બિયોન્સ નોલેસનો વિડિયો: ટ્વિટરવાસીઓને વાંધો શું છે?

સાધુઓ, આરતી, ઘંટારવ, યોગી, બાઇક પર ત્રણ સવારીમાં જતા લોકો, શંકર ભગવાનના રૂપમાં બાળક, સંધ્યા સમયે કોઈ પવિત્ર તીર્થ સ્થળમાં ભગવા ધ્વજના બેકગ્રાઉન્ડમાં ક્રિસ માર્ટીન, નળિયાંવાળાં ઘર, હોળી રમતાં બાળકો, બાયોસ્કોપમાં પિક્ચર જોતાં બાળકો, કઠપૂતળીનો શો, અંગ કસરતના દાવ કરતાં બાળકો, જૂના જમાનાનું ટિપિકલ થિયેટર, થિયેટરમાં ભારતીય ડ્રેસમાં સજ્જ યુવતીઓ, તળાવમાં નહાવા પડતાં બાળકો, ૮૦ના દશકનું ટિપિકલ શટરવાળું ટીવી, ભરતનાટ્યમ્ અને કથકલીનું નૃત્ય, રામલીલા કરતા કલાકારો, સાડીમાં દોડતી સ્ત્રી (સોનમ કપૂર), દિવાળીની ફટાકડા ફોડીને ઉજવણી. છેલ્લે બિયોન્સ નૉલેસનું નમસ્તે.

ભારતમાં પ્રવાસીઓને આકર્ષવા માટે ઉપરોક્ત તમામ બાબતો એક સંપૂર્ણ ભારતનું ચિત્ર રજૂ કરે છે. આ વિડિયો અદ્ભુત છે. અને ખાસ વાત એ છે કે અમેરિકી ગાયિકા બિયોન્સ નૉલેસના આલબમ ‘કૉલ્ડ પ્લે’ના ‘હાઇમ્ન ફોર વીકેન્ડ’નો તે વિડિયો છે.

મોટા ભાગે પશ્ચિમી દુનિયા ભારતને ગરીબ દેશ તરીકે અને હિન્દુ સંસ્કૃતિને પછાતપણા તરીકે જુએ છે જ્યારે આ વિડિયોમાં હિન્દુ સંસ્કૃતિના રંગોને અદ્ભુત અને સારી રીતે દર્શાવાયા છે. વિશેષ વાત એ છે કે ભારતીય અભિનેત્રી સોનમ કપૂર (ભલે થોડી જ સેકન્ડ માટે) આ વિડિયોમાં છે.

સામાન્ય રીતે ભારતમાં ભારતની કોઈ અભિનેત્રી, ખાસ કરીને હિન્દી ફિલ્મની અભિનેત્રી પશ્ચિમી દેશની કોઈ ફિલ્મ કે વિડિયોમાં કામ કરે તો અહોભાવથી જોવાય છે, પરંતુ આ વિડિયો અને સોનમ કપૂરની ભૂમિકાને ટ્વિટર પર ઉતારી પડાઈ રહ્યો છે કેમ?

તેનું કારણ છે હિન્દુ સંસ્કૃતિ. ટ્વિટર પર છવાયેલા લોકોને, કહેવાતા ‘લિબરલ’ને હિન્દુ સંસ્કૃતિના નામથી ચીડ છે, ભલે તે પાશ્ચાત્ય જગતને આકર્ષી રહી હોય. તેઓ કોઈ પણ શબ્દને સંસ્કૃતિ-સંસ્કાર સાથે જોડીને તેની મજાક ઉડાવે છે. એક વ્યક્તિ શરૂ કરે છે પછી બીજી વ્યક્તિ તેને અનુસરે છે અને એક સમૂહ જોડાય છે, તેથી તેની અસરમાં બીજા પણ આવી જાય છે.

પહેલાં શરૂઆત થઈ આલોકનાથથી. તેમની સંસ્કારી બાબુજી કહીને ટ્વિટર પર ખૂબ જ મજાક ઉડાડાઈ. તે પછી ‘પ્રેમ રતન ધન પાયો’ની મજાક ઉડાવાઈ. ‘હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ’ની એક ફિલ્મ સમીક્ષકે (અને તે પણ મહિલા!) તો ફિલ્મમાં સોનમ કપૂર ખુશ થઈને દોડે છે તેને ‘સંસ્કારી ઑર્ગેઝમ’ (ઑર્ગેઝમ= જાતીય સુખની પરાકાષ્ઠા) કહીને પોતાના લેખનું શીર્ષક બનાવી દીધું! તાજેતરમાં આવેલી ‘ક્યા કૂલ હૈ હમ ૩’માં પણ સંસ્કાર અને સૂરજ બડજાત્યાની મજાક ઉડાવાઈ.

જેમ્સ બૉન્ડની તાજેતરમાં આવેલી ‘સ્પેક્ટર’ માટે ‘એ’ સર્ટિફિકેટ લેવા તૈયાર નહોતા તો સેન્સર બૉર્ડ અધ્યક્ષ પહેલાજ નિહલાણીએ તેમાં ચુંબન સહિતનાં દૃશ્યો પર કાતર ફેરવી (જો એ સર્ટિફિકેટ લીધું હોત તો કાતર ફેરવાઈ ન હોત) તો ‘સંસ્કારી બૉન્ડ’ હેશટેગથી પહેલાજ નિહલાણીની મજાક ઉડાવાઈ.

આમ આ બુદ્ધિજીવી વર્ગને હિન્દુ શબ્દ, સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાથી જ ચીડ છે. તમે જ વિડિયો જુઓ, તમને કંઈ ખોટું લાગે છે?

સુમિત અને કપિલ: ચેનલના મેનેજમેન્ટને નારાજ કર્યા તો…

જે લોકો ‘સુમિત સબ સંભાલ લેગા’ને પસંદ કરતા હશે તેમને ૯ જાન્યુઆરીથી એક અઠવાડિયા માટે આ સિરિયલ નહીં પ્રસારિત થવાથી આંચકો લાગ્યો હશે. પણ હોતા હૈ, ચલતા હૈ. ગ્રાહકોને જ્યાં મોટા મોટા ઝટકા મળતા હોય ત્યાં આવા નાના આંચકાઓની નવાઈ શી! સ્ટાર પ્લસ જેવી પે ચેનલ, જેને જોવા માટે દર્શકોએ (પહેલા કેબલવાળા મારફત અને હવે ડીટીએચ મારફત) અલગથી પૈસા ચુકવવાના થતા હોય તે શું એટલી પણ નિસબત ન રાખી શકે કે દર્શકોને જણાવી શકે કે આ સિરિયલ કેમ પ્રસારિત નથી થઈ રહી? (મારા ધ્યાનમાં તો આવી નોંધ નથી જ આવી.)

ઉલટું, એ અઠવાડિયામાં બધી સિરિયલોના ટાઇમિંગ મોડા મોડા ચાલતા હતા. ૧૧ અને ૧૨ જાન્યુઆરીએ તો ‘યે રિશ્તા ક્યા કહલાતા હૈ’ એક કલાક ચાલી. ‘યે રિશ્તા…’નો સમય ૯.૩૦થી ૧૦.૦૦નો છે. પરંતુ તેને ૧૦.૩૦ સુધી ચલાવાઈ. આની પાછળ કારણ શું છે? કોઈ ભારતીય ચેનલ તરફથી આવું થતું હોત તો સમજ્યા, પણ આ તો રૂપર્ટ મુર્ડોકની વિદેશી ચેનલ! જેના પ્રોફેશનલિઝમનાં ઉદાહરણો અપાતાં હોય છે. સમાચારપત્રો અને મેગેઝિનોમાંય લોકપ્રિય કૉલમ જો ન છપાય તો તેની નાની સરખી નોંધ મૂકાતી હોય છે. પરંતુ સ્ટાર પ્લસે આવું કંઈ કર્યું નહીં. અને હવે પહેલાંની જેમ સમાચારપત્રોમાં પણ ટીવીના શેડ્યુલ છપાતા નથી.

બાકી પહેલાં એક સમય હતો કે એક માત્ર દૂરદર્શન હતું તો સાપ્તાહિકીમાંથી સમય નોંધી લેવાતો. અને દૂરદર્શનના કાર્યક્રમોનું સમયપત્રક સમાચારપત્રોમાં નિયમિત રીતે છપાતું. એક સમાચારપત્રમાં જે ભાઈ આ સમયપત્રક તૈયાર કરતા તે ખૂબ જ કાળજી લેતાનું મને યાદ આવે છે અને તેમને પાછા બીજા પત્રકારો પણ પોતાને કોઈ જાણકારી હોય તો તે આપે, એટલી ચીવટ રખાતી સમયપત્રક તૈયાર કરવામાં અને રાખવી જ પડે કેમ કે જો વિગતદોષ હોય તો સમાચારપત્રની કચેરીએ લેન્ડલાઇનની ઘંટડીઓ સતત રણકતી રહેતી. હવે તો ઇન્ટરનેટ પર વેબસાઇટની સુવિધા છે. તેના પર પણ સમયપત્રક ચોકસાઈભર્યાં મૂકાતાં નથી.

આમ, એક અઠવાડિયા સુધી સ્ટાર પ્લસનું ૯.૩૦થી ૧૦.૩૦નું સમયપત્રક ખોરવાયેલું જ રહ્યું હતું. સમાચાર પણ મળ્યા કે ‘સુમિત સબ સંભાલ લેગા’ બંધ થશે! (સુમિત દર્શકોને સંભાળી શક્યો નથી લાગતો.) અને નવી સિરિયલ ‘તમન્ના’ની જાહેરાત પણ થઈ ગઈ.

