Posted in gujarat, politics, Uncategorized

આગ લગી ઘર કે ચિરાગ સે

મિડિયામાં ભલે નીતિનભાઈ પટેલના અસંતોષના લીધે ગુજરાત ભાજપની જ ભવાઈ ચગી હોય (ભાજપ પ્રત્યે મિડિયાને આમેય વિશેષ પ્રેમ રહ્યો છે) પણ ઘણા પક્ષો અત્યારે મોટી તકલીફમાં છે.

કૉંગ્રેસમાં ય આગ લાગી છે. ધીરુ ગજેરાએ ભરતસિંહ સોલંકી સામે ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે. અહમદ પટેલ કહે છે કે તેઓ હવે સોનિયાના રાજકીય સલાહકાર નથી રહ્યા. સાંડેસરા ગ્રૂપના કેસમાં અહમદ પટેલના પરિવારનાં નામો બહાર આવ્યાં છે.  શક્તિસિંહ ગોહિલે લોકસભા અને રાજ્યસભાની ચૂંટણી લડવા ના પાડી છે. ઉમેદવારોના ફંડમાંથી લાખો રૂપિયાના ફંડની કટકી થઈ હોવાના ચોંકાવનારા આક્ષેપો થયા છે. ભરતસિંહે કોણે પક્ષવિરોધી પ્રવૃત્તિ કરી તે જાણવા પત્રો લખ્યા છે. તો આમ આદમી પક્ષમાં રાજ્યસભાના ઉમેદવાર અંગે ખેંચતાણ છે. કેજરીવાલ તેમના પત્ની સુનીતાને ટિકિટ આપે તેવી સંભાવના જોવાય છે. મુંબઈમાં પબની આગ શિવસેનાને દઝાડી રહી છે. તમિલનાડુમાં એઆઈએડીએમકેની ઊંઘ દિનાકરનની જીતથી હરામ થઈ ગઈ છે.

કેરળમાં સીપીઆઈ અને સીપીએમ સત્તાના ગઠબંધનમાં છે પણ બંને વચ્ચે ખેંચતાણ છે અને તેનું કારણ છે દલિત પરિવારને અન્યાય. દાડિયા એવા દલિત પરિવારને ઘરની બહાર કાઢી મૂકાયો છે અને ત્યાં ઑફિસ બનાવી દેવાઈ છે. તેના માટે સીપીએમના કાર્યકરો જવાબદાર છે. સીપીઆઈ દલિત પરિવારના સમર્થનમાં છે. મેજિસ્ટ્રેટના આદેશને ઘોળી જઈને સીપીએમના કાર્યકરોએ દલિતનું ઘર કબજે કરીને ત્રણ અને એક વર્ષની વયનાં સંતાનો સાથે આ રોજનું કમાઈ ખાતા ગરીબ દાડિયા દલિત પરિવારને ભરશિયાળે રઝળતો કરી મૂક્યો! નવાઈની વાત એ છે કે સાત ડિસેમ્બરના આ સમાચાર ચોવીસ દિવસ પછી પણ ગુજરાતી કે નેશનલ મિડિયાના રડાર બહાર છે. દલિતોના તારણહાર બનવા નીકળેલા સામ્યવાદી નેતાનું મૌન તો સમજાય તેમ છે પણ ગુજરાતમાં દલિતોના મૂછના ખોટા સમાચાર ચગાવવામાં કે સહારનપુરના સમાચાર જેટલો રસ મિડિયાને આ ગરીબ અને દલિતના સમાચારમાં પડતો નથી. ઊના કાંડમાં ભારતના તમામ પક્ષોના નેતાના ધાડાં ઉમટી પડ્યાં હતાં પણ ભરશિયાળે એક દલિત પરિવારને બેઘર કરનાર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ થતી નથી.

Advertisements
Posted in gujarat, politics, sanjog news, Uncategorized, vichar valonun

ગુજરાત ચૂંટણીની ફળશ્રુતિ : વિકાસ જ જીત્યો અને વિકાસ જ હાર્યો!

