ કાઠું કાઢતા રહ્યા છે. જે કામ અખિલેશ યાદવ, રાજ ઠાકરે ગુજરાત બહાર રહીને કરી રહ્યા છે, બિનગુજરાતી તરીકે કરી રહ્યા છે તે કામ
કેટલાક શલ્યવૃત્તિઓવાળા (વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શલ્ય વૃત્તિ શબ્દ વાપર્યો હતો પરંતુ તેને શલ્ય સાથે જોડી દઈ મોદીને કૌરવ ગણાવવામાં આવ્યા તે તર્કસંગત નથી) કહેવાતા ગુજરાતી લોકો કરી રહ્યા છે. તેમને માત્ર ગુજરાતની, ગુજરાતની નકારાત્મક બાબતો જ દેખાય છે અને વારતહેવારે તેઓ ગુજરાતને-ગુજરાતીઓને ઉતારી પાડવામાં ગૌરવ અનુભવે છે. આવાં બુદ્ધુજીવી
તત્ત્વો સેક્સ-ડ્રગ્ઝ અને અન્ય રીતે ગુજરાતને ખોખલું કરવા માગતા, ધર્મવિમુખ કરવા માગતાં તત્ત્વો માટે કવર ફાયરિંગનું કામ કરતા હોય છે. આવાં તત્ત્વો અને ગુજરાતને નિશાન બનાવવા માગતા તત્ત્વોથી સાવધાન હોવું ઘટે.

religion, vichar valonun

વિજયાદશમીનો વિચાર: અસૂર કોને કહીશું?

(સંજોગ ન્યૂઝ દૈનિકની રવિ પૂર્તિમાં ‘વિચાર વલોણું’ કૉલમમાં તા.૦૧/૧૦/૨૦૧૭નાં રોજ પ્રકાશિત લેખ)

અમરેલી (પ્રાચીન નામ અમરાવલી) જિલ્લાની પવિત્ર ધરતી જેમાંથી ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી ડૉ. જીવરાજ મહેતા, કવિ કલાપી, રમેશ પારેખ, પ્રસિદ્ધ જાદુગર કે. લાલ, સંત મૂળદાસ જેવાં રત્નો પાક્યાં તે ધરતી પરથી ‘સંજોગ ન્યૂઝ’ નામનું એક નવું વર્તમાનપત્ર વિજયા દશમીના શુભ અવસર પર સત્ય અને તટસ્થતાના રાહ પર ચાલવા નીકળી રહ્યું છે ત્યારે તેના માલિક વસંતભાઈ ગજેરા અભિનંદનને પાત્ર છે. આ રાહ શૂરાનો છે. ધીરજવાનનો છે. ડગલે પગલે કસોટીનો છે. અને મને સંપૂર્ણ આશા છે કે ‘સંજોગ ન્યૂઝ’ પ્રથમ દિવસથી જ સફળતાની યશોગાથા આલેખીને સતત પ્રગતિની કેડી પર આગળ વધ્યા રાખશે.

પ્રગતિની રાહમાં કંટકો બિછાવવાનું કામ વિઘ્ન સંતોષીઓ અને અસૂરો કરતા હોય છે. આવા અસૂરોના કોઈ ચોક્કસ નાકનકશા હોતા નથી. ફિલ્મો કે ધારાવાહિકોમાં દર્શાવાય તેવા કાળા ડિબાંગ ચહેરા, પડછંદ શરીર, મોટી મૂછો, શિંગડા કે પછી અટ્ટહાસ્ય કરતા હોય તેવું અસૂરો કરતા હોય તે જરૂરી નથી. અસૂર એટલે જેનું કામ સદ્ગુણીને સતત કનડવાનું છે,  જેને પરપીડામાં આનંદ આવે છે. જે સત્ય, પ્રેમ અને કરુણાની વાતમાં વિશ્વાસ ન રાખતા અસત્ય, નફરત અને નિર્દયતાના સિદ્ધાંતો અપનાવે છે.

આવા અસૂરો તમને ગમે ત્યાં જોવા મળી શકે. કોઈ બૅંકમાં વૃદ્ધ ફૉર્મ ભરવા જાય, તેને ચશ્મા હોય તોય ફૉર્મના ઝીણા અક્ષર વંચાતા ન હોય, અંગ્રેજીની બહુ સમજ ન હોય, આવા વૃદ્ધ જ્યારે ફૉર્મ ભરવા બૅંક કર્મચારીની મદદ માગે અને તે તેની સ્પષ્ટ ના પાડી દે તો એ મારી દૃષ્ટિએ ‘અસૂર’ની શ્રેણીમાં જ આવે છે. દર્દી જેને ભગવાન સમજીને કોઈ ડૉક્ટર પાસે જાય અને તે ડૉક્ટર દર્દીની વિવશતાનો લાભ ઊઠાવી તેને બીવડાવી ખોટા ટૅસ્ટ કે ઑપરેશન કરાવે તો તે ‘અસૂર’ જ છે. કોઈ એલઆઈસી કે અન્ય વીમા એજન્ટ મૃત્યુ, બીમારી કે અસુરક્ષિત ભવિષ્યનો ભય વર્ણવીને કોઈ પૉલિસી ખોટા લાભના ચાંદતારા બતાવીને વેચી દે તો તે કાર્ય ‘અસૂરીય’ જ ગણી શકાય. કોઈ શિક્ષક કે પ્રાધ્યાપક પાસ કરવા કે સારા માર્ક માટે વિદ્યાર્થી કે વિદ્યાર્થિનીનું શોષણ કરે તો તે કોઈ અસૂરથી કમ નથી. કોઈ રાજનેતા, ફિલ્મ કલાકાર, રમતવીર કે લેખક પોતાના નિવેદન કે પોતાની જીવનશૈલીને લાખો લોકો અનુસરશે તેવી વાત ભૂલીને અનૈતિક આચરણ કરે અને સસ્તી પ્રસિદ્ધિ માટે હલકાં નિવેદનો કરે તો તે અસૂરની શ્રેણીમાં જ સ્થાન પામશે. ભારતમાં જન્મેલી, ભારતમાં સુપ્રસિદ્ધિ પામેલી અને ટોચના હોદ્દાએ પામેલી કોઈ વ્યક્તિ દેશને શરમમાં મૂકે તેવી દેશવિરોધી વાત કરે તો તેને અસૂર નહીં તો શું કહીશું? ફિલ્મ હિટ થાય તે માટે સ્ક્રિપ્ટની ડિમાંડના નામ પર ફિલ્મની વાર્તામાં સહેજ પણ સુસંગત ન બેસે તેમ સેક્સ અને હિંસાનાં દૃશ્યો ઉમેરી પૈસા રળતા લોકો શું અસૂરની શ્રેણીમાં નહીં આવે? સેક્યુલરિઝમના નામે હિન્દુઓની લાગણી દુભાય તેવાં નિવેદનો અને કૃત્યો કરતાં લોકો શું અસૂરની શ્રેણીમાંથી બાકાત રહી જશે? પોતે જ્યાં જન્મ્યા છે અને જ્યાં સુખેથી રહે છે તેવા લોકોમાંથી કોઈક જો બીજા દેશમાંથી આવતા પોતાના એ જ પંથના વ્યક્તિના ભારત દેશમાં ત્રાસવાદ ફેલાવવાના ઈરાદા સુપેરે જાણતા હોવા છતાં તે ત્રાસવાદીને શરણ આપે તો તે વ્યક્તિ ચોક્કસ અસૂર જ ગણાશે. સેંકડો લોકોની જાન લેનારી ત્રાસવાદી ઘટનામાં સંડોવાયેલા અનેક પૈકી એક ત્રાસવાદીને ફાંસીની સજા માટે અડધી રાત્રે સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયનો દરવાજો ખોલાવતા વકીલોને અસૂર જ કહીશું. જે દેશમાં નામ અને દામ મળ્યા હોય તે દેશમાં પોતાને ન ગમતી સરકારના આવવાથી રાતોરાત તે દેશ અસહિષ્ણુ લાગવા લાગે તેમ કહેતા ફિલ્મ કલાકારને કઈ શ્રેણીમાં મૂકીશું? અસૂરની જ તો.

તમને ગોમાંસ (બીફ) ભાવતું હોય અને કાયદો તે ખાવાની છૂટ આપતો હોય તો તમે તે ખાવ પરંતુ તેનું જાહેરમાં વિકૃત પ્રદર્શન કરો કે “મેં બીફ ખાધું છે, આવો અને મારી હત્યા કરો.” તો એ અસૂરવેડા જ છે, કારણકે તેનાથી હિન્દુઓની લાગણી દુભાશે તેમ તમને ખબર છે પરંતુ તમને એ પણ ખબર છે કે હિન્દુઓ શાબ્દિક વિરોધ સિવાય કંઈ કરી શકવાના નથી. એટલે આ વિશેષ અસૂરવેડા છે. આપણી તો એ સૌરાષ્ટ્રની ધરતી છે જ્યાં પડોશમાં મૃત્યુ થયું હોય તો આપણે તો તેમના માટે ભોજન બનાવીને આપી આવીએ પરંતુ આપણને તે દિવસે જમવાનું ન ભાવે એટલા લાગણીશીલ આપણે છીએ. ભાજપના નેતા અને કેન્દ્રીય કૃષિ રાજ્ય પ્રધાન પુરુષોત્તમ રૂપાલાજી કહે છે કે આપણી તો એ ધરતી છે જ્યાં કૂતરી વિંયાય તો તેના માટે પણ શીરો બનાવાય છે. પડોશી જિલ્લા ભાવનગરમાં ગાંડાઓની સેવા થાય તે આ સૌરાષ્ટ્રની ભૂમિ છે. જ્યાં ધર્મ માટે લડતાંલડતાં શહીદ થયા હોય તે આ ભૂમિ છે. અને આ મહાન હિન્દુ ધર્મનું કોઈ અપમાન કરે તો તે જરૂર અસૂર છે. કોઈ એમ કહે કે માસિક ધર્મ વખતે પણ હું મંદિરમાં જઉં છું તો તેમ કહેવું તે ચોક્કસ દૈવીય કાર્ય તો નથી જ.