પણ આવું સ્ટાર પ્લસ પર અને ‘સુમિત સબ સંભાલ લેગા’ સાથે જ નથી બનતું. જે શોએ કલર્સ ચેનલની લોકપ્રિયતામાં મોટો ફાળો આપ્યો તે ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ શર્મા’ સાથે પણ ચેનલવાળાએ આવું જ કર્યું.

હકીકતે વાત એમ હતી કે કપિલ શર્માના કોમેડી નાઇટ્સનો ૧૭ જાન્યુઆરીએ અંતિમ એપિસોડ આવવાનો હતો જેમાં અક્ષયકુમાર પોતાની ૨૨ જાન્યુઆરીએ રજૂ થનારી ‘ઍરલિફ્ટ’ના પ્રમોશન માટે આવ્યો હતો. આ અંતિમ એપિસોડ હોઈ તેમાં બધા ભાવુક થઈ ગયા હતા. ખાસ કરીને ગુત્થીનું પાત્ર ભજવતો સુનીલ ગ્રોવર. તે તો રોઈ પડ્યો હતો. આ અંતિમ એપિસોડની વિડિયો ક્લિપ પણ સોશિયલ મિડિયામાં વહેતી થઈ હતી.

કપિલ શર્માને કંઈક ગંધ આવી ગઈ હોય તેમ રવિવારે સવારે જ તેણે ટ્વિટર પર લખ્યું હતું કે આ શો રજૂ થાય તેવી તેને આશા છે. દર્શકોનો આભાર માનવાની આ અમારી રીત છે. અને કપિલ શર્માની શંકા સાચી પડતી હોય તેમ રવિવારે શો દેખાડાયો જ નહીં. તેની જગ્યાએ દર્શાવાયો ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાઓ’!

કોઈ જાતની સૂચના નહીં અથવા જાહેરાત નહીં કે ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ કેમ બતાવાતો નથી. વચ્ચે બ્રેકમાં પણ અંતિમ એપિસોડની જાહેરાત ન મૂકાઈ. લગભગ છેક છેલ્લા બ્રેકમાં જાહેરાત દેખાડાઈ કે અંતિમ એપિસોડ ૨૪ તારીખે દર્શાવાશે.

‘સુમિત સંભાલ લેગા’ની બાબતમાં હજુ એવું કોઈ કારણ બહાર નથી આવ્યું કે એવી કોઈ ચર્ચા પણ નથી કે તે સિરિયલ નિર્માતાને ચેનલના મેનેજમેન્ટ સાથે કોઈ ઝઘડો હોય, પણ ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ની બાબતમાં તો હવે એ જગજાહેર છે. ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાઓ’ શો ચાલુ થયો તે અંગે કપિલને ચેનલવાળાઓ સાથે વાંધો પડ્યો હતો. બંને શોના નામના છેલ્લા બે શબ્દો બાદ કરો તો નામ પણ લગભગ એક સરખાં. કોમેડી નાઇટ્સ બંનેમાં કોમન. બંનેમાં સેલિબ્રિટીઓ પોતાની ફિલ્મ પ્રમોટ કરવા આવે. કોમેડીનું ફોર્મેટ. કપિલના શોમાં એ વધારાનું તત્ત્વ હતું કે દર્શકોમાં નમૂના જેવા લોકોને લઈ અવાય અને તેમની ફિરકી ઉતારાય. સામે પક્ષે કોમેડી નાઇટ્સની દરેક આઇટમની અદ્ભુત ક્રિએટિવિટી. અદ્ભુત મિમિક્રી કલાકાર મુબીન સૌદાગરનું કોઈ ફિલ્મના દૃશ્યનું કોમેડી ડબિંગ હોય કે કૃષ્ણ અભિષેક-સુદેશ લહેરીની જોડીની જમાવટ.

એ જાણીતું છે કે કપિલનો શો શનિ-રવિ આવતો હતો પણ કૃષ્ણના ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ બચાઓ’ને કપિલના શોની જગ્યાએ શનિવારે ગોઠવાયો અને કપિલનો શો માત્ર રવિવાર પૂરતો સીમિત કરી દેવાયો. કપિલને બીજો વાંધો એ હતો કે તેના શોના બદલે ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’ને વધુ મહત્ત્વ અપાય છે. આ અંગે તેણે ચેનલવાળાઓને ફરિયાદ કરી હોવાનું મનાય છે. ચેનલવાળાઓ નહીં માન્યા હોય એટલે કપિલે શો જ બંધ કરી દેવાની ધમકી આપી. પણ ચેનલવાળાનો અહંકાર ઘવાયો. એટલે તેમણે કહ્યું કે તો શો કપિલ વગર પણ ચાલુ રહેશે.

હવે જો કપિલ વગર પણ શો ચાલુ રહેવાનો હોય તો કપિલ કઈ રીતે એવો એપિસોડ બનાવી શકે જેમાં કહેવાતું હોય કે આ અમારો અંતિમ એપિસોડ છે? કદાચ આવા જ કારણથી ચેનલના મેનેજમેન્ટે કપિલનો અંતિમ એપિસોડ ૧૭મીએ પ્રસારિત ન કર્યો હોય તેવું બની શકે. વળી ચેનલવાળાઓએ તે આગામી કઈ તારીખે પ્રસારિત કરાશે તેની જાહેરાત પણ છેક છેલ્લા બ્રેકમાં કરી. હવે બ્રેકમાં જે લોકો જાહેરખબરના બદલે બીજો શો કે સમાચાર જોઈ લેવા માગતા હોય તે લોકો તે ચૂકી જાય તેમ પણ બની શકે.

અંતિમ એપિસોડ ૧૭મીએ નહીં દેખાડવાનું સત્તાવાર કારણ બંનેમાંથી કોઈ પક્ષ તરફથી આ લખાય છે ત્યાં સુધી જાહેર થયું નથી. કદાચ બની શકે કે કપિલ અને તેની ટીમ રવિવાર ૨૪મીએ એ એપિસોડ દેખાડાય જાય તેની રાહ જોઈને બેઠી હોય અને પછી ધૂમધડાકા કરે.

જોકે કલર્સ ટોચની ચેનલો પૈકીની એક હોવાથી કપિલ શર્મા સંબંધ ન બગાડવાનું પણ વિચારી શકે. એટલે પરમ દિવસે શો આવી જાય પછી શું થાય છે તેની રાહ જોવી પડે. અને કપિલ તેની ટીમ સાથે પોતાનો શો કઈ ચેનલ પર શરૂ કરે છે તે જોવું પણ રસપ્રદ રહેશે. સામે પક્ષે કપિલ વગર જે શો પ્રસારિત કરાશે તેનું નામ ‘કોમેડી નાઇટ્સ’ વિચારાયું છે. તેનું સંચાલન કપિલની જગ્યાએ કૃષ્ણ અભિષેક કરશે. તેની સાથે ટીમમાં બીજા કયા કલાકાર રહેશે અને તેનું ફોર્મેટ કપિલના શો જેવું જ રહેશે કે કેમ તે જોવાનું રહેશે.

‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’નો અંતિમ એપિસોડ ૨૪મીએ દેખાડાશે ત્યારે પણ તેને ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાઓ’નું ગ્રહણ બીજી રીતે લાગવાનું જ છે, કેમ કે એ દિવસે ‘બિગ બોસ’ની ફાઇનલ છે અને તેમાં ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાઓ’ની ભારતીસિંહ સહિતની ટીમ હસાવવા માટે આવશે. આ ફાઇનલમાં સલમાન ખાન સાથે તેની પૂર્વ પ્રેમિકા કેટરીના કૈફ પણ જોવા મળશે. કેટરીના પોતાની ફિલ્મ ‘ફિતૂર’ના પ્રચાર માટે આવશે. આ બંને પૂર્વ પ્રેમીઓ હમણાં બીજી રીતે પણ ચર્ચામાં છે. રણબીર કપૂર સાથે કેટરીના કૈફના સંબંધોનો વિચ્છેદ થયો છે. તે પછી કહે છે કે કેટરીનાએ સલમાન ખાન સાથે બે કલાક પરામર્શ કર્યો હતો. ‘બિગ બોસ’ની ફાઇનલમાં કલર્સ ચેનલની લોકપ્રિય સિરિયલો ‘નાગીન’, ‘ચક્રવર્તી સમ્રાટ અશોક’ અને ‘થપકી પ્યાર કી’ના કલાકારો પણ આવશે. એટલે પૂરી સંભાવના છે કે ‘બિગ બોસ ૯’ની ફાઇનલની ચમકદમકમાં ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’નો અંતિમ એપિસોડ દબાઈ જાય.

ટૂંકમાં ‘સુમિત સંભાલ લેગા’ કે ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ની હાલત જોયા પછી એવું કહી શકાય કે ચેનલના મેનેજમેન્ટ સાથે બથોડા લેવા નહીં. તેઓ તમારા શોને ફંગોળી શકે છે, પછી ભલે ને તમારો શો લોકપ્રિય કેમ ન હોય.

દૂરદર્શનકાળથી આપણું મનોરંજન કરતા આવેલા કલાકારો

(ગુજરાત ગાર્ડિયનની ફિલ્મ પૂર્તિમાં ‘ટેલિટૉક’ કૉલમમાં તા.૮/૧/૧૬ના રોજ આ લેખ છપાયો.)

ઇશુના નવા વર્ષ ૨૦૧૬માં ૧૮ જાન્યુઆરીથી એક નવી સિરિયલ સબ ટીવી પર શરૂ થઈ રહી છે. તેનું નામ છે ‘વો તેરી ભાભી હૈ પગલે’. આ સિરિયલથી એક કલાકારનું સ્વાગતયોગ્ય પુનરાગમન થઈ રહ્યું છે અને તેનું નામ છે અલી અસગર.