(વિચાર વલોણું, સંજોગ ન્યૂઝ, 24-12-17)
અંતે ગુજરાત વિધાનસભાનું પરિણામ આવી ગયું અને અપેક્ષા પ્રમાણે જ આવ્યું. જી હા, અપેક્ષા પ્રમાણે. (ગયા રવિવારે વિચારવલોણું કૉલમનો લેખ ફરી વાંચી લો.) ભાજપને જે ફટકો પડવો જોઈતો હતો તે પણ પડ્યો અને કૉંગ્રેસને હજુ પણ સત્તા માટે લાયક નથી તે લોકોએ સમજાવી દીધું. આ ચૂંટણીનાં પરિણામોનું ભરપૂર વિશ્લેષણ આવ્યું છે, પરંતુ એક વાત રહી ગઈ. તે એ છે કે આ ચૂંટણીમાં વિકાસ જીત્યો છે અને વિકાસ હાર્યો છે.
વાંચીને આશ્ચર્ય થયું હશે, પરંતુ આ વાત સત્ય છે. ચૂંટણી પહેલાં દરેક મિડિયામાં એક જ ચર્ચા હતી કે પાટીદાર, ઓબીસી અને દલિત આંદોલન ભાજપને હરાવશે અને કૉંગ્રેસને જીતાડશે. પરંતુ મારી ટીવી ડિબેટોમાં હું અચૂક કહેતો કે ૨૧ ઑક્ટોબરથી કૉંગ્રેસ માટે ચિત્ર બદલાવાનું શરૂ થઈ ગયું હતું.
૨૧મીએ સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે આ ત્રણેય આંદોલનકારી નેતાઓ કૉંગ્રેસની પડખે છે. ગયા રવિવારે લખેલા લેખમાં આ આંદોલનો કૉંગ્રેસ તરફે ગયા તેથી તેનો હેતુ માર્યો ગયો તે હું લખી ચૂક્યો છું તેથી પુનરાવર્તિત નથી કરતો, પરંતુ જો આ ત્રણેયને કૉંગ્રેસે પોતાની તરફે ન લીધા હોત તો ભાજપ પાસે કૉંગ્રેસ પર પ્રહાર કરવા માટે જાતિવાદનો મુદ્દો ન હોત. તો વિકાસ પર જ ચૂંટણી લડાઈ હોત. અને તો ભાજપને કાઠું પડી ગયું હોત કેમ કે ઑગસ્ટમાં અતિવૃષ્ટિ અને પૂરના કારણે ‘વિકાસ ગાંડો થયો છે’ના સંદેશાઓ વાઇરલ થઈ રહ્યા હતા. ગામડાંઓમાં પણ આ બાબતે લોકોનો અસંતોષ હતો કે ગામડાં સુધી વિકાસ પહોંચ્યો નથી, પરંતુ કૉંગ્રેસ એક તરફ જાતિવાદનું રાજકારણ ખેલવા ગઈ અને બીજી તરફ હિન્દુત્વનું નાટક કરવા ગઈ. રાહુલ ગાંધી અંદાજે ૨૭ મંદિર ગયા. રાહુલ ચૂંટણી સમયે જ મંદિર નથી જતા તે કૉંગ્રેસની દલીલ અસરકારક ન નીવડી. કારણકે ભૂતકાળમાં રાહુલ ગાંધીએ જ કહેલું કે મંદિરે જનારા તો છેડતી કરતા હોય છે. શું રાહુલ ગાંધી મંદિરે છેડતી કરવા ગયા હતા? બિલકુલ નહીં. સોમનાથમાં બિનહિન્દુ તરીકેના રજિસ્ટરમાં સાઇન કરી અને પછી કૉંગ્રેસ તરફથી કહેવાયું કે તેઓ જનોઈધારી હિન્દુ છે! આમ, નાહકનો વિવાદ છેડાઈ ગયો.
કૉંગ્રેસની તકલીફ એ છે કે તે પ્રતીકાત્મક રીતે તુષ્ટીકરણ કરવામાં માને છે, નક્કર કાર્યો કરીને ધર્મ, પંથ અને સમાજોને ખુશ કરી શકાય છે તે વાત તેણે હવે સ્વીકારી લેવી જોઈએ. અગાઉ કૉંગ્રેસના લોકો મુસ્લિમ ટોપી પહેરીને અને ખભે જે મુસ્લિમો કપડું નાખતા હોય છે તે નાખીને ઈફ્તાર પાર્ટી આપીને કે પછી સલમાન રશ્દીનાં પુસ્તક ‘સેતાનીક વર્સીસ’ને પ્રતિબંધિત કરીને કે પછી સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયમાં વૃદ્ધા શાહબાનોની તરફેણમાં છૂટાછેડા બાદ ભરણપોષણના ચુકાદાને બહુમતીના જોરે ફેરવી તોળીને મુસ્લિમ તુષ્ટીકરણ કરતા હતા. ખરેખર તે મુસ્લિમ તુષ્ટીકરણ નહોતું પરંતુ કટ્ટરવાદી મુસ્લિમોનું તુષ્ટીકરણ હતું. આજે હવે જે રીતે ઘણા ઉદાર મુસ્લિમો આગળ આવી રહ્યા છે તેનાથી સ્પષ્ટ થઈ રહ્યું છે કે કટ્ટરવાદીઓ એટલે આખા મુસ્લિમ સમાજનું પ્રતિનિધિત્વ તેવું કૉંગ્રેસનું સમીકરણ ખોટું હતું અને છે. સોહરાબુદ્દીન શેખ જેવો ગુંડો મરે ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીને સોનિયા ગાંધી ‘મૌત કા સૌદાગર’ કહે કે પછી બાટલા હાઉસ એન્કાઉન્ટરમાં ત્રાસવાદીઓ માર્યા જાય ત્યારે કૉંગ્રેસ એમ કહે કે તે દિવસે સોનિયા ગાંધી રડ્યાં હતાં તે વાત કટ્ટરવાદી મુસ્લિમોને પસંદ પડતી હશે પરંતુ તમામ મુસ્લિમોને નહીં. સામાન્ય મુસ્લિમ તો શિક્ષણ, રોજગાર, શાંતિ અને સલામતી ઈચ્છે છે.
આ જ રીતે શાહબાનો કેસમાં ચુકાદો ફેરવી તોળ્યા પછી રોષિત હિન્દુઓને મનાવવા રાજીવ ગાંધીએ રામમંદિરના તાળાં ખોલાવીને કટ્ટર હિન્દુવાદને હવા આપી. અને હવે રાહુલ ગાંધી મંદિરે મંદિરે દર્શન કરવા જાય છે. મંદિર એ ચોક્કસ શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે અને નેતાઓ ચૂંટણી ટાણે મંદિરે જતા હોય છે, પરંતુ ભૂતકાળમાં ખાસ મંદિરે ન ગયા હો અને અચાનક મંદિરે જવા લાગો તેનાથી હિન્દુવાદી ન બની જવાય. હિન્દુવાદ તો તમારા આચારવિચાર અને સંસ્કારમાંથી ઝળકવો જોઈએ. રાહુલ ગાંધી કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ બન્યા તે વખતે તેમણે જો માતા સોનિયા ગાંધીનું કપાળ ચૂમવાના બદલે ચરણસ્પર્શ કરી આશીર્વાદ લીધા હોત તો તેમને હિન્દુવાદી હોવાનો દેખાવ કરવાની જરૂર ન પડે કારણકે શુભ પ્રસંગોએ, જન્મદિવસે, પ્રમોશન મળે ત્યારે કે કોઈ સારી ઘટના જીવનમાં બનતી હોય ત્યારે માતાપિતા કે વડીલ ભાઈ-બહેનના આશીર્વાદ લેવા એ સહજ વાત હિન્દુ માટે હોય છે, જેમ કે નરેન્દ્ર મોદી મતદાન કરવા આવ્યા ત્યારે તેમણે મોટા ભાઈના ચરણસ્પર્શ કરી આશીર્વાદ લીધા હતા.
આમ, હવે કૉંગ્રેસે તુષ્ટીકરણ અને જ્ઞાતિવાદની નીતિ બંધ કરવી જોઈએ. આ જ કારણ હતું કે પાટીદારોના સંપૂર્ણ મત કૉંગ્રેસ તરફે ન ગયા કે ન તો ઓબીસીના મત સંપૂર્ણપણે કૉંગ્રેસ તરફે ગયા, કારણકે જે ઓબીસીના મત લેવા અલ્પેશ ઠાકોરને કૉંગ્રેસમાં લેવા માટે સ્વાગત કાર્યક્રમ થયો તે જ કાર્યક્રમમાં મોહનસિંહ રાઠવાએ ભાજપનો દારૂ પી કૉંગ્રેસને મત આપવા રાહુલ ગાંધીની હાજરીમાં વાત કરી. જોકે ત્યારે મૌન રહેલા અલ્પેશ ઠાકોર ચૂંટણી જીત્યા પછી ફરીથી દારૂબંધીનો કડક અમલ કરાવવાની વાત કરે છે તે સારી વાત છે.
તો પછી ભાજપને કયો મુદ્દો નડી ગયો અને કયો મુદ્દે તેની તરફેણમાં ગયો? જવાબ એક જ છે- વિકાસ. અર્થાત્ ભાજપે મહાનગરોમાં વિકાસ કર્યો, સારા રસ્તા (જોકે તે પણ વિસ્તારોની અંદરના નહીં, મુખ્ય માર્ગો), ફ્લાય ઑવર, પાણીની સારી સુવિધા, વીજળી આ બધું આપ્યું તેના કારણે તેની લાજ મહાનગરોએ બચાવી. સુરતમાં હાર્દિક પટેલની સભામાં ભીડ ઉમટતી હોવા છતાં પણ સુરત ભાજપની પડખે ઊભું રહ્યું! કૉંગ્રેસના અઘોષિત પ્રવક્તા બની ગયેલા હાર્દિક પટેલ મતગણતરીમાં ભાજપની જીત સ્પષ્ટ થઈ ગયા બાદ પણ બપોરે ત્રણ વાગે ઇવીએમ પર કારણ જવાબદાર ગણતા હતા તે વાત સાવ બાલીશ લાગતી હતી. હાર્દિકે હવે પરિપક્વ બનવાની જરૂર છે અને ખરેખર અનામત આંદોલન કરવું જ હોય તો તે જ મુદ્દે આગળ વધવાની જરૂર છે અને તેમાં કોઈ એક પક્ષનો વિરોધ ન ચાલે. હાર્દિકના આંદોલનની એ ફળશ્રુતિ તો ગણવી જ રહી કે તેના કારણે મુખ્યમંત્રી યુવા સ્વાવલંબન યોજના અને બિન અનામત સવર્ણ આયોગ આવ્યું છે. અને દલિતો-ઓબીસીમાં પણ ક્રીમીલેયરની વાત સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયે કરી છે. એટલે ગરીબ દલિતો-ઓબીસીને પણ અનામતના લાભ મળવા જોઈએ તે મળતા નથી. એટલે અનામત નીતિ સમીક્ષા તો માગી લે છે અને આખા ભારતમાં જો પ્રચંડ તીવ્રતાથી આંદોલન થાય તો જ તેની સમીક્ષા થાય તેમ છે.
ભાજપે જ્યાં વિકાસનાં ફળ પહોંચાડ્યાં નથી ત્યાં ભાજપને હાર મળી છે. અમરેલી, મોરબી, ગીર સોમનાથ, જૂનાગઢ, સુરેન્દ્રનગર સહિત સૌરાષ્ટ્રમાં ભાજપને ભારે ફટકો પડ્યો છે. ભાવનગરની બુદ્ધિશીલ પ્રજા અન્યાય સહન કરીને પણ ભાજપ પડખે ઊભી રહે છે પરંતુ એને ટેકન ફૉર ગ્રાન્ટેડ લેવાની જરૂર નથી. સૌરાષ્ટ્ર, આદિવાસી પટ્ટા સહિત અનેક જગ્યાએ હવે રસ્તાથી માંડીને ગટર સુધીના, ખેડૂતોના પ્રશ્નો હલ કરવાની જરૂર છે. ખેડૂતોને ખેતી કરવાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ સમજાવવાની જરૂર છે. ભાજપે સંઘ પરિવારની સંસ્થાઓની મદદ લેવાનું- તેની ચિંતાઓ ધ્યાનમાં લેવાનું ઉચિત સમજ્યું નથી, નહીંતર કિસાન સંઘે ફરિયાદો કરી જ હતી. શિક્ષણ ફી મર્યાદિત રાખવાનો કાયદો લાવ્યા ખરા, પરંતુ તેનો જોઈએ તેવો પ્રચાર ન થયો, પરંતુ સામે પક્ષે સેમેસ્ટર પદ્ધતિ રાખવી-કાઢી નાખવી-કાઢી નાખતી વખતે પણ પરીક્ષાઓમાં અનિશ્ચિતતા, નીટ ગુજરાતીમાં લેવી, વગેરે ભાવિ નાગરિકોના ભવિષ્ય સાથે ચેડા થાય તે વાલીઓ કેવી રીતે સાંખી લે? ગુજરાતમાં પ્રાથમિક શિક્ષણનું સ્તર કથળેલું હોવાનો મોદી સરકારમાં માનવ સંસાધન મંત્રી તરીકે સ્મૃતિ ઈરાની હતાં ત્યારે જ અહેવાલ હતો. આરોગ્ય સાથે પણ ચેડાના સમાચાર ચૂંટણી પહેલાં જ બહાર આવેલા. જૂનાગઢનો થેલેસેમિયા કાંડ પછી અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં બાળકોનાં મૃત્યુ અને તે પહેલાં ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુરમાં બાળકોનાં મૃત્યુ…ગોરખપુરમાં તો સમાજવાદી પક્ષ તરફી ડૉક્ટરનું ષડયંત્ર હોવાની થિયરી બહાર આવી, તો પણ સરકારે આ ષડયંત્રો સામે પણ સાવધ રહેવું જ પડશે.
નૉટાનો વિકલ્પ આ વખતે સાડા પાંચ લોકોએ વાપર્યો છે. એક ગણતરી પ્રમાણે, ૧૬ બેઠકોમાં કૉંગ્રેસના જીતેલા ઉમેદવાર અને ભાજપના હારેલા ઉમેદવાર વચ્ચે મતોનો તફાવત કરતાં નૉટાને મળેલા મતો વધુ હતા! અમદાવાદના વેજલપુરમાં ભાજપ, કૉંગ્રેસ પછી સૌથી વધુ મતો નૉટાને મળ્યા! અર્થાત્ નૉટાનો વિકલ્પ પસંદ કરનારા લોકો ભાજપને મત આપવા નહોતા ઈચ્છતા કારણકે વિકાસમાં કચાશ હતી અથવા જીએસટીથી દુઃખી હતા પરંતુ સાથેસાથે તેઓ કૉંગ્રેસને પણ સારો વિકલ્પ નહોતા માનતા. નૉટાનો વિકલ્પ પ્રયોગ કરવા માટે લોકોને પ્રેરવા પાછળ મિડિયાના એક વર્ગનો પણ હાથ રહ્યો, સતત એવો પ્રચાર થયો કે ભાજપ-કૉંગ્રેસ કોઈ સારું નથી. ડિબેટમાં આ વખતે ત્રીજો કોઈ પક્ષ ન હોવાથી અને ભાજપ-કૉંગ્રેસના લોકો પણ ડિબેટમાં સતત એકબીજાને બોલવા ન દઈ, ‘અમે સારા, તમે ખરાબ’નાં ગાણાં ગાતા રહ્યા, પરિણામે કેટલાક લોકોમાં નિરસતા આવી ગઈ. તેમને થયું કે કોઈએ કંઈ કર્યું જ નથી.
આ માનવ માનસશાસ્ત્રનો વિષય છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે પતિ-પત્ની વચ્ચે ઝઘડા થાય ત્યારે પણ “તું ક્યારેય સારી રસોઈ બનાવતી જ નથી”, કે “તમે ક્યારેય મારા માટે ગિફ્ટ લાવતા જ નથી.” તેવા ઉદ્ગારો થતા હોય છે. ક્યારેક બનતી ઘટનાને ક્યારેય સાથે જોડી દેવાની માનસિકતા હોય છે. તે જ માનસિકતા મિડિયા અને કૉલમિસ્ટો તટસ્થ દેખાડવા માટે દર્શાવતા હોય છે. મિડિયાએ તટસ્થ રહેવું જરૂરી છે, પરંતુ આ તટસ્થતા બંનેને ખરાબ દર્શાવવા કરતાં જેનું જે સારું હોય તેના વખાણ અને જેનું જે ખરાબ હોય તેની ટીકાના રૂપમાં હોય તે ઈચ્છનીય છે. કૉંગ્રેસ કે ભાજપે કંઈ કર્યું જ ન હોત તો ગામે ગામ વીજળીના થાંભલા પહોંચ્યા ન હોત. નર્મદાનાં પાણી ખાવડા સુધી ન પહોંચ્યાં હોત. હા, જે કામો સમયસર અને પ્રમાણિકતાથી થવા જોઈએ તે ન થયાં તેથી પ્રશ્નો ઊભા થયા. તેથી ૧૯૮૯થી કૉંગ્રેસે હારવાનું શરૂ કર્યું અને ભાજપને ચૂંટણીમાં ઉત્તરોત્તર બેઠકોમાં ઘટાડો થયો છે.