લોકમાન્ય તિલકજીએ ગીતાની મીમાંસા કરતા લખ્યું હતું, “પરમેશ્વરના સ્વરૂપનું યથાર્થ જ્ઞાન ન હોય, તો પણ શાસ્ત્રો પર વિશ્વાસ રાખીને માત્ર શ્રદ્ધાપૂર્વક યજ્ઞયાગ વગેરે કર્મ મરણપર્યન્ત કરતા રહેવાથી અંતમાં મોક્ષ મળે છે.” શ્રીમદ્ ભગવદ ગીતાના ત્રીજા અધ્યાય ‘કર્મયોગ’ના ૨૬મા શ્લોકમાં ભગવાન કહે છે,

“न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ २६ ॥

અર્થાત્ વિદ્વાન લોકો અજ્ઞાની લોકોની બુદ્ધિમાં ભ્રમ પેદા ન કરે. પોતે શાસ્ત્રોના નિયમાનુસાર કર્મ કરે અને અજ્ઞાનીઓને તેમ કરવાની પ્રેરણા આપે.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કોઈ મોટા સ્થાન પર કે લોકપ્રિયતાના શિખરે હોય ત્યારે તેના મનમાં અહંકાર ઉત્પન્ન થાય છે. અહંકારથી કામ, ક્રોધ, રાગ, દ્વેષ, ઈર્ષા જન્મ લે છે. આથી વિદ્વાનોએ બુદ્ધિ, વાક છટા કે કલમ ચાતુર્યનો ઉપયોગ કરીને કોઈની શ્રદ્ધાને ઠેસ ન પહોંચાડવી જોઈએ. સંતોષી મા, દશા મા, રામદેવ પીર કે પછી સાંઈ બાબા વગેરેને આધુનિક ઈશ્વર કે ઈશ્વરીય અંશોવાળા મહાનુભાવો કહી શકાય. તો આ મહાનુભાવોમાં શ્રદ્ધા રાખવાવાળાઓને કોઈ શંકરાચાર્ય કક્ષાની વ્યક્તિ કહે કે તમે તેમાં શ્રદ્ધા ન રાખો તો તે યોગ્ય નથી.

વિજયા દશમી એટલે આવાં અસૂરીય તત્ત્વો પર વિજય મેળવવાનું પર્વ. શું રાવણ ઓછો બુદ્ધિમાન હતો? શું રાવણ ઓછો વિદ્વાન હતો? શું રાવણ ઓછો શિવભક્ત હતો? પરંતુ શૂર્પણખા, ખરદૂષણના નિર્દોષ વનવાસીઓ શ્રી રામ, લક્ષ્મણ અને સીતાજી પ્રત્યેના દુષ્કૃત્યોને અવગણીને તેનો બદલો લેવા સાધુ વેશે જઈ સીતાજીનું હરણ કરે છે. તેના લીધે તે રાક્ષસમાં ખપી જાય છે. તે પોતાની પત્ની મંદોદરીનું પણ માનતો નથી. ભગવાન શ્રી રામનું નામ લેવાવાળા વિભીષણની હિતકારી સલાહને પણ અવગણી વિભીષણને લાત મારીને લંકા છોડવા ફરજ પાડે છે. તેથી તે રાક્ષસ બની જાય છે. હિરણ્યકશિપુ તેમના દીકરા પ્રહલાદને ભગવાનને છોડીને પોતાની પૂજા કરવા કહે છે તેનાથી તે રાક્ષસ બની જાય છે. તેનો આ અહંકાર તેને તેના દીકરાને એક વાર નહીં, પણ અનેક વાર મરાવવા પ્રયત્ન કરાવડાવે છે. તેના આ રાક્ષસી કૃત્યમાં તેની બહેન હોલિકા પણ સહભાગી બને છે, તેથી તે પણ રાક્ષસી છે. પુરાતન કાળમાં તો આવા રાક્ષસોનો વધ કરવો શાસ્ત્રમાન્ય હતો પરંતુ વર્તમાન કાળમાં હિંસાને કોઈ સ્થાન નથી. હા, આવા રાક્ષસી કૃત્યો કરનારા, લોકોની ધાર્મિક માન્યતાઓ કે ધાર્મિક લાગણીને દુભવનારા વૈચારિક અસૂરો સામે સરકાર કાયદાકીય રાહે પગલાં લે તે તો અપેક્ષિત છે જ. જો આના માટે કોઈ કાયદો ન હોય તો બનાવવો જોઈએ.

અને પોતાની શ્રદ્ધામાં જો કોઈ માન્યતા ન ધરાવે તો તેની હત્યા કરવી તે પણ વાજબી નથી. કેટલાક કટ્ટર ઇસ્લામિક ત્રાસવાદીઓ સમગ્ર દુનિયામાં આવું કરીને હાહાકાર મચાવી રહ્યા છે. ભારત ત્રાસવાદનું સૌથી મોટું પીડિત રાષ્ટ્ર છે, પરંતુ હવે સમગ્ર દુનિયાને આ રાક્ષસ પીડાવા લાગ્યો છે. અને તેના પર પણ વિજય મેળવવા આ વિજયાદશમીએ કૃતસંકલ્પ થવું જોઈએ.

film, society, Uncategorized

પ્રોબ્લેમ લાઇવ: શું સેક્સ માટે ‘ના’ ‘હા’ હોઈ શકે?

‘પીપલી લાઇવ’ના સહનિર્દેશક મહેમૂદ ફારૂકી બળાત્કારના કેસમાં નિર્દોષ છૂટ્યા. તેમના પર અમેરિકા સ્થિત ૩૫ વર્ષીય સંશોધનકાર મહિલા પર બળાત્કારનો આરોપ હતો. દિલ્લી ઉચ્ચ ન્યાયાલયે તેમને શંકાનો લાભ આપી નિર્દોષ છોડ્યા છે.

આપણા ભારતમાં હવે એવું વાતાવરણ બની ગયું છે કે ખેડૂત, સ્ત્રી, દલિત, મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી ફરિયાદી હોય ત્યારે સામાન્યત: ફરિયાદી સાચો અને આરોપી જ દોષિત હશે તેવી પૂર્વધારણા સાથે જ મિડિયા ટ્રાયલ ચાલે અને પછી જનભાવનાને અનુરૂપ સરકાર અને ન્યાયાલય પણ મોટા ભાગે વલણ દાખવે, પરંતુ અહીં આ કિસ્સામાં આવું નથી થયું. ન્યાયાધીશે જે ચુકાદો આપ્યો છે અને જે ઘટના બની છે તે કેટલાક સવાલો અથવા મુદ્દા ઉત્પન્ન કરે છે:

૧. હિન્દી ફિલ્મોમાં અનેક ગીતોમાં હીરો હિરોઇનની પાછળ પડી જાય. ‘બોલ રાધા બોલ સંગમ હોગા કે નહીં?’ છેવટે કંટાળીને હિરોઇન “હોગા હોગા હોગા” કહી દે. સન્ની દેઓલ પણ “પ્યાર તુમ મુઝ સે કરતી હો, ડૉન્ટ સે નો, ઈનકાર મેં ઈકરાર હૈ, યે પ્યાર હૈ, બોલો હાં હાં, છોડો ના ના” ગાય. સ્ત્રીઓની ‘ના’માં ‘હા’ હોય છે તેવું જ વર્ષોથી બતાવવામાં આવ્યું છે. બ્યુટી વિથ બ્રેઇન ગણાતી ઐશ્વર્યા રાય બચ્ચન ‘જોશ’ ફિલ્મમાં તેના ભાઈ બનતા શાહરૂખ ખાનને ગીતમાં સલાહ આપે કે ‘હોઠોં પે ના, દિલ મેં હાં હોયેંગા’! ‘પટતી હૈ લડકી પટાનેવાલા ચાહિયે તુન્ના તુન્ના’, ગીતમાં પણ લાગે કે કોઈ પણ સ્ત્રી તો પટે’બલ’ હોય છે. સંજુબાબા ગોવિંદાને કહેતા હોય કે ‘હર ગાને કે ફિનિશ મેં હસીના માન જાતી હૈ યાર’ (ફિલ્મ ‘હસીના માન જાયેગી’). આ ન્યાયાધીશે પણ એવું જ કહ્યું છે કે જ્યારે પાત્રો એકબીજાને ઘણા સમયથી ઓળખતા હોય ત્યારે ક્યારેક ‘ના’માં ‘હા’ હોઈ શકે છે. પ્રેમમાં કે શારીરિક સંબંધમાં ક્યારેક સ્ત્રી ના કહીને ઈચ્છતી હોય કે તેનો પતિ તેને મનાવે, તે બાબતે ફરજ પાડે, પોતાના બાહુપાશમાં ખેંચે. અને પછી પોતે રાજી થઈ જાય. આવું સ્વાભાવિક છે. પરંતુ શું આ ચુકાદો બીજા બળાત્કારના કિસ્સામાં આધાર નહીં બને? સ્ત્રીને સમજવી જ મુશ્કેલ હોય છે તેમ કહેવાય છે ત્યારે સ્ત્રીની ‘ના’ ક્યારે ‘હા’ ગણવી અને ક્યારે ‘ના’ જ ગણવી તે પેચીદો કોયડો છે. અને બીજું, આ ચુકાદો સ્ત્રીઓ માટે લાલબત્તી સમાન છે. જ્યારે પ્રેમી કે દોસ્ત શારીરિક સંબંધ બાંધવા કહે, ખેંચે કે ફરજ પાડે ત્યારે સ્ત્રીએ સ્પષ્ટ અને કડક શબ્દમાં ના કહેવી પડશે. જોકે ભૂતકાળમાં એવા ચુકાદા આવ્યા છે જેમાં સંભોગ થયાનું પુરવાર થાય અને ફરિયાદી સ્ત્રી ન્યાયાલયમાં એમ કહી દે કે તેની તે માટે સંમતિ નહોતી તો તેમ માનવું પડે છે કે તેની સંભોગ સમયે પણ સંમતિ નહોતી જ.