આમ તો અલી ટીવી પર સતત દેખાતો રહ્યો છે, પણ પુનરાગમન શબ્દ એટલે વાપર્યો છે કારણકે છેલ્લાં કેટલાંય સમયથી તમે તેને સતત સ્ત્રીપાત્રમાં જ જોતા રહ્યા છો. જી હા, ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’માં દાદીના વહાલા લાગે તેવા પાત્રમાં અલી છેલ્લાં બે-ત્રણ વર્ષથી આપણું મનોરંજન કરતો રહ્યો છે. દર્શકોને તે જેટલો પસંદ પુરુષ પાત્રમાં પડ્યો છે તેટલો જ આ સ્ત્રીપાત્રમાં પણ પડ્યો છે. પણ શું એ ખબર છે કે અલી ‘ઇત્તુ સા થા’ ત્યારથી આપણું મનોરંજન કરતો આવ્યો છે?

આપણે અલી સહિત એવા કેટલાક કલાકારોની વાત કરવાના છીએ જે ભારતમાં ટીવીના પ્રારંભકાળથી આપણું સતત મનોરંજન કરતા આવ્યા છે. તેમાં પહેલા અલીની વાત કરીએ. જે લોકો અત્યારે ૩૦-૩૫ની ઉપરની ઉંમરના હશે તેમને એક સિરિયલ યાદ હશે. ‘એક દો તીન ચાર’. ચાર કિશોરો ડિટેક્ટિવ તરીકે કામ કરતા હોય તેવી એ સિરિયલનું ગીત હજુ પણ ઘણાને યાદ હશે- એક દો તીન ચાર, ચારો મિલ કે સાથ ચલે તો કર દે ચમત્કાર. આ ટેણિયાઓ મળીને દહેજ જેવા મોટેરાઓના પ્રશ્નો ઉકેલતા.

અલીએ ‘એક દો તીન ચાર’ તે દસમા ધોરણમાં હતો ત્યારે શરૂ કરી હતી. તે પછી તેણે પોલિટિકલ સાયન્સમાં બી.એ. કર્યું. તે પછી તેણે હોટલ મેનેજમેન્ટ કર્યું. ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’માં પિયક્કડ દાદીની ભૂમિકા કરતા અલી અસગર વાસ્તવમાં નથી દારૂ પીતો, નથી ધૂમ્રપાન કરતો! તેણે ઝી ટીવી પર એડ મેડ શોમાં પણ કામ કર્યું હતું. અત્યારે જે સિરિયલો આવે છે ત્યારે થાય છે કે ક્યાં ગઈ વિવિધતા જે ટીવીની શરૂઆતના કાળમાં આવતી હતી? આ એડ મેડ શોમાં એક ઉત્પાદનનું નામ કહેવામાં આવતું અને તેના પર તાત્કાલિક રેડિયો કે ટીવી એડ બનાવીને બોલવી પડતી.

તેણે એકતા કપૂરની સિરિયલ ‘ઇતિહાસ’ અને ‘કહાની ઘર ઘર કી’માં કામ કર્યું. તેણે ‘ચમત્કાર’, ‘જોરુ કા ગુલામ’

જેવી ફિલ્મો કરી. ‘જોરુ કા ગુલામ’માં એનઆરજી રાજુ પટેલની ભૂમિકા જે સતત ‘આઈ લવ માય ઇન્ડિયા’ કહેતો ફરે છે તેને એરપોર્ટ પરથી જ ગોવિંદા-જોની લિવર ગેરમાર્ગે દોરી દે છે. અને ગોવિંદા પોતે રાજુ પટેલ બની જાય છે.

અલીની પૂરી રેન્જ ખિલી કોમેડી સર્કસમાંથી. આ શોમાં પાકિસ્તાની કલાકાર  તેણે સ્ત્રીપાત્રો પણ ભજવ્યાં અને એક અશક્ય જેવી મિમિક્રી પણ કરી. અશોકકુમાર, રાજકુમાર, દિલીપકુમાર, દેવ આનંદ, અમિતાભ બચ્ચન, રાજેશ ખન્ના, પ્રાણ, અજિત, જીવન, કનૈયાલાલ, ઓમપ્રકાશ આ બધાની મિમિક્રી તો જાણીતી હતી પણ અલી અસગરે એવા કલાકારની મિમિક્રી કરી બતાવી જે તેના સિવાય સંભવત: કોઈ કરી શકતું નથી અને તે કલાકાર એટલે ચિન્ટ-ઋષિ કપૂર!

ઋષિ કપૂરનો અવાજ, તેમની શૈલીની નકલ કરવી સરળ નથી. આ માટે બારીક નિરીક્ષણ કરવું પડે. અલી અસગર ઋષિ કપૂરની સારી મિમિક્રી કદાચ એટલે કરી શકે છે કારણકે તે તેનો મોટો ચાહક છે.

અલીએ લોકોને બહુ પસંદ પડેલી સિરિયલ ‘એફ.આઈ.આર.’માં ચંદ્રમુખી ચૌટાલાને પસંદ કરતા ઇન્સ્પેક્ટર રાજ આર્યનની ભૂમિકા પણ ભજવી હતી અને ‘જિની ઔર જુજુ’માં જુજુ બન્યો હતો. તે પછી ‘કોમેડી નાઇટ્સ’માં તેણે દાદીની ભૂમિકાથી લોકોનાં દિલ જીત્યાં. ખરેખર, અલી કોમેડીમાં દાદી નહીં, પણ દાદુ છે.

અલી કરતાંય જૂનો એક કલાકાર છે જે ટીવીના આરંભકાળથી આપણું સતત મનોરંજન કરતો આવ્યો છે. તેનું નામ છે આસીફ શૈખ. અત્યારે તમે તેને ‘ભાભીજી ઘર પે હૈ’માં વિભૂતિ નારાયણ મિશ્ર તરીકે જુઓ છો. એની ડાયલોગ ડિલિવરી, એનું હિન્દી-ઉર્દૂ ઉચ્ચારણો પર પ્રભુત્વ, સિરિયલમાં વિભૂતિ તરીકે કંઈ કામ ન કરતા હોવા છતાં એક પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ, આ બધા પરથી લાગે કે આસીફ શૈખ એક સારો થિયેટર આર્ટિસ્ટ હશે અને એ વાત સાચી છે.

આસીફે અનેક નાટકોમાં કામ કર્યું છે. દૂરદર્શન પર પહેલી સોપ ઓપેરા તરીકે ‘હમ લોગ’ જાણીતી છે. તેમાં તેણે કુંવર અજયસિંહનું નેગેટિવ પાત્ર કર્યું હતું. આસીફ શૈખે ‘રામા ઓ રામા’ નામની ફિલ્મમાં હીરો તરીકે પણ કામ કર્યું હતું, જેનું અમિતકુમારે આર.ડી.બર્મનના સંગીતમાં ગાયેલું ગીત ‘રામા ઓ રામા, તૂને યે કૈસી દુનિયા બનાઈ, લું નામ તેરા, દૂં મૈં દુહાઈ’ ઘણું લોકપ્રિય બન્યું હતું.

બીજું એક ઘણું જાણીતું બનેલું ગીત પણ આસીફ શૈખના ખાતે બોલે છે. ‘યારા દિલદારા’ નામની બહુ ન ચાલેલી ફિલ્મનું બહુ ચાલેલું ગીત એટલે ‘બિન તેરે સનમ મર મીટેંગે હમ’. એ વખતે નવાસવા આવેલા સંગીતકાર જતિન-લલિતે આ ગીતની ધૂન બનાવી હતી. એ પછી આસીફ શૈખ ફિલ્મોમાં વિલન તરીકે બહુ જ આવ્યો. આ રીતે તેણે ‘કરણ અર્જુન’, ‘હસીના માન જાયેગી’, ‘જોડી નં. વન’ જેવી ફિલ્મો કરી.

ટીવી પડદે તેની અને રાકેશ બેદીની જોડી નં. વને ‘યસ બોસ’ સિરિયલને દસ વર્ષ સુધી સફળતમ કોમેડી સિરિયલોમાં નામ અપાવ્યું. ‘યસ બોસ’ની વાર્તા અત્યારે ‘ભાભીજી ઘર પે હૈ’ આવે છે તેવી જ હતી. મોહન (રાકેશ બેદી) અને તેની પત્ની મીરા એક જ કંપનીમાં કામ કરે છે, પણ ઑફિસમાં મીરા મોહનની બોસ છે. આ કંપનીમાં નવા એમ.ડી. તરીકે વિનોદ વર્મા આવે છે. વિનોદ પાસે મીરા અને મોહન બંને પતિ-પત્ની નથી તેવી વાત કરે છે. આથી ઘરે મોહન વૃદ્ધનો ગેટ અપ ધરી મીરાનો પતિ બને છે. આ તરફ, વિનોદની પત્નીને મોહન પ્રત્યે કુણી લાગણી છે. પણ વિનોદ અને મોહનને ઊભાય બનતું નથી.

આસીફે તે પછી કેટલીક કોમેડી સિરિયલ તો કરી પણ તેને

’યસ બોસ’ જેટલી સફળતા મળી નહીં. આવી સિરિયલો જલદી પૂરી પણ થઈ ગઈ. તે હતી ‘યે ચંદા કાનૂન હૈ’, ‘રિંગ રોંગ રિંગ’, ‘ડોન્ટ વરી ચાચુ’, ‘હમ આપ કે હૈ ઇન લૉઝ

’.

આસીફ ઉંમર થવા છતાં તો હજુ એવો ને એવો યુવાન લાગે છે. એટલે તો તે ‘ભાભીજી ઘર પે હૈ’માં મુખ્ય પાત્ર ભજવી રહ્યો છે, પણ ‘યસ બોસ’માં તેને સમકક્ષ મોહનનું પાત્ર ભજવનાર રાકેશ બેદી ‘ભાભીજી ઘર પે હૈ’માં મનમોહન તિવારીના સસરા અને અંગૂરીના ડેડુના પાત્ર તરીકે છેલ્લા કેટલાક એપિસોડમાં દેખાય છે. આ રાકેશ બેદી પણ ભારતમાં ટેલિવિઝન કાળના પ્રારંભથી આપણું મનોરંજન કરતા આવ્યા છે. અને તેમનાં પાત્રો પણ ‘યસ બોસ’ના મોહનની જેમ કામચોરના જ રહ્યા.