Posted in international, sanjog news, satsanshodhan, society, Uncategorized

બળાત્કાર અને પશ્ચિમ: પોલીસથી માંડીને પ્રિન્સિપાલ સુધીનાની માનસિકતા

(સંજોગ ન્યૂઝની સત્સંશોધન કૉલમમાં તા. 8/11/17ના રોજ પ્રસિદ્ધ લેખ.)

લેખની શરૂઆતમાં જ પહેલી ચોખવટ. આ લેખ જાતીય સતામણી કે બળાત્કાર કરનારા પુરુષોની તરફેણમાં નથી. પરંતુ ભારતમાં રહીને ભારતનું ખાતા, ભારતમાં લોકપ્રિયતા મેળવતા, ભારતમાં જ મોટા ભા બનતા બુદ્ધુજીવીઓની એ વાહિયાત દલીલોનું જડમૂળથી ખંડન કરવા માટે છે જેમાં તેઓ કહે છે કે ભારતમાં લોકો ધર્મ-પૂજા-પાઠ કરે છે, પરંપરાઓનું પાલન કરે છે, પરંતુ હકીકતે તેઓ દંભી છે. કામવાસના પર નિયંત્રણની વાત કરે છે પરંતુ હકીકતે ભારતીયો તો વ્યભિચારી છે, બળાત્કારી છે અથવા સેક્સના કીડાઓ તેમના મગજમાં ચોવીસે કલાક સળવળે છે. આ પ્રકારની દલીલો કર્યા પછી આ લોકો એવું કહેતા હોય છે કે પશ્ચિમમાં ખુલ્લી સંસ્કૃતિ છે. ત્યાં કોઈ દંભ નથી. ત્યાં કોઈ જાતની મોરલ પોલિસિંગ નથી. ત્યાં આપણા શાસકો કે તેમના પક્ષના નેતાઓ કે ધર્મગુરુઓ દ્વારા મહિલાઓને જેવી સલાહો આપે છે તેવી કોઈ સલાહો ત્યાંના શાસકો કે પક્ષના નેતાઓ કે ધર્મગુરુઓ આપવામાં નથી આવતી. આથી ત્યાં બળાત્કારો, છેડતી કે જાતીય સતામણી ઓછી થાય છે.

પરંતુ અમેરિકાના હૉલિવૂડના ફિલ્મ નિર્માતા હાર્વે વેઇનસ્ટેઇન સામે સંખ્યાબંધ અભિનેત્રીઓએ પોતાનું જાતીય શોષણ થયું હોવાનું જાહેર કર્યું તે સાથે જ મોટો ખળભળાટ મચી ગયો. ટ્વિટર પર #metooનો ટ્રેન્ડ શરૂ થઈ ગયો. અભિનેત્રી રૉઝ મૅક્ગૉવાને પણ પોતાના પર વેઇનસ્ટેઇને બળાત્કાર કર્યો હોવાનો આક્ષેપ કર્યો અને ટ્વિટરે તેનું ખાતું સસ્પેન્ડ કરી નાખ્યું. ટ્વિટરનો આક્ષેપ હતો કે મૅક્ગૉવાને ટ્વિટરના નિયમોનો ભંગ કર્યો છે.

ટ્વિટરનું પક્ષપાતી વલણ પણ આમાં છતું થયું. આપણે ત્યાં પણ ટ્વિટર રાષ્ટ્રવાદી વિચારના ગાયક અભિજીત ભટ્ટાચાર્ય અને અફલાતુન અભિનેતા-વક્તા-સાંસદ પરેશ રાવલ સામે આ જ રીતના અવાજ દબાવવા માટે પગલાં લે છે. પરંતુ વિદેશોમાં રૉઝ મૅક્ગૉવાનના સમર્થનમાં લોકો આગળ આવ્યા અને #womenboycotttwitter ટ્રેન્ડ શરૂ થઈ ગયો. પરિણામે ટ્વિટરના સીઇઓ જેક ડૉર્સીએ ટ્વિટર વધુ પારદર્શી બનશે તેવી બાંયધરી આપવી પડી.

હવે એ રૉઝ મૅક્ગૉવાન સામે ડ્રગ ધરાવવા માટે ધરપકડનું વૉરન્ટ નીકળ્યું છે જેના જવાબમાં રૉઝ મૅક્ગૉવાને પ્રશ્ન પૂછ્યો છે કે શું તેઓ મને મૂંગી કરવા માગે છે? જો ભારતમાં આવું બન્યું હોત તો આવી અભિનેત્રીએ કે કલાકારોએ અને તેના સમર્થનમાં કવર ફાયરિંગ કરતી બુદ્ધુજીવીઓની ટોળીઓએ દેશમાં અસહિષ્ણુતા વ્યાપી ગઈ હોવાનો દેકારો કરી સમગ્ર દુનિયામાં ભારતને કુખ્યાત કરી દીધું હોત. (અગાઉ કર્યું જ છે અને આજે પણ આવા પ્રયાસો ચાલુ જ છે. કોઈ પણ નકારાત્મક મુદ્દો હોય તેને હિન્દુત્વ અને હિન્દુત્વના સમર્થનમાં બોલનારાઓ સામે જોડી દઈ તેમને કુખ્યાત કરી દેવાના.) પરંતુ અમેરિકામાં આવું નથી થયું.

અમેરિકા અને વિદેશોમાં ઘણું બધું આપણા જેવું થાય છે, બળાત્કાર/જાતીય છેડતી/જાતીય સતામણી ઘણું બધું. પરંતુ અગાઉ કહ્યું તેમ બુદ્ધુજીવીઓ માત્ર ભારતીયોના મનમાં ભારત પ્રત્યે અને ભારતીયો પ્રત્યે નેગેટિવ માનસિકતા ઊભી કરવા માટે સતત ઠસાવતા રહે છે કે આખી દુનિયાની ગંદકી માત્ર ભારતીયોના મનમાં જ ભરી છે.

આપણે ત્યાં સ્ત્રીઓને મર્યાદાવાળાં કપડાંની સલાહ આપો એટલે આ બુદ્ધુજીવી ટોળકી અને સ્ત્રી સ્વાતંત્ર્ય ઝંડાવાળા તૂટી પડશે, પરંતુ અમેરિકી નાગરિક અને ગાયિકા ક્રિસી હિન્ડેએ પોતાનું ઉદાહરણ આપીને મહિલાઓને સલાહ આપી કે જો તમે વધુ પડતાં અંગપ્રદર્શનક કપડાં પહેર્યાં હશે, જો તમે ડ્રગ્ઝ લેતા હો, જો તમે દારૂ પીતા હો, જો તમે પુરુષો સાથે ફરતા હો (તેણે બાઇકર ગેંગ શબ્દ વાપર્યો છે) તો પછી બળાત્કાર માટે તમે પોતે જવાબદાર છો. પરંતુ જો તમે આવું ન કરો તો પછી બળાત્કાર માટે પુરુષો જવાબદાર છે. તેણે તેના નવા પુસ્તક ‘રેકલેસ’માં લખ્યું છે, “ટૅક્નિકલી વાત કરું તો, જ્યારે તમે એ ઘટના તરફ પાછું વળીને જુઓ છો તો મને લાગે છે કે એ બધી મારી ભૂલ હતી અને હું તેની પૂરેપૂરી જવાબદારી સ્વીકારું છું.” તેણે લખ્યું, “જો તમે આગ સાથે રમશો તો તમે દાઝશો જ. એ કોઈ ગુપ્ત વાત નથી.”

એક ઇન્ટરવ્યૂમાં તેણીએ કહ્યું, “જો હું મારા અંડરવિયરમાં બહાર ફરું અને હું પીધેલી હોઉં તો? એ કોનો વાંક છે? જો હું વ્યવસ્થિત મર્યાદાવાળાં કપડાંમાં બહાર નીકળું અને કોઈ મારા પર હુમલો કરે તો હું કહીશ કે એ તેનો વાંક છે… પણ જો તમે ખૂબ જ ઉત્તેજક વર્તન કરો, અને જે પહેલેથી વિક્ષિપ્ત છે તેને બહેકાવો, તો તેમ ન કરો. આ સાદી સમજની વાત છે. તમે જાણો છો, જો તમે બળાત્કારીને બહેકાવવા ન માગતા હો તો તમે હાઇ હિલ્સ ન પહેરો જેથી તમે તેની પાસેથી ભાગી શકો.”