૨. કલા જગત, ખાસ કરીને અભિનય ક્ષેત્રે ભેટવું કે ચુંબન કરવું એ હસ્તધૂનન જેટલું સામાન્ય બની ગયું છે. કલા જગત જ શું, ધનિકોની દુનિયા અને આવા તમામ કહેવાતા ‘પ્રગતિશીલો’ની દુનિયામાં આ બધું હવે સામાન્ય થઈ ગયું છે. પશ્ચિમના માર્ગે ચાલતી આ દુનિયામાં, જેમ ફિલ્મ એવોર્ડ સમારંભમાં જોવા મળે છે, તેમ આ બધું સામાન્ય વાત થઈ ગઈ છે. પરંતુ આ ચુકાદામાં આ સામાન્ય વાતને સેક્સની સંમતિ માટેની પૂર્વભૂમિકા તરીકે જોવામાં આવી છે. બંને ભૂતકાળમાં એકબીજાને ચુંબન કરતાં હતાં (અને ફરિયાદી સ્ત્રીને તેનો કોઈ વાંધો નહોતો) તે વાતને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી છે. ન્યાયાલયે નોંધ્યું છે કે આરોપી ફરિયાદીને ચુંબન કે આલિંગનના સ્વરૂપે શારીરિક સ્પર્શ કરતો હતો તેનો ફરિયાદી મહિલાને કોઈ વિરોધ ન હોતો.

એટલે આ વાત પણ સ્ત્રીએ ભવિષ્યમાં ધ્યાનમાં લેવી પડશે કે અભિનય જગત હોય કે ધનિકોની પાર્ટી, પુરુષ ચાહે તે દોસ્ત હોય કે પ્રેમી કે અન્ય કોઈ, તેની સાથે બિન્દાસ્તપણા (બૉલ્ડનેસ, યૂ નો!)ના નામે કેટલી છૂટછાટ લેવી. અલબત્ત, આ ધ્યાનમાં એટલા માટે લેવું જરૂરી બનશે જેથી જો ભવિષ્યમાં એમાં સીમા ઓળંગાઈ જાય કે ખરેખર બળાત્કાર થાય તો પછી બળાત્કારની ફરિયાદ ટકશે નહીં. (સુપ્રીમમાં ચુકાદો અલગ આવે તો અલગ વાત છે.)

૩. ફરિયાદી મહિલાને એ પણ ખબર હતી કે આરોપીને દારૂ પીવાની ટેવ છે. ફરિયાદી મહિલા જ્યારે આરોપીને હોજ ખાસ ગામમાં મળી ત્યારે તે દારૂ પીધેલો હતો. ત્યાંથી તેઓ એક કાફેમાં ગયા ત્યાં પણ ભોજનની સાથે દારૂ લેવાયો હતો. એ પછી કારમાં ફારૂકીએ ફરિયાદી મહિલાને ચુંબન કર્યું અને મહિલાએ પણ તેને વળતું ચુંબન કર્યું. ફરિયાદીએ આ પહેલાં ટ્રાયલ કૉર્ટમાં એવો આક્ષેપ કર્યો હતો કે ફારૂકીએ જ્યારે જાતીય હુમલો કર્યો ત્યારે તે દારૂ પીધેલો હતો. આ વાત પણ ઉચ્ચ ન્યાયાલયમાં સ્વીકારાઈ નથી. જો સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયમાં આ ચુકાદો ન ફરે તો મહિલાઓએ ભવિષ્યમાં એ પણ ધ્યાન રાખવું પડશે કે જો તેમને ખબર હોય કે તેની સાથેના પુરુષે દારૂ પીધો છે તો તેનાથી દૂર રહેવું હિતાવહ છે. જ્યારે મહિલાને ખબર હોય કે તેની સાથેના પુરુષે દારૂ પીધો છે અથવા તેને ટેવ છે જ ત્યારે દારૂ પીને જાતીય હુમલો કર્યાની દલીલ ભવિષ્યમાં ન્યાયાલયમાં કેટલી ટકશે તે કહેવું આ ચુકાદા પછી અઘરું છે.

૪. એમ કહેવાય છે કે કૉલમ્બિયા વિશ્વવિદ્યાલયની સંશોધનકાર આ મહિલા બાબા ગોરખનાથ પર સંશોધન માટે મહેમૂદ ફારૂકીને મળવા ગઈ હતી. એક મુસ્લિમ અને તેમાંય જેને અનેક વિષય સાથે પનારો પડતો હોય તેવા નિર્દેશકને બાબા ગોરખનાથ અંગે જ્ઞાન હોઈ શકે તેમ માની લઈએ તો પણ એવો પ્રશ્ન થયા વગર ન રહે કે બાબા ગોરખનાથ પર સંશોધન કરવા માટે મહિલા બીજા કોઈ નહીં ને મહેમૂદ ફારૂકી આગળ જ કેમ ગઈ? આ પ્રશ્ન વણઉત્તર છે.

૫. કૉર્ટે એક બીજા પ્રકરણની પણ નોંધ લીધી છે જેમાં આરોપીની પત્ની અનુષા રિઝવીની ઘટનાસ્થળે હાજરી હતી. આ ઘટનામાં આરોપી મહેમૂદ ફારૂકીએ ફરિયાદીને પોતાના ઘરે વાળુ માટે આમંત્રી હતી. ફરિયાદી ત્યાં ગઈ હતી. આરોપી, તેની પત્ની અનુષા રિઝવી જે પોતે ‘પીપલી લાઇવ’ની નિર્દેશિકા છે, તે અને ફરિયાદી મહિલાએ દારૂ સાથે ભોજન લીધું હતું અને અનુષા એક રૂમમાંથી બીજા રૂમમાં ગઈ તે ‘તક’નો લાભ ઉઠાવી બંનેએ એકબીજાની સાથે ચુંબનની આપલે કરી લીધી હતી! એટલે મહિલા એટલી બિન્દાસ્ત હતી કે આરોપીની પત્ની જે પણ નાનીસૂની હસ્તી નથી, તેની તે જ ઘરમાં હાજરી અને તે એક રૂમમાંથી બીજા રૂમમાં જઈ રહી હતી એટલે ગમે ત્યારે આવી જાય તેવી સંભાવના હોવા છતાં ત્યારે તેણે પોતાને આરોપી દ્વારા ચુંબન કરવા દીધું હતું અને પોતે પણ આરોપીને ચુંબન કર્યું હતું.

૬. આરોપીની પત્ની અને નિર્દેશિકા અનુષા રિઝવી આ કેસમાં તેની પત્ની સાથે ઊભી રહી છે. અનુષા રિઝવી એવી મહિલાઓની યાદીમાં આવી ગઈ છે જેણે બળાત્કાર અથવા કૉર્ટે/પોલીસ કાર્યાલયે પહોંચેલા લગ્નેત્તર સંબંધના કિસ્સામાં તેના પતિને પૂરી રીતે સમર્થન આપ્યું હોય. શાઈની આહુજાના કિસ્સામાં તેની પત્નીએ તેને સમર્થન આપ્યું હતું. પૂજા બેદીની નોકરાણી પર બળાત્કારનો આરોપ હોય કે કંગના રનૌત સાથેના પ્રેમસંબંધ જે બાદમાં ઝઘડા અને પછી પોલીસ ફરિયાદમાં પરિણમ્યો તે બધામાં પત્ની ઝરીના વહાબ પતિ આદિત્યની પડખે ઊભી રહી છે. એટલું જ નહીં, પરંતુ તેના દીકરા સૂરજ પંચોલીના જિયા ખાન કેસમાં પણ તે તેના પુત્રની પડખે ઊભી રહી છે. તેણે કહેલું કે સૂરજ જિયાને પ્રેમ કરતો હતો તો તે તેના પર બળાત્કાર કેવી રીતે કરી શકે? ‘વૉન્ટેડ’માં સલમાન ખાનનો ભાઈ બનેલો ઈન્દ્રકુમાર મૃત્યુ પામ્યો તે પછી તેની પત્નીએ તેની સામેના બળાત્કારનો કેસમાં તેને નિર્દોષ ઠરાવવાની અરજી કરી છે. કોઈ વ્યક્તિ સામે ફરિયાદ થઈ હોય અને તે મૃત્યુ પામે ત્યારે કેસ પૂરો (કાયદાની ભાષામાં ‘નલ એન્ડ વૉઇડ’) થઈ જતો હોય છે. પરંતુ ઈન્દ્રકુમારની પત્ની પલ્લવીનું કહેવું છે કે “મને ખબર હતી કે મારો પતિ નિર્દોષ છે. આથી જ હું આ અરજી કરી રહી છું. ” ઇન્ફૉસીસના ફનીશ મિસ્ત્રી પર ઇન્ફોસીસની કર્મચારી રેખા મેક્સિમોવિચ દ્વારા લાગેલા જાતીય સતામણી અને બાદમાં આઈ-ગેટનાં ઇન્વેસ્ટર રિલેશન્સ હૅડ આરાકેલી રોઇઝે તેનાથી તે ગર્ભવતી હોવાનો અને મિસ્ત્રીએ તેને ગર્ભપાત કરાવી નાખવાનું દબાણ કર્યા હોવાના કિસ્સાઓમાં ફનીશની પત્ની જયા તેની પડખે ઊભી રહી. હરિયાણાના પૂર્વ ડીજીપી એસપીએસ રાઠોડ દ્વારા માત્ર ૧૪ વર્ષની રૂચિકા ગિરહોત્રાની જાતીય સતામણી કરવાના કિસ્સામાં રાઠોડની પત્ની આભા જે પાછી પોતે ઍડ્વૉકેટ છે, તે તેની પડખે ઊભી રહી હતી. અમેરિકાના પ્રમુખ પદની ચૂંટણીમાં હારી ગયેલાં હિલેરીએ તેના પતિ બિલ ક્લિન્ટન જ્યારે પ્રમુખ હતા ત્યારે વ્હાઇટ હાઉસની ઇન્ટર્ન મોનિકા લેવિન્સ્કી સાથેના બહુ ગાજેલા સેક્સ પ્રકરણમાં પતિ બિલનું સમર્થન કર્યું હતું. શું આવા હાઇપ્રૉફાઇલ કેસોમાં પતિની પડખે ઊભા રહેવાનું પત્ની માટેનું કારણ ખરેખર નૈતિક સમર્થન હશે, કુટુંબની પ્રતિષ્ઠા બચાવવાનું કારણ હશે, બાળકો પર અસર ન પડે તે કારણ હશે, પતિની સંપત્તિ તથા માનમોભો ન ગુમાવવા પડે તે હશે કે પછી બીજું કંઈ?