ભારતીય ટેલિવિઝન પર કદાચ સૌ પ્રથમ કોમેડી સિરિયલ કહી શકાય તો તે ‘યે જો હૈ ઝિંદગી’ હતી. વિખ્યાત હાસ્ય લેખક-કવિ શરદ જોશીએ લખેલી અને કુંદન શાહે નિર્દેશિત કરેલી આ સિરિયલ અદ્ભુત કોમેડી હતી. તેમાં એક-એકથી ચડિયાતા કલાકાર હતા. શફી ઈનામદાર રણજીતના પાત્રમાં, સ્વરૂપ સંપત રેણુના પાત્રમાં, રાકેશ બેદી રાજાના પાત્રમાં હતાં. તેમાં આજે જેમ જેઠાલાલને તેનો સાળો સુંદર હેરાન કર્યા રાખે છે તેમ રણજીતને રાજા હેરાન કર્યા કરતો. તે ઉપરાંત દર એપિસોડમાં નવા પાત્ર તરીકે દેખાતા સતીશ શાહ. ટીકુ તલસાણિયા, ફરીદા જલાલ, સુલભા આર્ય, વિજય કશ્યપ, નિવેદિતા જોશી (જે પછી બહુ જાણીતા મરાઠી અને હિન્દી ફિલ્મો-સિરિયલના અભિનેતા અશોક શરાફને પરણી) પણ આ જ સિરિયલમાં આવતા હતા.

રાકેશ બેદીની ફિલ્મ અને ટીવીનો બહુ મોટો ઇતિહાસ છે. તેમણે ‘શ્રીમાન શ્રીમતી’ કોમેડી સિરિયલમાં દિલરુબાનું પાત્ર કર્યું હતું. ‘હમ સબ એક હૈ’ સિરિયલમાં પણ તેઓ હતા. ફિલ્મોની રીતે

‘ચશ્મે બદ્દૂર’, ‘એક દૂજે કે લિયે’, ‘સાથ સાથ’, ‘તેરી કસમ’, ‘કલાકાર’, ‘તિરંગા’ (દૂરદર્શનના સમાચારવાચકની શૈલીમાં ખબર આપતા ખબરીલાલનું પાત્ર કેમ ભૂલાય?) તેમણે કરી. આસીફ શૈખની જેમ રાકેશ બેદી પણ નાટકના કલાકાર છે. તેમનું અત્યારે ‘મેરા વો મતલબ નહીં થા’ ખૂબ ચાલી રહ્યું છે.   આ નાટક તેમણે જ લખ્યું અને નિર્દેશિત કર્યું છે અને તેમાં જાણીતા કલાકારો અનુપમ ખેર તેમજ નીના ગુપ્તા કામ કરે છે.

ચૅનલે કપિલની નાઇટ્સ ખરાબ કરી નાખી?

(ગુજરાત ગાર્ડિયનની ફિલ્મ પૂર્તિમાં ટેલિટૉક કૉલમમાં તા.૧/૧/૨૦૧૬ના રોજ આ લેખ છપાયો.)

આજે ગ્રેગોરીયન કેલેન્ડરનો પહેલો દિવસ છે. પહેલા દિવસે સારા સમાચાર આપું કે ખરાબ? સામાન્ય રીતે લોકોને પહેલાં ખરાબ સમાચાર સાંભળવા ગમતા હોય છે. પછી સારા. જેથી સારા સમાચારની અસર વધુ જળવાઈ રહે. એટલે પહેલાં ખરાબ સમાચારથી શરૂઆત કરીએ.

માઠા સમાચાર એ છે કે ‘કોમેડી નાઇટ્સ…’ તમે મને અધવચ્ચે જ અટકાવીને કહેશો, અમને ખબર છે કે આ શો બંધ થવાનો છે. અરે ભાઈ, પૂરી વાત તો સાંભળો. તમે ચર્ચા સાંભળી હશે કે લોકોને બહુ પસંદ પડતો આ શો બંધ થવાનો છે. બીજી ચર્ચા એવી પણ હતી કે કોઈ બીજી ચૅનલ પર આ શો ચાલ્યો જશે. પણ એકાએક એવું શું થયું કે આ સારો ચાલતો શો બંધ કરવાનો વારો આવ્યો?

હકીકતે આ સ્થિતિ એવી છે કે માતાપિતાને એક સંતાન હોય અને બીજું સંતાન આવે ત્યારે થોડાં વર્ષ સુધી આ બંને સંતાનને ફરિયાદ રહેતી હોય છે કે તેમનાં માતાપિતા પોતાને નહીં બીજાને વધુ પ્રેમ કરે છે. કલર્સ ચેનલ પર ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ શો એકધારો અને લોકપ્રિય ચાલતો હતો. જોકે છેલ્લા થોડા વખતથી ફોર્મેટ જરૂર બદલાયું હતું. પહેલાં શોના એક ભાગમાં હસ્તીનો ઇન્ટરવ્યૂ લેતા પહેલાં કંઈ કોમેડી સ્ટોરી બતાવતા હતા. જેમ કે લછાને તેના કાકા સંપત્તિ વારસામાં આપવાના છે. અને આ માટે કપિલ પોતે જ લછા બની જાય છે. એ પછી બીજા ભાગમાં સેલિબ્રિટીનો ઇન્ટરવ્યૂ લેવાતો અને તેમાં બિટ્ટુ શર્માના પરિવારજનો આવી આવીને હેરાન કરતા. પરંતુ છેલ્લા થોડા એપિસોડથી હવે સીધા સેલિબ્રિટીનો ઇન્ટરવ્યૂ જ બતાવાય છે. તેમાં બિટ્ટુ શર્માના પરિવારજનો આવી આવીને હેરાન કરે- મસ્તી કરે.

કલર્સ પર ‘કોમેડી’ની કપિલની મોનોપોલી ત્યારે તૂટી હતી જ્યારે કૃષ્ણા અભિષેક અને ભારતીસિંહ સંચાલિત અને અભિનિત ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’ શરૂ થયો. આ શો આમ તો બહુ વગોવાયેલા ‘એઆઈબી-રોસ્ટ’ની થોડી શ્લીલ-થોડી અશ્લીલ નકલ હતી. રોસ્ટ એટલે અપમાન કરવું. આ શોમાં કેટલાક અપવાદોને બાદ કરો તો મોટા ભાગના કલાકારોની એટલી ફિરકી લેવાય છે કે વાત ન પૂછો. ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’માં ગયા શનિવારે સરોજ ખાન આવ્યાં હતાં.

હવે સરોજ ખાન એટલે ખરા અર્થમાં માસ્ટરજી! ફિલ્મોદ્યોગમાં ભલે તેમના વર્તન વગેરેની જે કંઈ ફરિયાદો હોય તે. પણ કૉરિયોગ્રાફર તરીકે તેમની નિપુણતાને કોઈ આંબી શક્યુ નથી એ વાત તો તેમના દુશ્મન પણ સ્વીકારશે. નૂતન, વૈજયંતિમાલા, સાધના, શ્રીદેવી, માધુરી દીક્ષિત, કરીના કપૂર વગેરે હિરોઇનોની પાસે કેટલા યાદગાર ડાન્સ કરાવ્યા! રિયાલિટી શોમાં કોઈ કલાકાર સારું નાચે તો સીટી વગાડીને તેની પ્રશંસા કરવાની અને તેને પ્રતીક (ટોકન) રૂપે પૈસા આપવાના. એનડીટીવી પર તેમનો ‘નચ લે’ ઘણી નૃત્ય શોખીન સ્ત્રીઓ (અને પુરુષો માટે પણ) માટે એક જાતના ઘર બેઠા કોચિંગ ક્લાસથી કમ નહોતો કેમ કે તેમાં તેઓ એક એક સ્ટેપમાં મૂવ કેવી રીતે કરવા તે તર્ક સાથે સમજાવતા કે ફલાણા શબ્દનો અર્થ આવો થાય છે, તેથી તેમાં આવું મૂવ કરવું પડે.

આવાં સરોજ ખાનની સામે પણ કૃષ્ણાએ એટલી ફિરકી લીધી કે વાત ન પૂછો. ‘માય નેમ ઇઝ ખાન એન્ડ આઈ એમ ટેરરિસ્ટ!’ આવું સરોજ ખાન બનેલા કૃષ્ણાએ કહ્યું! અંગ્રેજીમાં સીએચનો ઉચ્ચાર ઘણી વાર ક થતો હોય છે, પણ જે અંગ્રેજી પૂરું ન જાણતા હોય તે સીએચનો ઉચ્ચાર ચ કરી નાખે. સરોજ ખાન બનેલા કૃષ્ણા કોરિયોગ્રાફના બદલે ચોરિયોગ્રાફર બોલતો હતો. આ કેવી મજાક થઈ! આજથી પાંચેક વર્ષ પહેલાંનો સમય હોત તો આવા દિગ્ગજ કલાકારની સામે તેમની મજાક ઉડાવો તો એ કલાકાર ધૂંઆપૂંઆ થઈ જાય, શો કેન્સલ કરી નાખે. અત્યારે પણ શાહરુખ ખાન શો કેન્સલ તો નહીં, પણ એડિટ તો કરાવે જ છે ને. બીજા સહકલાકારોનું એવોર્ડ ફંક્શનમાં કોમેડીના નામે અપમાન કરવામાં કોઈ કસર બાકી ન રાખતા શાહરુખ ખાન ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’માં પોતાનું પ્રમોશન કરવા આવ્યો ત્યારે તેની એટલી અપમાનજનક કોમેડી કરાઈ કે ભાઈ સાહેબે પોતાના એ અંશો કપાવી નાખ્યા. (શાહરુખ ખાને કદાચ એ ઉક્તિ નહીં વાંચી હોય કે પોતાને જે ન ગમતું હોય તેવું વર્તન પોતે બીજા સાથે ન કરવું.) પણ સરોજ ખાન મોટું મન રાખીને પોતે પણ પોતાની મજાક પર હસ્યાં!