અમેરિકાના ઑહિયોમાં જન્મેલી, ૧૯૭૩માં લંડન ચાલી ગયેલી, મ્યૂઝિક બૅન્ડ પ્રીટેન્ડરની સ્થાપક પૈકીની એક, હિપ્પી કલ્ચરમાં માનનારી, ૬૩ વર્ષીય ક્રિસી હિન્ડે મહિલાઓની આદર્શ છે. અત્યારે તેને પોતાની ભૂલ સમજાઈ છે, પરંતુ યુવા અવસ્થામાં તેણે પોતાના મધ્યમ વર્ગીય મૂલ્યો સામે બળવો કર્યો હતો. તે ડ્રગ, દારૂ, રૉક એન રૉલ અને ખરાબ છોકરાઓ તરફ આકર્ષાઈ હતી. આ બાઇકરો ડ્રગ વેચતા હતા. બાઇકરોએ તેને એક પાર્ટીનું આમંત્રણ આપ્યું હતું અને હિન્ડેએ તે સ્વીકાર્યું. તે તેમના ક્લબહાઉસમાં ગઈ. તે ખાલી અને અંધારી જગ્યા હતી. બાઇકરો તેને ઉપરના માળે લઈ ગયા જે અંધારિયો હતો. ત્યાં તેનાં વસ્ત્રો કાઢી નાખવાનો આદેશ અપાયો. જ્યારે તેણીએ વિરોધ કર્યો ત્યારે તેમણે તેમને એટલો માર મારવાની ધમકી આપી કે જેનાથી પ્લાસ્ટિક સર્જન ધનિક બની જશે. (મતલબ કે આખું શરીર એટલું વિકૃત થઈ જશે કે તેણે પ્લાસ્ટિક સર્જરી કરાવવી પડશે.) તે પછી તે લોકોએ તેમની સાથે સેક્સી ક્રિયાઓ કરવા આદેશ આપ્યો. તેનો વિરોધ કર્યો તો તે લોકોએ દિવાસળી સળગાવી સળગાવી તેના શરીર પર ફેંકવા લાગી. છેવટે ક્રિસી હિન્ડેએ આ નરાધમો સામે શરણાગતિ સ્વીકારી લીધી.

ક્રિસી હિન્ડે સાથે આ બધું બન્યું તેનો તેણે અત્યાર સુધી રહસ્યસ્ફોટ નહોતો કર્યો પરંતુ બેએક વર્ષ પહેલાં આ બધું પોતાની આત્મકથામાં કહ્યું અને તે પછી ઇન્ટરવ્યૂઓમાં પણ કહ્યું કે જો સ્ત્રી પોતાનું ધ્યાન ન રાખે તો તે પણ તેની સામેના ગુનામાં જવાબદાર હોઈ શકે. તેની આવી વાતોના કારણે સ્વાભાવિક જ તેની સામે સોશિયલ મિડિયા સહિત ઘણી બધી જગ્યાએ વિરોધનો વાવંટોળ ઊભો થયો. તો પત્રકારો જેનેટ સ્ટ્રીટ પૉર્ટર અને સારાહ વિને સહિત અનેક લોકો તેની તરફેણમાં પણ આવ્યા.

ફરી એક વાર કહી દઉં કે આ લેખનો ઉદ્દેશ્ય બળાત્કારીઓની તરફેણમાં નથી કે નથી તેનો ઉદ્દેશ્ય એ સ્થાપિત કરવાનો કે કપડાંના લીધે બળાત્કાર નોતરી શકે છે. પરંતુ વિદેશોમાં બધું સારું અને ભારતમાં બધું ખરાબ તેવી માનસિકતાનો વિરોધ ચોક્કસ છે. જ્યાં સંપૂર્ણ બુરખો પહેરેલી સ્ત્રીઓ હોય છે, જ્યાં સ્ત્રીઓને પોતાના પિતા,પતિ કે ભાઈ સિવાય જાહેરમાં હળવામળવા પર પ્રતિબંધ હોય છે તેવા સાઉદી અરેબિયામાં પણ બળાત્કાર થાય છે. અને ત્યાં તો બળાત્કારીનું જાહેરમાં માથું કાપી નખાય છે, પરંતુ ઘણી વાર સ્ત્રીને જ સજા મળે છે. તેના પર વ્યભિચારનો આરોપ મૂકી દેવાય છે. બળાત્કાર સાબિત કરવા ચાર સાક્ષીની જરૂર પડે છે. ઉપરાંત બળાત્કારી અને પીડિતા દ્વારા બળાત્કાર થયો હોવાનું કબૂલવું પડે છે. હવે બળાત્કાર વખતે ચાર સાક્ષી ક્યાંથી કાઢવા? બળાત્કારી પણ થોડો કબૂલવાનો? એટલે મોટા ભાગે બળાત્કારી છટકી જાય છે. ઉપરાંત સ્ત્રી પર બળાત્કાર થયો હોય તો પરિવારની આબરૂ જળવાઈ રહે તે માટે તેમને મારી નખાય છે.

ભારતમાં સ્ત્રીઓને વ્યવસ્થિત કપડાં પહેરવાની સલાહ આપે તો લિબરલ અને બુદ્ધુજીવી ગેંગ તેના પર તૂટી પડે છે, અને સામે એવી દલીલ કરે છે કે પશ્ચિમમાં આવું નથી. તેઓ જાણી જોઈને બદમાશી કરતા હોય છે કારણકે પશ્ચિમની એક જ બાજુ આપણી સમક્ષ રજૂ કરાય છે. ઇવન, પશ્ચિમી મિડિયા પણ તેની નકારાત્મક કે વિવાદાસ્પદ બાબત ખૂણામાં રજૂ કરતા હોય છે અને ભારત-ચીન વગેરે જેવા તેના હરીફ દેશોની નકારાત્મક બાબતો જ ચગાવતા હોય છે. આથી આ બધી વાતો આપણા સુધી પહોંચતી નથી. જેમ કે મૉર્ડન ગણાતા અમેરિકાના મિસ્સૌરીમાં સરકારી કચેરીઓમાં ઇન્ટર્નો પર જાતીય હુમલાઓની વ્યાપક ફરિયાદ થઈ. આથી ત્યાં ડ્રેસ કૉડનો પ્રસ્તાવ મૂકાયો કે ઇન્ટર્નોએ મૉડેસ્ટ અને કન્ઝર્વેટિવ ડ્રેસ પહેરવા (મતલબ કે અંગપ્રદર્શક ડ્રેસ ન પહેરવા).
કેલિફૉર્નિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ આર્ટ્સમાં ૨૦૧૪માં રેગિના નામની વિદ્યાર્થિની પર બળાત્કાર થયો. તેણે સંસ્થાને તેની જાણ કરી. સ્કૂલના અધિકારીઓએ તેને બળાત્કારીના ભૂતકાળ વિશે ન પૂછ્યું. ઉલટાનું, ‘દામિની’ના વકીલ ચઢ્ઢાની જેમ તેને તેની દારૂ પીવાની ટેવ, કેટલી વાર તે પાર્ટીમાં જતી, તેના ડ્રેસની લંબાઈ કેટલી હતી, ઓરલ રેપ કેવી રીતે શક્ય છે, તેને ચરમસીમાનો અનુભવ થયો હતો કે નહીં, જ્યારે તે તેના પર બળાત્કાર કરનાર સાથે અગાઉ સંબંધ બાંધતી ત્યારે તે બંને વચ્ચે ચરમસીમા કોઈ મુદ્દો હતો કે નહીં-આવા આવા પ્રશ્નો પૂછ્યા.

સ્કૂલ-કૉલેજ જ નહીં, પોલીસ પણ ઓછી નથી. અમેરિકાની ફ્રીલાન્સ લેખિકા ડેનિયલ કેમ્પોઅમોરે પોતાનો અનુભવ લખ્યો છે કે જ્યારે તે પોતાના પર જાતીય હુમલાની ફરિયાદ લખાવા પોલીસ પાસે ગઈ તો તેને પોલીસે ત્રણ વાર પૂછ્યું કે તેણે કેટલો દારૂ પીધો છે. ૧૯૯૯માં રૉમની સુપ્રીમ કૉર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે જિન્સ પહેરેલી સ્ત્રી પર બળાત્કાર થઈ જ ન શકે. રૉમ એટલે ખ્રિસ્તીઓનું સર્વોચ્ચ ધામ. એટલે આ વાત આપણા મિડિયામાં આવી જ નહીં. આપણે ત્યાં ઉત્તર પ્રદેશમાં સ્વિસ યુગલ સાથે દુર્વ્યવહાર થાય છે તો આ પરદેશી ચાહક મિડિયાનો એક વર્ગ જેને ભારતીયતાથી મિર્ચી લાગે છે તે કેમ્પેઇન ચલાવે છે કે ‘ડૉન્ટ કમ ટૂ ઇન્ડિયા’. પરંતુ આવો વર્ગ ગત સપ્ટેમ્બરમાં જ રૉમમાં એક પર્યટક મહિલાને એક પાર્કમાં બાંધીને તેના પર બળાત્કાર કરાયો હતો તે તમને જણાવતો નથી. એક પૉલિશ મહિલા પર રિમિનીના બીચ રિસૉર્ટમાં સામૂહિક બળાત્કાર ગુજારાયો હતો અને તેના સાથીને માર મરાયો હતો તે જણાવતો નથી. આના લીધે રૉમના મેયરે ગત સપ્ટેમ્બરને બ્લેક સપ્ટેમ્બર જાહેર કર્યો હતો તે તમને ખબર છે? ન્યૂઝીલેન્ડમાં હેન્ડરસન હાઇ સ્કૂલના ડેપ્યુટી પ્રિન્સિપાલ ચેરિથ ટેલફૉર્ડે વિદ્યાર્થિનીઓને કહ્યું હતું કે વિદ્યાર્થિનીઓ સલામત રહે અને પુરુષ કર્મચારીઓ માટે કામ કરવાનું સારું વાતાવરણ બને તે માટે તેમણે ઘૂંટણ કે તેનાથી વધુ લંબાઈવાળું સ્કર્ટ પહેરવું!

અમેરિકાના ફેડરલ કમિશન ઓન ક્રાઇમ ઑફ વાયોલન્સના અભ્યાસમાં જણાયું છે કે તમામ રિપૉર્ટ કરાયેલા બળાત્કારના કેસો પૈકી ૪.૪ ટકામાં પીડિતાનું ઉત્તેજક વર્તન જવાબદાર હોય છે! ૨૦૦૫માં એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે બ્રિટનમાં એક પૉલ કર્યો હતો તેમાં ત્રીજા ભાગના પ્રતિસાદીઓએ માન્યું હતું કે જાતીય હુમલા માટે તેનાં કપડાં અને વર્તનના કારણે સ્ત્રીઓ પણ આંશિક જવાબદાર હોય છે.

ટૂંકમાં કાગડા બધે કાળા છે, પરંતુ તેના લીધે ભારતને કુખ્યાત કરવાની જરૂર નથી.

Posted in gujarat, humor, politics, Uncategorized

ડોન્કી પૉલિટિક્સ

ગધેડાઓની જીએમડીસી ખાતે રેલી મળી રહી હતી. ગદર્ભ સરદાર પ્રવચન આપી રહ્યો હતો.

“હોંચી હોંચી…” બધાએ નારા લગાવ્યા, “હોંચી હોંચી.”