hindu, religion

દારૂ, સેક્સ, કપડાં: સભ્યતાનાં બંધનો ખ્રિસ્તી પંથમાં પણ છે જ

(ભાગ-૨)

ગઈ કાલે ૩૧ ડિસેમ્બર ધામધૂમથી ઉજવાઈ! આપણે ગઈ કાલના ક્રિસમસ, સાંતા ક્લૉઝ, ૩૧ ડિસેમ્બર, ખ્રિસ્તી પંથ અને મોજમજા: ભ્રમ અને સચ્ચાઈ લેખમાં જોયું કે હિન્દુ તહેવારોમાં બંધન વધુ છે તેવી માન્યતા ખોટી છે. ૨૫ ડિસેમ્બર એ ઈસુનો જન્મદિન છે તેમ છાતી ઠોકીને કહી શકાય તેમ નથી. સાંતા ક્લૉઝની પરિકલ્પના પણ નરી કલ્પના જ છે જે માર્કેટિંગના વિચારમાંથી જ ઉદ્ભવેલી છે. આ જ રીતે ૩૧ ડિસેમ્બર એ વર્ષનો અંત છે તેમ પણ વ્યાપક રીતે ન કહી શકાય. આજે આપણે એ સચ્ચાઈ જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ કે શું ખરેખર ખ્રિસ્તી પંથમાં ક્રિસમસ અંગે, દારૂ અંગે, ટૂંકાં કપડાં અંગે કે સેક્સ અંગે કોઈ બંધનો જ નથી? આપણે ત્યાં નવરાત્રિ જે રીતે પૈસા કમાવવાનું નિમિત્ત બની ગઈ છે અને તેની ધર્મ પ્રમાણે ઉજવણી નથી થતી તેમ ક્રિસમસનું પણ નથી થયું ને.

જો ક્રિસમસને સાચા અર્થમાં ઉજવવી હોય તો તેમાં ક્રિસમસ પહેલાં સાચા અર્થમાં ખ્રિસ્તી પંથ પાળતા લોકોએ ઉપવાસ એટલે કે ‘ફાસ્ટ’ રાખવાના હોય છે. કેટલાક ૧ ડિસેમ્બરથી ૨૪ ડિસેમ્બરની મધ્ય રાત્રિ સુધી ઉપવાસ કરે છે તો કેટલાક ૧૫ નવેમ્બરથી ૨૪ ડિસેમ્બરની મધ્યરાત્રિ સુધી. આ ઉપવાસના દિવસોમાં વચ્ચે વચ્ચે તમે જમી શકો (કેટલેક અંશે જૈનોમાં આવતા ઉપવાસની જેમ) અને તે દિવસે માછલી, દારૂ, રેડ મીટ, પૉલ્ટ્રી, મીટ પ્રૉડક્ટ, એગ, ડેરી પ્રૉડક્ટ, તેલ લઈ શકાય. આનો અર્થ શું થયો? માંસમચ્છી ઉપવાસના દિવસે નહીં ખાવાનાં. તેલ પણ નહીં ખાવાનું. હિન્દુઓમાં શાકાહારના જે ગુણગાન છે અથવા તો માંસાહારને તામસી ખોરાક માનીને નિષેધ કરાયો છે તેનો નિષેધ ખ્રિસ્તી પંથમાં પણ ઉપવાસના દિવસો પૂરતો છે. બીજી એક માન્યતા એ છે કે હિન્દુ ધર્મમાં કેટલા બધા સંપ્રદાયો અને કેટલા બધા પેટા સંપ્રદાયો છે જ્યારે મુસ્લિમોમાં કે ખ્રિસ્તીઓમાં નથી. આ લિબરલો-સેક્યુલરોએ ફેલાવેલો ભ્રમ છે! એક અંદાજ પ્રમાણે ખ્રિસ્તી પંથમાં ૩૩,૦૦૦થી વધુ પેટા સંપ્રદાયો છે! આમાંનો એક ઇસ્ટર્ન ઑર્થૉડૉક્સ ક્રિસમસ પૂર્વેના ઉપવાસમાં દર શનિ-રવિ ફીસ્ટ (એટલે કે ઉપવાસ નહીં રાખવાની) છૂટ આપે છે. એટલે તે દિવસે માછલી, દારૂ અને તેલ લઈ શકાય. જ્યારે દર મંગળ અને ગુરુએ તેલ અને દારૂની છૂટ!

દારૂ અંગે બાઇબલ શું કહે છે? કેનાના લગ્નમાં જ્યારે દારૂ ખાલી થઈ જાય છે ત્યારે માતા મેરીના કહેવાથી જિસસ પાણીને દારૂમાં ફેરવી દઈ ચમત્કાર કરે છે અને તેમનો આ પહેલો ચમત્કાર છે તેવું ગૉસ્પેલ ઑફ જૉન (જૉન વિષયક ક્રાઇસ્ટની કથા)માં આવે છે. દારૂના વિરોધીઓ આનો બચાવ એ રીતે કરે છે કે જિસસે પાણીને જેમાં પરિવર્તિત કર્યું તે હકીકતે દ્રાક્ષનો રસ (જ્યુસ) હતો. અર્થાત દારૂ નહોતો. દારૂ ત્યારે કહેવાય જ્યારે દ્રાક્ષના રસમાં ફર્મેન્ટેશન (આથો) આવે, પરંતુ કેટલાક કહે છે કે ના, ના, એ દારૂ જ હતો. તે વખતે અનફર્મેન્ટેડ અને ફર્મેન્ટેડ વચ્ચેનો ભેદ બધા જાણતા હતા. આ જ રીતે જિસસ લાસ્ટ સપરમાં ઉલ્લેખ છે કે તેમણે વાઇનનો કપ લીધો અને તેમના અનુયાયીઓને પીવા આપ્યો.

પરંતુ ઑલ્ડ ટેસ્ટામેન્ટમાં એરોન અને તેના દીકરાઓ, પ્રિએસ્ટ (પૂજારી)ને તેઓ જ્યારે લૉર્ડ (ભગવાન) સમક્ષ સેવા કરવા જાય ત્યારે દારૂ કે બીજું કોઈ કડક પીણું પીવાની ના પાડવામાં આવી છે. (લેવિટિકસ ૧૦:૯) આ જ રીતે નાઝરાઇટ લોકોને (જેઓ ગૉડની સેવા કરવા સમર્પતિ થયા હોય) તેઓ પ્રતિજ્ઞા હેઠળ હોય ત્યારે વાઇન પીવા પર પ્રતિબંધ મૂકાયો છે. બાઇબલ બુક ઑફ પ્રૉવર્બમાં વાઇન અને સ્ટ્રૉંગ ડ્રિન્ક પીવા સામે ભરપૂર ચેતવણીઓ છે. “જેઓ વાઇન પીવે છે તેની વાઇન મજાક ઉડાવે છે” (પ્રૉવર્બ્સ ૨૦:૧) “અને તેમને બદલામાં સંતાપ, દુઃખ, પીડા અને ઈજા આપે છે અને તે પણ કોઈ કારણ વગર.” (પ્રૉવર્બ્સ ૨૩:૨૯, ૩૦) “અંતે તે (વાઇન) નાગની જેમ દંશ દે છે અને ઝેરીલા સાપની જેમ ઝેર આપે છે.” (શ્લોક ૩૨, એનઆઈવી)

જિસસ અને તેમના અનુયાયીઓ દારૂ પીતા હતા, પરંતુ આ શ્રીકૃષ્ણની સોળ હજાર રાણી જેવી વાત છે. દારૂ પીવા સામે વાંધો નથી, પરંતુ તેના અતિરેક સામે જરૂર છે. અને તકલીફ અતિરેકથી જ થાય છે. જો આપણે મન પર કંટ્રોલ રાખી શકતા હોત તો તો ઝેર પણ એક મર્યાદામાં અમૃત સમાન જ છે ને. શિવજીને ક્યાં ઝેરની અસર થાય છે? પરંતુ એમ નથી કરી શકતા તેથી તે નુકસાનકારક છે. વળી, ભોજન એ જરૂરિયાત છે, દારૂ એ જરૂરિયાત નથી. દારૂથી બિનજરૂરી ખર્ચ થાય છે, અકસ્માતની સંભાવના રહે છે, તેના નશામાં ઝઘડા, બિનજરૂરી વિવાદો, બળાત્કાર જેવા અપરાધો થવાની સંભાવના રહે છે અને શરીરને તો નુકસાન થાય જ છે. એટલે જ એફિશિયન્સ (૫:૧૮, એનએલટી)માં કહેવાયું છે, “દારૂનો નશો ન કરો કારણકે તે તમારી જિંદગી બરબાદ કરી નાખશે.” એટલે પ્રૉટેસ્ટન્ટ (ખ્રિસ્તી પંથનો એક સંપ્રદાય જે અમેરિકામાં વધુ રહે છે)ના પેટા સંપ્રદાય એવન્જેલિકલના લોકો દારૂ પીતા નથી.