આમ, શનિવારે ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’ અને રવિવારે ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ આ બંને વચ્ચે સ્પર્ધા જામી. બંને વચ્ચે તુલના થવા લાગી. વળી, ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’ શરૂ થવાના કારણે કપિલનો શો શનિ અને રવિના બદલે માત્ર રવિ જ આવવા લાગ્યો. બંને શોવાળાને એકબીજા સામે ફરિયાદ

થવી સ્વાભાવિક છે. ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’વાળાનું કહેવું હતું કે ચેનલ કપિલના શોને વધુ પ્રાધાન્ય આપે છે. તો કપિલની ફરિયાદ હતી કે ચેનલ કૃષ્ણાના આ શોને વધુ પ્રાધાન્ય આપે છે.

આના પરિણામે ટીવી ઉદ્યોગનાં વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા ચાલી કે કપિલનો શો બંધ થવા જઈ રહ્યો છે. હવે આ કપિલનું ‘જાવ મારે નથી રમવું’ પ્રકારનું ગતકડું હતું કે સાચે જ તે ગંભીર રીતે શોને બીજી ચૅનલ પર લઈ જવા માગતો હતો તે તો કપિલ જ જાણે, પણ આની પ્રતિક્રિયા એ આવી કે ટ્વિટર પર લોકોની પ્રતિક્રિયા આવવી શરૂ થઈ ગઈ. ચૅનલના સીઇઓ રાજ નાયકને લોકોએ ટાર્ગેટ બનાવ્યા. #ShameOnRajNayak ટ્વિટર પર ટ્રેન્ડ કરવા લાગ્યો! આ લખાય છે ત્યારે એવી સ્થિતિ છે કે લોકોના વિરોધ છતાં કલર્સ ચૅનલ કપિલને કોઈ મચક આપવા ન માગતી નથી. (અત્યારે તો કપિલની નાઇટ્સ ખરાબ થઈ ગઈ હશે!)

પ્રશ્ન તો ત્યાં ને ત્યાં આવીને જ ઊભો છે કે શું ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ બંધ થઈ જશે? તો સારા સમાચાર હવે એ આવે છે કે ચૅનલ શોને ચાલુ રાખશે, પણ કપિલ વગર! કપિલ નહીં તો બીજું કોણ? જો સ્ટેન્ડ અપ કોમેડીની વાત કરીએ તો કપિલ સિવાય રાજુ શ્રીવાસ્તવ, નવીન પ્રભાકર, સુનીલ પાલ, સુરેશ મેનન વગેરે નામો યાદ આવે. આમાં જોની લિવર તો ખરા જ! પણ તેમાં જો સૌથી ઉપર નામ મૂકવું હોય તો કૃષ્ણા અભિષેકનું મૂકી શકાય.

કપિલ અને કૃષ્ણાની સરખામણી કરીએ તો કપિલ બહુ ઝડપી બોલે છે. તેની હાજરજવાબી દાદને પાત્ર છે. જ્યારે કૃષ્ણાની ડાન્સ સ્કિલ અદ્ભુત છે. સરોજ ખાન ગયા અઠવાડિયે આવ્યાં ત્યારે તેમણે સાચું જ કહ્યું હતું કે ચીચી (ગોવિંદા) પછી જો કોઈ અદ્ભુત ડાન્સ કરી શકતું હોય તો તે કૃષ્ણા છે. અને કૃષ્ણાની સુદેશ લહેરી સાથેની અદ્ભુત જોડી છે. આ બંને સાથે હોય પછી તમે પેટ પકડીને હસ્યા વગર રહી શકતા નથી. કપિલને શો માટે સુનીલ ગ્રોવર (ગુત્થી), સુમોના ચક્રવર્તી (મિસિસ શર્મા), ઉપાસના સિંહ (બુઆ) અને સૌથી વધુ દાદ મેળવતી જતી દાદી (અલી અસગર) વગર ચાલે નહીં. આ બધાં જો ન હોય તો શો ફિક્કો લાગે. વચ્ચે સુનીલ ગ્રોવર અને કિકુ નીકળી ગયા ત્યારે શોની મજા ઘટી જ ગઈ હતી.

બીજી તરફ, કૃષ્ણા અને સુદેશ લહેરીની કોમેડી આઇટમ અદ્ભુત હોય છે. સુદેશ સારા ગાયક પણ છે. કૃષ્ણા અને સુદેશ જ્યારે સોની પર ‘કોમેડી સર્કસ’ કરતા હતા ત્યારે તેમણે અનેક મ્યૂઝિકલ આઇટમ કરી હતી. જેમાંથી એક તો અદ્ભુત છે. આ આઇટમમાં એવી કથા હતી કે નનકચંદ અનફેર એવોર્ડમાં વારાફરતી એવોર્ડ આપવા અને લેવા એક અભિનેતા અને એક ગાયકને બોલાવાય છે. તેમાં સન્ની દેઓલ-ગુરુદાસ માન, ગોવિંદા-મિકા સિંહ અને ધર્મેન્દ્ર-જગજિતસિંહ અને નરેન્દ્ર ચંચલની અદ્ભુત મિમિક્રી કરાઈ હતી. એટલે સૌથી પહેલી પસંદગી કૃષ્ણા અભિષેક જ હોઈ શકે. તાજેતરમાં કૃષ્ણાએ તેના વૉટ્સએપ સ્ટેટસમાં લખ્યું પણ હતું: “આઈ હેવ માય કોમેડી નાઇટ્સ.” શું આનો અર્થ એ કે કૃષ્ણા હવે ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ શો કરશે?

આ વાત સાચી હોય તો કપિલને ચૅનલવાળા સંદેશો આપી દેશે કે તેના વિના પણ શો ચાલુ રહી શકે છે. પણ કૃષ્ણા શો કરવાનો હોય તો કેટલાક સવાલ ઉદ્ભવે છે: ‘કોમેડી નાઇટ્સ બચાવો’નું શું? એ ચાલુ રહેશે કે બંધ થશે?એમાં કૃષ્ણા આવશે કે નહીં? આ શો ‘કોમેડી સર્કસ’વાળા વિપુલ ડી. શાહનું પ્રૉડક્શન છે. જો કૃષ્ણા તેમાં ન આવવાનો હોય તો વિપુલ ડી. શાહને મોટી ખોટ પડે. બીજું, જો કૃષ્ણા ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કપિલ’ કરવાનો હોય તો તેનું નામ સ્વાભાવિક જ બદલવું પડે. તેનું નામ શું ‘કોમેડી નાઇટ્સ વિથ કૃષ્ણા’ રખાશે કે પછી બીજું જ નામ વિચારાશે? અને છેલ્લે, કપિલ શર્મા શું કરશે? તે બીજી કોઈ ચૅનલ પર નવા નામે શો શરૂ કરશે? એ શો બીજી ચૅનલ પર કેટલો ચાલશે?

આ બધા સવાલોના જવાબો જાણવા માટે, ટીવી હૉસ્ટની ભાષામાં કહીએ તો, બને રહીએ ‘ટેલિટૉક’મેં મેરે સાથ!

પઠાણકોટ: મોદીના લવલેટર અને નાગરિકોનો યુદ્ધનો પાનો…

ઈશુના નવા વર્ષની શરૂઆત હતી. બધા ખુશમિજાજમાં હતા. હજુ તો ૭ ડિસેમ્બરે બેંગકોકમાં ભારત અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકારો અનુક્રમે અજિત ડોવાલ અને નાસીર ખાન જાંજુઆ વચ્ચે મંત્રણાઓ થઈ હતી. હજુ તો વિદેશ પ્રધાન સુષમા સ્વરાજ ૮ ડિસેમ્બરે ‘હાર્ટ ઑફ એશિયા’ નામની અફઘાનિસ્તાન અને તેના પાડોશી દેશો અંગેની પરિષદમાં ભાગ લેવા પાકિસ્તાનના પાટનગર ઈસ્લામાબાદ ગયાં હતાં અને આ પરિષદની સાથે સાથે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન નવાઝ શરીફ સાથે વાટાઘાટ કરી હતી. અને ત્યાં અફઘાનિસ્તાનની મુલાકાતે ગયેલા ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ૨૫ ડિસેમ્બરે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન નવાઝ શરીફના જન્મદિને તેમના આમંત્રણ પર ઓચિંતાનું લાહોર જવાનું નક્કી કરે છે. મોદી શરીફની મહેમાનગતિ માણે છે. નવાઝ શરીફની દીકરી મરિયમ નવાઝ શરીફની દીકરી મહેરુન નીસાનાં લગ્ન પૂર્વેના કાર્યક્રમો ચાલી રહ્યા છે. શરીફની માતાને પગે લાગે છે. મહેરુનને આશીર્વાદ આપે છે. કોઈ જાતની પૂર્વ તૈયારી વગર આ રીતે મોદીની મુલાકાત બંને દેશોના લોકોને જીતી લે છે. તેની ખુશીમાં નવા વર્ષના સ્વાગતની ખુશી પણ ભળે છે. એવામાં ૨ જાન્યુઆરીએ સવારે સમાચાર મળે છે કે પંજાબના પઠાણકોટમાં વાયુ સેનાના હવાઈ અડ્ડા પર ત્રાસવાદીઓએ હુમલો કર્યો છે. લોકો ચોંકી ઊઠે છે.

ફરી એક વાર પાકિસ્તાનને પીઠમાં ખંજર ભોંક્યું!