સરદારે ગદર્ભગાન આરંભ્યું, “સાથીઓ, આપણી આ રેલી આ સરકારના વિરોધમાં છે. સરકારે નોટા માટે આપણું ચિત્ર મૂકાવા દીધું નથી.”

“પણ સરદાર એ કામ તો ચૂંટણી પંચે કર્યું છે.”

બાજુવાળાએ ઠોંસો માર્યો, “હોંચી હોંચી…અત્યારે ચૂંટણી સમયે આમ જ કહેવું પડે. જે બધું ખરાબ હોય તેનો દોષનો ટોપલો સરકાર માથે જ ઢોળવો પડે.”

સરદારે આગળ ચલાવ્યું, “ચૂંટણી પંચ સરકારના ઈશારે જ નાચે છે. અમે આનો વિરોધ કરીએ છીએ. તમિલનાડુના સામાજિક કાર્યકર્તાઓનો આભાર કે એમણે રાજકારણીઓ કરતાં આપણને ઓછા નિરુપદ્રવી માન્યા છે. પણ મારું કહેવું છે કે અમે માનવજાત કરતાં ઓછા નિરુપદ્રવી જ છીએ. માનવજાતને તો હવે મહેનત કરવી જ નથી ગમતી. બસ, બધું બેઠા બેઠાં જ ખાવું છે. મહેનત કરી હાર્ડ-ઇંક-મ ખાનારાઓ હવે અનામતના રવાડે ચડ્યા છે.”

“સરદાર કોની વાત કરે છે તે સમજી ગયો ને.” ગદર્ભ શ્રોતાએ બાજુવાળાને કહ્યું. બાજુવાળાએ આંખથી સંમતિ આપી પ્રવચન સાંભળવા ઈશારો કર્યો.

સરદારે આગળ ચલાવ્યું, “બીજા પક્ષને તો માત્ર ગાયની જ ચિંતા છે. એય માત્ર મત પૂરતી. રસ્તા પર પવિત્ર ગાય નડે તેનું કંઈ નહીં. આપણે કોઈ દિવસ રસ્તા પર અડ્ડો જમાવી રાહદારીઓને કે વાહનચાલકોને નડ્યા? કોઈ દી કોઈને ઢીંક મારી?”

ગદર્ભ શ્રોતાએ ફરી ટીપ્પણી કરી, “ખબર પડી? સરદાર કોની વાત કરે છે?” બાજુવાળાએ ફરીથી આંખથી સંમતિ આપી પ્રવચન ચૂપચાપ સાંભળવા ઈશારાથી કહ્યું.

સરદારે આગળ ચલાવ્યું, “ગાયો-આખલાઓ ઢીંક મારે છે. એટલે એની ચિંતા છે. અમે મૌન રહીએ છીએ. ચૂપચાપ મજૂરી કરીએ છીએ. એટલે અમારી કોઈને પડી નથી.”

ફરીથી ગદર્ભ શ્રોતાએ કહ્યું, “માણસમાં નોકરિયાત વર્ગની પણ આ વેદના છે. એની પણ કોઈને પડી નથી. એક નોકરિયાત મારા માલિકને કહેતો હતો કે તમે તો ફટ દઈને પૈસા વધારો પણ અમારા પગાર વધતા નથી.” બાજુવાળાએ હા પાડી સરદાર સામું જોઈ પ્રવચન સાંભળવા કાન સરવા કર્યા.

સરદારે કહ્યું, “આખલા-બળદ માટે સુપ્રીમ કોર્ટ પણ ચિંતિત છે. એટલે જલ્લીકુટ્ટી પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. પણ એ સમજતી નથી કે હવે તેમનો ઉપયોગ ખેતીમાં થતો નથી. તો તેમનું શું થશે? ને સુપ્રીમને બકરીઓની ચિંતા થતી નથી. કેટલી બિચારી બકરીઓની ઇદ પર હત્યા થઈ જાય છે? પેલા તોફાનમાં મરનારાઓને એક પક્ષ 25 અને બીજો 35 લાખ આપવાની વાત કરે છે પણ બકરીઓના પરિવારને કોઈ કંઈ આપતું નથી.”

“એટલે અમે હવે બકરીઓ સાથે ગઠબંધન કરવાનું નક્કી કર્યું છે.”

ગદર્ભ શ્રોતા બોલ્યો, “આપણે સોશિયલ મિડિયામાં આવવું જોઈએ. ટ્વિટર પર એકાઉન્ટ ખોલાવી પોસ્ટું મૂકવા માંડીએ. પેલા પીડીને વધુ હાડકાં આપીને આપણી તરફ લઈ આવીએ.”

“આપણે હોંશિયાર છીએ. પીડીની કે પીકેની જરૂર નથી…” સરદારે કહ્યું, “અને આ ચૂંટણીમાં આપણે દેખાડી દેવાનું છે. જે આપણી માગણીઓ સાથે સંમત થશે તેને ગદર્ભ સમાજનું સમર્થન મળશે.”

ગદર્ભ શ્રોતાએ પૂછ્યું, “પણ આપણી માગણી શું છે?” બાજુવાળાએ આ વખતે કહ્યું, “એ જ ખબર નથી. આપણે ડીંડક ચલાવવાનું. આપણા સરદારને ડેપ્યુટી સીએમ બનાવવા જેટલો અલ્પ-એશ-ઓઆરામ દે એટલે આપણનેય ફાયદો થાય.”

ગદર્ભ શ્રોતાએ કહ્યું, “પણ અગાઉની સભાઓમાં સરદાર કહેતા હતા ને કે આપણી માગણી છે કે આપણે મજૂરી ન કરવી પડે. અન્ય પ્રાણીઓની પાસે પણ મજૂરી કરાવવામાં આવે. આપણા માટે ખાસ ગમાણ બનાવાય. તડકામાં ઊભા રહીને સ્કિન બ્લેક થઈ જાય નહિ તે માટે દર મહિને સનસ્ક્રીન લોશન આપવામાં આવે. આપણી પ્લાસ્ટિક સર્જરી કરી સિંહ બનાવી દેવામાં આવે અને ગીર જેવી જગ્યા ફાળવી દેવામાં આવે.પણ આ છેલ્લી માગણી પૂરી થાય તેવી જ નથી.”

બાજુવાળાએ કહ્યું, “એટલે જ..પૂરી ન થાય તેવી એકાદી માગણી હોવી ખૂબ જરૂરી છે. તો જ આંદોલન ચલાવી શકાય ને.”

“બીજી એક માગણી એ પણ હતી કે પેલા દસ ગદર્ભોના પરિવારને લાખોની સહાય કરવામાં આવે. પણ એ તો ખોટું નથી? એ ગદર્ભોએ લાત મારી હતી. તે બદલ તેમને માલિકોએ ડફણા માર્યા હતા. તેના માટે સહાય શેની?”

“એ રાજનીતિ છે. તને ન ખબર પડે. બીજા પક્ષે તો આપણને મોટી રકમનો વાયદો કર્યો છે.”

“એમ તો એક માગણી એ હતી કે આપણે હવે મજૂરી નહિ કરીએ. એના બદલે અમને મફત જમીન આપી દેવામાં આવે. પણ એમ કંઈ મહેનત વગર સૂકા મેવા-ની ચીજો ખાવી સારી છે?”

“તને ન ખબર પડે. આ રાજનીતિ છે.”

સરદારે કહ્યું, “તો ભાઈઓ, આપણે કયા પક્ષને ટેકો આપવો તે તમારા જનાદેશ પ્રમાણે નક્કી કરીશું.”

“પણ ગઈ રાત્રે તમે કોનીગ્રેસવાળાને મળીને એક બોરી ભરીને કંઈક લેતા આવ્યાને? અને તમારા બીજા સાથી ભાઈહવેજપને મળીને કોથળો લેતા આવ્યા ને?”

“તને ખબર ન પડે, આ રાજનીતિ છે. હોંચી હોંચી”

(આ હાસ્ય લેખ છે. કોઈએ બંધબેસતી પાઘડી પહેરવી નહીં.)

Posted in health, sanjog news, Uncategorized, vichar valonun

તબીબી વ્યવસાયિકોની સંવેદનહીનતા: કાગડા બધે કાળા

(સંજોગ ન્યૂઝની વિચાર વલોણું કૉલમમાં તા. 05/11/17ના રોજ આ લેખ પ્રકાશિત થયો.)

તાજેતરમાં ઉત્તર પ્રદેશ અને ગુજરાત એ બે રાજ્યો હૉસ્પિટલોમાં બાળકોનાં મૃત્યુના કારણે ચર્ચામાં રહ્યાં. ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુરમાં ઑક્સિજન બાટલાના અભાવના કારણે મૃત્યુ થયાં. ડૉક્ટરો અને સરકારોની સંવેદનહીનતા બહાર આવી. જોકે સરકાર હોય કે સરકારી હૉસ્પિટલ કે ખાનગી હૉસ્પિટલો, મૂળ પ્રશ્ન માનવતાનો છે, સંવેદનાનો છે, જેનો અભાવ સર્વત્ર મહદંશે દેખાય છે.