આ જ રીતે પાર્ટી કરવા વિશે પણ સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ છે. “વાઇલ્ડ પાર્ટીઓમાં ભાગ ન લો અને નશો ન કરો, વ્યભિચાર ન કરો અને અનૈતિક જીવન ન જીવો અથવા લડાઈ કે ઈર્ષા ન કરો.” (રોમન્સ ૧૩:૧૩ એનએલટી) ખ્રિસ્તીઓને આદેશ અપાયો છે કે એવી કોઈ પણ ચીજ જે તેમના દેહનો કબજો લઈ લે અથવા તેના તમે ગુલામ બની જાવ (માસ્ટર્ડ) તે ન લેવી. (૧ કૉરિન્થિયન્સ ૬:૧૨; ૨ પીટર ૨:૧૯)

પશ્ચિમના ચશ્માથી જ બધું નિહાળતા-પશ્ચિમને, ખાસ કરીને અમેરિકાને તમામ બાબતોમાં આદર્શ માનતા ભારતની ખોટી ટીકા કરતા બુદ્ધુજીવીઓને ખબર નથી કે અમેરિકામાં પણ એક સમયે દારૂબંધી લદાઈ હતી! ત્યાં પણ ખ્રિસ્તીઓ, ખાસ કરીને તેનો પેટા સંપ્રદાય પ્રૉટેસ્ટન્ટ દારૂબંધીની તરફેણમાં છે. ઈ.સ. ૧૬૫૭માં મેસેચ્યુસેટ્સની જનરલ કૉર્ટે સ્ટ્રૉંગ દારૂ ચાહે તે રમ હોય કે વ્હિસ્કી, વાઇન હોય કે બ્રાન્ડી, તેને “ઇન્ડિયન્સ”ને વેચવા પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો. (અહીં કૉર્ટ એટલે અદાલત નહીં, પરંતુ વિધાનસભા અર્થ લેવો. અને ઇન્ડિયન્સ એટલે ત્યાંના મૂળ વતનીઓ જે આમ તો સેંકડો વર્ષો પૂર્વે ભારતમાંથી જ ગયા હતા.) ઈ.સ. ૧૮૨૬માં જ્યૉર્જિયામાં સંગઠિત રીતે ટેમ્પરન્સ (દારૂ પીવાથી દૂર રહેવું) ચળવળ શરૂ થઈ હતી. તેને ડ્રાય ક્રુસેડ એટલે કે દારૂ સામેની જેહાદ એવું નામ પણ આપવામાં આવેલું. જાણીને નવાઈ લાગશે પરંતુ સચ્ચાઈ છે કે ઈ.સ. ૧૮૬૯માં અમેરિકામાં નેશનલ પ્રૉહિબિશન પાર્ટી સ્થપાયેલી જે હજુ પણ અસ્તિત્વમાં હોય તેવો (ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્લિકન પછી) સૌથી જૂનો ત્રીજો પક્ષ છે! સામાન્ય રીતે લિબરલો મહિલાઓ પ્રત્યે ઉદાર હોય તેવી માન્યતા છે પરંતુ અમેરિકામાં છેક ૧૯૨૦માં મહિલાઓને મતાધિકાર મળેલો તેની સામે આ પ્રૉહિબિશન પાર્ટીએ તેની સ્થાપનાથી જ મહિલાઓને પક્ષની સભ્ય તરીકે સ્વીકારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. ૧૮૭૩માં વીમેન્સ ક્રિશ્ચિયન ટેમ્પરન્સ યુનિયન સ્થપાયેલું. દારૂડિયા પતિઓના અત્યાચારોથી બચવા શિક્ષણ મારફતે દારૂથી લોકોને બચાવવા તેનું અભિયાન હતું. પ્રૉટેસ્ટન્ટ પંથીઓ ખાસ કરીને એવન્જેલિકલ પ્રૉટેસ્ટન્ટ દારૂ પીવાને નુકસાનકારક અને પાપકારક માને છે. દારૂથી કુટુંબ અને પ્રતિષ્ઠા બરબાદ થાય છે, ગરીબી, અવ્યવસ્થા અને અપરાધ વધે છે તેમ માને છે. પહેલાં લોકોને દારૂ છોડવાની અપીલો થઈ અને પછી દારૂના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવા કાયદો બદલવા માટે પગલાં લેવાયાં. ૧૮૮૧માં કેન્સાસ મદ્ય પીણાંઓ પર પ્રતિબંધ મૂકનારું પ્રથમ રાજ્ય બનેલું. જ્યૉર્જિયામાં ઈ. સ. ૧૯૦૮થી ૧૯૩૫ સુધી દારૂ પર પ્રતિબંધ રહ્યો.

અમેરિકામાં ઈ. સ. ૧૯૨૦માં આખા દેશમાં દારૂબંધી લદાઈ હતી, માનવામાં આવશે? બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી આર્થિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને દારૂબંધી ઉઠાવી લેવાઈ. જોકે અમેરિકામાં કેન્સાસ, મિસિસિપી અને ટેનેસી એ ત્રણ રાજ્યો દારૂબંધીવાળા રાજ્યો આજની તારીખે પણ છે! કેટલાંક પરગણાંઓ (કાઉન્ટી) પણ દારૂબંધી ધરાવે છે જેમ કે ટૅક્સાસનાં ૨૫૪ કાઉન્ટી પૈકી ૭૪ સંપૂર્ણપણે દારૂબંધી ધરાવે છે! એલબામા, અર્કન્સાસ, વર્જિનિયામાં પણ ઘણાં બધાં કાઉન્ટી દારૂબંધીવાળા છે. એટલે અમેરિકામાં દારૂ ખરીદીને એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે જવામાં બહુ ધ્યાન રાખવું પડે! ભારતમાં મણિપુર જેવા ખ્રિસ્તીઓના પ્રભુત્વવાળા રાજ્યમાં ખ્રિસ્તીઓ આદિવાસી વિસ્તારમાં દારૂબંધી ઉઠાવવાનો વિરોધ કરે છે. ખ્રિસ્તીઓના બહુમતીવાળા ઝેક રિપબ્લિકનમાં દારૂના કારણે મોતના લીધે વર્ષ ૨૦૧૨માં દારૂબંધી કરી દેવાઈ છે! ડેન્માર્ક સિવાયના નૉર્ડિક દેશો (ફિનલેન્ડ, આઈસલેન્ડ નૉર્વે અને સ્વીડન)માં દારૂના વેચાણ અંગે કડક કાયદા છે અને તેના પર આકરો વેરો પણ લદાયેલો છે. ઑસ્ટ્રેલિયામાં પણ કેટલાક વિસ્તારો ડ્રાય ઝૉન તરીકે જાહેર થયા છે. કારણ જાણવું છે? દારૂના નશાના કારણે ડ્રાઇવિંગ અકસ્માત, હિંસા અને અસભ્ય વર્તન. ન્યૂઝીલન્ડમાં પણ ૧૮૮૦માં દારૂ સામે ઝુંબેશ શરૂ થયેલી. ઘણા દેશોમાં ચૂંટણી પહેલાં અને પછી દારૂબંધી લદાય છે.

ભારતમાં મહાત્મા ગાંધીજી દારૂને સામાજિક દૂષણ માનતા અને તેના પર પ્રતિબંધ હોવો જોઈએ તેમ માનતા હતા. તેમણે કહેલું કે “જો હું ભારતનો સરમુખત્યાર બનું તો દારૂની દુકાનોને કોઈ વળતર આપ્યા વગર જ બંધ કરી દઉઁ.” તેથી જ તો ગુજરાતમાં દારૂબંધી આવી અને ગત વર્ષે બિહારમાં પણ લદાઈ.

લિબરલો-સેક્યુલરો હિન્દુ ગ્રંથોનો આધાર લઈ દાવો કરતા હોય છે કે દેવતાઓ પણ સોમરસનું પાન કરતા હતા અને સોમરસ એટલે દારૂ. આ લોકો ખોટા છે. સોમ એટલે ચંદ્ર. સૌમ્ય એટલે નાજુક. ચંદ્ર સાથે સંકળાયેલું. અને શતપથ બ્રાહ્મણમાં  સોમરસ અને સુરા આ બંને વચ્ચે સ્પષ્ટ ભેદ સમજાવેલો છે. સોમ અમૃત છે અને સુરા વિષ છે. નિરુક્ત શાસ્ત્ર મુજબ, સોમનો અર્થ એક ઔષધિ પણ થાય છે.

ખ્રિસ્તીઓને બંધનમાં ડ્રેસની વાત પણ આવે. સામાન્ય રીતે ખ્રિસ્તી બહુલતા પશ્ચિમી દેશોમાં જોવામાં આવે છે. આથી એક ભ્રમ એ પણ ફેલાયેલો છે કે પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ એટલે ખ્રિસ્તી સંસ્કૃતિ! એટલે ડ્રેસ હોય કે મુક્તપણે શારીરિક સંબંધો બાંધવાની વાત હોય, ખ્રિસ્તી પંથમાં આ બધામાં છૂટછાટો ખૂબ જ છે તેમ આપણે માની લઈએ છીએ. પરંતુ આવું નથી. ખ્રિસ્તી પંથની સ્ટાન્ડર્ડ બુક બાઇબલ મુજબ, ભલે તેમાં સ્ત્રીઓ કે પુરુષો માટે કેવાં કપડાં પહેરવા તેના કોઈ ચોક્કસ નીતિ-નિયમો આલેખાયા નથી, પરંતુ બાઇબલે એક ગાઇડલાઇન અથવા નીતિવિષયક સિદ્ધાંતો ચોક્કસ આપ્યા છે. આદમ અને ઇવે ગાર્ડન ઑફ ઇડનમાં ફળ ખાવાનું પાપ કર્યું તે પછી ગૉડે તેમની નગ્નતા ઢાંકવામાં મદદ કરી હતી. (જિનેસિસ ૩:૨૧)

અર્થાત્ નગ્નતા એ સભ્યતા નથી. એ ખ્રિસ્તી પંથ મુજબ પણ અનપેક્ષિત બાબત છે. જો કપડાં તમારા દેહને નગ્ન બનાવતાં હોય તો એ બાઇબલ મુજબ ખોટું જ છે અને ખોટું એટલે પાપ. ‘પ્રૅક્ટિસિંગ પ્રૉટેસ્ટન્ટ્સ: હિસ્ટૉરિયન્સ ઑફ ક્રિશ્ચિયન લાઇફ ઇન અમેરિકા, ૧૬૩૦-૧૯૬૫’ પુસ્તકમાં લેખકો લૉરી એફ. મેફલી, લેઇ ઇ. શિમ્ડ્ટ અને માર્ક વલેરીએ લખ્યું છે, “શરીરને રજૂ કરવાની બાબતમાં ડ્રેસ મહત્ત્વનો છે. કૉજિક (ચર્ચ ઑફ ગૉડ ઇન ક્રાઇસ્ટ)ના મહિલાઓના વિભાગનાં નેતા લિઝી રૉબિન્સને મહિલાઓને સૂચના આપી હતી કે “dress as Becometh Holiness.” પવિત્રતા માટે પોશાકનો અર્થ થાય છે કે શરીર ઢંકાયેલું રહેશે, ગરમ વાતાવરણમાં પણ.” અહીં પ્રૉટેસ્ટન્ટ અને ખાસ કરીને અમેરિકા વિશેના પુસ્તકની વાત એટલે કરી કે કેટલાક ગુજરાતી કૉલમિસ્ટોની બુદ્ધિ અમેરિકા અને ફ્રાન્સમાં જઈને અટકી જાય છે અને ત્યાંનું ખોટું ચિત્રણ આપણી સમક્ષ કરે છે.