લોકોના મોઢે આ શબ્દ સાંભળવા મળે છે. ફરી એક વખત ભારતમાં ભાજપ શાસિત સરકાર, ફરી એક વાર પાકિસ્તાનમાં વડા પ્રધાન તરીકે નવાઝ શરીફ, ફરી એક વખત ભારત દ્વારા શાંતિની પહેલ અને ફરી એક વખત આ પહેલ પછી પાકિસ્તાનમાંથી આવેલા ત્રાસવાદીઓનો હુમલો.

એક દિવસ…બે દિવસ…ત્રણ દિવસ…લગભગ ૮૦ કલાક વિતી જાય છે અને ૮૦ કલા..કની કાર્યવાહી પછી સમાચાર આવે છે કે પઠાણકોટમાં હવાઈ અડ્ડા પર ત્રાસવાદીઓનો હુમલો થયેલો તે અંગેની સેનાની કાર્યવાહી પૂરી થઈ છે. અને તેમાં ફળશ્રુતિ શું રહી?

છ ત્રાસવાદીઓ સામે ભારતના સાત જવાનો શહીદ!

લોકોના મનમાં ફરી એક વાર પ્રશ્નોની વણઝાર સર્જાઈ. ત્રાસવાદીઓ કેવી રીતે આવ્યા? તેમને કોણે આવવા દીધા? સતત ત્રણ દિવસ સુધી કેમ કાર્યવાહી ચાલુ રહી? આપણી તરફે ક્યાં ખામી રહી ગઈ? આપણે ક્યાં સુધી પાકિસ્તાનના ત્રાસવાદી હુમલાઓ વેઠતા રહીશું? હવે શું? આ હુમલાઓ પર પાકિસ્તાન કાર્યવાહી કરશે? કે ફરી એક વાર ૨૬ નવેમ્બર ૨૦૦૮ના હુમલાઓની જેમ ભારતને ઉઠાં ભણાવ્યા કરશે? ભારત કેમ એક વાર ઈઝરાયેલની જેમ હુમલો કરી પાકિસ્તાનમાં ચાલતી ત્રાસવાદી શિબિરો પર ત્રાટકીને કે પછી પાકિસ્તાન સામે યુદ્ધ છેડીને તેને સદાયને માટે પાઠ ભણાવતું નથી?

પાઠ ભણાવવાની વાત પહેલાં આપણી તરફે કઈ નબળી કડી છે તે જોવું જોઈએ. આ હુમલાના બે મહિના પહેલાં ૩૦ નવેમ્બરે સમાચાર હતા કે જમ્મુ અને કોલકાતામાં બે જાસૂસી કૌભાંડ બહાર આવ્યાં છે જેમાં પાંચ જણાની ધરપકડ કરાઈ છે. તેમાં એક માણસ આઈએસઆઈનો હેન્ડલર હતો. જ્યારે બીજો હતો સીમા સુરક્ષા દળ (બીએસએફ)નો જવાન હેડ કૉન્સ્ટેબલ અબ્દુલ રશીદ! જેના પર સરહદની રક્ષા કરવાની જવાબદારી છે તે જ દુશ્મનની જાસૂસી કરતા પકડાય છે!

તેના બરાબર એક મહિના પછી એટલે કે પઠાણકોટના હુમલાના ત્રણ દિવસ પહેલાં સમાચાર આવે છે કે વાયુ સેનાના રણજીત કે. કે. નામના ઍરક્રાફ્ટ્સમેનની ધરપકડ કરાઈ છે. તેના પર આઈએસઆઈ વતી જાસૂસી કરવાનો આક્ષેપ છે. રણજીતને ફેસબુક પર એક દામિની મૅકનૉટ નામની એક યુવતી સૌંદર્યજાળમાં લપેટે છે. દામિની કહે છે કે પોતે યુકેની એક સામયિક માટે કામ કરે છે અને તેને વાયુ સેનાને લગતી ગુપ્ત માહિતી તેના આ સામયિકના એક અહેવાલ માટે જોઈએ છે. તે તેના બદલામાં સારી એવી રકમ આપશે. રણજીત આ વાતમાં આવી જાય છે અને તેને ગુપ્ત માહિતી આપી બેસે છે.

આનો અર્થ એ થયો કે આપણા પોતાના જ ફૂટેલા હોય ત્યાં કેવી રીતે આપણે પાકિસ્તાન પર હુમલો કરવાની વાત કરવી? વર્ષ ૨૦૦૧માં સંસદ પર હુમલા પછી આપણે સરહદે સેના ખડકવાનું નક્કી કર્યું હતું. એ વખતે સેના જ્યાંથી પસાર થતી ત્યાં સુરંગ વિસ્ફોટ થતા. આપણાં શસ્ત્રાગારમાં આગ લાગતી. આપણે ત્યાં રાજકારણ પણ અત્યંત ગંદું છે. વૉટ બૅન્ક પોલિટિક્સના કારણે ત્રાસવાદી યાકૂબ મેમણને ફાંસી આપવાનો વિરોધ થાય છે. ફાંસી રોકવા સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયને અડધી રાત્રે ખોલવામાં આવે છે. ફાંસી પછી તેની અંતિમ ક્રિયામાં લાખો લોકો ભેગા થાય છે. કેટલાક સમાચારપત્રો અને ચૅનલોમાં પણ એવી રીતે આ ઘટનાને આવરાય (કવર) થાય છે જાણે કોઈ દેશભક્તને સરકારે કિન્નાખોરી રાખીને ફાંસી આપી દીધી હોય.

પઠાણકોટના હુમલામાં પંજાબ પોલીસના એક સુપરિન્ટેન્ડન્ટ ઑફ પોલીસ સલવિન્દરસિંહની ભૂમિકા પણ ભારે શંકાના દાયરામાં છે. આ એસપીની જીપ ૩૧ ડિસેમ્બરની રાત્રે ગાયબ થઈ ગઈ હતી. આ એસપી, તેના ઝવેરી (જ્વેલર) મિત્ર રાજેશ વર્મા અને એસપીનો રસોઈયો મદન ગોપાલ દરગાહ પર માથું ટેકવા જઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમનું અપહરણ કરાયાનું એસપી કહે છે. અપહરણમાં ત્રાસવાદીઓ રસોઈયાની તો હત્યા કરી નાખે છે પરંતુ એસપી અને તેમના મિત્ર રાજેશ વર્માને છોડી દે છે. અને તેમની જીપમાં બધે જ ફરે છે અને આરામથી વાયુ સેનાના હવાઈ અડ્ડામાં ઘૂસી જાય છે.

પંજાબમાં પાકિસ્તાનથી મોટા પ્રમાણમાં ડ્રગ્સ આવે છે. આ ડ્રગ્સ એક મોટું કાવતરું મનાય છે. આ આખી વાત સમજવા જેવી છે. ભારતીય સેનામાં પંજાબના શીખો અને હરિયાણાના જાટ વગેરે લોકો મોટા પાયે છે. પાકિસ્તાન ભારત સામે સીધી લડાઈમાં જીતી શકે તેમ નથી. આથી તેણે એક મોરચો તો પોતાના ત્રાસવાદીઓને મોકલીને શરૂ કર્યો છે. બીજો મોરચો આ ડ્રગ્સનો પણ છે. જો ડ્રગ્સથી યુવાનોને નબળા પાડી દેવામાં આવે તો સેના નબળી પડી જાય. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જેની વારંવાર બડાઈ હાંકે છે કે વિશ્વમાં સૌથી વધુ યુવાનો આપણી પાસે છે, તે જ નબળું પડી જાય તો ભારત શું ધૂળ સુપરપાવર બનવાનું હતું? પાકિસ્તાનથી ડ્રગ્સને આવવા દેવામાં બીએસએફ અને પંજાબ પોલીસ આંખ આડા કાન કરે છે. અને આ ડ્રગ્સ કૌભાંડને પંજાબના અકાલી દળના નેતાઓના છુપા આશીર્વાદ પ્રાપ્ત છે. કડવી પણ સાચી વાત તો એ પણ છે કે પંજાબમાં અકાલી દળ સાથે ભાજપની સરકાર છે અને કેન્દ્ર સરકારમાં અકાલી દળના પ્રધાન પણ છે.

પઠાણકોટમાં જે કાર્યવાહી ચાલી તેમાં સેનાની વિવિધ સંસ્થાઓ વચ્ચે સામંજસ્ય-સંકલનની ખામી રહી ગઈ હોવાનું પણ ચર્ચાય છે. જોકે સેનાના વડા દલબીરસિંહ સુહાગે તેને નકાર્યું છે, પરંતુ સતત ત્રણ દિવસ કાર્યવાહી ચાલુ રહી તે બતાવે છે કે ક્યાંક તો ખામી રહી જ છે. ૧ જાન્યુઆરીએ ગુપ્તચર સંસ્થાઓ પાસે આ હુમલાની બાતમી હતી. અને તેમણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંસ્થા (એનએસએ)ને આ બાતમી આપી પણ હતી. જે સ્થળોનો તેમાં ઉલ્લેખ કરાયો તેમાં પઠાણકોટ શીર્ષ પર હતું. કહેવાય છે કે તેના માટે જરૂરી સંસાધન નજીકના પઠાણકોટ કેન્ટમાં હતાં. પઠાણકોટમાં દેશનું સૌથી કેન્ટ છે જ્યાં બે ઇન્ફન્ટ્રી ડિવિઝન અને બે સશસ્ત્ર બ્રિગેડ (૫૦,૦૦૦થી વધુ સૈનિકો) હાજર છે. એનએસએએ સેના પ્રમુખને મળીને ૧ જાન્યુઆરીએ માત્ર બે ટુકડીઓ માગી. એટલે કે લગભગ ૫૦ સૈનિક. એમને હતું કે કાર્યવાહી સરળતાથી પતી જશે. તો પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોવાલે એનએસજીના ૧૫૦-૧૬૦ જવાનોને તાત્કાલિક દિલ્લીથી પઠાણકોટ મોકલ્યા. ત્રાસવાદીઓ સામે લડવાનું કામ નિવૃત્ત સૈન્ય ટીમ –ડિફેન્સ સિક્યોરિટી કોર (ડીએસસી)ના જવાનો, વાયુ સેનાના ગરુડ કમાન્ડરો અને એનએસજી પર છોડી દેવાયું હતું. સેનાને ઓપરેશનનું નેતૃત્વ સોંપાયું નહીં.