તમે સરકારી કે ખાનગી બૅન્કોમાં જાવ અને વૃદ્ધ હો તો, અંગ્રેજીમાં ફૉર્મ (હવે તો વિદેશોમાં પણ ફૉર્મ ગુજરાતી, પંજાબી વગેરે ભારતીય ભાષાઓમાં ત્યાંની એશિયન વસતિના કારણે બહાર પડાય છે તો ભારતમાં કેમ નહીં તે એક પ્રશ્ન છે) હોય, અંગ્રેજી સમજાતું ન હોય કે ફૉર્મના પેજ બચાવવા કન્ડેન્સ કરાયેલા ફૉન્ટ વંચાતા ન હોય તો બૅન્ક કર્મચારીઓ ફૉર્મ ભરાવવામાં પણ મદદ ન કરે તેવું બનતું હોય છે. હૉટલોમાં રૂમની લેટ સર્વિસ, રૂમમાં અપાતી ટુવાલ, શેવિંગ ક્રીમ, ટૂથબ્રશ, સ્લિપર જેવી સુવિધાઓ ન અપાય-માગવી પડે, પૂરતું ગરમ પાણી ન આવતું હોય, તેવું પ્રતિ દિવસના હજાર-બે હજાર ચૂકવવા છતાં પણ થાય. ફ્લાઇટમાં જતા હો ત્યાં તમને ફ્લાઇટ મોડી ઉપડે તો પોણી કલાક સુધી કારણ જણાવવામાં ન આવે તેવું બને. તમે કેબલ સર્વિસ પ્રૉવાઇડર પાસેથી હવે ફરજિયાત બનેલા સેટ ટૉપ બૉક્સ લીધું હોય પરંતુ ફ્રી કેટલીક ચેનલો પણ તમને ન જોવા મળે તેવું બને છે.
તમે બૅન્ક કે મોબાઇલ કસ્ટમર કેરમાં ફૉન કરો તો ફૉન એન્ગેજ્ડ આવે, ઇ-મેઇલ કરો તો ટૂંકમાં જવાબ આવી જાય કે વધુ વિગત મોકલો અથવા તો અમે ૨૪ કલાકમાં તમારો પ્રશ્ન ઉકેલી આપીશું, પરંતુ પ્રશ્ન ઉકેલાય નહીં, છેવટે કંટાળીને તમે ટ્વિટર પર ગામના ચોતરામાં બધાની વચ્ચે આ કંપનીઓને ટેગ કરીને લખો ત્યારે તમને કંઈક જવાબ મળે. મફતનું મેળવવાની આશા ઘણા લોકોને ઘણી હોય છે. બૉનસની પ્રથા એવી છે કે તમે જે કંપનીમાં કામ કરતા હો તેના તરફથી ખુશ થઈને દિવાળી નિમિત્તે સદ્ભાવના પ્રસરાવવા માટે બૉનસ આપે. પરંતુ તમે સિક્યોરિટી ગાર્ડ તરીકે કોઈ ફ્લેટમાં કામ કરતા હો ત્યારે તમે ઘરે ઘરે બોણી લેવા નીકળી પડો અને તેમાંય લોકો પોતાની મરજી અને યથાશક્તિ મુજબ આપે ત્યારે હકથી કહો કે પેલાએ તો આટલા આપ્યા છે તો તમારે પણ આટલા આપવા જ જોઈએ તે કેટલું વાજબી? પેટ્રોલ પંપમાં હવા પૂરતી વ્યક્તિ પણ દરેક સ્કૂટર કે કારવાળા જે ત્યાં હવા પૂરાવે છે તેની પાસે દિવાળીએ બોણી માગે તે ઉચિત ગણાય?

ખાનગી કંપનીમાં કામ કરતા હો અને તમારા હકના પીએફ માટે બીજું કંઈ ન કરવાનું હોય પરંતુ એક સહી જ કરવાની હોય તો પણ તમે તેમની કંપની કેમ છોડી તેવા કે કોઈ બીજા કારણસર દ્વેષભાવ રાખીને માલિક સહી ન કરી આપે અને વર્ષ ઉપરાંત સમયથી ટટળાવે, ધક્કા ખવડાવે તે કેટલું ન્યાયી ગણાય?

મૂળ વાત હૉસ્પિટલની હતી. હૉસ્પિટલમાં દાખલ થતી વખતે અને ડિસ્ચાર્જ વખતે કેટલી માથાકૂટ કરવી પડતી હોય છે તે કોઈનાથી અજાણ્યું નથી. દિવાળી અને ૩૧ ડિસેમ્બર જેવા સમયે ડૉક્ટરો બહારગામ જતા રહે કે સ્થાનિક સંગીત-ડાન્સના કાર્યક્રમોમાં ગયા હોય તેના કારણે દર્દીઓને હાલાકી પડતી હોય છે. ડૉક્ટરોનો આવા સમયે વાંક નથી, પરંતુ તેમના જવાથી દર્દીઓને પડતી મુશ્કેલીઓનો હલ શું? ડૉક્ટરો બે મિનિટમાં રોજ રાઉન્ડ મારીને જતા રહે પછી હૉસ્પિટલ જુનિયર ડૉક્ટરો અને સિસ્ટર તથા વૉર્ડબોયના ભરોસે જ હોય છે અને ઘણી વાર તેઓ ગપ્પા મારતા હોય, ટીવી પર પોતાના મનપસંદ કાર્યક્રમો-ફિલ્મો જોવામાં વ્યસ્ત હોય, મોબાઇલ જોવામાં વ્યસ્ત હોય તેવું ઘણા બધાનો અનુભવ હશે. મોટા ભાગની હૉસ્પિટલમાં દર્દીની સાથે એક જ સગાને રાખવાની છૂટ હોય છે. આવા સમયે દર્દીને કોઈ મુશ્કેલી પડે- ચાહે તે મળ કે મૂત્ર વિસર્જનની હોય કે કપડાં બદલાવવાની ત્યારે હૉસ્પિટલનો સ્ટાફ જોઈએ તેવી મદદ ન કરે અને તોય ડિસ્ચાર્જ વખતે બક્ષિસની આશા રાખે તે કેવું! ડિસ્ચાર્જ સવારના ૧૧ વાગ્યાનો મળી ગયો હોય તોય કોણ જાણે હૉસ્પિટલની પ્રૉસિજર એવી તે કેવી હોય છે કે તમે દર્દીને ઘરે લઈ જવા હૉસ્પિટલના ગેટની બહાર નીકળો ત્યારે સાંજના પાંચ વાગી ગયા હોય! બિનજરૂરી ટેસ્ટ, બિનજરૂરી દવાઓ કરાવે તે તો વાત જૂની થઈ ગઈ. સરકારે જનતાના લાભ માટે સ્ટેન્ટ સસ્તા કર્યા તો હૉસ્પિટલોએ બીજા ખર્ચમાં વધારો કરી દીધો! ઘૂંટણની સર્જરી માટે ‘ની ઇમ્પ્લાન્ટ’ સસ્તા કર્યા પરંતુ હૉસ્પિટલોએ બીજા ખર્ચને વધારી દીધા. સરવાળે દર્દીઓને તો નુકસાન ગયું. મેડિક્લેઇમ ચૂકવનારી કંપનીઓને ફાયદા થયા.

તમે હૉસ્પિટલમાં ટ્રીટમેન્ટ લેતા હો પરંતુ તમારે કંપનીમાં રજા માટે તેનું સર્ટિફિકટ જોઈતું હોય તો તમે તમારી ટ્રીટમેન્ટ કરતો ડૉક્ટર તેમજ સીએમઓ ચલકચલાણું રમે અને પછી સર્ટિફિકેટ ન આપે તે કેવું! પરંતુ તબીબી ક્ષેત્રનો આવો અનુભવ માત્ર ભારતનો જ છે તેવું નથી. અમેરિકા અને બ્રિટનની જનતાને તેમના દેશોમાં પણ કડવા અનુભવો થાય છે…

૨૦૧૧ના અમેરિકન કૉલેજ ઑફ ફિઝિશિયન એક્ઝિક્યુટિવ (એસીપીઇ) સર્વેમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ત્રણ ચતુર્થાંશ ડૉક્ટરોને આ પ્રકારના અક્કડ અને કઠોર વલણની ચિંતા છે. તમામ પ્રતિસાદીઓએ કહ્યું કે તેનાથી દર્દીઓની ટ્રીટમેન્ટ પર અસર પડે છે. એસીપીઇના સીઇઓ બેરી સિલબૉએ અહેવાલમાં કહ્યું હતું કે અનેકો દ્વારા શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો છતાં અમારા વ્યવસાયમાં અનેક ડૉક્ટરો ખરાબ રીતે વર્તે છે.

ન્યૂ યૉર્ક શહેરની સિવિલ હૉસ્પિટલોમાં ઇન્સેન્સિટિવ સ્કીમ દાખલ કરાઈ જેમાં ફિઝિશિયનોનો પગાર દર્દીઓના અનુભવો સાથે સીધા જોડી દેવામાં આવ્યા. મતલબ કે જેટલા વધુ દર્દી જણાવે કે તેમને તેમની ટ્રીટમેન્ટથી સંતોષ છે તેના આધારે પગાર વધારાની વાત રહે.

બ્રિટનમાં પણ ડૉક્ટરોના ખરાબ વર્તનની નવાઈ નથી. એકાદ ઉદાહરણની વાત કરીએ તો જ્યૉર્જ એજન્ટ હસમુખા વ્યક્તિ હતા. ૮૧ વર્ષના પૂર્વ સેઇલર તેમના મિત્રોને પબમાં મળતા અને આનંદથી જીવતા. પરંતુ સુપરબગ સી. ડિફિસાઇલથી પીડિત આ વ્યક્તિને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરાયા ત્યારે તેની સાથે નર્સોએ ખરાબ વર્તન કર્યું. તેમની પથારી બગડી જતી તો તે માટે તેમને ઠપકો અપાતો. જ્યારે તેઓ પોતાની પથારી સાફ કરવા કહેતા તો નર્સો તેમની મજાક ઉડાડતી. તેમની ૪૮ વર્ષીય દીકરી મારીયા એજન્ટે પણ કહ્યું કે ખુશમિજાજની વ્યક્તિ એવા તેઓ હૉસ્પિટલમાં ખૂબ જ હતાશ થઈ ગયા. થોડાં સપ્તાહોમાં જ તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું. આવા તો અનેક કેસો યુકેમાં જોવા મળે છે, જેમાં દર્દીઓ અને તેમનાં સગાઓ સાથે નર્સોએ કે ડૉક્ટરોએ અપમાનજનક કે ખરાબ ભાષામાં વર્તન-વાતચીત કર્યાં હોય. ૨૦૧૧માં જનરલ મેડિકલ કાઉન્સિલના આંકડાઓમાં જાહેર થયું કે છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં ડૉક્ટરો સામેની ફરિયાદમાં ૪૦ ટકા જેટલો જબ્બર ઊછાળો થયો છે.
યુકેનું ક્ષેત્રફળ ૨.૪૩ હજાર ચો. કિમી છે અને ભારતનું ૩.૨૮ ચો. કિમી. છે. યુકેમાં દર વર્ષે ૬,૦૦૦ બાળકો અને યુવાનો મરે છે. તેમાંથી બે તૃત્તીયાંશ જેટલા બાળકો પાંચ વર્ષથી નીચેના છે અને તેમાંય બહુમતી એક વર્ષથી નીચેના છે.