ન્યૂ ટેસ્ટામેન્ટમાં પણ કહેવાયું છે કે

I also want women to dress modestly, with decency and propriety, not with braided hair or gold or pearls or expensive clothes, but with good deeds, appropriate for women who profess to worship God. (NIV, 1 Timothy 2:9-10)

અને આ જુઓ.

Your beauty should not come from outward adornment, such as braided hair and the wearing of gold jewelry and fine clothes. Instead, it should be that of your inner self, the unfading beauty of a gentle and quiet spirit, which is of great worth in God’s sight. For this is the way the holy women of the past who put their hope in God used to make themselves beautiful. (NIV, 1 Peter 3:2-5)

અર્થાત્ આંતરિક સૌંદર્યને ખ્રિસ્તી પંથ પણ મહત્ત્વ આપે છે! આત્માની સુંદરતાનું અગત્ય છે. મોંઘા ખર્ચાળ કપડાંનું નહીં. ઘરેણાં-આભૂષણો કામનાં નથી.

એટલું જ નહીં, ખ્રિસ્તી પંથમાં તો મહિલાઓ માટે વધુ બંધન છે! તેમણે પ્રે (પ્રાર્થના) કરતી વખતે માથું ઢાંકવું ફરજિયાત છે. પુરુષોએ નહીં! ખ્રિસ્તી લેખક અને મેગાચર્ચ પેસ્ટર માર્ક ડ્રિસ્કૉલ તો કહે છે કે જે સ્ત્રી દર્દ, ચિંતા કે પછી બીજા કોઈ કારણસર સેક્સની ના પાડે તે સ્વાર્થી છે અને તે ઈશ્વરની વિરુદ્ધ છે.

સેક્સ અંગે પણ ખ્રિસ્તી પંથમાં સ્પષ્ટ આદેશ છે. જિનેસિસ ૨:૨૪ મુજબ, ગૉડ કહે છે, “તેથી પુરુષ તેના પિતા અને માતાને છોડશે અને પત્ની સાથે જોડાશે, અને તેઓ એક (વન ફ્લૅશ) બનશે.” ૧ કૉરિનથિયન્સ ૬:૧૬ મુજબ, ‘વન ફ્લૅશ’નો અર્થ ઇન્ટરકૉર્સ (સંભોગ) થાય છે. અને તે પુરુષ સ્ત્રી સાથે લગ્ન કરે તે પછી કરવાનો છે. ૧ કૉરિનથિયન્સ ૬:૧૮ મુજબ, આપણે (ખ્રિસ્તીઓએ) સેક્સ્યુઅલ ઇમ્મૉરાલિટીથી ભાગવાનું છે અથવા તેને ટાળવાની છે. આ બધા પછી, હિબ્રુસ ૧૩:૪માં ગૉડ કહે છે, સેક્સ ઇઝ ગુડ. પરંતુ ખ્રિસ્તી ધર્મગુરુઓ જેમ કે સૈન્ટ ઑગસ્ટાઇન તો સેક્સને પાપ માનતા હતા, તો સૈન્ટ પૉલ સેક્સની ઈચ્છાને ઈશ્વર સામે બળવો માનતા હતા અને બ્રહ્મચર્યને મહત્ત્વ આપતા હતા! મધ્ય યુગમાં તો સજાતીય સંબંધો માટે દેહાંતદંડની સજા મળતી હતી! બાળકો પેદા કરવા માટે જ પતિ-પત્ની વચ્ચે સેક્સ માન્ય હતું અને આથી કેટલાંક ‘આસનો’ (જેમ કે સ્ટેન્ડિંગ અપ, વૂમન ઑન ટોપ, ડૉગી સ્ટાઇલ, ઑરલ, એનલ અથવા માસ્ચરબેશન) પર પ્રતિબંધ હતો!  ખ્રિસ્તી પંથમાં છૂટાછેડાને પણ અનૈતિક મનાયા છે.

આમ, ક્રિસમસ અને ૩૧ ડિસેમ્બરને ઘણા ભારતીયોએ મોજમજાના તહેવાર માની લીધા છે પરંતુ ખ્રિસ્તી પંથમાં કપડાંથી લઈ, ખાવાપીવા, ઉપવાસ કરવા, સેક્સ અંગેના સ્પષ્ટ બંધનો છે જ. તો પછી પ્રશ્ન થાય કે આપણી સમક્ષ આવું ચિત્ર કેમ ઊભું થયું? ખ્રિસ્તી પ્રભુત્વવાળા દેશોમાં ઇટ, ડ્રિન્ક અને બી મેરીના બદલે ઇટ, ડ્રિન્ક અને **ની સંસ્કૃતિ કેમ આવી? તેનો જવાબ આગામી લેખમાં મેળવવા પ્રયાસ કરીશું.

(ક્રમશ:)

hindu, religion

ક્રિસમસ, સાંતા ક્લૉઝ, ૩૧ ડિસેમ્બર, ખ્રિસ્તી પંથ અને મોજમજા: ભ્રમ અને સચ્ચાઈ

(ભાગ-૧)

આજે ૩૧ ડિસેમ્બર! ઇટ, ડ્રિન્ક એન્ડ બી મેરીનો દિવસ, ખાસ કરીને રાત! આમ તો આ તહેવાર પુરુષોને માટે વધુ આનંદદાયક પરંતુ ગત ૨૨ ડિસેમ્બરની રાત્રે વડોદરામાં ‘અખંડ’ સૌભાગ્યવતી બનાવવાની પ્રક્રિયામાં ‘અખંડ ફાર્મ’માં દારૂની મોજમજા માણી રહેલા લોકો પર પોલીસનો દરોડો પડ્યો તેમાં જે સંખ્યામાં મહિલાઓ પકડાઈ છે (બાત સજદોં કી નહીં નિયત કી હૈ, મયખાન મેં હર કોઈ શરાબી નહીં હોતા એવું ભલે શાયર કહે પરંતુ હોટલમાં કોઈ યુગલ રહેવા ગયું હોય અને ત્યાં આડાઅવળા ધંધા ચાલતા પકડાય તો યુગલને પણ એમાં જોડાયેલા પહેલી દૃષ્ટિએ તો માની જ લેવામાં આવે છે) તે જોતાં જો મહિલાઓ ખરેખર પીવાની શોખીન હોય તો ૩૧ ડિસેમ્બરનો તહેવાર હવે તેમના માટે પણ કહી શકાય. આમેય ઘણી મહિલાઓને હવે પુરુષો જે કંઈ ખોટું કરે તે કરવાનો શોખ જાગ્યો છે અને તેમ કરે તો જ તે પુરુષ સમોવડી ગણાય.

હિન્દુવાદીઓ ચિંતા કરે છે કે ક્રિસમસ અને ૩૧ ડિસેમ્બર ઉજવીને હિન્દુઓ ખ્રિસ્તી પંથ તરફ વળી રહ્યા છે. વાત તો સાચી પણ છે. વિદેશોમાં દિવાળી મર્યાદિત ઉજવાય અને તેય હિન્દુ ધર્મમાં માનનારા પૂરતી સીમિત. વૉશિંગ્ટનમાં વાઇટ હાઉસમાં બરાક ઓબામા દિવાળી ઉજવે તે તો વૉટ બૅંક માટે. પરંતુ વિદેશોમાં કેટલા ખ્રિસ્તીઓ કે કેટલા મુસ્લિમો અંદરોઅંદર એકબીજાને દિવાળીની શુભકામના પાઠવતા હશે? એ તો છોડો, ભારતમાં પણ કેટલા ખ્રિસ્તીઓ કે કેટલા મુસ્લિમો અંદરોઅંદર દિવાળી કે અન્ય કોઈ હિન્દુ તહેવારની શુભકામના પાઠવતા હશે?

ભારતમાં ખ્રિસ્તી પંથની છબી સેવા અને શાંતિની બનાવી દેવાઈ છે. જે કેટલીક હદે સાચી પણ છે. ગરીબોની અને દર્દીઓની સેવા કરવી અને શાંતિથી રહેવું. ફિલ્મોમાં પણ મોટા ભાગે પાદરી અને નનને સેવાની મૂર્તિ બતાવવામાં આવે છે. બીજી તરફ ઇસ્લામ પંથની છબી હિંસા સાથે જોડાઈ ગઈ છે અને આનું સૌથી મોટું કારણ ત્રાસવાદીઓ અને કટ્ટર મુસ્લિમો છે. ત્રીજી તરફ, હિન્દુ તહેવારોમાં બંધન વધુ અને મોજમજા ઓછી હોવાનું કેટલાક લિબરલો માને છે. સચ્ચાઈ શું છે? જાણવું જરૂરી છે. હિન્દુ તહેવારોમાં હવે જે જે તહેવારો આવશે તે ક્રમ મુજબ, મકરસંક્રાંતિ, શિવરાત્રિ, ધૂળેટી, અષાઢી બીજ જગન્નાથ રથયાત્રા, શ્રાવણ મહિનો, જન્માષ્ટમી, ગણેશ ચતુર્થી, નવરાત્રિ, દશેરા અને દિવાળી. આમાં કયો તહેવાર મોજમજાનો નથી તે કોઈ કહેશે?