એટલું જ નહીં કેન્દ્રમાં ગૃહ પ્રધાન જેમની હેઠળ બીએસએફ આવે છે, તે રાજનાથસિંહ અને સંરક્ષણ પ્રધાન મનોહર પાર્રીકર પણ ક્યાંક અંધારામાં રહ્યા કારણકે રાજનાથસિંહે ૨ જાન્યુઆરીએ સાંજે જ પોતાની પીઠ થાબડતા હોય તેમ ટ્વીટ કરી નાખ્યું કે દેશને તેના જવાનો પર ગર્વ છે. હું પઠાણકોટમાં સફળ કાર્યવાહી માટે સુરક્ષા દળોના જવાનોને વંદન કરું છું. રાત્રે નવ વાગે સંરક્ષણ પ્રધાન મનોહર પાર્રીકરે પણ આવું જ ટ્વીટ કરી નાખ્યું.

ચાલો એક ઘટના ઘટી ગઈ. વધુ એક ત્રાસવાદી હુમલો થયો. કોઈ નાગરિકનો જીવ ન ગયો. કોઈ ઈમારત ધ્વંસ નથી થઈ. હા, સેનાના મહામૂલા સાત જવાનો જરૂર શહીદ થયા. પઠાણકોટના હુમલાના માત્ર અગિયાર દિવસ પહેલાં જ સીમા સુરક્ષા દળનું એક વિમાન તૂટી પડ્યું હતું. તેમાં પણ ૧૦ જવાનો માર્યા ગયા હતા. આ તો કોઈ હુમલો નહોતો ને. ૨૩ ડિસેમ્બરે ગૃહ પ્રધાન રાજનાથસિંહ જ્યારે શહીદના પરિવારને મળવા ગયા ત્યારે શહીદ સબ ઇન્સ્પેક્ટર રવીન્દ્રકુમારની દીકરીએ બહુ અણિયાળો- બહુ ખૂંચે તેવો સવાલ રાજનાથને પૂછ્યો હતો-

“હંમેશાં સૈનિકો કે પરિવાર કો હી ક્યોં રોના પડતા હૈ? આપ મુઝે જવાબ દીજિયે સર, ઈતના પુરાના જહાજ, હર બાર હમારે હી પરિવાર ક્યોં રોતે હૈં? હર બાર સિપાહી કા પરિવાર હી ક્યોં રોતા હૈ?”

બધે જ ભ્રષ્ટાચાર. આ દેશને રાજકારણીઓએ અત્યાર સુધી કોરી ખાધો છે. આ લાંચિયા-પાપી નેતાઓએ દેશને રક્ષવાની બાબતમાં પણ ભ્રષ્ટાચાર કરવામાં કોઈ કમી રાખી નથી. બૉફોર્સ હોય કે ઑગસ્ટા વેસ્ટલેન્ડ, પક્ષાપક્ષીમાં નથી પડવું પણ અગાઉની કૉંગ્રેસ સરકારોએ ભ્રષ્ટાચાર ભરપૂર કર્યો છે. સંરક્ષણની બાબતોમાંય પૈસા ખાવાનું છોડ્યું નથી. સંરક્ષણની બાબતમાં દેશને આત્મનિર્ભર બનવા દીધો નથી. નેતાઓ કરે તો બીએસએફ અને પોલીસવાળા કેમ બાકી રહી જાય? એટલે સરહદેથી ત્રાસવાદીઓ અમુક પૈસા દઈને આરામથી ઘૂસી જાય છે.

હવે શું?

૨૬ નવેમ્બર ૨૦૦૮ના મુંબઈ હુમલા પછી એ વખતે ગુજરાતના મુખ્યપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બહુ જાણીતા ટીવી કાર્યક્રમ ‘આપ કી અદાલત’માં આવ્યા હતા. તેમણે કોઈ ફિલ્મના સંવાદો ફટકારતા હોય તેમ જવાબો આપ્યા હતા, જેને એ વખતે લોકોએ બહુ પસંદ પણ કર્યા હતા કારણકે ત્યાં સુધી એમની છબી એવી બની પણ હતી. તેમને રજત શર્માએ પૂછ્યું હતું, “આપ હોતે તો ક્યા કરતે?” મોદીજીએ કહ્યું હતું કે “ગુજરાત મેં જો કિયા હૈ વો હી કરતા.”

રજત શર્માએ પૂછ્યું, “લેકિન ઇન્ટરનેશનલ પ્રેશર ભી તો હોતા હૈ…” મોદીજીએ કહ્યું, “ઇન્ટરનેશનલ પ્રેશર બનાને કી તાકત હમ મેં હૈ. ૧૨૦ કરોડ લોગો કા દેશ હૈ…હમ ઈન્ટરનેશનલ પ્રેશર બના સકતે હૈ…પ્રણવ મુખર્જી (જે તે વખતે વિદેશ પ્રધાન હતા) રોજ પાકિસ્તાન કો ચીઠ્ઠી લિખતે હૈ…ઓબામા ઓબામા કર કે રોતે હૈં…યે લવ લેટર લિખના બંધ કરના ચાહિયે” રજત શર્મા ફરી પૂછે છે, “શું કરવું જોઈએ?” મોદીજી કહે છે, “પાકિસ્તાન કો ઉસી કી ભાષા મેં સમજાના ચાહિએ.”

આ વિડિયો હવે મોદીજીને જોવો પણ નહીં ગમતો હોય. મોદીજીની સરકાર હવે એ જ કરી રહી છે જે પ્રણવ મુખર્જી કરતા હતા. પાકિસ્તાનને પુરાવા આપ્યા છે. ત્રાસવાદીઓના મોબાઇલ નંબર મળ્યા છે. તેમની વાતચીતને આંતરવામાં આવી હતી તેની વિગતો છે. પરિસ્થિતિમાં થોડો ફરક, સાંત્વના પૂરતો, એ કહી શકાય કે નવાઝ શરીફે શ્રીલંકાના પ્રવાસે હતા ત્યાંથી નરેન્દ્ર મોદીને ફોન કરવો પડ્યો અને મોદીજીએ તેમને ખખડાવી નાખ્યા. અમેરિકાના વિદેશ પ્રધાન જોન કેરીએ પણ પાકિસ્તાનને પગલાં લેવા કહ્યું છે. પાકિસ્તાનનાં માધ્યમો કહે છે કે પાકિસ્તાનની સરકારે આ હુમલામાં સંડોવાયેલા મનાતા ત્રાસવાદી સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદના અનેક ઠેકાણાંઓ પર દરોડા પાડ્યા છે. આ માધ્યમોએ એકી સ્વરે એક સમાચાર લીક કર્યા કે જૈશ-એ-મોહમ્મદના મુખ્ય ત્રાસવાદી મસૂદ અઝહરની ધરપકડ કરી. આ સમાચાર આવતા ભારતનાં માધ્યમો અને લોકો હરખાઈ ગયા કે જોયું? મોદીજીનું દબાણ રંગ લાવ્યું.

પરંતુ મોદી સરકારે ભારે સાવચેતી દાખવી…હુમલા બાબતે નહીં તો કમ સે કમ ૧૫ જાન્યુઆરીએ યોજાનારી વિદેશ સચિવ સ્તરની મંત્રણા બાબતે તો ખરી જ. મસૂદ અઝહરની ધરપકડના પાકિસ્તાની મિડિયાએ વહેતા કરેલા સમાચારને સાચા માની ન લીધા. પાકિસ્તાન તરફથી સત્તાવાર આ બાબતની જાણકારી ન મળે ત્યાં સુધી આ મંત્રણા અંગે કોઈ અંતિમ નિર્ણય ન લીધો. અંતે પાકિસ્તાનના વિદેશ ખાતાએ કહ્યું કે આવું કંઈ નથી.

ભારતના જાસૂસ મનાતા સરબજીતસિંહને છોડી મૂકવાના અહેવાલો પાકિસ્તાની મિડિયાએ જે રીતે વહેતા કર્યા હતા અને અડધી રાત્રે સમાચાર આવ્યા કે એ તો સૂરજીતસિંહને છોડવાનો હતો, ભૂલ થઈ ગઈ હતી, ત્યારે પાકિસ્તાની મિડિયાએ જે રીતે ભારતીયોની લાગણી સાથે રમત રમી હતી (કાશ, આપણું મિડિયા પણ દેશનાં સર્વોચ્ચ હિતની બાબતમાં આવું જ એકમત હોત!) તેને ધ્યાનમાં રાખીને આ વખતે કોઈ ઉતાવળીયો નિર્ણય ન લીધો. ન તો મંત્રણા ટાળી. બસ મોદીજી-સુષમાજી ચર્ચા કરતાં રહ્યાં. છેવટે નિર્ણય આવ્યો કે ભારત-પાકિસ્તાને એકમતે આ મંત્રણાને નવી તારીખે યોજવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

બીજી તરફ, આપણા સંરક્ષણ પ્રધાન મનોહર પાર્રીકર અને સેના પ્રમુખે હોંકારા પડકારા કર્યા છે. જેમણે આપણને દર્દ આપ્યું છે તેમને પણ સમજાવીશું કે દર્દ શું હોય છે. સેના કોઈ પણ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા તૈયાર છે.