આમ, મૂળ પ્રશ્ન માણસોની સંવેદનશીલતાનો છે. બાકી કાગડા બધે કાળા જ છે.
(નોંધ: આ લેખની વાત પરથી કોઈએ એવું ન માનવું કે તબીબી ક્ષેત્રે બધા જ ડૉક્ટરો કે અન્ય મેડિકલ સ્ટાફ સંવેદનહીન છે ઘણા ડૉક્ટર ઓછી ફી લેતા હોય છે, ફી માફ કરતા હોય છે, ઘણી વાર ગરીબ દર્દી પાસે જવાનું ભાડું ન હોય તો પણ આપતા હોય છે તો નર્સો-વૉર્ડબોય વગેરે પણ સેવા કરવામાં પાછી પડતા નથી હોતા.)

Posted in film, society, Uncategorized

પ્રોબ્લેમ લાઇવ: શું સેક્સ માટે ‘ના’ ‘હા’ હોઈ શકે?

‘પીપલી લાઇવ’ના સહનિર્દેશક મહેમૂદ ફારૂકી બળાત્કારના કેસમાં નિર્દોષ છૂટ્યા. તેમના પર અમેરિકા સ્થિત ૩૫ વર્ષીય સંશોધનકાર મહિલા પર બળાત્કારનો આરોપ હતો. દિલ્લી ઉચ્ચ ન્યાયાલયે તેમને શંકાનો લાભ આપી નિર્દોષ છોડ્યા છે.

આપણા ભારતમાં હવે એવું વાતાવરણ બની ગયું છે કે ખેડૂત, સ્ત્રી, દલિત, મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી ફરિયાદી હોય ત્યારે સામાન્યત: ફરિયાદી સાચો અને આરોપી જ દોષિત હશે તેવી પૂર્વધારણા સાથે જ મિડિયા ટ્રાયલ ચાલે અને પછી જનભાવનાને અનુરૂપ સરકાર અને ન્યાયાલય પણ મોટા ભાગે વલણ દાખવે, પરંતુ અહીં આ કિસ્સામાં આવું નથી થયું. ન્યાયાધીશે જે ચુકાદો આપ્યો છે અને જે ઘટના બની છે તે કેટલાક સવાલો અથવા મુદ્દા ઉત્પન્ન કરે છે:

૧. હિન્દી ફિલ્મોમાં અનેક ગીતોમાં હીરો હિરોઇનની પાછળ પડી જાય. ‘બોલ રાધા બોલ સંગમ હોગા કે નહીં?’ છેવટે કંટાળીને હિરોઇન “હોગા હોગા હોગા” કહી દે. સન્ની દેઓલ પણ “પ્યાર તુમ મુઝ સે કરતી હો, ડૉન્ટ સે નો, ઈનકાર મેં ઈકરાર હૈ, યે પ્યાર હૈ, બોલો હાં હાં, છોડો ના ના” ગાય. સ્ત્રીઓની ‘ના’માં ‘હા’ હોય છે તેવું જ વર્ષોથી બતાવવામાં આવ્યું છે. બ્યુટી વિથ બ્રેઇન ગણાતી ઐશ્વર્યા રાય બચ્ચન ‘જોશ’ ફિલ્મમાં તેના ભાઈ બનતા શાહરૂખ ખાનને ગીતમાં સલાહ આપે કે ‘હોઠોં પે ના, દિલ મેં હાં હોયેંગા’! ‘પટતી હૈ લડકી પટાનેવાલા ચાહિયે તુન્ના તુન્ના’, ગીતમાં પણ લાગે કે કોઈ પણ સ્ત્રી તો પટે’બલ’ હોય છે. સંજુબાબા ગોવિંદાને કહેતા હોય કે ‘હર ગાને કે ફિનિશ મેં હસીના માન જાતી હૈ યાર’ (ફિલ્મ ‘હસીના માન જાયેગી’). આ ન્યાયાધીશે પણ એવું જ કહ્યું છે કે જ્યારે પાત્રો એકબીજાને ઘણા સમયથી ઓળખતા હોય ત્યારે ક્યારેક ‘ના’માં ‘હા’ હોઈ શકે છે. પ્રેમમાં કે શારીરિક સંબંધમાં ક્યારેક સ્ત્રી ના કહીને ઈચ્છતી હોય કે તેનો પતિ તેને મનાવે, તે બાબતે ફરજ પાડે, પોતાના બાહુપાશમાં ખેંચે. અને પછી પોતે રાજી થઈ જાય. આવું સ્વાભાવિક છે. પરંતુ શું આ ચુકાદો બીજા બળાત્કારના કિસ્સામાં આધાર નહીં બને? સ્ત્રીને સમજવી જ મુશ્કેલ હોય છે તેમ કહેવાય છે ત્યારે સ્ત્રીની ‘ના’ ક્યારે ‘હા’ ગણવી અને ક્યારે ‘ના’ જ ગણવી તે પેચીદો કોયડો છે. અને બીજું, આ ચુકાદો સ્ત્રીઓ માટે લાલબત્તી સમાન છે. જ્યારે પ્રેમી કે દોસ્ત શારીરિક સંબંધ બાંધવા કહે, ખેંચે કે ફરજ પાડે ત્યારે સ્ત્રીએ સ્પષ્ટ અને કડક શબ્દમાં ના કહેવી પડશે. જોકે ભૂતકાળમાં એવા ચુકાદા આવ્યા છે જેમાં સંભોગ થયાનું પુરવાર થાય અને ફરિયાદી સ્ત્રી ન્યાયાલયમાં એમ કહી દે કે તેની તે માટે સંમતિ નહોતી તો તેમ માનવું પડે છે કે તેની સંભોગ સમયે પણ સંમતિ નહોતી જ.

૨. કલા જગત, ખાસ કરીને અભિનય ક્ષેત્રે ભેટવું કે ચુંબન કરવું એ હસ્તધૂનન જેટલું સામાન્ય બની ગયું છે. કલા જગત જ શું, ધનિકોની દુનિયા અને આવા તમામ કહેવાતા ‘પ્રગતિશીલો’ની દુનિયામાં આ બધું હવે સામાન્ય થઈ ગયું છે. પશ્ચિમના માર્ગે ચાલતી આ દુનિયામાં, જેમ ફિલ્મ એવોર્ડ સમારંભમાં જોવા મળે છે, તેમ આ બધું સામાન્ય વાત થઈ ગઈ છે. પરંતુ આ ચુકાદામાં આ સામાન્ય વાતને સેક્સની સંમતિ માટેની પૂર્વભૂમિકા તરીકે જોવામાં આવી છે. બંને ભૂતકાળમાં એકબીજાને ચુંબન કરતાં હતાં (અને ફરિયાદી સ્ત્રીને તેનો કોઈ વાંધો નહોતો) તે વાતને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી છે. ન્યાયાલયે નોંધ્યું છે કે આરોપી ફરિયાદીને ચુંબન કે આલિંગનના સ્વરૂપે શારીરિક સ્પર્શ કરતો હતો તેનો ફરિયાદી મહિલાને કોઈ વિરોધ ન હોતો.

એટલે આ વાત પણ સ્ત્રીએ ભવિષ્યમાં ધ્યાનમાં લેવી પડશે કે અભિનય જગત હોય કે ધનિકોની પાર્ટી, પુરુષ ચાહે તે દોસ્ત હોય કે પ્રેમી કે અન્ય કોઈ, તેની સાથે બિન્દાસ્તપણા (બૉલ્ડનેસ, યૂ નો!)ના નામે કેટલી છૂટછાટ લેવી. અલબત્ત, આ ધ્યાનમાં એટલા માટે લેવું જરૂરી બનશે જેથી જો ભવિષ્યમાં એમાં સીમા ઓળંગાઈ જાય કે ખરેખર બળાત્કાર થાય તો પછી બળાત્કારની ફરિયાદ ટકશે નહીં. (સુપ્રીમમાં ચુકાદો અલગ આવે તો અલગ વાત છે.)

૩. ફરિયાદી મહિલાને એ પણ ખબર હતી કે આરોપીને દારૂ પીવાની ટેવ છે. ફરિયાદી મહિલા જ્યારે આરોપીને હોજ ખાસ ગામમાં મળી ત્યારે તે દારૂ પીધેલો હતો. ત્યાંથી તેઓ એક કાફેમાં ગયા ત્યાં પણ ભોજનની સાથે દારૂ લેવાયો હતો. એ પછી કારમાં ફારૂકીએ ફરિયાદી મહિલાને ચુંબન કર્યું અને મહિલાએ પણ તેને વળતું ચુંબન કર્યું. ફરિયાદીએ આ પહેલાં ટ્રાયલ કૉર્ટમાં એવો આક્ષેપ કર્યો હતો કે ફારૂકીએ જ્યારે જાતીય હુમલો કર્યો ત્યારે તે દારૂ પીધેલો હતો. આ વાત પણ ઉચ્ચ ન્યાયાલયમાં સ્વીકારાઈ નથી. જો સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયમાં આ ચુકાદો ન ફરે તો મહિલાઓએ ભવિષ્યમાં એ પણ ધ્યાન રાખવું પડશે કે જો તેમને ખબર હોય કે તેની સાથેના પુરુષે દારૂ પીધો છે તો તેનાથી દૂર રહેવું હિતાવહ છે. જ્યારે મહિલાને ખબર હોય કે તેની સાથેના પુરુષે દારૂ પીધો છે અથવા તેને ટેવ છે જ ત્યારે દારૂ પીને જાતીય હુમલો કર્યાની દલીલ ભવિષ્યમાં ન્યાયાલયમાં કેટલી ટકશે તે કહેવું આ ચુકાદા પછી અઘરું છે.

૪. એમ કહેવાય છે કે કૉલમ્બિયા વિશ્વવિદ્યાલયની સંશોધનકાર આ મહિલા બાબા ગોરખનાથ પર સંશોધન માટે મહેમૂદ ફારૂકીને મળવા ગઈ હતી. એક મુસ્લિમ અને તેમાંય જેને અનેક વિષય સાથે પનારો પડતો હોય તેવા નિર્દેશકને બાબા ગોરખનાથ અંગે જ્ઞાન હોઈ શકે તેમ માની લઈએ તો પણ એવો પ્રશ્ન થયા વગર ન રહે કે બાબા ગોરખનાથ પર સંશોધન કરવા માટે મહિલા બીજા કોઈ નહીં ને મહેમૂદ ફારૂકી આગળ જ કેમ ગઈ? આ પ્રશ્ન વણઉત્તર છે.

૫. કૉર્ટે એક બીજા પ્રકરણની પણ નોંધ લીધી છે જેમાં આરોપીની પત્ની અનુષા રિઝવીની ઘટનાસ્થળે હાજરી હતી. આ ઘટનામાં આરોપી મહેમૂદ ફારૂકીએ ફરિયાદીને પોતાના ઘરે વાળુ માટે આમંત્રી હતી. ફરિયાદી ત્યાં ગઈ હતી. આરોપી, તેની પત્ની અનુષા રિઝવી જે પોતે ‘પીપલી લાઇવ’ની નિર્દેશિકા છે, તે અને ફરિયાદી મહિલાએ દારૂ સાથે ભોજન લીધું હતું અને અનુષા એક રૂમમાંથી બીજા રૂમમાં ગઈ તે ‘તક’નો લાભ ઉઠાવી બંનેએ એકબીજાની સાથે ચુંબનની આપલે કરી લીધી હતી! એટલે મહિલા એટલી બિન્દાસ્ત હતી કે આરોપીની પત્ની જે પણ નાનીસૂની હસ્તી નથી, તેની તે જ ઘરમાં હાજરી અને તે એક રૂમમાંથી બીજા રૂમમાં જઈ રહી હતી એટલે ગમે ત્યારે આવી જાય તેવી સંભાવના હોવા છતાં ત્યારે તેણે પોતાને આરોપી દ્વારા ચુંબન કરવા દીધું હતું અને પોતે પણ આરોપીને ચુંબન કર્યું હતું.

૬. આરોપીની પત્ની અને નિર્દેશિકા અનુષા રિઝવી આ કેસમાં તેની પત્ની સાથે ઊભી રહી છે. અનુષા રિઝવી એવી મહિલાઓની યાદીમાં આવી ગઈ છે જેણે બળાત્કાર અથવા કૉર્ટે/પોલીસ કાર્યાલયે પહોંચેલા લગ્નેત્તર સંબંધના કિસ્સામાં તેના પતિને પૂરી રીતે સમર્થન આપ્યું હોય. શાઈની આહુજાના કિસ્સામાં તેની પત્નીએ તેને સમર્થન આપ્યું હતું. પૂજા બેદીની નોકરાણી પર બળાત્કારનો આરોપ હોય કે કંગના રનૌત સાથેના પ્રેમસંબંધ જે બાદમાં ઝઘડા અને પછી પોલીસ ફરિયાદમાં પરિણમ્યો તે બધામાં પત્ની ઝરીના વહાબ પતિ આદિત્યની પડખે ઊભી રહી છે. એટલું જ નહીં, પરંતુ તેના દીકરા સૂરજ પંચોલીના જિયા ખાન કેસમાં પણ તે તેના પુત્રની પડખે ઊભી રહી છે. તેણે કહેલું કે સૂરજ જિયાને પ્રેમ કરતો હતો તો તે તેના પર બળાત્કાર કેવી રીતે કરી શકે? ‘વૉન્ટેડ’માં સલમાન ખાનનો ભાઈ બનેલો ઈન્દ્રકુમાર મૃત્યુ પામ્યો તે પછી તેની પત્નીએ તેની સામેના બળાત્કારનો કેસમાં તેને નિર્દોષ ઠરાવવાની અરજી કરી છે. કોઈ વ્યક્તિ સામે ફરિયાદ થઈ હોય અને તે મૃત્યુ પામે ત્યારે કેસ પૂરો (કાયદાની ભાષામાં ‘નલ એન્ડ વૉઇડ’) થઈ જતો હોય છે. પરંતુ ઈન્દ્રકુમારની પત્ની પલ્લવીનું કહેવું છે કે “મને ખબર હતી કે મારો પતિ નિર્દોષ છે. આથી જ હું આ અરજી કરી રહી છું. ” ઇન્ફૉસીસના ફનીશ મિસ્ત્રી પર ઇન્ફોસીસની કર્મચારી રેખા મેક્સિમોવિચ દ્વારા લાગેલા જાતીય સતામણી અને બાદમાં આઈ-ગેટનાં ઇન્વેસ્ટર રિલેશન્સ હૅડ આરાકેલી રોઇઝે તેનાથી તે ગર્ભવતી હોવાનો અને મિસ્ત્રીએ તેને ગર્ભપાત કરાવી નાખવાનું દબાણ કર્યા હોવાના કિસ્સાઓમાં ફનીશની પત્ની જયા તેની પડખે ઊભી રહી. હરિયાણાના પૂર્વ ડીજીપી એસપીએસ રાઠોડ દ્વારા માત્ર ૧૪ વર્ષની રૂચિકા ગિરહોત્રાની જાતીય સતામણી કરવાના કિસ્સામાં રાઠોડની પત્ની આભા જે પાછી પોતે ઍડ્વૉકેટ છે, તે તેની પડખે ઊભી રહી હતી. અમેરિકાના પ્રમુખ પદની ચૂંટણીમાં હારી ગયેલાં હિલેરીએ તેના પતિ બિલ ક્લિન્ટન જ્યારે પ્રમુખ હતા ત્યારે વ્હાઇટ હાઉસની ઇન્ટર્ન મોનિકા લેવિન્સ્કી સાથેના બહુ ગાજેલા સેક્સ પ્રકરણમાં પતિ બિલનું સમર્થન કર્યું હતું. શું આવા હાઇપ્રૉફાઇલ કેસોમાં પતિની પડખે ઊભા રહેવાનું પત્ની માટેનું કારણ ખરેખર નૈતિક સમર્થન હશે, કુટુંબની પ્રતિષ્ઠા બચાવવાનું કારણ હશે, બાળકો પર અસર ન પડે તે કારણ હશે, પતિની સંપત્તિ તથા માનમોભો ન ગુમાવવા પડે તે હશે કે પછી બીજું કંઈ?

Posted in society, Uncategorized

યે દુનિયા અગર મિલ ભી જાયે તો ક્યા હૈ!

શું આ વાત સાચી છે? વકીલ, ઓપીડી સંભાળતા ડૉક્ટર અને પત્રકાર પાસે જો બેસવા મળે અને આ રંગબેરંગી દુનિયાની વાત નીકળે તો એમ થઈ જાય કે યે દુનિયા અગર મિલ ભી જાયે તો ક્યા હૈ. તાજેતરમાં સવાઈ માધોપુરના એક કેસમાં પુત્રવધૂએ સાસુ-સસરાને ભરણપોષણ આપવું એવો ચુકાદો આપ્યો તેની મંતવ્ય ચેનલ પર ચર્ચા હતી. ચર્ચા પછી ચા પીવા ગેસ્ટ પેનલના અમે લોકો-ચેનલના એક્ઝિક્યુટિવ એડિટર @dilip gohil દિલીપભાઈ ગોહિલ, રૂજાનબહેન ખંભાતા, વકીલ સોનલબહેન જોશી અને હું બેઠાં હતાં ત્યારે આવા જે કેસોની ચર્ચા નીકળી તે સાંભળી ત્યારથી મગજ ચકરાવે ચડી ગયું. લગ્ન થતા હોય ને ચોથા ફેરે કન્યા પચાસ લાખ માગે, સંપત્તિ માટે યુવતી વૃદ્ધ સાથે લગ્ન કરે, દીકરો ભરણપોષણ આપવા ના પાડે પણ ન્યાયાલયમાં કેસ થાય તો સારામાં સારો વકીલ રાખે અને ન્યાયાધીશ કહે કે તમારી પાસે વકીલ રાખવા પૈસા છે પણ માતાપિતાનું ભરણપોષણ કરવાના પૈસા નથી.

આદરણીય લેખક દિનકરભાઈ જોશીએ મુંબઈ સમાચારના લેખમાં જે જે કિસ્સાઓ ટાંક્યા છે તે તો આનાથીય આઘાત પમાડે તેવા છે. (http://bombaysamachar.com/frmStoryShowA.aspx?sNo=381711)

શું આનું કારણ મિડિયા છે, જે સતત નેગેટિવિટી પ્રમોટ કરે છે (પોઝિટિવ સમાચાર નથી આપતા તેમ નથી કહેતો પણ પ્રમાણભાન જળવાતું નથી)? શું દિવસની શરૂઆત સારી થાય તે માટે ટીવી સમાચાર ચેનલ કે છાપાની હેડલાઇન પૉઝિટિવ ન હોઈ શકે? શું ટીવી ચેનલો પર થતી ડિબેટમાં રાજકારણીઓ કે પંથગુરુઓ ઉગ્રતા, ઘાંટાઘાંટી લાવ્યા વગર, બીજા બોલતા હોય ત્યારે વચ્ચે બોલ્યા વગર ચર્ચા ન કરી શકે?
શું વધતા વિકારનું કારણ ટીવી સિરિયલો છે જેમાં સતત કાવાદાવા અને ઝઘડા જ બતાવાય છે? શું ફિલ્મોમાં દર્શાવાતી હિંસા અને સેક્સની સમાજ પર કોઈ અસર નથી? ફિલ્મ હોય કે વેબસીરિઝ, પ્રેમ, સેક્સ અને હિંસા સિવાય કોઈ મુદ્દા જ નથી? સંગીત શું ઘોંઘાટિયું જ હોય તો જ સંગીત કહેવાય? અને આ ઘોંઘાટિયા સંગીતની સમાજમાં વધતા તણાવ પર અસર કેટલી? સોશિયલ મિડિયામાં સતત ડરના સમાચાર, અથવા બીજાની ભૌતિક પ્રગતિના સમાચાર માણસમાં તણાવ અને ઈર્ષા પેદા કરે છે કે નહીં? શું બધા હિન્દુ ધર્મગુરુઓ ખરાબ જ છે? અને બધા ઇમામ-મૌલવીઓ અને પાદરીઓ શાંત અને સેવાભાવી જ છે? શું પાકિસ્તાન અને ચીન આપણને પતાવી દેવાનું છે? શું આ દુનિયાનો પ્રલય આવી ગયો છે? શું ભારતમાં બધું ખરાબ જ છે અને વિદેશો બધા સ્વર્ગથી પણ સુંદર જ છે?