મકરસંક્રાંતિ તો સાંગોપાંગ મોજમજાનો જ તહેવાર છે. બે દિવસ પતંગ ચગાવવાની અને લૂંટવાની મજા. બીજા પંથના કયા તહેવારમાં આવી નિર્દોષ લૂંટની છૂટ હશે? શિવરાત્રિ એટલે શિવોપાસનાનો તહેવાર પણ તેનેય કેટલાક ભાંગ સાથે જોડી દે છે. ધૂળેટી તો પાણી અને રંગ છાંટવાની સાથે ‘બૂરા ન માનો હોલી હૈ’ પ્રકારની નિર્દોષ મજાકનો રંગીન તહેવાર! અષાઢી બીજ જગન્નાથ રથયાત્રાએ ભગવાનનું મોસાળું, તેમનો શણગાર, તેમનો પ્રસાદ લેવા અને સાધુઓના-યુવાનોના અખાડી વ્યાયામની મજા અલગ હોય છે. શ્રાવણમાં ઉપવાસનું મહત્ત્વ છે અને શિવોપાસનાનું પણ મહત્ત્વ છે, પરંતુ હિન્દુ ધર્મ જેટલો ફ્લેક્સિબલ છે તેટલો કદાચ બીજો કોઈ પંથ નહીં હોય. શ્રાવણમાં ઉપવાસ રાખો, એકટાણા રાખો, દરરોજ કરો, કે દર સોમવારે કરો! તમારી મરજી! જન્માષ્ટમીએ મટકી ફોડવાનો કાર્યક્રમ માણવાની મજા અલગ જ છે. રાત્રે ભગવાનના દર્શન બીજા દિવસે પારણાનો આનંદ અનેરો છે. પણ જન્માષ્ટમીના ઉપવાસનું કોઈ ફરજિયાતપણું નહીં. ગણેશ ચતુર્થીનો તહેવાર પણ ગણેશજીની મૂર્તિ જેટલો જ ફ્લેક્સિબલ!

ગણેશજીને ક્રિકેટર, સૈનિક કે અન્ય કોઈ પ્રાસંગિક વેશમાં મૂર્તિ સ્વરૂપે રજૂ કરાય, કોઈ પૂજારી, કોઈ ધર્મગુરુ ફતવો બહાર પાડી વિરોધ નહીં કરે કે કોઈની હત્યા નહીં કરાય. ગણેશજીની મૂર્તિ પણ ઘરમાં દસ દિવસથી લઈને એક દિવસ સુધી રાખવાની છૂટ! નવરાત્રિમાં તો શક્તિ આરાધના કરતાં હવે હિન્દી કે ગુજરાતી સનેડો-ભાઈ ભાઈ કે ફૂલ ગજરો રે મારો હીર ગજરો જેવાં લોકગીતો પર મન ફાવે તેમ નાચવાની છૂટ મળે છે અને કપડાં પર પણ કોઈ બંધન નહીં. દશેરાનું મહત્ત્વ શક્તિ-શસ્ત્ર પૂજા કરતાં ફાફડા જલેબી (અમદાવાદ) કે ચોળાફળી (ભાવનગર) ઝાપટવા માટે વધુ છે. આવું જ દિવાળીનું! દિવાળી-નવા વર્ષ પર જાતજાતની વાનગીઓ-મીઠાઈઓ ખાવા મળે, ફટાકડા ફોડવા મળે અને એકબીજાના ઘરે બેસવા જવાનું (જોકે તે પણ ફરજિયાત નહીં, તમને મન થાય તો જવાનું, ન થાય તો કોઈ તમને સમ નથી દેતું). આટલી બધી છૂટછાટ કયો પંથ તમને દે છે, લિબરલો! અને તોય તમે દેકારો હિન્દુ ધર્મ સામે કરો છો!

જોકે ક્રિસમસ, સાન્તા ક્લૉઝ અને ૩૧ ડિસેમ્બર…આ ત્રણેયને લિબરલો ખ્રિસ્તી પંથ સાથે જોડે છે અને કહે છે કે જુઓ, ખ્રિસ્તી પંથમાં કોઈ બંધનો નથી. એટલે જ હિન્દુઓ પણ ક્રિસમસ, ૩૧ ડિસેમ્બર પ્રત્યે આકર્ષાય છે. તો હિન્દુવાદીઓ પણ આ ત્રણેય બાબતોને ખ્રિસ્તી પંથ સાથે જોડીને દુઃખી થાય છે, પરંતુ દરેક વાતમાં હિન્દુવાદીઓને ભાંડતા લિબરલો-સેક્યુલરો ક્યારેય સચ્ચાઈ રજૂ નથી કરતા અને પરિણામે એ સચ્ચાઈ જ બહાર નથી આવતી કે હકીકતે ક્રિસમસ અને ૩૧ ડિસેમ્બરની ઉજવણી એ ઉપજાવી કઢાયેલો અથવા કાળક્રમે માર્કેટિંગની જરૂરિયાતમાંથી બહાર આવેલા તહેવારો છે!

ચોંકી ગયા ને? પરંતુ આ સચ્ચાઈ છે. આવી જ બીજી સચ્ચાઈ બંધનો અંગેની છે. જો સાચા અર્થમાં ખ્રિસ્તી પંથ પાળવામાં આવે તો તેમાં જે બંધનો છે- ખાસ કરીને ક્રિસમસ, ૩૧ ડિસેમ્બર, માંસમચ્છી, કપડાં, દારૂ અને સેક્સ અંગે- તે જાણીને ચોંકી જશો.

ક્રિસમસ એટલે સાન્તા ક્લૉઝની ભેટો. દિવાળીની જેમ જ ખુશખુશાલ લોકો. લાઇટોથી ઝગમગ થતાં ઘરો. વિવિધ લોભામણી ઑફરોવાળી દુકાનો-શૉ રૂમ. ભારતના ટીવી પર આવતી લગભગ દરેક સિરિયલમાં (પ્રાઇમ ટાઇમની તો અચૂક) સાન્તા ક્લૉઝ અને ક્રિસમસની ઉજવણી દેખાડવામાં આવે. રસ્તા પર ફરવા નીકળો તો પણ ફૂટપાથથી માંડીને દુકાનોમાં સાન્તા ક્લૉઝનો ડ્રેસ અથવા ટોપી વેચાતાં જોવા મળે. પશ્ચિમના આધિપત્યવાળા મિડિયા-સોશિયલ મિડિયામાં મેરી ક્રિસમસના સંદેશાઓ વહેતા થાય. ભારતમાં સેન્ટ ઝેવિયર્સથી લઈને કૉન્વેન્ટ સ્કૂલોમાં ભલે હિન્દુ વિદ્યાર્થીની રાખડી છોડાવી દેવાતી હોય કે તિલક ભૂંસી નાખવા ફરજ પડાતી હોય કે હિન્દુ શિક્ષિકાના કપાળ પર ચાંદલો ભૂંસવાનો આદેશ અપાતો હોય, પરંતુ આ સ્કૂલોમાં નાતાલનું વેકેશન અચૂક પડે છે. તે પણ અઠવાડિયાનું. અને હવે તો દેખાદેખીમાં નોનમિશનરી સ્કૂલોમાં પણ આ વેકેશન પડે છે.

પરંતુ ચોંકાવનારી વાત તો એ છે કે શું ઈસુ ખ્રિસ્ત અથવા જિસસ ક્રાઇસ્ટ ૨૫ ડિસેમ્બરે જન્મ્યા હતા? કોઈ બાઇબલિકલ (એટલે કે બાઇબલને લગતો) ઉલ્લેખ એવો નથી મળતો જે મુજબ ઈસુ ૨૫ ડિસેમ્બરે જન્મ્યા હોય તેની પુષ્ટિ થાય. તેમાં તેમની જન્મતારીખ કે જન્મવર્ષ નથી આપવામાં આવ્યું. હકીકતે ઈસુ જન્મ્યા ત્યારે ઠંડીની ઋતુ (શિશિર)ના બદલે વસંત ઋતુ હોવાની શક્યતા વધારે છે કારણકે તેઓ જન્મ્યા ત્યારે ભરવાડો તેમના પશુઓને રાત્રે ચરાવી રહ્યા હતા. હવે ઠંડીમાં કોઈ રાત્રે પશુને ચરાવે ખરું?

ઇરેનિયસ (૧૩૦-૨૦૦) અને ટર્ટુલિયન (૧૬૦-૨૨૫) જેવા ખ્રિસ્તી લેખકોનાં લખાણોમાં ઈસુના જન્મદિવસની ઉજવણીનો ઉલ્લેખ નથી. નવાઈ લાગશે પણ ‘ઑરિજિન ઑફ એલેક્ઝાન્ડ્રિયા’ (૧૬૫-૨૬૪)માં તો રોમનો ઇસુના જન્મદિવસની ઉજવણી કરતા તેને પાગનોની (પાગલ નહીં, પાગન એટલે વિધર્મી, કાફિર) વિધિ ગણવામાં આવી છે! શરૂઆતમાં કોઈને ઇસુનો જન્મ ક્યારે થયો તેમાં રસ નહોતો. તેમને તો તેમના ઉપદેશ, તેમની સેવા, તેમના ચમત્કારો, તેમનો પુનર્જન્મ વગેરેમાં રસ હતો. ઇ.સ. ૨૦૦માં ઇજિપ્તમાં એક ખ્રિસ્તી શિક્ષકે ઇસુના જન્મદિન અંગે ઉલ્લેખ કર્યો. ક્લેમેન્ટ ઑફ એલેક્ઝાન્ડ્રિયા મુજબ, વિવિધ ખ્રિસ્તી જૂથોએ અનેક દિવસો (ઇસુના જન્મદિન તરીકે) સૂચવ્યા છે. પરંતુ તેમાં ૨૫ ડિસેમ્બરનો તો ઉલ્લેખ જ નથી! યુરેન્શિયા બુક મુજબ, જિસસ ૨૧ ઑગસ્ટ ૭ બી.સી.ના રોજ જન્મ્યા હતા. આ ઉપરાંત કેટલાક મુજબ ૨ જાન્યુઆરી તો કેટલાક મુજબ ૬ જાન્યુઆરી, કેટલાક મુજબ ૨૧ માર્ચ તો કેટલાક મુજબ ૧૭ એપ્રિલ, તો કેટલાક મુજબ ૨૦ અથવા ૨૦ એપ્રિલે તેમનો જન્મ થયો હતો.

પહેલી વાર ૨૫ ડિસેમ્બરે ઉજવણી ઈ.સ. ૩૩૬ એટલે કે ચોથી સદીમાં થઈ. રોમન સમ્રાટ કૉન્સ્ટેન્ટિને ખ્રિસ્તી પંથ અંગીકાર કર્યો હતો. તેના થોડાં વર્ષ પછી પૉપ જુલિયસ પ્રથમે સત્તાવાર રીતે ૨૫ ડિસેમ્બરને જિસસના જન્મદિવસ તરીકે જાહેર કરી.

ગૉસ્પેલ ઑફ લ્યુક મુજબ, જ્યારે ઈસુનો જન્મ થયો ત્યારે રોમનોએ વસતિ ગણતરીનો આદેશ આપ્યો હતો. નિષ્ણાતો મુજબ, રોમનો સારા વહીવટકાર હતા. તેઓ એવા સમયે વસતિ ગણતરીનો આદેશ ન જ આપે જ્યારે ઠંડી હોય. અથવા વરસાદ પડતો હોય. ખ્રિસ્તી નિષ્ણાતો મુજબ, ૨૫ ડિસેમ્બરે પ્રાચીન સૂર્ય ભગવાન મિથરા (આપણે “મિત્ર” કહીએ છીએ તેના પરથી મિથરા થયું)નો જન્મદિવસ છે. તેથી કદાચ તેને ઇસુના જન્મદિન તરીકે માની લેવાયો હોય કારણકે ઘણા ગ્રંથો મુજબ જિસસ સૂર્યનો અવતાર હતા. (પ્રાચીન સમયમાં રોમનો મિથરાસ નામના પંથના ઉપાસક હતા. બેલ્જિયમના પુરાતત્ત્વવિદ અને ઇતિહાસકાર ફ્રાન્ઝ ક્યુમોન્ટ મુજબ, વેદમાંથી “મિત્ર” ભગવાન પર્શિયન એટલે કે પારસી-ઈરાનમાં અપભ્રંશ થઈને “મિથરાસ” થયા અને તેમાંથી રોમન પંથ બન્યો.) આપણે ભૂલી ગયા છીએ કે ખરી ઉત્તરાયણ/મકરસંક્રાંતિ ૨૨ ડિસેમ્બર આસપાસ આવે છે અને ૧૪ જાન્યુઆરીને આપણે અપનાવી લીધી છે (તા. ૨૪ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૬ના દિવ્ય ભાસ્કરના સમાચાર મુજબ, જૈન સાધુ અને ખગોળવૈજ્ઞાનિક વિજયનંદીઘોષસૂરિશ્વરજીએ દાવો કર્યો હતો કે આ વર્ષે ૨૧ ડિસેમ્બરે બપોરે ૪.૧૫ કલાકે મકરસંક્રાંતિ બેસી ગઈ હતી.) રોમનો ખ્રિસ્તી બન્યા તે પહેલાં ડિસેમ્બરના ઉત્તરાર્ધમાં શનિ મહારાજનો ઉત્સવ – “સેટર્નલિયા” મનાવતા હતા. યુરોપના ગ્રીક સિવાયના લોકો (જેમના માટે ગ્રીક બાર્બરિયન શબ્દ વાપરતા) પણ આ જ સમય આસપાસ રજા રાખતા. ૨૭૪ સી.ઇ.માં રોમન સમ્રાટે સોલ ઇન્વિક્ટસ (અપરાજિત સૂર્ય ભગવાન)ની મિજબાની ૨૫ ડિસેમ્બરે રાખી. આથી એમ મનાય છે કે પૉપ જુલિયસ પ્રથમે વિધર્મીઓની ઉજવણી છિનવી લેવા ૨૫ ડિસેમ્બરને જિસસના જન્મદિન તરીકે ઘોષિત કરી દીધો!

જે પંથને શાસનનો રાજ્યાશ્રય મળે છે તે પંથ ફૂલેફાલે છે. શક્તિશાળી રોમનો, તે પછી બ્રિટન, અમેરિકા વગેરમાં ખ્રિસ્તી પંથને રાજ્યાશ્રય મળ્યો. તો ખ્રિસ્તી પંથ સર્વોચ્ચ બહુમતીવાળો પંથ બન્યો. અબ્બાસિડ, ફાતીમીદ, મુગલ વગેરે વંશોના કારણે ઈસ્લામનો પ્રચાર થયો. સિદ્ધરાજ જયસિંહ, કુમારપાળ જેવા રાજાઓના કારણે જૈનને વેગ મળ્યો. અશોક જેવા રાજાના કારણે બૌદ્ધ ફૂલ્યો ફાલ્યો. હિન્દુ ધર્મને જોઈએ તેવો રાજ્યાશ્રય ન મળ્યો- આઝાદી પહેલાં પણ નહીં, અને પછી પણ નહીં. તે ફૂલ્યો ફાલ્યો છે તેનામાં રહેલા સત્વના કારણે. આમ, રોમન દ્વારા કેથોલિક અને અમેરિકામાં પ્રૉટેન્સ્ટન્ટની બહુલતાના કારણે ૨૫ ડિસેમ્બર ઇસુ ખ્રિસ્તના જન્મદિવસ તરીકે પ્રચલિત બન્યો, પરંતુ આર્મેનિયાના ચર્ચામાં આજે પણ છ જાન્યુઆરીને ક્રિસમસ તરીકે ઉજવાય છે. જોકે શાણા કેથોલિક ધર્મગુરુઓએ છ જાન્યુઆરીને ફીસ્ટ ઑફ એપિફની (ઈસુને પ્રભુના મળેલા ઉપદેશ) તરીકે ઉજવવાનું શરૂ કરીને આ ક્ષેત્રના ખ્રિસ્તીઓને પણ પોતાની તરફ લેવા કોશિશ કરી.

૨૫ ડિસેમ્બર જ ઉપજાવી કાઢેલો તહેવાર હોય તો પછી સાન્તા ક્લૉઝ તો માર્કેટિંગ ગિમિક જ છે. અત્યારે આપણી સમક્ષ વિવિધ કંપનીઓ અને સિરિયલો વગેરમાં સાન્તા ક્લૉઝનું જે સ્વરૂપ રજૂ થાય છે તેનું ઉત્પત્તિ સ્થાન ઠંડા પીણાની જાણીતી કંપની કૉકા કોલાની ૧૯૨૦ના દાયકાની જાહેરખબરો છે! રેવરન્ડ ફાધર ફ્રાન્સિસ એક્સ. વેઇઝર એસ. જે.એ પુસ્તક ‘રિલિજિયસ કસ્ટમ્સ ઇન ફેમિલી’માં લખ્યું છે કે “અત્યારના સાન્તા ક્લૉઝને ખ્રિસ્તી સંત નિકોલસ સાથે કોઈ લેવા દેવા નથી! ખરેખર તો સાન્તા ક્લૉઝની કલ્પના પાગન (એટલે કે વિધર્મી) જર્મન ભગવાન થોર (જેના પરથી એક વાર- થર્સડેનું નામ રખાયું છે) પરથી કરાઈ છે!” ભારતમાં ભલે હિન્દુવાદીઓને સાન્તા ક્લૉઝથી ખ્રિસ્તીકરણનો ડર લાગે પરંતુ ઉપરોક્ત પુસ્તકમાં વેઇઝર લખે છે, “સાન્તાની (ખોટી) ફૅરી ટેઇલને સરળતાથી નાબૂદ નહીં કરી શકાય. તેમ કરવું જરૂરી પણ નથી. કેથોલિક માતાપિતા તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે. પરંતુ તેમ કરવા જતાં તેમણે સાન્તા ક્લૉઝને વધુ મહત્ત્વ આપવું નહીં…સાન્તા ક્લૉઝને બાળકના મન પર હાવી થવા દેવો નહીં. તેના મનમાં ક્રિસમસના દિવસે બાળ જિસસનો જ વિચાર હાવી રહેવો જોઈએ…તમારાં બાળકોને તેમની ઈચ્છાઓ સાન્તાને લખવા ન કહો, પરંતુ બાળ જિસસને લખવા કહો.” પરંતુ ખ્રિસ્તીઓ, ખ્રિસ્તી પ્રભુત્વવાળી કૉકા કૉલા જેવી કંપનીઓ આવા ફાધરનું પણ ક્યાં સાંભળે છે? અને એટલે દર વર્ષે ખ્રિસ્તી અને બીજા પંથનાં બાળકો પર જિસસના બદલે સાન્તા હાવી થતો જાય છે.

આ જ રીતે ૩૧ ડિસેમ્બર પણ વર્ષનો અંતિમ દિવસ હતો જ નહીં. મધ્ય યુગમાં ખ્રિસ્તીઓ ૨૫ ડિસેમ્બરને નવા વર્ષ તરીકે ઉજવતા હતા! પરંતુ મોટા ભાગનું વિશ્વ ઇતિહાસમાં પૂર્વકાળે અને વર્તમાન કાળમાં પણ ઘણી જગ્યાએ માર્ચ આસપાસ જ નવું વર્ષ મનાવે છે. આના વિશે હું અગાઉ લખી ગયો છું તેથી લિંક આપી દઉં છું. નવું વર્ષ ક્યારે? કાલે? કે ચૈત્ર સુદ એકમે? કે ૧ જાન્યુઆરીએ?

ખ્રિસ્તી પંથમાં દારૂ, કપડાં, સેક્સ અંગે કેવાં બંધનો છે તેની વાત આવતી કાલે.

(ક્રમશ:)

ભાગ-૨ વાંચો: દારૂ, સેક્સ, કપડાં: સભ્યતાનાં બંધનો ખ્રિસ્તી પંથમાં પણ છે જ