ત્રીજી તરફ, આપણા નાગરિકો પણ છે જે તુવેરદાળ મોંઘી થાય તો રડવા લાગે છે. પેટ્રોલ-ડીઝલ ઓલરેડી ૨૦૧૪ પછી ઘણા સસ્તા થઈ ગયા છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવો પ્રમાણે સસ્તા નથી થયા તેનો તેમને રંજ છે. પોતે શિવાજી થવા તૈયાર નથી, બાજુના ઘરમાં શિવાજી જરૂર થવો જોઈએ, આવી માનસિકતા છે. પાટીદાર અનામત આંદોલન વખતે બેચાર દિવસ પૂરતું મોબાઇલમાં, યાદ રાખો, મોબાઇલમાં (બ્રૉડબેન્ડ તો ચાલુ જ હતું) નેટ બંધ રહે તે પરવડતું નથી. યુદ્ધ થાય તો તો નેટ બંધ જ રાખવું પડે. લાઇટ પણ બંધ રાખવી પડે. નવી પેઢીને એ પરવડશે? કારગીલ યુદ્ધ પછી કરોડો રૂપિયાના નુકસાનને ભરપાઈ કરવા પેટ્રોલ-ડીઝલ પર સેસ નખાયો હતો, એ સેસ અત્યારના લોકો સહી શકશે? જાનમાલની ખુવારી થાય તે અલગ કેમ કે પાકિસ્તાન પાસે પણ પરમાણુ હથિયારો છે અને ન કરે નારાયણ, યુદ્ધ દરમિયાન ત્રાસવાદીઓના હાથમાં પરમાણુ હથિયારોનો કબજો આવી જાય તો?

૨૬ નવેમ્બર ૨૦૦૮ના ત્રાસવાદી હુમલા વખતે ટીવી ચેનલોએ લાઇવ રિપોર્ટિંગ કરવાની હોડમાં આપણા જવાનોની મૂવમેન્ટ, હોટલમાં કેટલા નાગરિકો છુપાયા છે તે બધી વાત ત્રાસવાદીઓને ટીવી પર આપી દીધી હતી. યુદ્ધ થાય તો આ ટીઆરપીની ભૂખી ચેનલો અને પબ્લિસિટીના ઘેલા પત્રકારો આત્મસંયમ રાખી શકશે? યાદ રહે કે ૧૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૧ના ત્રાસવાદી હુમલા કે પેરિસમાં તાજેતરમાં ૧૪ નવેમ્બરે થયેલા હુમલા પછી ત્યાંની મિડિયાએ એવાં કોઈ દૃશ્યો નહોતા બતાવ્યા જેમાં લોહી અને શબ દેખાતા હોય. તેમણે સરકાર પ્રત્યે પૂરી નિષ્ઠા દર્શાવી હતી. ન કોઈ વિપક્ષી રાજકારણીઓએ દુશ્મન ખુશ થાય એવાં નિવેદનો આપ્યાં. આપણને કારગીલ હુમલા વખતે યાદ છે કે કૉંગ્રેસની ભૂમિકા કેવી રહી હતી? આપણાં ચૅનલિયા પત્રકારો પદ પરથી નિવૃત્ત એવા પૂર્વ પાકિસ્તાન રાષ્ટ્રપ્રમુખ પરવેઝ મુશર્રફને તો મુશર્રફ સાહબ કહીને ઓવારી પડતા હોય છે. જ્યારે આપણા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને મોદી (મોદી સાહબ છોડો, મોદીજી કહેવાનો વિવેક પણ નથી ધરાવતા) જ કહેતા હોય છે. કોઈ વ્યક્તિનો વિરોધ- કોઈ પક્ષનો વિરોધ દેશવિરોધની હદે જાય તે યોગ્ય ન કહેવાય. આ પત્રકાર (નામ દઈને કહીએ તો બરખા દત્ત) નવાઝ શરીફ સાથે બ્રેકફાસ્ટ બેઠક કરે છે અને તેમાં તે વખતના આપણા વડા પ્રધાન મનમોહનસિંહને શરીફ દેહાતી ઓરત સાથે સરખાવે છે તો તેના વિરોધમાં આ નાસ્તો છોડીને જવાની- વિરોધ પ્રદર્શિત કરવાની હિંમત પણ નથી દાખવી શકતા.

યુદ્ધની વાત કરવી સહેલી છે, તે માટે પહેલાં તો દેશભક્તિ કેળવવી પડે. સામાન્ય નાગરિકથી માંડીને ટીવી પત્રકાર અને રાજકારણી બધાએ. આપણી સોસાયટીમાં સિક્યોરિટી ગાર્ડ રાખ્યા હોય તે પણ પૂરતી ચોકી નથી કરતા ત્યાં સીમા પરની ચોકીની વાત શું કરવી? શું આપણે આપણી સોસાયટીમાં કે આજુબાજુ કોઈ અજાણ્યા શખ્શોને જોઈને કદી કોઈ સવાલ કરીએ છીએ? કોઈ ખાડો ખોદાતો હોય તો પૂછીએ છીએ કે કયા કામ માટે ખાડો ખોદાય છે? ૨૬ જાન્યુઆરી, ૧૫ ઑગસ્ટ, કે આવા કોઈ હુમલામાં જવાન શહીદ થાય એટલે ફેસબુકમાં પ્રોફાઇલ પિક્ચર તરીકે તિરંગો લહેરાવવો એ દેશભક્તિ નથી. ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ જીતે ત્યારે તિરંગો લહેરાવવો કે મેચમાં મોઢા પર, પીઠ પર કે અંગપ્રદર્શન થાય તેમ પાછળ કમર પર તિરંગાનું ટેટુ ચિતરાવવું તે દેશભક્તિ નથી. ‘બૉર્ડર’, ‘લગાન’, ‘ગદર’, ‘હોલિડે’ ‘બેબી’, કે ‘ઍરલિફ્ટ’માં સેનાની કાર્યવાહી જોઈને થિયેટરમાં વંદેમાતરમ્ કે ભારત માતા કી જય જેવા નારા પોકારવા જ દેશભક્તિ નથી. ૨૦૦૮માં મુંબઈ પર ત્રાસવાદી હુમલા થયા ત્યારે તાજ હોટલ આગળ ફરવા આવેલા એક ભાઈ તેમના પરિવાર સાથે સસ્મિત વદને તસવીર ખેંચાવી રહ્યા હતા. એ વખતે કેટલાક લોકો તો ખાસ ફરવા માટે તાજ હોટલ પાસે ગયા હતા. તેમનું કહેવું હતું કે “આવો તમાશો ફરી ક્યારે જોવા મળવાનો?” તાજેતરમાં એક આંદોલનકારી પાટીદારનું મૃત્યુ થયું ત્યારે બીજો આંદોલનકારી પાટીદાર તેની અંતિમ ક્રિયામાં સેલ્ફી પાડ્યા વગર રહી શક્યો નહોતો. જાણે કે આપણામાંથી સંવેદનાઓ જ મરી પરવારી છે.

અરે! સાત-આઠ વર્ષ પહેલાં ત્રાસવાદી વિસ્ફોટ પછી ગાંધીનગરમાં સચિવાલયમાં સુરક્ષા કડક બનાવી દેવાઈ ત્યારે પત્રકારોની પણ સુરક્ષા તપાસ કરાતી હતી ત્યારે પત્રકારો સમાચારપત્રોમાં લખતા હતા કે અમારા પર શંકા કરાય છે અથવા તો આના કારણે વિલંબ થાય છે. અમેરિકાના ઍરપોર્ટ પર કપડાં ઉતરાવીને તપાસ કરાય છે. બ્રિટનમાં નવો નિયમ આવ્યો છે કે જે મુસ્લિમ મહિલાને અંગ્રેજી ભાષા નહીં આવડતી હોય તેને દેશ છોડીને જવું પડશે. આપણે ત્યાં આવું બધું કરો તો સેક્યુલરો એવોર્ડ પાછા આપવા માંડે. ઈઝરાયેલ જેવી વાત કરવી સહેલી છે કે ઈઝરાયેલ આરબ દેશોથી ઘેરાયેલો હોવા છતાં સામી છાતીએ મક્કમ રીતે કાર્યવાહી કરે છે. તેના કમાન્ડો સારી કાર્યવાહી કરે છે. પણ ઈઝરાયેલના નાગરિક જેવા નાગરિક બનવા આપણે કેટલા તૈયાર છીએ? ૧૯૮૯માં જ્યારે કેન્દ્રના ગૃહ પ્રધાન મુફ્તી મોહમ્મદ સઈદ (જેમનો હમણા સ્વર્ગવાસ થયો)ની દીકરીનું ત્રાસવાદીઓ અપહરણ કરી ગયા અથવા તો ૧૯૯૯માં જ્યારે આપણા વિમાનનું અપહરણ કરીને કંદહાર લઈ જવાયું અને અપહૃતોના બદલામાં સરકારે જેલમાં કેદ ત્રાસવાદીઓને છોડવા પડશે તેવી માગણી કરી ત્યારે ૧૯૮૯માં ન તો સઈદે એમ કહ્યું કે ભલે મારી દીકરી મરી જાય, ત્રાસવાદીઓ નહીં જ છોડું કે ૧૯૯૯માં ન તો અપહૃતોના સગાએ કહ્યું. ઉલટાનું તેમની રોકકળના દૃશ્યો ટીવી પર લાઇવ દેખાડી દેખાડીને સરકારનું મનોબળ ઘટાડાનું કામ ચૅનલોએ કર્યું. એ વખતે જે ત્રાસવાદીને છોડાયો હતો તેનું નામ હતું મસૂદ અઝહર.

એ જ મસૂદ અઝહર જેણે ૨ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૬એ પઠાણકોટ પર ત્રાસવાદી હુમલો કરાવ્યો!

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2,551 other followers

%d bloggers like this: